ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាជាច្រើននាក់បានមកសុំជ្រកកោននៅថៃបណ្តោះអាសន្នក្រោយពីមានស្ថានការណ៍អសន្តិសុខកើតឡើងនៅតំបន់ព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ា-ថៃ ស្របពេលថៃខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មខ្លាំង ។ ហេតុនេះ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសម្រេចទទួលយកជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យធ្វើការនៅថៃបណ្តោះអាសន្នដើម្បីដោះស្រាយការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម ខណៈរដ្ឋាភិបាលថៃកំពុងដំណើរការនាំចូលពលករបង់ក្លាដែស ស្រីលង្ការ និងឥណ្ឌូណេស៊ី មកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Spring News កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសម្រេចទទួលយកជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើការនៅប្រទេសថៃក្នុងករណីពិសេសដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មខ្លាំង ។ បច្ចុប្បន្ន វិស័យជាច្រើនរបស់ថៃប្រឈមនឹងគ្មានពលករធ្វើការ ដូចជា ៖ កសិកម្ម សំណង់ នេសាទ និងបេះផ្លែឈើ ដោយសារពលករខ្មែរត្រឡប់មកប្រទេសវិញ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា លោក ផុងកាវីន ជឹងរុងរឿងគិត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃបានពីកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអនុម័តតាមការណែនាំរបស់លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ ឱ្យទទួលយកជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើការនៅថៃបណ្តោះអាសន្ន ។ ការធ្វើការរបស់ជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ានឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសថៃជាច្រើនផ្នែក ដូចជា ៖ ជំរុញសេដ្ឋកិច្ច, បង្កើនទំនាក់ទំនងមីយ៉ាន់ម៉ា-ថៃ, កាត់បន្ថយការលួចធ្វើការខុសច្បាប់ និងពង្រឹងសន្តិសុខនៅតំបន់ព្រំដែន ។

ក្រៅពីនេះ ការទទួលយកជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាធ្វើការនៅប្រទេសថៃ នឹងជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកចំណាយរដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការថែទាំជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ារយៈពេលយូរ ដោយឱ្យជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាអាចធ្វើការរកចំណូលចិញ្ចឹមខ្លួនឯង ។ ក្រៅពីនេះ ជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ានឹងធ្វើការក្នុងវិស័យដែលខ្វះខាតពលករខ្លាំង ព្រមទាំងតម្រូវឱ្យជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាត្រួតពិនិត្យសុខភាព និងធ្វើធានារ៉ាប់រងសុខភាពមុនពេលធ្វើការ ។

ការទទួលយកជនភៀសសឹកធ្វើការនៅថៃបណ្តោះអាសន្ននេះ គឺថៃមានគោលបំណងកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អក្នុងក្រសែភ្នែកអន្តរជាតិ ក៏ដូចជាសហការជាមួយអង្គការមនុស្សធម៌អន្តរជាតិនាថ្ងៃអនាគត តាមការស្នើសុំរបស់ក្រសួងការងារ ។

ជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាបានមកជ្រកកោនក្នុងជម្រកចំនួន៩កន្លែង ស្ថិតនៅ៤ខេត្ត រួមមាន ៖ ខេត្តមេហុងស៊ន តាក កានចាណៈបុរី និងរាជបុរី នឹងត្រូវអនុញ្ញាតឱ្យរស់នៅក្នុងករណីពិសេសដើម្បីធ្វើការនៅថៃមិនលើសពី១ឆ្នាំ គិតចាប់ពីថ្ងៃអនុញ្ញាត ។ ប៉ុន្តែជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវស្នើសុំការអនុញ្ញាតធ្វើការនៅថៃ ដើម្បីមានសិទ្ធិធ្វើការក្នុងវិស័យជាច្រើន ដូចជា ៖ កម្មករ និងលក់អីវ៉ាន់ឱ្យថៅកែថៃ លើកលែងតែការងារហាមឃាត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការស្នើសុំធ្វើការលើកដំបូង គឺជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ានឹងពុំចាំបាច់បង់ប្រាក់សេវាថ្លៃធ្វើការឡើយដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយផ្សេងៗក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ តាមទិន្នន័យត្រឹមថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គឺមានជនភៀសសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាស្នាក់នៅក្នុងជម្រកបណ្តោះអាសន្នទាំង៩កន្លែង ស្មើ៧៧,៧១៨នាក់ ។

