ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃ The Better News រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ សូមវាយតម្លៃស្ថានការណ៍សិន មុននឹងអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋភៀសសឹកវឹលត្រឡប់ទៅលំនៅឋានវិញ ដោយសារលោកពុំជឿជាក់កម្ពុជា ។ ក្រៅពីនេះ លោកពុំឆ្លើយតបជាមួយអ្នកសារព័ត៌មានរឿងថៃទាមទារប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជាទេ ពីព្រោះបារម្ភប៉ះពាល់ដល់ការចរចារវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃបាននិយាយពីករណីពលរដ្ឋថៃធ្វើអត្តឃាតដោយសារពិបាកចិត្តរឿងស្ថានការណ៍ជម្លោះ និងចង់ត្រឡប់ទៅលំនៅឋានថា លោកសោកស្តាយជាមួយគ្រួសារសាកសព ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃបារម្ភពីពលរដ្ឋ ។ រដ្ឋាភិបាលចង់ឱ្យពលរដ្ឋភៀសសឹកត្រឡប់ទៅលំនៅឋានវិញ ប៉ុន្តែស្ថានការណ៍ពុំទាន់ល្អប្រសើរ ១០០% ទេ ពីព្រោះពុំទាន់ជឿជាក់លើកម្ពុជា ។ ដូច្នេះ ត្រូវរង់ចាំវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ម្តងទៀត បើគ្មានហេតុការណ៍អ្វីទេ ពលរដ្ឋអាចត្រឡប់ទៅលំនៅឋានបាន ។

ក្រោយកម្ពុជានាំអនុព័ន្ធយោធាបរទេសមកមើលទីតាំងរងខូចខាតដោយសារការវាយប្រហារ និងការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃ លោក ភូមិថាំ ចោទប្រកាន់ថា ដោយសារកម្ពុជាបង្កសង្គ្រាមមុន ទើបកម្ពុជាដឹងថា ថៃអត់ធ្វើអ្វី ។ លោកនិយាយកុហកប្រាប់ពលរដ្ឋថា ប្រទសថៃរងគ្រោះ ទើបពុំទុកចិត្តកម្ពុជា ខ្លាចកម្ពុជាបង្កជម្លោះ ។

ចំណែកការលើកឡើងថា កងទ័ពកម្ពុជាគ្រប់គ្រង និងឈរជើងនៅប្រាសាទតាក្របី ខណៈថៃគ្រប់គ្រងតែតំបន់ខ្លះ លោក ភូមិថាំ ប្រាប់ថា បើនិយាយពីយុទ្ធសាស្ត្រ គឺថៃនឹងអាចវាយយកប្រាសាទតាក្របីបាន ។ ប៉ុន្តែពេលនេះ លោកពុំចង់និយាយលម្អិតរឿងប្រាសាទតាក្របី ដោយសារអាចប៉ះពាល់ដល់ការចរចារវាងប្រទេសទាំងពីរ ទោះយ៉ាងណា លោកសប្បាយចិត្តដែលថៃបានរក្សាអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន ។

មហាអំណាចចិនបានជជែកជាមួយថៃរហូតមក គឺចិនពុំចង់ឃើញថៃធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ចិនចង់ឱ្យប្រទេសទាំងពីរធ្វើជាមិត្តជាមួយចិន ។ ចិនចង់ឃើញសន្តិភាព ពុំចង់ឃើញផលប៉ះពាល់ដោយសារការប្រយុទ្ធគ្នា គឺដូចគ្នានឹងប្រធានអាស៊ាន ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី និងមហាអំណាចអាមេរិក ក៏បារម្ភពីការប៉ះទង្គិចរវាងកម្ពុជា-ថៃដែរ ។ រីឯខ្លួនលោកពុំជឿជាក់លើមេដឹកនាំកម្ពុជាទេ ហើយលោកចោទប្រកាន់កម្ពុជាបំពានបទឈប់បាញ់ ។

