ប្រទេសថៃ ៖ បើតាមរូបភាពស្កេនរបស់កងទ័ពអាមេរិកបង្ហាញថា មានមនុស្សប្រមាណ៧០នាក់ កំពុងជាប់ក្រោមគំនរអគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី ស្ថិតនៅតំបន់ចាក់តុចាក់ ដែលបានបាក់រលំទាំងស្រុងដោយសារថៃរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីពីមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។ រូបភាពស្កេនបង្ហាញពីមនុស្សភាគច្រើនជាប់ក្រោមគំនរថ្មនៅក្បែរៗគ្នា ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំអាចយកពួកគេចេញពីគំនរថ្មបាន ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ថ្ងៃទី១ ខែមេសា គឺជាថ្ងៃទី៥ ដែលភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានស្វែងរកមនុស្សជាប់នៅក្រោមអគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី ដែលបានបាក់រលំដោយសាររញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងក្លា ខណៈអគារនេះពុំទាន់សាងសង់រួចរាល់ ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះថៃ និងភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបរទេសដែលមានជំនាញ នៅតែពុំចុះចាញ់ក្នុងការស្វែងរកជនរងគ្រោះ ក្រោយការត្រួតពិនិត្យឃើញសញ្ញាជីពចរក្រោមគំនរអគាររលំ ។

ហ្វេសប៊ុកផេកឈ្មោះ «Fire & Rescue Thailand» បានបង្ហាញរូបភាពពីម៉ាស៊ីនស្កេនស្វែងរកជនរងគ្រោះរបស់កងទ័ពអាមេរិក គឺមានមនុស្សជាច្រើននាក់កំពុងជាប់នៅក្រោមអគាររលំ ហើយត្រូវបានថ្មសង្កត់ពីលើជាច្រើនជាន់ ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំអាចយកពួកគេចេញក្រៅបាន ។ ទោះយ៉ាងណា នេះគ្រាន់តែជារូបភាពស្កេនបានពីផ្កាយរណប ដើម្បីឱ្យភ្នាក់ងារសង្គ្រោះស្វែងរកជនរងគ្រោះបន្តទៀត ។

អភិបាលរងក្រុងបាងកក លោកស្រី ថាវិដា កាម៉ុនវេត (Tavida Kamolvej) បានលើកឡើងពីស្ថានការណ៍ស្វែងរកជនរងគ្រោះនៅក្រោមអគារបាក់បែកថា កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា កន្លងមក ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានរកឃើញសាកសពមនុស្សម្នាក់ទៀត ហើយធ្វើឱ្យចំនួនមនុស្សស្លាប់កើនឡើងដល់១៣នាក់ ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា អភិបាលក្រុងបាងកក លោក ឆាត់ជាតិ សិទ្ធីផាន់ បានចុះមកពិនិត្យមើលការស្វែងរកជនរងគ្រោះដោយផ្ទាល់នៅអគាររលំ ក្រោយពីថៃទទួលបានរូបភាពស្កេនមានជនរងគ្រោះជាច្រើនកំពុងជាប់ក្រោមអគារ ។

ក្រោយពីដឹងថា មានជនរងគ្រោះជាច្រើននៅក្រោមអគារ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះថៃក៏បានផ្លាស់ប្តូរផែនការ និងសហការជាមួយអ្នកជំនាញបរទេស ដើម្បីស្វែងរកវិធីចូលទៅដល់ទីតាំងនោះ ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះរកឃើញទីតាំងគួរឱ្យសង្ស័យ៦កន្លែង ហើយបានព្យាយាមរកវិធីចូលទៅកាន់ទីតាំងទាំង៦កន្លែងនេះ ។ វាជាទីតាំងជ្រៅនៅក្រោមគំនរថ្ម ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំប្រាកដចិត្តថា តើវាជ្រៅកម្រិតណា ឬស្ថិតនៅបរិវេណណា ពីព្រោះជាន់នីមួយៗរបស់អគារបានបាក់ស្រុតលើគ្នា ។

