សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានអំពាវនាវឱ្យក្រុមហ៊ុន Apple បញ្ឈប់គម្រោងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតទូរស័ព្ទ iPhone ពីចិនទៅឥណ្ឌា ហើយលោកជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុននេះផលិត iPhone នៅអាមេរិក ។ ការអំពាវនាវនេះកើតឡើងស្របពេលការស្តារឧស្សាហកម្មនៅអាមេរិកឱ្យងើបឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើចិន ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន CNBC ។

• កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ លោក Trump ថ្លែងថា លោកបានជូនដំណឹងទៅលោក Tim Cook នាយក Apple គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតទូរស័ព្ទ iPhone ដ៏ធំរបស់អាមេរិក ថា មិនចង់ឱ្យ Apple ផលិត iPhone នៅឥណ្ឌាទេ ពីព្រោះឥណ្ឌាជាប្រទេសមួយដែលកំណត់ពន្ធនាំចូលទំនិញខ្ពស់លើពិភពលោក ។ លោកថា ៖ «ខ្ញុំមានបញ្ហាតិចតួចជាមួយលោក Tim Cook ប៉ុន្តែមិត្តភក្តិខ្ញុំនឹងគាំទ្រ Apple ។ ក្រុមហ៊ុននេះគួរវិនិយោគប្រាក់ចំនួន៥សែនលានដុល្លារនៅអាមេរិក ប៉ុន្តែខ្ញុំឮថា Apple ពង្រីកការផលិត iPhone ទៅទូទាំងប្រទេសឥណ្ឌា ខ្ញុំពុំត្រូវការបែបនេះ» ។

• លោកសង្កត់ធ្ងន់ថា ឥណ្ឌា គឺជាប្រទេសមួយដែលកំណត់ពន្ធនាំចូលទំនិញខ្ពស់លើពិភពលោក ប៉ុន្តែឥណ្ឌាក៏បានស្នើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយជាមួយអាមេរិក ដោយការលើកលែងពន្ធទំនិញនាំចូល ដែលបច្ចុប្បន្ន កំពុងពិចារណា ។

លោក Trump ដាក់សម្ពាធឱ្យក្រុមហ៊ុន Apple ផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតទូរស័ព្ទ iPhone ពីឥណ្ឌាមកអាមេរិក ហាក់ផ្ទុយនឹងគោលនយោបាយ ពីព្រោះកន្លងមក លោកធ្លាប់គាំទ្រការវិនិយោគនៅឥណ្ឌា ។ ការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងផលិតត្រឹម១០% មកអាមេរិក អាចចំណាយពេលវេលាជាច្រើនឆ្នាំ និងត្រូវការប្រាក់វិនិយោគរាប់លានដុល្លារ ។ កាលពីអាណត្តិទី១ លោក Trump បានលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយឥណ្ឌា ដោយគាំទ្រឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិកវិនិយោគនៅឥណ្ឌា ប៉ុន្តែករណី Apple លោកបែរជាពុំយល់ស្របឱ្យក្រុមហ៊ុននេះប្តូរទីតាំងផលិត iPhone ពីចិនទៅឥណ្ឌា ហើយអំពាវនាវឱ្យប្តូរទីតាំងផលិតមកអាមេរិក ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ច ។

ដោយឡែក សារព័ត៌មាន CNBC-TV18 របស់ឥណ្ឌាបានរាយការណ៍ដោយយោងតាមប្រភពព័ត៌មានពីរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាថា ក្រុមហ៊ុន Apple បានសន្យាជាមួយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌា គឺនឹងយកប្រទេសឥណ្ឌាធ្វើជាទីតាំងផលិតទូរស័ព្ទ iPhone ដ៏សំខាន់ ។

ក្រោមគោលនយោបាយសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងអាមេរិក និងចិន ក្រុមហ៊ុន Apple បានព្យាយាមពង្រីកទីតាំងផលិត iPhone និងផលិតផលផ្សេងៗចេញពីចិន ដែលជាទីតាំងផលិតដ៏សំខាន់ ដោយសារ Apple ប្រឈមនឹងភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្ម និងការដំឡើងពន្ធទំនិញរបស់អាមេរិក ។ ហេតុនេះ ការប្តូរទីតាំងផលិតទៅឥណ្ឌាបានក្លាយជាជម្រើសមួយដែលចំណាយដើមទុនទាបជាង និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពន្ធ ។