ដោយឡែក ករណីមន្ទីរពេទ្យថៃមួយចំនួនប្រកាសពុំព្យាបាលអ្នកជំងឺខ្មែរ លោក ភូមិថាំ និយាយថា លោកពុំដឹងព័ត៌មាននេះទេ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន មានទាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងព័ត៌មានពិត ប៉ុន្តែសម្រាប់ថៃនិយាយអ្វីចេញមកត្រូវតែជាព័ត៌មានពិត មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ ។ ថៃអាចទំនាក់ទំនងយឺតជាងកម្ពុជា ប៉ុន្តែយើងនឹងព្យាយាមទំនាក់ទំនងឱ្យឆាប់រហ័សជាងនេះ ។

គួរបញ្ជាក់ថា សារព័ត៌មាននានារបស់ថៃតែងតែផ្សព្វផ្សាយបំភ្លៃថា កងទ័ពថៃបានវាយដណ្តើមយកប្រាសាទតាក្របីរបស់កម្ពុជា និងកំពុងគ្រប់គ្រងប្រាសាទនេះ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃរីករាយយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែក្រោយមក អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ វីនឆ័យ សុវ៉ារី បានសូមទោសពលរដ្ឋថៃ ដែលកងទ័ពពុំអាចវាយយកប្រាសាទនេះបាន ដោយសារដោយម៉ោងកំណត់ឈប់បាញ់ ។ ដូច្នេះ ពលរដ្ឋថៃចង់ឱ្យកងទ័ពខ្លួនធ្វើយ៉ាងណា គ្រប់គ្រងប្រាសាទរបស់កម្ពុជាឱ្យបាន ៕

(ភ្នំពេញ)៖ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CHRC) បានរៀបចំបណ្តឹងសាទុក្ខបន្ទាន់មួយទៅកាន់អង្គការសហប្រជាជាតិ ពាក់ព័ន្ធនឹងការឃុំខ្លួនដោយខុសច្បាប់នៃទាហានកម្ពុជាចំនួន 20 នាក់ ដោយកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធយោធាថៃ ដែលបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការរំលោ.ភបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត សេរីភាព និងសន្តិសុខរបស់បុគ្គល។

នៅថ្ងៃទី01 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានដាក់ញ្ញត្តិបន្ទាន់ ទៅឧត្តមស្នងការ នៃការិយាល័យឧត្ដមស្នងការអង្គការ សហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស នៅទីក្រុងហ្សឺណវ ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីយោធាថៃចា.ប់ខ្លួន និងឃុំខ្លួនយោធាកម្ពុជា ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ ។

នៅក្នុងញ្ញត្តិខាងលើបានឲ្យដឹងថា នៅថ្ងៃទី29 កក្កដា បន្ទាប់ពីមានការព្រមព្រៀងគ្នាលើបទឈប់បា.ញ់គ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ ក្នុងអរិភាពប្រដាប់អាវុធនាពេលថ្មីៗនេះ នៅជិតប្រាសាទព្រះវិហារ និងតំបន់ជាប់ព្រំដែន កងកម្លាំងយោធាថៃបានចាប់ និងឃុំខ្លួនទាហានកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ចំនួន 20នាក់ ដែលមានសុខភាពល្អ និងមានកម្លាំងពេញលេញ តាមរយៈការបោ.កបញ្ឆោតសុំចាប់ដៃ។ ទង្វើនេះ គឺជាការបំពានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើការជឿទុកចិត្ត និងច្បាប់អន្តរជាតិដែលគ្រប់គ្រងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។