ការចាកចេញរបស់ពលករខ្មែរធ្វើឱ្យថៃប្រឈមនឹងការបាត់បង់កម្លាំងពលកម្មយ៉ាងខ្លាំងស្ទើរគ្រប់វិស័យ ជាពិសេស ខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ច ។ ពលករខ្មែរសុទ្ធតែមានជំនាញការងារ សមត្ថភាព និងអត់ធ្មត់ ប៉ុន្តែដោយសារស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ការបិទព្រំដែនរបស់កងទ័ពថៃ និងទទួលការរើសអើងពុំឱ្យតម្លៃ ទើបពលករខ្មែរសម្រេចចិត្តត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា អតីតអ្នកនយោបាយថៃ លោក វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត បានដាក់ពាក្យប្តឹងឱ្យចាប់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ១ ពីបទពុំបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចាកចេញពីភូមិសាស្ត្រស្រុកអូរជ្រៅ ព្រមទាំងប្តឹងចាប់អភិបាលខេត្តស្រះកែវ ក្រោយពីផ្តល់សម្ភាសន៍និយាយការពិតថា តំបន់ដែលកងទ័ពថៃរាយបន្លាលួសជាទឹកដីរបស់កម្ពុជា ថៃគ្មានឯកសារកាន់កាប់ដីធ្លី ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃខឹងសម្បារទូទាំងប្រទេស ។

កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា អតីតអ្នកនយោបាយថៃ លោក វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត បានធ្វើដំណើរមកកាន់ភូមិបានណងចាន់ នៅខេត្តស្រះកែវ ក្រោយពីពលរដ្ឋខ្មែរតវ៉ាជាមួយកងទ័ពថៃឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ។ បន្ទាប់មក លោកក៏បានទៅស្ថានីយប៉ូលិសខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីដាក់ពាក្យប្តឹងចាប់មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ១ ពីបទពុំបានបំពេញតួនាទីបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ជម្លោះ រហូតដល់ពលរដ្ឋថៃមកតវ៉ាបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរដោយខ្លួនឯង ហើយមេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ១ ថែមទាំងពុំបានប្តឹងពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលតវ៉ាជាមួយកងទ័ពថៃ ។

លោកក៏បានប្តឹងអភិបាលខេត្តស្រះកែវផងដែរ ពីបទធ្វេសប្រហែសក្នុងការបំពេញតួនាទី និងផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាននិយាយការពិតថា តំបន់ដែលកងទ័ពថៃរាយបន្លាលួសជាទឹកដីរបស់កម្ពុជា ថៃគ្មានឯកសារកាន់កាប់ដីធ្លី ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃខឹងសម្បារទូទាំងប្រទេស ។ លោកចាត់ទុកការនិយាយការពិតរបស់អភិបាលខេត្តស្រះកែវ ធ្វើឱ្យថៃបាង់បង់ប្រយោជន៍ ។

លោក វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត បញ្ជាក់ថា បានចំណាយពេលរហូតដល់១៥ឆ្នាំ ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋថៃទូទាំងប្រទេសព្រមទទួលស្គាល់ និងជឿថាតំបន់នេះជាទឹកដីថៃ ។ កន្លងមក លោក និងមិត្តភក្តិ៨នាក់ ត្រូវបានកម្ពុជាចាប់ដាក់ពន្ធនាគារចំនួន៣ឆ្នាំ ៦ខែ និង៣ថ្ងៃ ពីបទដើរចូលទឹកដីកម្ពុជាខុសច្បាប់ ដូច្នេះ លោកសូមឱ្យថៃការពារអធិបតេយ្យតំបន់នេះជារបស់ខ្លួន ១០០% ។

រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពថៃពេលនោះ (នៅឆ្នាំ២០១០) ប្រាប់ឱ្យលោកយល់ព្រមទទួលទទួលកំហុសដើម្បីឱ្យកម្ពុជាដោះលែងពីពន្ធនាគារ ។ លោកពុំទទួលកំហុសទេដែលកម្ពុជាថា លោកល្មើសដើរចូលទឹកដីកម្ពុជា ព្រោះនេះជាទឹកដីថៃ ។ រហូតមកដល់ពេលនេះមានរយៈពេល១៥ឆ្នាំហើយ ដែលលោកប្រឹងប្រែងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃជឿថា លោកធ្វើរឿងមានប្រយោជន៍សម្រាប់ជាតិ ប៉ុន្តែថៃបណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចូលមករស់នៅតំបន់នេះ លោកត្រូវការបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ចេញពីលំនៅឋានទុកឱ្យពលរដ្ឋថៃរស់នៅ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក វីរៈ ស៊ុមក្វាមឃិត ។

ថ្មីៗនេះ អភិបាលខេត្តស្រះកែវរងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីពលរដ្ឋថៃ ក្រោយពីលោកនិយាយការពិតថា ថៃគ្មានឯកសារកាន់កាប់ដីធ្លីនៅភូមិសាស្ត្រស្រុកអូរជ្រៅ ដោយសារនេះជាទឹកដីរបស់កម្ពុជា ។ ក្រោយពលរដ្ឋរិះគន់មិនឈប់ឈរ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋបញ្ឈប់ការរិះគន់អភិបាលខេត្តស្រះកែវ ដោយសារគ្រប់គ្នាតែងតែមានកំហុស ហើយអភិបាលខេត្តស្រះកែវក៏បានសូមទោសហើយដែរ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ថៃបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃមេបញ្ជាការកងទ័ពឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅខេត្តពេជ្របុរី ដោយបានអញ្ជើញកងទ័ពមកពី២៩ប្រទេសចូលរួម ប៉ុន្តែគ្មានវត្តមានកម្ពុជា ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពរបស់ថៃបាននិយាយលាបពណ៌ និងទម្លាក់កំហុសមកលើកម្ពុជាជាច្រើនប្រាប់ទៅអន្តរជាតិ ហើយថា ថៃមានគោលជំហរជំរុញសន្តិភាព អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច បញ្ចប់ជម្លោះក្នុងតំបន់ ពុំត្រូវការសង្គ្រាម និងមានគម្រោងសាងសង់របងនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីការពារការល្មើសអធិបតេយ្យពីប្រទេសជិតខាង ។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃមេបញ្ជាការកងទ័ពឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកនៅខេត្តពេជ្របុរី អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក សុងវីត ណុនភក្តី បាននិយាយពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងនិយាយពីគម្រោងសាងសង់របងនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ រួមទាំងការកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនឱ្យច្បាស់លាស់។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក សុងវីត ណុនភក្តី បាននិយាយពីកិច្ចប្រជុំកំពូលនៃមេបញ្ជាការកងទ័ពឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលរៀបចំនៅខេត្តពេជ្របុរី នាថ្ងៃទី២៧ ខែសីហា គឺថៃបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរួមជាមួយអាមេរិក ។ កិច្ចប្រជុំបានពិភាក្សាពីប្រធានបទសំខាន់ៗ និងសង្កត់ធ្ងន់លើការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខក្នុងតំបន់, ប្រឆាំងនឹងការគំរាមកំហែងផ្សេងៗ និងជំរុញយន្តការអាស៊ានឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ស្របពេលប្រទេសមហាអំណាចកំពុងប្រកួតប្រជែងគ្នា ហើយការប្រជុំនេះមាន២៩ប្រទេសចូលរួម ប៉ុន្តែអវត្តមានកម្ពុជា ។

លោក សុងវីត ណុនភក្តី សង្ឃឹមថា ការប្រជុំនេះនឹងឈានទៅរកសន្តិភាព និងការរីកចម្រើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ខណៈថៃបង្ហាញពីគោលជំហរជំរុញសន្តិភាព អភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច បញ្ចប់ជម្លោះក្នុងតំបន់ ផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍កងទ័ព ប្រឆាំងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន រួមទាំងការគំរាមតាមអ៊ីនធើរណេត ។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះ ប្រទេសជាច្រើនបានសួរពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយលោកឆ្លើយថា ទង្វើទាំងអស់របស់ថៃ គឺដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ ផលប្រយោជន៍ និងការពារពលរដ្ឋ ហើយថៃពុំត្រូវការសង្គ្រាមទេ ។

