ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយការប៉ះទង្គិចដោយអាវុ.ធ រវាងកងទ័ពខ្មែរ និងថៃ នៅភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ជាប់ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជធានី ប្រទេសថៃ ធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តាមបណ្តោយព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរមានភាពតានតឹង ហើយថ្មីៗនេះ ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយរូបភាពហាងលក់ទំនិញមួយនៅថៃមិនស្វាគមន៍អតិថិជនខ្មែរ ។ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃឈ្មោះ ThaiNews ផ្សព្វផ្សាយថា ហាងលក់ទំនិញមួយនៅថៃបានដាក់ស្លាកហាមពលរដ្ឋខ្មែរចូលទិញដាច់ខាត ដោយហាងថៃនេះចោទប្រកាន់ថា មកពីកងទ័ពខ្មែរចូលក្នុងទឹកដីថៃ ។

ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកងទ័ពខ្មែរ និងថៃ កើតឡើងដោយសារកងទ័ពថៃប្រើប្រាស់អាវុធមុនបាញ់មកលើកងទ័ពខ្មែរ ហើយបណ្តាលឱ្យកងទ័ពខ្មែរបាត់បង់ជីវិតម្នាក់ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃបែរជាថា ពួកគេគ្រាន់តែការពារខ្លួន និងការពារអធិបតេយ្យជាតិ ដោយសារកងទ័ពខ្មែរចូលក្នុងទឹកដីខ្លួន ។ រីឯពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបានប្រឹងបំភ្លៃព័ត៌មាន ឬផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃផ្សេងទៀតជឿជាក់លើព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងចែកចាយជាច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ។

ការចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ឬបំប៉ោងស្ថានការណ៍ព្រំដែនរបស់ពួកជ្រុលនិយមថៃនេះ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃផ្សេងទៀតយល់ច្រឡំមកពីលើកងទ័ពខ្មែរ និងពលរដ្ឋខ្មែរ ហើយពួកគេក៏មានគំនិតជាតិនិយមជ្រុល មានការរើសអើងជាតិសាសន៍ និងដាក់ស្លាកមុខហាងទំនិញមិនស្វាគមន៍ ឬមិនលក់ទំនិញឱ្យពលករខ្មែរធ្វើការនៅថៃ ។ ការរើសអើងបែបនេះ គឺដូចពេលកន្លងមកដែរ ពលរដ្ឋថៃធ្លាប់រើសអើងមិនលក់អាហារឱ្យពលករមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើការនៅថៃ និងធ្វើឱ្យពលករមីយ៉ាន់ម៉ាមិនពេញចិត្ត ។

ស្លាកសញ្ញានៅមុខហាងលក់ទំនិញសរសេរថា «ហាមខ្មែរចូលទិញទំនិញក្នុងហាងដាច់ខាត! ទីនេះ ប្រទេសថៃ» ។ ស្លាកសញ្ញាហាមឃាត់ត្រូវបានថតបង្ហោះចែកចាយពេញបណ្តាញសង្គមនៅប្រទេសថៃ ក្នុងនោះក៏មានហ្វេសប៊ុកផេករបស់ថៃមួយឈ្មោះ «World Forum ข่าวสารต่างประเทศ» ក៏បានចែកចាយស្លាកសញ្ញាហាមឃាត់ផងដែរ និងសរសេរថា អ្នកជិតខាងពិបាកយកចិត្ត ពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងប្រទេសទើបតែនាំគ្នាឈប់ទិញទំនិញថៃ ។