យើងសូមឱ្យភ្នាក់ងារសង្គ្រោះរកឃើញជនរងគ្រោះនៅក្រោមគំនរថ្ម ឬយកសាកសពចេញមកក្រៅ ប៉ុន្តែយើងពុំអាចប្រាប់បានថា តើភ្នាក់ងារសង្គ្រោះនឹងអាចនាំជនរងគ្រោះចេញពីគំនរថ្មបានដែរឬអត់? ពីព្រោះយើងពុំទទួលបានសញ្ញាជីពចរទៀតឡើយ ហើយយើងនឹងស្កេនរកសញ្ញាជីពចរជាបន្តបន្ទាប់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អភិបាលរងក្រុងបាងកក ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី មានកម្ពស់៣០ជាន់ ដែលសាងសង់បាន៣០% នៅទីតាំងថ្មីក្នុងតំបន់ចាក់តុចាក់ បានបាក់រលំទាំងស្រុង កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារថៃរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងពីមីយ៉ាន់ម៉ា ។ ការបាក់រលំអគារនេះធ្វើឱ្យមនុស្សរងរបួស និងស្លា.ប់ជាច្រើន ខណៈមនុស្សជាច្រើនទៀតជាប់នៅក្រោមគំនរថ្មចេញពុំរួច ហើយភ្នាក់ងារសង្គ្រោះពុំសង្ឃឹមថា ពួកគេនៅមានជីវិតទេ ក្រោយការព្យាយាមស្វែងរកជនរងគ្រោះក្រោមគំនរថ្មជាច្រើនថ្ងៃ ។ ផលប៉ះពាល់ដោយសាររញ្ជួយដីធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងថៃ ចំនួន៤ នឹងត្រូវបង់ប្រាក់សំណងខូចខាតសរុបចំនួន២,២៤១លានបាត (ឬស្មើជាង៦៥លានដុល្លារ) ។

ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងចំនួន៤នេះ រួមមាន ៖
១-ក្រុមហ៊ុន Dhipaya Insurance បង់ប្រាក់សំណង ៤០%
២-ក្រុមហ៊ុន Bangkok Insurance បង់ប្រាក់សំណង ២៥%
៣-ក្រុមហ៊ុន Indara Insurance Plc. បង់ប្រាក់សំណង ២៥% និង
៤-ក្រុមហ៊ុន The Viriyah Insurance បង់ប្រាក់សំណង ១០%

ប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសំណង់ ឬហៅថា (Contractor All Risk-CAR) គឺជាការធានារ៉ាប់រងគ្របដណ្តប់លើហានិភ័យ ឬគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដែលអាចកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលសាងសង់អគារ ដូចជា ៖ ការខូចខាតសំណង់អគារ និងគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងចំពោះបុគ្គលពាក់ព័ន្ធ ។

ជាក់ស្តែង អគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី នៅទីក្រុងបាងកក បានបាក់រលំដោយសាររញ្ជួយដីកន្លងមក គឺក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រង ចំនួន៤ ត្រូវបង់ប្រាក់សំណងសរុបចំនួន២,២៤១លានបាត ។ អ្នកម៉ៅការ និងម្ចាស់អគារ នឹងយកប្រាក់សំណងនេះទៅប៉ះប៉ូវការខូចខាតអគារតាមចំនួនកំណត់ ហើយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងនីមួយៗនឹងទទួលខុសត្រូវតាមភាគរយនៃទឹកប្រាក់ធានារ៉ាប់រង ។

• ការធានារ៉ាប់រងសំណង់ គឺសំខាន់ណាស់សម្រាប់គ្រប់គ្រងហានិភ័យ ពីព្រោះការធានារ៉ាប់រងនឹងជួយឱ្យសំណង់អគារអាចដំណើរការទៅបាន បើទោះជាកើតហេតុការណ៍នឹកស្មានមិនដល់ក្តី ។ ក្រៅពីនេះ ការធានារ៉ាប់រងសំណង់នឹងជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុ និងហានិភ័យកើតឡើងចំពោះបុគ្គលពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ។

លោក ស៊ុមផន សឺបថាវីនគុន នាយកគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន Dhipaya Insurance និងជានាយកសមាគមធានារ៉ាប់រងទូទៅនៅប្រទេសថៃ បាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ក្រុមហ៊ុនលោកបានត្រៀមខ្លួនបង់ប្រាក់សំណងអគាររលំដោយសាររញ្ជួយដីរួចហើយតាមការកំណត់ ។ ក្រុមហ៊ុនលោកបានធានារ៉ាប់រងគ្រប់ហានិភ័យរញ្ជួយដី ហើយក្រុមហ៊ុនមានភាពរឹងមាំផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ ។