លោកបាននិយាយបំភ្លៃប្រាប់អន្តរជាតិថា ថៃត្រូវបានប្រទេសជិតខាង (កម្ពុជា) ឈ្លានពាន និងលាក់បាំងព័ត៌មាន ហើយកងទ័ព និងពលរដ្ឋថៃ ត្រូវបានប្រទេសជិតខាងធ្វើបាប ដូចជា ៖ បង្កប់មីនថ្មីលើទឹកដីថៃ ហើយលោកបានសុំឱ្យប្រទេសនានាគាំទ្រការបោសសម្អាតមីននៅព្រំដែន ។ ប្រទេសថៃនឹងការពារអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ពុំឱ្យប្រទេសណាឈ្លានពាន ឬធ្វើបាបពលរដ្ឋ ។

ថៃនឹងសាងសង់របងឱ្យរឹងមាំនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ដើម្បីការពារការឈ្លានពានពីប្រទេសជិតខាង ពេលនេះ កងទ័ពជើងគោកកំពុងពិចារណាពីគម្រោងសាងសង់របង ។ ការសាងសង់របងរឹងមាំនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ នឹងអាចការពារពលរដ្ឋ និងការពារកុំឱ្យប្រទេសជិតខាងឈ្លានពាន ហើយលោកនឹងគាំទ្រគ្រប់ទង្វើរបស់កងទ័ពថៃ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក សុងវីត ណុនភក្តី អគ្គមេបញ្ជាការកងទ័ពថៃ ៕

ថៃតែងតែនិយាយបំភ្លៃប្រាប់អន្តរជាតិថា ខ្លួនចង់បានសន្តិភាព ចង់បញ្ចប់សង្គ្រាម ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី និងចរចាតាមរយៈការទូតជាមួយកម្ពុជា និងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី និងប្រើប្រាស់កម្លាំងពលរដ្ឋដាក់សម្ពាធមកលើខ្លួន ដូចហេតុការណ៍កើតឡើងនៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។ ថ្មីៗនេះ ថៃបាននិយាយកុហកស៊ុយអែតពីមូលហេតុធ្វើឱ្យមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងលាបពណ៌កម្ពុជាដោយឥតអៀនខ្មាស់ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង បានប្រាប់ទៅរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសស៊ុយអែតពេលធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅស៊ុយអែត កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ អំពីស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺចាប់ផ្តើមពីថៃចាញ់ក្តីប្រាសាទព្រះវិហារ និងការបែកធ្លាយកិច្ចសន្ទនារវាងលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃព្យួរតំណែង ជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ទើបធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែអាក្រក់ ។ លោកបានចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីលើទឹកដីខ្លួន ថែមទាំងចោទកម្ពុជាធ្វើសង្គ្រាមព័ត៌មាន និងប្រើប្រាស់កម្លាំងពលរដ្ឋដាក់សម្ពាធថៃនៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។

ក្នុងជំនួបជាមួយអ្នកស្រី Maria Malmer Stenergard រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសស៊ុយអែត លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង និយាយថា ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃកើតឡើងដោយសារថៃចាញ់ក្តីប្រាសាទព្រះវិហារនៅតុលាការអន្តរជាតិ និងបន្សល់ទុកការឈឺចាប់ក្នុងសង្គមថៃរហូតមក ខណៈការចរចាដោះស្រាយជម្លោះទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានកម្ពុជាបដិសេធ ។

លោកបន្តថា ស្ថានការណ៍ជម្លោះកាន់តែអាក្រក់ខ្លាំងក្រោយការបែកធ្លាយកិច្ចសន្ទនារវាងលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីព្យួរតំណែង ជាមួយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា ហើយថៃពុំអាចទទួលយកនូវទង្វើរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ។ លោកនិយាយបំភ្លៃប្រាប់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសស៊ុយអែតថា កងទ័ពកម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មីប្រឆាំងមនុស្ស ខណៈថៃចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ស្មោះត្រង់ បែរជាកម្ពុជាប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ព ។