រហូតមកដល់ថ្ងៃទី 1 ខែសីហា ឆ្នាំ 2025 យោធាថៃបានប្រគល់ទាហានកម្ពុជាតែពីរនាក់ (2) ប៉ុណ្ណោះក្នុងចំណោម 20 នាក់។ គួរឲ្យសោកស្ដាយ ទាហានដែលត្រឡប់មកវិញទាំងពីរនាក់ ត្រូវបានគេរកឃើញថា ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប៉ះពាល់ផ្នែកផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ៖ ដោយមានម្នាក់ពិការ និង ម្នាក់ទៀតមានស្មារតីមិននឹងន ឬវិបល្លាស ដែលអាចសន្មតថាជាលទ្ធផលនៃការព្យាបាលអមនុស្សធម៌ និងថោ.កទាបពេលកំពុងជាប់ឃុំ។

អង្គហេតុទាំងនេះបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការរំលោ.ភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៅលើសិទ្ធិរបស់ពួកគេ ការធ្វើទារុណកម្ម ការមិនផ្ដល់ការថែទាំផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាចំពោះទាហានកម្ពុជាដែលត្រូវបានចាប់ខ្លួន ដែលទាំងអស់នេះ គឺជាការរំលោ.ភដោយផ្ទាល់លើច្បាប់អន្តរជាតិជាច្រើន រួមមាន៖ សិទ្ធិរស់រានមានជីវិត សេរីភាព សិទ្ធិទទួលបានសវនាការដោយយុត្តិធម៌ សិទ្ធិទទួលបានស្តង់ដាររស់នៅសមរម្យ រួមទាំងអាហារ និងសំលៀកបំពាក់ សិទ្ធិទទួលបានសុខភាពផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត និងបំពានលើអនុសញ្ញាប្រឆាំងនឹងការធ្វើទារុណកម្ម ដោយការធ្វើទារុណកម្មយ៉ាងឃោរឃៅ អមនុស្សធម៌ និងថោកទាប។

ដូច្នេះសម្រាប់ការទាមទាររបស់កម្ពុជារួមមាន៖ ការដោះលែងវិញភ្លាមៗ និងដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌនៃទាហានកម្ពុជាចំនួន 18 នាក់ដែលនៅសេសសល់នៅក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំងរបស់ប្រទេសថៃ។
-ស្នើសុំអង្គការសហប្រជាជាតិ ឬស្ថាប័នអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធធ្វើការស៊ើបអង្កេតដោយឯករាជ្យ និងមិនលំអៀង។
-ផ្ដល់ជំនួយផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ ការស្តារនីតិសម្បទា និងជំនួយផ្លូវចិត្តសម្រាប់ជនរងគ្រោះទាំងអស់។
-វិធានការទទួលខុសត្រូវចំពោះជនល្មើសស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
-ការអន្តរាគមន៍ជាបន្ទាន់ ដោយនីតិវិធីពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ស្តីពីការធ្វើទារុណកម្ម ការឃុំខ្លួនតាមអំពើចិត្ត និងការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ៕

ម៉េចចឹង? ពេលថៃស្នើកម្ពុជាឲ្យប្ដូរទីតាំងប្រជុំទៅម៉ាឡេសុីកម្ពុជាយល់ព្រម ប៉ុន្តែគ្រាន់តែកម្ពុជាស្នើឲ្យមានតំណាងបីប្រទេសខាងលើចូលរួមស្ដាប់នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំដែរ ថៃបែរជាបដិសេធមិនអនុញ្ញាត ដោយលើកហេតុផលមកថា វាជារឿងដែលមិនចាំបាច់ ហើយការប្រជុំ GBC គួរតែផ្តោតលើការពិភាក្សាទ្វេភាគីតែប៉ុណ្ណោះទៅវិញ។

បាងកក៖ យោងតាមសារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍ នាថ្ងៃសៅរិ៍ ទី2 សីហា នេះបានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានច្រានចោលជាផ្លូវការនូវសំណើរបស់កម្ពុជាក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យចិន សហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ី ចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នាពេលខាងមុខក្នុងនាមជាអ្នកសង្កេតការណ៍ឡើយ ដោយបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវជំហររបស់ខ្លួនថា «កិច្ចប្រជុំគួរតែរក្សាទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីតែប៉ុណ្ណោះ»។