គួរបញ្ជាក់ថា អគារការិយាល័យត្រួតពិនិត្យប្រាក់រញ្ជួយដី កម្ពស់៣០ជាន់ ដែលបានបាក់រលំទាំងស្រុងនេះ គឺទទួលម៉ៅការសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន ITD-CRCC (ឬក្រុមហ៊ុន Italian-Thai Development Public) និងក្រុមហ៊ុន China Railway No. 10 ដែលចំណាយប្រាក់សាងសង់ចំនួន២,១៣៦លានបាត ៕

មនុស្សគ្រប់គ្នា ពិតជាមានការព្រួយបារម្ភចំពោះស្ថានភាពដែលកំពុងកើតមាននាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាជាខ្លាំង។ បញ្ហាគ្រោះធម្មជាតិបានប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតមនុស្សជាច្រើន ក្រៅពីនោះវាក៏បានបំផ្លិ..ចបំផ្លា..ញនូវសំណង់ស្ថាបត្យកម្មជាច្រើន ដែលមានទាំងស្ថាបត្យកម្មថ្មី និងស្ថាបត្យកម្មដែលបន្សល់មកតាំងពីសម័យមុនតជំនាន់មក។

ជាសំណាងមួយដែរ ដែលក្នុងរយៈពេលដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពរងគ្រោះធម្មជាតិយ៉ាងធ្ងន់..ធ្ងរ ពីគ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧,៧ រ៉ិចទ័រកាលពីសុក្រទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៥ ប៉ុន្តែដុំថ្មមាស ដែលមានឈ្មោះថា “ព្រះចេតិយចៃធីយោ” ជាទីកន្លែងសក្ការៈដ៏ធំនៅលើវត្ត Kyaiktiyo បែរជាឈរជាប់នៅរឹងមាំដដែល។

តាមការសិក្សាដុំថ្មមាស ឬ Golden_Rock បានកកើតឡើងតាំងពី ២៥លានឆ្នាំមុន ហើយសម្រាប់វត្ត Kyaiktiyo ដែលបានកសាងនៅទីនោះមានអាយុកាលជាង ២,៥០០ឆ្នាំមកហើយ បានក្លាយជាកន្លែងធម្មយាត្រាព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅក្នុងរដ្ឋ Mon ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ ដុំថ្មនេះបានរៀបចំឡើងនៅលើកំពូលភ្នំ ជាថ្មក្រានីតគ្របដណ្តប់ដោយសន្លឹកមាសបិទភ្ជាប់ដោយបុព្វបុរសភូមាទុកគោរពបូជា។

យោងតាមជំនឿនៃរឿងព្រេងបុរាណ គេនិយាយថា៖ កាលពីសម័យព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់បានយាងទៅកាន់ប្រទេសភូមា និងបានថ្លែងព្រះធម៌ទេសនា កាលនោះមានឥសីម្នាក់ដែលគោរពព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ជាខ្លាំង គាត់បានសុំវត្ថុសរណរលឹកពីព្រះដ៏មានប្រភាគដើម្បីទុកជាកេរ្តិ៍តំណែល។ ពេលនោះព្រះសម្មសម្ពុទ្ធ បានយកព្រះហស្ថដាក់លើព្រះសីសៈក៏បានព្រះកេសាធាតុចំនួន ៦សរសៃហើយហុចទៅឥសី។ ឥសីបានរក្សាទុកព្រះកេសានៅក្នុងឈ្នួតសក់របស់គាត់រហូតមក ប៉ុន្តែដល់គ្រាមួយដែលឥសីដឹងថាខ្លួននឹងមិនមានមានជវិតរស់នៅបានរហូតនោះទេ ដូចនេះមុនគាត់ស្លា..ប់ គាត់ចង់ទុកព្រះកេសានោះអោយមនុស្សទាំងអស់បានគោរពបន្តពីគាត់ ប៉ុន្តែគាត់ចង់ទុកនៅទីណាដែលមានរូបរាងដូចឈ្នួតសក់របស់គាត់ទើបគាត់ព្រមទុក។ ក្រោយមកព្រះឥន្រ្ទបានត្រាស់ជ្រាបដោយឫទ្ធិ ក៏បានចុះទៅយកថ្មមួយដុំយ៉ាងធំពីបាតសមុទ្រ ហើយមានរូបរាងស្រដៀងនឹងឈ្នួតសក់របស់ឥសីមកដាក់លើភ្នំនោះ។ ឥសីឃើញអស្ចារ្យដូចនេះ ក៏ព្រមប្រគល់ព្រះកេសាទាំង៦សរសៃទៅអោយព្រះឥន្រ្ទអដ្ឋិដ្ឋានចោះដាក់ចូលទៅក្នុងថ្មនោះ។ ពីដើមថ្មនោះ គឺអណ្ដែតផុតពីទួល ប៉ុន្តែក្រោយមកវាក៏ស្រុតចុះសល់គន្លាត ត្រឹមតែអាចអូសសសៃអំបោះបានប៉ុណ្ណោះ។