ការប្តូរទីតាំងផលិតមកអាមេរិកអាចផ្តល់ការងារដល់ពលរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែ Apple ត្រូវចំណាយដើមទុនខ្ពស់ក្នុងការផលិត iPhone ដូចជា ៖ ចំណាយប្រាក់ជួលបុគ្គលិកអាមេរិកខ្ពស់ជាងបណ្តាប្រទេសអាស៊ី ព្រមទាំងការចំណាយលើស្តង់ដារសុវត្ថិភាព ការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក និងពន្ធ ។ ក្រៅពីនេះ បើ Apple ផលិត iPhone នៅអាមេរិក នឹងធ្វើឱ្យតម្លៃលក់រាយ iPhone កើនឡើងដល់៣,៥០០ដុល្លារ ដោយសារ Apple ចំណាយដើមទុនខ្ពស់នៅអាមេរិក ។ ដូច្នេះ Apple ពុំយល់ស្របតាមការអំពាវនាវឱ្យលោក Trump ទេ ៕

អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោថ្មីរបស់កម្ពុជា (TIA) ដែលគ្រោងនឹងបើកដំណើរការនៅថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខគឺតំណាងឲ្យការរីកចម្រើនយ៉ាងសំខាន់ក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាកាសចរណ៍របស់ប្រទេស ហើយត្រៀមខ្លួនក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងតំបន់ ព្រមទាំងនឹងនាំឲ្យកម្ពុជាមានការអភិវឌ្ឍន៍យ៉ាងឆាប់រហ័សក្លាយខ្លួនទៅជាប្រទេសសិង្ហបុរីទី២។ នេះបើតាមការលើឡើងរបស់ B1M ដែលជាវេទិកាវិភាគលើគុណភាព សោភណ្ឌភាពនៃវិស្វកម្ម និងសំណង់ស្ថាបត្យកម្មធំៗនៅលើពិភពលោក។

នៅលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនង Facebook កាលពីថ្ងៃទី ១២ ខែឧសភា ផេកផ្លូវការរបស់ B1M បានបញ្ចេញនូវឃ្លីបវីដេអូមួយដោយលើកសរសើរពីរចនាបទសំណង់ និងគុណសម្បត្តិជាច្រើនរបស់ព្រលានយន្តហោះថ្មីនេះរបស់កម្ពុជា។

នៅក្នុងវីដេអូដែលបានបង្ហោះនោះ B1M បានលើកឡើងថា ៖ មជ្ឈមណ្ឌលថ្មីដ៏ធំនេះ កំពុងសាងសង់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដំបូលដែលមានក្បាច់រចនាដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រលានយន្តហោះនេះ ត្រូវបានបំផុសគំនិតដោយព្រៃស្រោងដែលមាននៅក្នុងប្រទេស និងប្រពៃណីរបស់កម្ពុជាដែលប្រើប្រាស់ស្បូវដើម្បីប្រក់ដំបូលផងដែរ។

លើសពីនេះ ប្រភពខាងលើបានបន្ថែមទៀតថា ៖ គម្រោងនេះនឹងផ្លាស់ប្តូរជោគវាសនារបស់ប្រទេសទាំងមូល។ ហើយបច្ចុប្បន្នកម្ពុជាជាប្រទេសដែលកំពុងមានសេដ្ឋកិច្ចលូតលាស់លឿនបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ចំណែកឧស្សាហកម្មផ្អែកលើវិស័យអាកាសចរណ៍របស់ប្រទេសនេះក៏កំពុងរីកចម្រើន ដោយសារតម្រូវការពាណិជ្ជកម្មខ្ពស់ និងការធ្វើដំណើររបស់អ្នកភ្ញៀវទេសចរទៅមកក៏ច្រើនផងដែរ។

ការរំពឹងទុកក្នុងដំណាក់កាលទីមួយនៃអាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះ គឺនឹងអាចឱ្យកម្ពុជាទទួលបានអ្នកដំណើរពី ១៣ ទៅ ១៥ លាននាក់។ ខណៈនៅដំណាក់កាលបន្ទាប់ គេសម្លឹងឃើញថាចំនួនអ្នកដំណើរនឹងកើនឡើងដល់ 50 លាននាក់នៅឆ្នាំ 2050 ហើយធ្វើឲ្យអាកាសយានដ្ឋាននេះក្លាយជាគូប្រជែងជាមួយអាកាសយានដ្ឋាន Changi របស់សិង្ហបុរីជាមិនខាន។