ពលរដ្ឋថៃមានគំនិតជ្រុលនិយមបែបនេះ ដោយសារពួកគេជឿជាក់លើការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ដែលមានគំនិតអគតិមកលើប្រទេសជិតខាង ។ ទោះជាអ្នកដឹកនាំថៃអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋឈប់បង្ហោះព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ប៉ុន្តែនៅតែមានការបង្ហោះមិនឈប់ឈរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា សមត្ថកិច្ចថៃមកពីនាយកដ្ឋានស៊ើបអង្កេតឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យាបានចា.ប់ខ្លួនស្ត្រីម្នាក់នៅខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី ពីករណីបង្ហោះព័ត៌មានក្លែងពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបង្កការភ័យស្លន់ស្លោ និងមានពលរដ្ឋថៃរាប់រយជឿជាក់លើព័ត៌មាននេះចុច Like យ៉ាងច្រើន ។ ជនល្មើសសារព័ត៌មានថា ខ្លួនមានគំនិតលម្អៀងពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះព្រំដែន ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រសួងការបរទេសថៃបានជូនដំណឹងពីគម្រោងកាត់ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី និងសេវាអ៊ីនធើរណេតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺថៃមានគោលបំណងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋ.កម្មឆ្លងដែន ផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ ទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្ស និងឧក្រិដ្ឋ.កម្មបច្ចេកវិទ្យា ហើយការកាត់ផ្តាច់នេះពុំពាក់ព័ន្ធនឹងលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ទេ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក និកាន់ឌេត ផ្លាំងគូន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសថៃបញ្ជាក់ថា គម្រោងកាត់ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី និងអ៊ីនធើរណេតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺថៃមានគោលបំណងការពារ និងបង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ ទប់ស្កាត់ការជួញដូរមនុស្ស និងឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យា ។ កិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិនឹងពិចារណាពីវិធានការនេះបន្ថែមទៀត ហើយនេះពុំមែនជាវិធីសម្រាប់ថៃប្រើប្រាស់ដាក់សម្ពាធលើកិច្ចប្រជុំ JBC ឬរំពឹងលើលទ្ធផលកិច្ចចរចាទ្វេភាគីទេ ។

វាផ្ទុយពីការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានប្រទេសទាំងពីរដែលថា ថៃកាត់ផ្តាច់អគ្គិសនី និងអ៊ីនធើរណេតនៅតាមព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ដោយសារថៃចង់ដាក់សម្ពាធលើកិច្ចប្រជុំ JBC នាពេលឆាប់ៗនេះ ។ ដូច្នេះ ថៃសូមអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាជួយសហការប្រឆាំងនឹងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិត ។

ប្រទេសថៃសូមបញ្ជាក់ពីគោលជំហរប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ក្នុងការចរចាដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ជាពិសេស កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) នាថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ខណៈការចរចារវាងអង្គភាពកងទ័ពក្នុងតំបន់នៅតែបន្ត ។ ថៃធ្លាប់ពីបានបញ្ជាក់ជាច្រើនលើកហើយនាពេលកន្លងមក គឺថៃប្រកាសពុំទទួលស្គាល់អំណាចយុត្តាធិការតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) តាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។

ទោះជាពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនគាំទ្រឱ្យកាត់ផ្តាច់អគ្គិសនី និងអ៊ីនធើរណេតនៅព្រំដែនកម្ពុជា ប៉ុន្តែមតិមួយចំនួនបារម្ភថា វិធានការផ្លាស់ប្តូរម៉ោងបើក-បិទទ្វារច្រកព្រំដែន និងការកាត់ផ្តាច់អគ្គិសនី-អ៊ីនធើរណេតនៅព្រំដែន គឺជាវិធានការដែលថៃរៀបចំឡើងទាំងអស់ដើម្បីចាត់ការរឿងព្រំដែន ។ ថៃយកបញ្ហាការផ្តាច់អគ្គិសនី-អ៊ីនធើរណេតមកពាក់ព័ន្ធអាចធ្វើឱ្យបញ្ហាព្រំដែនកាន់តែតានតឹងខ្លាំងឡើង ប៉ុន្តែក្រសួងការបរទេសថៃបដិសេធថា ការកាត់ផ្តាច់នេះពុំពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនទេ ។

ដោយឡែក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានៅតែប្រកាន់គោលជំហរយកបញ្ហាប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច ប្រាសាទតាក្របី និងតំបន់មុំ៣ ទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ទោះជាថៃមានគម្រោងកាត់ផ្តាច់អគ្គិសនី និងសេវាអ៊ីនធើរណេតនៅព្រំដែនក្តី វានឹងពុំធ្វើឱ្យកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរគោលជំហរឡើយ ។

ឯកឧត្តម កែវ រតនៈ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរ៉ែ និងថាមពលកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ម៉ោងនេះ កម្ពុជាពុំបានយកភ្លើងពីប្រទេសថៃចូលមកកាន់បណ្តាញជាតិរបស់កម្ពុជានោះទេ គឺសូន្យ ហើយពេលនេះ កម្ពុជាមានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់គ្រប់គ្រាន់នៅទូទាំងប្រទេស» ៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃនិយាយថា ថៃនឹងពុំព្រមបាត់បង់ទឹកដីសូម្បីតែបន្តិច បញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺថៃប្រកាន់យកការចរចាទ្វេភាគីតាមរយៈកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) នាថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ដើម្បីមានភាពច្បាស់លាស់លើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ។ ថៃពុំទទួលស្គាល់អំណាចយុត្តាធិការតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) តាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមិថុនា កន្លងមក នៅក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសបាននិយាយពីការចរចារវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ថា លោកបានកំណត់គោលនយោបាយសំខាន់ៗចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖

១-ថៃចង់ឱ្យមន្ត្រីតំណាងចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) ភាគីថៃបញ្ជាក់ទៅកាន់កម្ពុជាថា ថៃបានដោះស្រាយបញ្ហានៅតំបន់ព្រំដែនដោយមានការចរចារវាងកងទ័ពដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រឈមមុខគ្នាទាំងសងខាងមួយកម្រិត ហើយថៃចង់ឃើញតំបន់ព្រំដែនអាចរួមរស់ជាមួយគ្នាយ៉ាងមានសន្តិភាពជារៀងរហូត ។

២-ថៃចង់ឱ្យការចរចាគណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC) នាថ្ងៃទី១៤ នេះមានភាពច្បាស់លាស់លើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដើម្បីឱ្យភាគីទាំងពីរយល់ច្បាស់រួមគ្នា និងឈានទៅរកការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនយូរអង្វែង ។

៣-ស្នើឱ្យប្រធានកិច្ចប្រជុំ JBC បញ្ជាក់ពីអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេស និងពុំព្រមឱ្យថៃបាត់បង់ទឹកដីសូម្បីតែបន្តិច ។ ក្នុងយន្តការចរចា ប្រទេសថៃពុំទទួលស្គាល់អំណាចយុត្តាធិការតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) តាំងពីឆ្នាំ១៩៦០ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។ យើងពុំទទួលស្គាល់អំណាចនេះដាច់ខាត ដោយនឹងប្រើប្រាស់ក្របខ័ណ្ឌពិភាក្សាប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងសមស្របបំផុត ។

លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង បន្តថា តាំងពីមានបញ្ហាមក នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានបញ្ជាឱ្យក្រសួងការបរទេសសហការជាមួយកម្ពុជា ហើយ ក្រសួងការពារជាតិ និងក្រសួងការបរទេសបានបង្ហាញគោលជំហររួមគ្នាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ។ សូមឱ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តថា កងទ័ពថៃអាចគ្រប់គ្រងតំបន់ព្រំដែន ។

ចំណែកកម្ពុជាដែលប្រកាន់យកគោលជំហរដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែននៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ ) គឺលោក ម៉ារីស សាងៀមផុង យល់ថា ការដោះស្រាយបញ្ហារវាងប្រទេសពីរ សូម្បីតែនៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌអង្គការសហប្រជាជាតិក៏ដោយ គឺនឹងធ្វើតាមយន្តការមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ការចរចាដោះស្រាយ រួមមាន ៖ គណៈកម្មការព្រំដែនរួម (JBC), គណៈកម្មការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) និងគណៈកម្មការព្រំដែនតំបន់ (RBC) មិនមែនដោះស្រាយបញ្ហានៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិទេ ៕