មនុស្សជាច្រើនមានចម្ងល់នឹងភាពអស្ចារ្យរបស់វាណាស់ ព្រោះជាថ្មដែលមានលំនឹងហាក់ដូចជាទប់ជាប់នឹងទំនាញផែនដី ព្រោះវាហៀបនឹងរមៀលចុះពីលើភ្នំទៅហើយ ប៉ុន្តែបែរជាមិនធ្លាក់ទៅវិញ។ ហើយគេសង្កេតឃើញថា កើតមានគ្រោះរញ្ជួយដីប៉ុន្មានដងនៅមីយ៉ាន់ម៉ាទៅហើយ តែព្រះចេតិយមិនមានបញ្ហាអ្វីទាំងអស់។ វានៅតែជាទីកន្លែងធម្មយាត្រាព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សំខាន់បំផុតទីបីនៅក្នុងប្រទេសភូមា បន្ទាប់ពីវត្ត Shwedagon និងវត្ត Mahamuni ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកស្រី ប្រាយ ក្រាស៊ិប គឺជាគ្រូទស្សន៍ទាយដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់នៅប្រទេសថៃ ហើយពលរដ្ឋថៃមានជំនឿលើការទាយរបស់អ្នកស្រីកាន់តែខ្លាំង ក្រោយពីអ្នកស្រីបានទាយកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៤ ថា ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នឹងមានគ្រោះរញ្ជួយដីខ្លាំងក្លាកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយនឹងមានឥទ្ធិពលមកដល់ខេត្តថៃមួយចំនួន ខណៈទីក្រុងបាងកក នឹងរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីខ្លាំង ។ បន្ទាប់ពីអ្នកស្រីទាយបែបនេះមិនប៉ុន្មានខែ ស្រាប់តែថៃកើតរញ្ជួយដីពិតមែន ជាពិសេស អគារខ្ពស់ៗទីក្រុងបាងកក មានស្នាមប្រេះ និងបាក់រលំ ។ ពលរដ្ឋថៃកាន់តែចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងឡើង ពេលអ្នកស្រីទាយថា នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៥នេះ ថៃនឹងកើតរញ្ជួយដីខ្លាំងម្តងទៀត ។

អ្នកស្រី ប្រាយ បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាន ខឹមឆាត់លឹក (komchadluek) អំពីហេតុការណ៍រញ្ជួយដីដែលបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោយពីអ្នកស្រីបានទាយកាលពីចុងឆ្នាំ២០២៤ ថា ថៃនឹងរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដី ដោយមានចំណុចកណ្តាលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ។ អ្នកស្រីថែមទាំងប្រាប់ពីពេលវេលាកើតរញ្ជួយដីច្បាស់ៗទៀតផង រហូតធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមជឿថា អ្នកស្រីទាយត្រូវគ្មានខុស ស្តាប់ហើយគួរឱ្យព្រឺសម្បុរ ។

បើតាមយមរាជនៅឋានក្រោមប្រាប់អ្នកស្រី គឺរញ្ជួយដីពិតជាកើតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយអ្នកស្រីបានឃើញរូបភាពប្រទេសថៃមានស្នាមប្រេះនៅកណ្តាលផែនទី មានន័យថា ទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ នឹងរងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ដែលរញ្ជួយដីមានចំណុចកណ្តាលនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ។ អ្នកស្រីថែមទាំងបានឃើញរូបភាពអគារខ្ពស់ៗបាក់រលំ ប៉ុន្តែពេលនោះ អ្នកស្រីគិតថា វាកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ហើយពុំគិតថា កើតឡើងនៅថៃទេ ។ ពេលឮដំណឹងថា ថៃកើតរញ្ជួយដី ធ្វើឱ្យអ្នកស្រីភ្ញាក់ផ្អើល និងមិនជឿថា វាជាការពិត ពីព្រោះពុំគិតថា ថៃបាត់បង់ខ្លាំងដ៏ថ្នាក់នេះ រហូតមានមនុស្សស្លាប់ជាច្រើននាក់ ។