គួរជម្រាបផងដែរថា អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិតេជោនេះ បានចំណាយថវិការសាងសង់សរុបអស់ជា 1.5ពាន់លានដុល្លារ លើផ្ទៃដីប្រមាណ 2,600ហិកតា ដោយនឹងបើកឲ្យដំណើរការជាផ្លូវការនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខនេះ។ គម្រោងនៃអាកាសយានដ្ឋានថ្មីនេះ ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជារពឹងថា នឹងនាំឲ្យវាក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលអាកាសចរណ៍ដ៏ធំមួយនៅតំបន់អាស៊ាន ព្រមទាំងអាចផ្លាស់ប្ដូរជោគវាសនាសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាទាំងមូលបានផងដែរ៕

ក្រៅពីបង្កើតជីវិតភាវៈរស់ជាច្រើនប្រភេទ រួមទាំងមនុស្ស ឲ្យអាចរស់រានមានជីវិតនៅលើផែនដីបានហើយ ធម្មជាតិក៏មានលក្ខណៈអស្ចារ្យដទៃទៀតជាច្រើនដែលគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ និងស្ញប់ស្ញែងជាខ្លាំង។ ភាពអស្ចារ្យនៃធម្មជាតិ មិនទាន់អាចមានអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តរូបណាធ្វើការសិក្សាបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៅឡើយទេ។

តួយ៉ាងនៅក្នុងអត្ថបទនេះ យើងនឹងលើកយកនូវដុំថ្មដ៏ចម្លែកៗចំនួន៤ ដែលមានទីតាំងខុសៗគ្នានៅលើផែនដី។ ថ្មទាំងនេះសុទ្ធតែមានទំហំធំ និងលក្ខណៈខុសប្លែកពីថ្មទូទៅធម្មតាទាំងឡាយដែលយើងធ្លាប់បានស្គាល់។ ភាពខុសប្លែក របស់វាបានក៏បង្កើតជាទិដ្ឋភាពមួយដែលស្រស់ស្អាត និងទាក់ទាញចិត្តរបស់អ្នកជំនាញជាច្រើនក្នុងការទៅសិក្សាស្រាវជ្រាវពីវាផងដែរ។ ដូច្នេះ មកស្គាល់ថ្មចម្លែកទាំង ៤ ដែលគេជឿថាមានភាពអាថ៌កំបាំង ហើយសូម្បីអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តក៏មិនទាន់អាចបកស្រាយបានលម្អិតពីវាបានដូចខាងក្រោម៖

១. ថ្ម Al Naslaa ៖ វាស្ថិតនៅជិតអូអាស៊ី Tayma ក្នុងប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ថ្ម Al Naslaa ជាថ្មដែលកកើតឡើងដោយខ្សាច់ (sandstone) ដ៏ធំមានមុខកាត់ប្រហែល ៦ ម៉ែត្រកំពស់ និង ៩ ម៉ែត្រ។ លក្ខណៈពិសេសរបស់វាដែលគេមិនអាចបកស្រាយបាន១០០%នោះ គឺដោយសារវាត្រូវបានពុះចែកវាជាពីរភាគស្មើៗគ្នា នៅត្រង់ភ្លឹង ហើយផ្នែកទាំងសងខាងនៃថ្មនេះត្រូវបានទ្រដោយថ្មតូចមួយនៅខាងក្រោមវាប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកជំនាញសន្និដ្ឋានថា ការពុះចែកនៃថ្មនេះអាចកើតឡើងដោយការប្រែប្រួលភូមិសាស្ត្រឬការកក ឬរលាយទឹកក្នុងខ្យល់ ប៉ុន្តែចំពោះមូលហេតុជាក់លាក់មិនទាន់ច្បាស់នៅឡើយ។

