មីយ៉ាន់ម៉ា បានប្រកាសយ៉ាងដាច់អហង្ការ ដោយបដិសេធមិនឱ្យប្រទេសទីម័រក្លាយជាសមាជិកអាស៊ានទី១១ នៅក្នុងខែតុលាខាមុខនេះ។

យោងតាមលិខិតរបស់រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ដាក់ជូនប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលជាប្រធានអាស៊ានបច្ចុប្បន្ន បានបញ្ជាក់ថា៖” ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលទីម័រឡេស្តេ នៅតែបន្តបំពានលើគោលការណ៍មិនជ្រៀតជ្រែកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់មីយ៉ាន់ម៉ា។ យើងត្រូវតែបដិសេធដាច់ខាតរាល់ការពិចារណាក្នុងការផ្តល់សមាជិកភាពអាស៊ានដល់ទីម័រឡេស្តេ”។

មីយ៉ាន់ម៉ា បានស្នើឱ្យប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានផ្អាកការពិចារណាលើនីតិវិធីទាំងអស់ រហូតទាល់តែទីម័រឡេស្តេកែតម្រូវគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនចំពោះប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។

គួរបញ្ជាក់ថា នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកាលពីខែឧសភាកន្លងទៅ ប្រមុខដឹកនាំអាស៊ាន បានទទួលស្គាល់ទីម័រឡេស្តេជាសមាជិកទី១១ នៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ខាងមុខ៕

ហូជីមិញ៖ ប៉ូលិសទីក្រុងហូជីមិញ បានរកឃើញបន្លែត្រយ៉ូងចេក និងដើមចេកចិតស្រាប់រាប់រយគីឡូក្រាម កំពុងត្រូវបានគេដាក់ត្រាំក្នុងទឹកដែលមានសារធាតុបូរ៉ាក់ (borax) សម្រាប់ប្រើក្នុងសាប៊ូបោកគក់សម្លៀកបំពាក់ នៅទីតាំងស្តុកបន្លែចំនួនបីកន្លែង ដែលត្រៀមប្រមូលយកទៅដាក់លក់នៅលើទីផ្សារ។

នាយកដ្ឋានប៉ូលីសសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាម (PC03) កាលពីថ្ងៃអាទិត្យមុន បានដាក់ពាក្យបណ្ដឹ.ងទៅនឹងកន្លែងចំនួនបីនៅក្នុងតំបន់លំនៅដ្ឋាន Ben Luc ក្នុងសង្កាត់ Binh Dong ខណ្ឌទី 8 ទីក្រុងហូជីមិញ ពីបទប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីពុលក្នុងអាហារ។ សារធាតុគីមីពុលដែលគេរកឃើញមានដូចជា បូរ៉ាក់ និង សារធាតុ Bleaching ត្រូវបានគេលាយដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកសម្រាប់ត្រាំត្រយ៉ូងចេក ដែលចិតរួចដើម្បីជួយឲ្យវានៅពណ៌ស្រស់ល្អ។

តាមប្រភពសារព័តឥមាន VN Express នាថ្ងៃអង្គារ ទី៨ ខែកក្កដា បានឲ្យដឹងថា៖ ក្រុមប៉ូលីសវៀតណាម (PC03) បានឆ្មក់ចូលទីកន្លែងចំនួនបីក្នុងពេលដំណាលគ្នា និងបានរកឃើញបន្លែដើមចេក និងត្រយ៉ូងចេកដែលចិតរួចជាច្រើនដុំ ដែលកំពុងត្រាំក្នុងធុងចំណុះ ២០០ លីត្រ ដែលពោរពេញទៅដោយសារធាតុពណ៌សដើម្បីកាត់ជ័រ។