លោកនិយាយបំភ្លៃទៀតថា ថៃប្រើវិធានការការទូតយ៉ាងសន្តិវិធីរហូតមក និងបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដើម្បីការពារអធិបតេយ្យ ពីព្រោះថៃស្រឡាញ់សន្តិភាពដូចស៊ុយអែតដែរ ។ ការអនុវត្តវិធានការផ្សេងៗរបស់ថៃ គឺស្របតាមច្បាប់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ថៃគោរពបទឈប់បាញ់ ដែលមានម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន និងមានការសង្កេតការណ៍ពីមហាអំណាចអាមេរិក និងមហាអំណាចចិន ។ លោកចោទប្រកាន់ថា បច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាបានធ្វើសង្គ្រាមព័ត៌មានជាមួយថៃកាន់តែខ្លាំង និងប្រើប្រាស់កម្លាំងពលរដ្ឋដាក់សម្ពាធ ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសស៊ុយអែតជឿតាមពាក្យសម្តីកុហកទាំងអស់របស់លោក និងគាំទ្រថៃ ។ លោកនិយាយកុហកទៀតថា កងទ័ពថៃរាយបន្លាលួសនៅស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ គឺគ្មានគោលបំណងបែងចែងព្រំដែនទេ ប៉ុន្តែដើម្បីការពារកុំឱ្យកម្ពុជាល្មើសកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ និងល្មើសអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ចូលមកបង្កប់មីនថ្មីនៅទឹកដីថៃបន្តទៀត ហើយសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតនឹងជឿជាក់តាមពាក្យសម្តីកុហកទាំងនេះ ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ ។

ថៃព្យាយាមនិយាយបំភ្លៃការពិត និងកុហកប្រាប់ស៊ុយអែតបែបនេះ ដើម្បីឱ្យស៊ុយអែតជឿជាក់ថា ថៃជាប្រទេសល្អ គោរពបទឈប់បាញ់ ចង់បានសន្តិភាពតាមរយៈការចរចាការទូត ពុំឈ្លានពានប្រទេសជិតខាង ។ បើថៃមិននិយាយប្រឌិតបែបនេះ ស៊ុយអែតនឹងពុំលក់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យថៃឡើយ ហើយស៊ុយអែតថែមទាំងប្រាប់ថា ថៃមានសិទ្ធិស្របច្បាប់ក្នុងការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង Gripen ដើម្បីការពារខ្លួនជាមួយប្រទេសជិតខាងដែលគ្មានយន្តហោះចម្បាំង ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃទើបតែមានឱកាសប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ជាលើកទី១ជាមួយកម្ពុជា ហើយថៃមានមោទនភាពណាស់ដែលបានសាកល្បងសមត្ថភាពយន្តហោះចម្បាំងលើទឹកដីកម្ពុជា ។ ថៃព្យាយាមប្រាប់ទៅអន្តរជាតិថា ប្រទេសខ្លួនរងគ្រោះ និងរងការរំលោ.ភបំពាន ខណៈសារព័ត៌មានថៃផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយពីកម្ពុជាជានិច្ច ៕

បរទេស៖ អ្នកកាសែតជើងចាស់ម្នាក់របស់សារព័ត៌មាន Reuters បានសម្រេចលាឈប់ពីការងារ ក្រោយរកឃើញថា កាសែតដ៏ធំរបស់ពិភពលោកមួយនេះបានលំអៀងកាន់ជើងប្រទេសអុីស្រាអែល ព្រមទាំងលាតត្រដាងការពិតខ្មៅងងឹតរបស់ Reuters ថាបានចូលដៃជាមួយអុីស្រាអែលសម្លា.ប់អ្នកកាសែតដែលទៅយកព័ត៌មាននៅតំបន់ ហ្កាហ្សា អស់246នាក់។