២. ថ្មបែកផ្លែប៉ោម (Split Apple Rock) ៖ ទីតាំងរបស់វាស្ថិតនៅឆ្នេរអូសាន នៃកោះ Tasman ខាងត្បូង ក្នុងប្រទេសនូវែលសេឡង់។ ថ្មនេះមានរូបរាងដូចផ្លែប៉ោមដ៏ធំធំមួយ ប៉ុន្តែត្រូវបានពុះជាពីរចំណែកស្មើដូចគ្នា។ អ្នកជំនាញគិតថា ការបែកនៃថ្មនេះគឺជាប្រតិកម្មធម្មជាតិ ដោយសារមានទឹកជ្រាបចូលក្នុងស្នូលនៃថ្ម បន្ទាប់មកទឹកនោះបានកក ហើយក៏ធ្វើឲ្យថ្មបែកតែម្ដង។ វាជាថ្មដែលមានភាពគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងមួយ ព្រោះវាតែងជាទីពេញនិយមក្នុងចំណោមអ្នកទេសចរជាច្រើន។

៣. ថ្ម Moeraki ឬ The Moeraki Boulders ៖ ថ្មនេះស្ថិតតាមបណ្ដោយឆ្នេរខូអេកូហេ កោះអូតាគូខាងត្បូង នៃប្រទេសនូវែលសេឡង់។ លក្ខណៈអស្ចារ្យរបស់វា គឺមានរាងមូលរលោងស្ទើឥតខ្ចោះ មានទំហំមុខកាត់ចាប់ពី 2.2ម៉ែត្រដល់ 3ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែមិនមែនជាការបង្កើតដោយមនុស្សនោះទេ។ តាមការសិក្សាបានបង្ហាញថា ថ្មនេះមានអាយុកាលប្រហែល ៦០លានឆ្នាំមកហើយ វាកកើតឡើងពីរ៉ែម្យ៉ាងដែលមានឈ្មោះថា calcite concretions ហើយនៅពេលវាត្រូវប៉ះដោយទឹករលកបោកបក់យូរៗទៅក៏ក្លាយជារាងមូល និងរលោងបែបនេះ។ ថ្មនេះក៏មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងព្រេងរបស់កលសម្ព័ន្ធជនជាតិ ម៉ូរីផងដែរ ហើយបច្ចុប្បន្នមានសល់ប្រហែលជាង ៥០គ្រាប់តាមបណ្ដោយឆ្នេរ។

៤. The Devils Tower ៖ ស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋ វៃអូមីង ភាគខាងជើងសហរដ្ឋអាមេរិក។ វាមិនមែនគ្រាន់ជាដុំថ្មដូចប្រភេទថ្មខាងលើឡើយ ព្រោះវាមានទំហំធំប្រហែលនឹងភ្នំមួយទៅហើយ ដោយមានកម្ពស់ប្រហែល ៣៨៦ ម៉ែត្រពីដី។ រូបរាងដ៏ចម្លែករបស់វា ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្រ្តអះអាងថា បានកើតឡើងនៅពេលដែលសិលា magma របស់ភ្នំភ្លើងចូលទៅក្នុងស្រទាប់ថ្ម sedimentary ហើយបន្ទាប់មកចុះត្រជាក់នៅក្រោមដី។ និងក្រោយមកជាងរាប់លានឆ្នាំ ថ្មដែលនៅជុំវិញនោះទទួលរងសំណឹកយូរទៅក៏រលាយបាត់អស់ បន្សល់ទុកតែស្នូលភ្នំភ្លើងដែលរឹងជាងគេនេះនៅឈរតែឯង។ ចំពោះអាថ៌កំបាំងរបស់វានៅក្នុងជំនឿវិញ គេជឿថាកាលពីយូរលង់ណាស់មកហើយ មានក្មេងស្រីចំនួន៧នាក់បានរត់គេចពីសត្វខ្លាឃ្មុំយក្សដ៏ធំសម្បើមមួយ និងឡើងទៅពួននៅលើដីទួលមួយ ហើយដោយសារពួកនាងជាមនុស្សល្អវិញ្ញាណព្រៃដែលមាននៅទីនោះ បានបញ្ជារឲ្យទួលនោះលូតឡើងខ្ពស់ទៅៗឲ្យផុតពីខ្លាឃ្មុំ។ រីឯស្នាមឆ្នូត ដែលមាននៅជុំវិញនោះគែជឿថាបានមកដោយសារតែក្រចករបស់សត្វខ្លាឃ្មុំ ដែលព្យាយាមឡើងទៅរកក្មេងស្រីទាំងនោះ៕