នៅទីតាំងមួយទៀត ដែលមានបុគ្គលិកច្រើននាក់ ប៉ូលីសបានរកឃើញផ្កាម្លិះ ៦០គីឡូក្រាម ត្រាំក្នុងធុងដែលពោរពេញទៅដោយល្បាយនៃសារធាតុ sodium metabisulfite, alum និង borax ។ ម្ចាស់ទីតាំងនោះបាននិយាយថា អាជីវកម្មរបស់គាត់មិនបានចុះបញ្ជីត្រឹមត្រូវទេ ហើយគាត់មិនមានលិខិតបញ្ជាក់ពីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារដែរ។ ប៉ូលិសរឹបអូសបានម្សៅក្រាមពណ៌សជាង ១១៥ គីឡូក្រាម និងម្សៅក្រាមគីមីរាប់សិបគីឡូក្រាមពីកន្លែងទាំងបី។

គួរឲ្យដឹងថា បូរ៉ាក់ (Borax) គឺជាសារធាតុគីមីម្យ៉ាង ដែលបង្កើតឡើងពីសារធាតុរ៉ែធម្មជាតិឈ្មោះ សូដ្យូមបូរ៉ាត។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ប្រើជាសារធាតុកាត់សម្អាត គ្រឿងសម្អាង និងថ្នាំសម្លា.ប់សត្វល្អិត។ ប៉ុន្តែត្រូវបានហាមឃាត់មិនឲ្យប្រើលើចំណីអាហារឡើយ ព្រោះប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។

សារធាតុនេះគ្រោះថ្នាក់ណាស់ ជាទូទៅគេប្រើវាក្នុងធ្វើជាសាប៊ូសម្អាតសម្លៀកបំពាក់ គ្រឿងសម្អាង ជាគ្រឿងផ្សំរបស់ឡេលាបខ្លួន សាប៊ូដុសខ្លួនជាដើម ព្រោះវាមានមុខងារ ការពារ ឬលាងសម្អាតជាតិខ្លាញ់ និងជួយកាត់ជម្រះឲ្យសម្លៀកបំពាក់ឲ្យបានសស្អាត។ ផលប៉ះពាល់កម្រិតស្រាលនៅពេលសារធាតុនេះចូលក្នុងប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់មនុស្សមានដូចជា ឈឺពោះ រាគ ប្រតិកម្មអាលែហ្សី ប៉ុន្តែបើធ្ងន់ធ្ងរនឹងបង្កទៅជា ពិបាកដកដង្ហើម ហៀរសំបោរ ខូចថ្លើម ប្រព័ន្ធប្រសាទ តម្រងនោម និងរហូតដល់ស្លា.ប់។ តាមពិតនៅប្រទេសវៀតណាម ការប្រើប្រាស់សារធាតុ borax ត្រូវបានហាមឃាត់ក្នុងការផលិត និងកែច្នៃដាក់លើអាហារ ប៉ុន្តែមនុស្សមួយចំនួនដែលគ្មានសីលធម៌ គ្មានគុណធម៌ជាមនុស្ស នៅតែបន្តប្រើវាក្នុងអាហារ៕

ពេលនិយាយដល់បន្លែ ផ្លែឈើដែលមានផ្ទុកសារធាតុគីមីលើសកម្រិត យើងនឹងនឹកឃើញដល់កសិផលរបស់វៀតណាម ព្រោះប្រទេសកម្ពុជានាំចូលបន្លែ ផ្លែឈើពីប្រទេសនេះឈានមុខគេក្នុងមួយឆ្នាំៗ រាប់រយតោន។ បច្ចុប្បន្ន ការប្រើសារធាតុគីមីដែលគ្មានសុវត្ថិភាពនៅក្នុងបន្លែ ផ្លែឈើ គឺបានក្លាយជាបញ្ហាដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសវៀតណាម។

គួរជម្រាបថា អាជ្ញាធរមានសមត្ថភាពនៅក្នុងប្រទេសនេះបានរកឃើញជាបន្តបន្ទាប់ថា មានការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីលើសកម្រិត ឬប្រើជាតិថ្នាំដែលត្រូវបានហាមឃាត់ ដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពឡើយ។ ជាក់ស្ដែងដូចជា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ គេរកឃើញមានការប្រើប្រាស់សារធាតុ (borax) ដែលប្រើនៅក្នុងសាប៊ូបោកគក់ នៅក្នុងបន្លែដែលត្រៀមយកទៅលក់លើទីផ្សារ។ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាបញ្ហានេះនៅតែបន្តកើតឡើងនៅប្រទេសវៀតណាម? បើទោះបីជាវាជារឿងជាខុសច្បាប់?