យោងតាមការបង្ហោះដោយផ្ទាល់នៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក កាលពីថ្ងៃទី26 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 លោកស្រី Valerie Zink ជនជាតិកាណាដា ដែលមានតួនាទីបញ្ជូនរូបភាព និងបម្រើការងារក្នុងស្ថាប័នព័ត៌មានយក្សនេះអស់រយៈពេលជាង ៨ ឆ្នាំ បានសម្រេចប្រកាសលាឈប់ពីការងាររបស់ខ្លួននៅ Reuters ក្រោយមិនអាចទទួលយកទង្វើអាក្រ.ក់របស់ស្ថាប័នព័ត៌មាននេះបាន។

ការសម្រេចចិត្តរបស់នាង ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី អ្នកកាសែត Al Jazeera គឺលោក Anas al-Sharif (អ្នកកាសែតប៉ាឡេស្ទីន) និងសហការីរបស់គាត់ ត្រូវបានគេសម្លា.ប់នៅតំបន់ហ្គាហ្សា កាលពីថ្ងៃទី 10 ខែសីហា ប៉ុន្តែសារព័ត៌មាន Reuters បែជាជ្រើសរើសយកផ្សាយដោយគ្មានមូលដ្ឋានទាំងស្រុងរបស់អ៊ីស្រាអែលដែលថាលោក Al-Sharif គឺជាប្រតិបត្តិកររបស់ហាម៉ាស ដែលជំរុញឲ្យការសម្លាប់អ្នកកាសែតកើតឡើងទៅវិញ។

នៅក្នុងលិខិតលាឈប់ លោកស្រី Zink បានរិះគន់ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Reuters និងបណ្តាញសារព័ត៌មានធំៗផ្សេងទៀតចំៗថា ពួកគេបានដើរតួជា “ខ្សែក្រវាត់សម្រាប់ឃោសនារបស់អ៊ីស្រាអែល” ដែលធ្វើឲ្យជនរងគ្រោះមិនទទួលបានយុត្តិធម៌ និងធ្វើឱ្យមានអំពើហិង្សាលើអ្នកកាសែតក្លាយជារឿងធម្មតា។

លោកស្រី Zink បានគូសបញ្ជាក់អំពីស្ថិតិដ៏ក្រៀមក្រំមួយផងដែរថា៖ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ 2 ឆ្នាំ អ្នកកាសែតជាច្រើនត្រូវបានគេសម្លា.ប់នៅហ្គាហ្សា ពោលគឺច្រើនជាងកាលពីក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី 1 សង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ កូរ៉េ វៀតណាម អាហ្វហ្គានីស្ថាន យូហ្គោស្លាវី និងអ៊ុយក្រែនរួមបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត។

ការលាលែងពីតំណែងរបស់លោកស្រី បានទាក់ទាញការចំណាប់អារម្មណ៍ពីមជ្ឈដ្ឋានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទូទាំងពិភពលោក ដោយបង្កើតជាសំណួរបន្ទាន់អំពីក្រមសីលធម៌នៃការរាយការណ៍ព័ត៌មាននៅក្នុងសង្គ្រាម រួមជាមួយការទទួលខុសត្រូវរបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិក្នុងការការពារអ្នកសារព័ត៌មាន និងរក្សាការពិតនៅក្នុងតំបន់ជម្លោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការចាកចេញរបស់ពលករខ្មែរធ្វើឱ្យប្រទេសថៃប្រឈមនឹងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងទ្រទ្រង់វិស័យផ្សេងៗឱ្យដំណើរការ ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃចាត់វិធានការដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ដោយការនាំចូលពលករពីប្រទេសផ្សេងៗមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរក្តី ក៏ម្ចាស់អាជីវកម្ម និងថៅកែថៃនៅតែបង្ហាញក្តីបារម្ភពីផលប៉ះពាល់កើតឡើង ដូចជា ៖ ការនាំចូលពលករស្រីលង្កាអាចលាយឡំជាមួយជនជាតិភាគតិចរ៉ូអ៊ីងយ៉ា ដែលបង្កបញ្ហាអសន្តិសុខនាថ្ងៃអនាគត ។

កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Matichon រាយការណ៍ថា ការនេសាទនៅខេត្តសុងក្លា កំពុងតែរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងក្រោយពីពលករខ្មែរឈប់ធ្វើការដើម្បីត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។ ម្ចាស់អាជីវកម្មថៃបានសំណូមពរទៅរដ្ឋាភិបាលឱ្យនាំចូលពលករឡាវមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ ហើយពួកគេបដិសេធទទួលយកពលករស្រីលង្កា ។

តាមរបាយការណ៍របស់សមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លាបង្ហាញថា បច្ចុប្បន្ន អាជីវកម្មនេសាទបានរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារខ្វះខាតពលករផ្នែកនេសាទ រហូតធ្វើឱ្យទូកនេសាទជាច្រើនគ្រឿងដែលធ្លាប់មានពលករខ្មែរធ្វើការពេញត្រូវផ្អាកដំណើរការ ក្រោយពីមានស្ថានការណ៍ជម្លោះព្រំដែនធ្វើឱ្យពលករខ្មែរចាកចេញជាបន្តបន្ទាប់ ។ បច្ចុប្បន្ន អាជីវកម្មនេសាទនៅខេត្តសុងក្លា នៅសល់ពលករខ្មែរធ្វើការស្របច្បាប់ និងខុសច្បាប់ ត្រឹមតែ១៥០នាក់ប៉ុណ្ណោះ កាលពីមុន មានពលករខ្មែរធ្វើការនេសាទរហូតដល់៩០០នាក់ ។ រីឯទូកនេសាទដែលប្រើប្រាស់ពលករថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា ស្មើប្រមាណ៤០% នៅតែដំណើរការ ។

នាយកសមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លា លោក សុរ៉ាឌេត នីលឧប៊ុន ទទួលស្គាល់ថា អាជីវកម្មនេសាទថៃកំពុងខ្វះខាតពលករធ្វើការយ៉ាងខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យម្ចាស់ទូកនេសាទបង្ខំចិត្តផ្អាកនេសាទ និងយកទូកមកចតនៅឈូងសមុទ្រសុងក្លា ។ ទូកនេសាទចាប់ពី៤៥% ទៅ៥០% គឺជាសមាជិកសមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លា ហើយទូកនេសាទខ្លះកំពុងស្វែងរកពលករថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ាមកធ្វើការ ស្របពេលសេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះនាពេលបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានភាពប្រាកដប្រជា ។

ម្ចាស់អាជីវកម្មចង់បានពលករឡាវមកធ្វើការជំនួសពលករខ្មែរ ពីព្រោះវប្បធម៌ ប្រពៃណីឡាវស្រដៀងគ្នាជាមួយថៃ និងពុំចង់បានពលករស្រីលង្កាតាមគំនិតរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារទេ ។ ម្ចាស់អាជីវកម្មបារម្ភពីការនាំចូលពលករស្រីលង្កាអាចលាយឡំជាមួយជនជាតិភាគតិចរ៉ូអ៊ីងយ៉ា (Rohingya) នឹងបង្កបញ្ហាសន្តិសុខនាថ្ងៃអនាគត ដូច្នេះ ចង់ឱ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាពីបញ្ហាសន្តិសុខមុនពេលនាំចូលពលករស្រីលង្កា ។

រដ្ឋាភិបាលគួរធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងម្ចាស់អាជីវកម្មថៃមានតម្រូវការពលករបរទេស ដែលកំណត់ឱ្យម្ចាស់អាជីវកម្មបង់ប្រាក់ជិត៣ម៉ឺនបាតសម្រាប់ពលករម្នាក់ បើពលករធ្វើការបានត្រឹម១ខែ ឬរត់គេចពីការងារ គឺម្ចាស់អាជីវកម្មនឹងខាតបង់ប្រាក់ជិត៣ម៉ឺនបាតនេះ ពុំអាចទាមទារមកវិញឡើយ ។ វាផ្ទុយគ្នាពីពលករថៃទៅធ្វើការនៅក្រៅប្រទេស ដែលពលករថៃត្រូវចំណាយប្រាក់ខ្លួនឯងទាំងអស់ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់នាយកសមាគមនេសាទខេត្តសុងក្លា ៕