អ្នកស្រី ប្រាយ បញ្ជាក់ថា យមរាជប្រាប់ទៀតថា Aftershocks ពុំបានបញ្ចប់ត្រឹមនេះទេ ហើយវានឹងកើតឡើងទៀតរយៈពេល១ខែចាប់ពីពេលនេះ (ចុងខែមីនា) ចូរប្រុងប្រយ័ត្នការធ្វើដំណើរទៅកោះនៅឥណ្ឌូណេស៊ី ជប៉ុន និងសិង្ហបុរី ។ រីឯរលកយក្សស៊ូណាមិនឹងកើតឡើងទៀតឬយ៉ាងណា អ្នកស្រីពុំហ៊ាននិយាយទេ ពីព្រោះវាគួរឱ្យខ្លាច ហើយអ្នកស្រីបារម្ភពីប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍ថៃនៅខេត្តភាគខាងត្បូងដោយសាររញ្ជួយដី ជាពិសេស ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពុំរឹងមាំ ។

ចាប់ពីខែមិថុនា ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ចូរប្រុងប្រយ័ត្ន ប្រទេសថៃនឹងកើតរញ្ជួយដីម្តងទៀតដោយសាររងឥទ្ធិពលពីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែថៃនឹងមានផលប៉ះពាល់ដូចគ្នា ។ ក្រៅពីនេះ ចូរប្រយ័ត្នរឿងទឹកជំនន់ គឺប្រទេសថៃអាចមានទឹកជំនន់ពេលចូលឆ្នាំថ្មី ឬហៅថា «សង្ក្រាន្តទឹកភ្លៀង» ដោយសារទឹកហូរមិនទាន់ ជាពិសេស នៅទីក្រុងបាងកក នឹងមានទឹកលិចពេលចូលឆ្នាំ ចាប់ពី១សប្តាហ៍ ទៅ២សប្តាហ៍ ។

ចំណែកខេត្តសមុទ្រប្រាកាន សមុទ្រសាខាន ឈុនបុរី និងផាត់តាយ៉ា ត្រូវប្រយ័ត្នកម្ពស់ទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់ខុសពីធម្មតា ប៉ុន្តែវាអាចមិនខ្ពស់ខ្លាំងដូចឆ្នាំ២០១១ ទេ ហេតុនេះ អ្នកជិះរថយន្តអគ្គិសនីត្រៀមខ្លួនឱ្យហើយទៅ ។ អ្នកស្រីពុំចង់ឱ្យភ័យស្លន់ស្លោ ប៉ុន្តែចង់ឱ្យប្រយ័ត្នរឿងហ្គាសផ្ទុះនៅរដូវក្តៅខ្លាំង រីឯបុគ្គលល្បីៗអាចត្រូវគេប្តឹងចាប់ខ្លួន ខណៈបុគ្គលត្រូវគេចោទប្រកាន់នឹងរួចផុតទោស ក្រោយពីរកឃើញគ្មានកំហុស ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ស្របពេលប្រទេសនានានៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា ៖ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ វៀតណាម និងឥណ្ឌូណេស៊ី រងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ដោយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិ និងឆក់យកជីវិ.តពលរដ្ឋយ៉ាងច្រើនគួរឱ្យតក់ស្លុតនៅចុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រទេសជប៉ុនវាយតម្លៃថា បើកើតគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅជប៉ុនក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំទៀត នឹងសម្លា.ប់ ជីវិតពលរដ្ឋរហូតដល់៣សែននាក់ និងខាតបង់ប្រាក់រាប់លានដុល្លារ ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន គឺជប៉ុនអាចនឹងរងគ្រោះយ៉ាងខ្លាំង និងខាតបង់ប្រាក់រាប់លានដុល្លារអាមេរិក ប្រសិនបើជប៉ុនកើតរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។ វានឹងបង្កជារលកយក្សស៊ូណាមិ បំផ្លាញអគាររាប់រយកន្លែង ព្រមទាំងឆក់យកជីវិតពលរដ្ឋរហូតដល់៣សែននាក់ ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ ខាងមុខ ។