តាមការវិភាគរបស់អ្នកជំនាញ មូលហេតុចម្បងនៃបញ្ហានេះមានចំនួនបី រូមមាន៖

១ ការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងក្នុងវិស័យកសិកម្ម៖ ការប្រកួតប្រជែងទីផ្សារនាំឲ្យកសិករជាច្រើននៅប្រទេសវៀតណាមប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីដើម្បីបង្កើនទិន្នផលកសិផលរបស់ពួកគេ ឲ្យបានផលច្រើន ព្រមទាំងឆាប់យកទៅលក់នៅលើទីផ្សារបានឆាប់រហ័សផងដែរ។ ដូច្នេះ ការប្រើសារធាតុគីមីបានក្លាយជាវិធីសាស្ត្រលឿនបំផុតក្នុងការការពារដំណាំពីសត្វល្អិត បង្កើនទំហំ និងសម្រួលការដាំដំណាំ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទោះបីជាសារធាតុគីមីទាំងនេះអាចនាំផលល្អដល់ពួកគេក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាក៏នាំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ផងដែរ។

២ ខ្វះការត្រួតពិនិត្យ និងច្បាប់អនុវត្ត៖
របាយការណ៍ជាច្រើនបានបង្ហាញថា ប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពចំណីអាហារកម្រិតស្តង់ដាររបស់វៀតណាមនៅតែមានកម្រិតខ្សោយនៅឡើយ។ សារធាតុគីមីខុសច្បាប់មួយចំនួនត្រូវបានចែកចាយដោយគ្មានការអនុញ្ញាត និងគ្មានការត្រួតពិនិត្យច្បាស់លាស់ពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថភាព។ ដូចករណីខ្លះ បន្លែ ផ្លែឈើដែលគ្មានការអនុញ្ញាតឱ្យចេញលក់លើទីផ្សារ ប៉ុន្តែបែរជាបានចែកចាយពេញទីផ្សារដោយសេរីទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសទៀតផង។

៣ ខ្វះចំណេះដឹង និងការបណ្តុះបណ្តាលដល់កសិករ៖
កសិករជាច្រើននៅតែពឹងផ្អែកលើការណែនាំពីអ្នកលក់ថ្នាំកសិកម្ម ដោយមិនបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលជាផ្លូវការអំពីការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីទាំងនោះឲ្យមានសុវត្ថិភាពឡើយ។ ការខ្វះចំណេះដឹងផ្នែកនេះធ្វើឱ្យពួកគេប្រើថ្នាំដោយគ្មានការយល់ដឹងពីស្តង់ដារ នឹងអាចនាំមានផលប៉ះពាល់ដល់អ្នកបរិភោគជាទូទៅ។

បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមកំពុងអនុវត្តវិធានការជាច្រើន ដូចជា លើកកម្ពស់ការដាំដំណាំតាមស្តង់ដារ VietGAP, ការត្រួតពិនិត្យបណ្តាញចែកចាយថ្នាំកសិកម្ម និងការចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយអំពីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារផងដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា អ្នកវិភាគបារម្ភថា ប្រសិនបើគ្មានការអនុវត្តយ៉ាងសកម្មនោះទេ បញ្ហានេះអាចបន្តប៉ះពាល់ដល់សុខភាពសាធារណៈ ព្រមទាំងឥណទានផលិតផលកសិកម្មវៀតណាមនៅលើឆាកអន្តរជាតិ៕