ជប៉ុននឹងខាតបង់ប្រាក់ជិតពាក់កណ្តាលនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ហើយនេះជាការខាតបង់ប្រាក់ច្រើនជាងរញ្ជួយដីកន្លងមក ដែលបណ្តាលមកពីអតិផរណា និងទីតាំងភូមិសាស្ត្រជប៉ុនអាចត្រូវទឹកជន់លិច ។ ជប៉ុនជាប្រទេសមួយកើតរញ្ជួយដីញឹកញាប់បំផុតលើពិភពលោក រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនសន្និដ្ឋានថា ជប៉ុននឹងកើតរញ្ជួយដីរហូតដល់៨០% ចាប់ពីកម្រិត៨រិចទ័រ ទៅ៩រិចទ័រ នៅខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ ឬហៅថា «Nankai Trough» ។

ករណីធ្ងន់ធ្ងរបំផុត បើជប៉ុនកើតរញ្ជួយដីកម្រិត៩រិចទ័រនៅបាតសមុទ្រនាពាក់កណ្តាលយប់ក្នុងរដូវរងា គឺជប៉ុននឹងជម្លៀសពលរដ្ឋ១លាននាក់ ឬស្មើ១០% នៃពលរដ្ឋសរុប ព្រមទាំងមានពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់២៩ម៉ឺន៨ពាន់ ដោយសាររលកស៊ូណាមិ និងការបាក់រលំអគារ ។ ខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ (Nankai Trough) ស្ថិតនៅឆ្នេរសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគនិរតីប្រទេសជប៉ុន មានប្រវែងប្រមាណ៩០០គីឡូម៉ែត្រ ដែលបរិវេណនេះមានហានិភ័យកើតរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ចាប់ពី១០០ឆ្នាំ ទៅ១៥០ឆ្នាំម្តង ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ជប៉ុនបានដាស់តឿនពីរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់កម្រិត៩រិចទ័រនៅខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ (Nankai Trough) ក្រោយជប៉ុនកើតរញ្ជួយដីកម្រិត៧.១រិចទ័រ នៅបរិវេណនេះ ។ រញ្ជួយដីកម្រិត៩រិចទ័រ កាលពីឆ្នាំ២០១១ នៅភាគឦសានប្រទេសជប៉ុន បានបង្កជារលកយក្សស៊ូណាមិ និងប៉ះពាល់រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរហ្វូគុសិម៉ា ហើយពលរដ្ឋស្លាប់រហូតដល់១៥,០០០នាក់ ។

តាមរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន គឺរយៈពេល១,៤០០ឆ្នាំកន្លងមក រញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរនៅខ្សែបន្ទាត់រញ្ជួយដីបាតសមុទ្រ (Nankai Trough) បានកើតឡើងរៀងរាល់ពី១០០ឆ្នាំ ទៅ២០០ឆ្នាំ ហើយរញ្ជួយដីចុងក្រោយកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៤៦ ។ រីឯគណៈកម្មការស្រាវជ្រាវរញ្ជួយដីឱ្យដឹងថា ជប៉ុនប្រឈមនឹងរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរម្តងទៀត ដោយសារភាគរយកើតរញ្ជួយដីបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ៕

យើងសង្កេតឃើញមានការលើកឡើងពីសត្វត្រីម្យ៉ាងដែលត្រូវបានគេរកឃើញនៅលើឆ្នេរសមុទ្រមួយក្នុងប្រទេសថៃ មុនពេលមានហេតុការណ៍គ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើង ដែលមានមតិខ្លះលើកឡើងថាវាគ្រាន់ជាការចៃដន្យប៉ុណ្ណោះ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតយល់ថាមិនដូច្នោះទេ ការឃើញត្រីនេះអាចនឹងជាបណ្ដាសារ រឺសញ្ញាដែលបង្ហាញថានឹងមានគ្រោះធម្មជាតិអា..ក្រក់កើតឡើងក្នុងពេលឆាប់ៗ។

ជាការពិតណាស់ ត្រីនេះបានស្ថិតនៅក្នុងជំនឿរបស់ប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ជប៉ុន និង ហ្វីលីពីន ដែលតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ គែជឿជាក់ថា ការប្រទះឃើញត្រីនេះនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ នោះវានឹងនាំគ្រោះអា..ក្រក់ៗអោយកើតមានជាក់ជាមិនខាន ដោយថែមទាំងមានប្រជាជនមួយចំនួនហៅវាថា ជាត្រីបណ្ដាសារ រឺ ត្រីនៃសេចក្ដីវិនាសទៀតផង។ តើត្រី Oarfish រឺ Doomsday Fish នេះពិតជានាំគ្រោះច..ង្រៃដល់មនុស្សលោកមែនដែរ រឺទេ?

តាមការសិក្សារបស់អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត បានបង្ហាញថា ត្រីOarfish គឺជាប្រភេទសត្វសមុទ្រម្យ៉ាងដែលមានប្រវែងខ្លួនរហូតដល់ 15ម៉ែត្រ រស់នៅក្នុងទឹកដ៏ជ្រៅហៅថា “Twilight Zone” ដោយមានជម្រៅពីផ្ទៃទឹកខាងលើប្រមាណ 600 ទៅ 3,300 ហ្វីត រឺជាង ១គីឡូម៉ែត្រ និងមិនងាយមានអ្នកស្រាវជ្រាវណាបានទៅដល់កន្លែងដែលពួកវារស់នៅឡើយ។ ដូចនេះ វាគឺជាត្រីដែលកម្រ ហើយនៅមិនទាន់មានសិក្សាស្រាវជ្រាវបានច្រើននោះទេ ព្រោះករណីដែលគេឃើញវាច្រើនតែក្នុងសភាពឈឺ រឺស្លា..ប់ប៉ុណ្ណោះ។

តាមពិតវាគឺជាត្រី ដែលមិនងាយបង្ករគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សដល់មនុស្សឡើយ ព្រោះវាគ្មានពិស. គ្មានធ្មេញ ហើយវាស៊ីតែភាវៈរស់តូចៗដូចជា ប្លង់តុង និងប្រភេទខ្យង បង្គារប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះ ខ្លួនប្រាណរបស់វា គឺមានរឹងមាំនោះទេ វាងាយនឹងដា..ច់ រលាត់ និងងាយរងគ្រោះដោយសារសត្វសមុទ្រផ្សេងទៀតមកខាំ។ មូលហេតុនេះហើយទើប អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តមិនសូវហ៊ានប៉ះពាល់វាឡើយ ពោលគឺសិក្សាបានតែលើសា..កស..ពវាដូច្នេះឯង។

ដោយឡែក ការប្រទះឃើញវានៅលើផ្ទៃគោក រឺឆ្នេរសមុទ្រ ពិតជាមានហានិភ័យក្នុងការកើតមាននូវគ្រោះធម្មជាតិធំៗ ដូចជារលកយក្សស៊ូណាមិ និង រញ្ជួយដីពិតមែន ប៉ុន្តែមិនមែនបានន័យថា វាជាត្រីនាំច..ង្រៃនោះទេ ព្រោះបើយោងតាមហេតុផលជាក់ស្ដែង និងការបង្ហាញរបស់ង្នកវិទ្យាសាស្រ្ត ពួកវាមិនងាយចាកចេញពីមជ្ឍដ្ឋានដែលពួកវារស់នៅឡើយ លើកលែងតែក្រោមមូលហេតុមួយចំនួនដែលធ្វើអោយពួកវា មិនអាចរស់នៅទៀតបានដូចជា៖ លក្ខខណ្ឌទឹកដែលវារស់នៅផ្លាស់ប្ដូរ, ការរញ្ជួយដីក្រោមបាតសមុទ្រ, ពួកវាឈឺ រឺជិតស្លា..ប់ទើបបង្ខំចិត្តឡើងមកផ្ទៃខាងលើនៃសមុទ្រ។

សរុបមក វាជាសត្វដែលគួរអោយអាណិតទៅវិញទេ ព្រោះវាគ្រាន់តែព្យាយាមគេចពីសេចក្ដីស្លា..ប់ប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើអ្នកប្រទះឃើញវានៅលើផ្ទៃទឹក រឺឆ្នេរសមុទ្រ សូមកុំប៉ះពាល់វាអី អ្នកគួរជូនដំណឹងទៅកាន់អ្នកជំនាញ ដើម្បីអោយគេមកសិក្សា និងធ្វើការពិនិត្យមើលរកសញ្ញានៃភាពមិនប្រក្រតីណាមួយ៕