កិច្ចប្រជុំ GBC ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងដំបូងនៅភ្នំពេញនៅថ្ងៃទី ៤ ខែសីហា ត្រូវបានប្តូរទៅទីតាំងអព្យាក្រឹតក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី តាមការស្នើសុំរបស់ប្រទេសថៃ។ ចំពោះកាលបរិច្ឆេទនៃកិច្ចប្រជុំត្រូវបានកំណត់ចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ដល់ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោកឧត្តមសេនីយ៍ Nattaphon Narkphanit មានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសថៃបានបដិសេធសំណើរបស់កម្ពុជាសម្រាប់ការស្នើសុំឲ្យមានអ្នកចូលរួមពីខាងក្រៅ ដោយលើកឡើងពីលក្ខណៈទ្វេភាគីនៃការពិភាក្សា និងសង្កត់ធ្ងន់ថាវត្តមានរបស់អ្នកសង្កេតការណ៍បរទេសគឺមិនមែនជារឿងចាំបាច់ និងសមរម្យនោះទេ។ លោកបានបន្ថែមថា ការសម្រេចចិត្តនេះក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការព្រួយបារម្ភផ្នែកសន្តិសុខអំពីការប្រារព្ធកិច្ចប្រជុំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងមានភាពតានតឹងក្នុងប៉ុន្មានសប្តាហ៍ថ្មីៗនេះ។

លោក Nattaphon បន្តថា៖ ម៉្យាងវិញទៀត កម្ពុជាបានអះអាងថា ការចូលរួមរបស់ម៉ាឡេស៊ី ចិន និងអាមេរិកនឹងមានប្រយោជន៍ ដោយផ្តល់តួនាទីសម្របសម្រួលរបស់ពួកគេក្នុងអំឡុងកិច្ចចរចាបទឈប់បា.ញ់កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ដែលបានជួយបន្ធូរបន្ថយជម្លោះព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់រវាងប្រជាជាតិទាំងពីរ។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីស្ដីទីរូបនេះបញ្ជាក់ថា បើទោះបីជាមានការខ្វែងគំនិតគ្នាលើទីតាំងប្រជុំ និងការកំណត់អ្នកចូលរួមក៏ដោយ ក៏ភាគីទាំងពីរបានយល់ព្រមបន្តកិច្ចប្រជុំនេះដដែល និងថែមទាំងបង្ហាញពីចេតនារួមគ្នាក្នុងការបន្ធូរបន្ថយភាពតានតឹង និងធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការព្រំដែន។ កិច្ចពិភាក្សា GBC នាពេលខាងមុខត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងផ្តោតលើសន្តិសុខតាមព្រំដែន ការល្បាតរួមគ្នា និងវិធានការការពារជម្លោះ។

យ៉ាងណាមិញជាការកត់សម្គាល់ កន្លងមករដ្ឋាភិបាលថៃតែងតែធ្វើការបដិសេធជានិច្ចចំពោះការចរចា ឬកិច្ចប្រជុំណាមួយជាមួយកម្ពុជា ដោយមានតំណាងប្រទេសដទៃទៀតចូលរួម។ តួយ៉ាងការឡើងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ), ការអំពាវនាវឲ្យមានបទឈប់បា.ញ់ ពីម៉ាឡេសុី ឬប្រទេសផ្សេងៗទៀត ក៏ពីដំបូងឡើយថៃមិនព្រមទទួលយក និងមិនចង់ចរចាជាមួយភាគីទី3ណាទេ និងពេលនេះសូម្បីតែកិច្ចប្រជុំ GBC ដែលស្នើសុំឲ្យមានចិន អាមេរិក និងម៉ាឡេសុី ចូឡរួមធ្វើជាអ្នកសង្កេតការណ៍ ក៏ថៃមិនព្រមដែរ។ តើនេះគឺជាគិតគូរដោយសារខ្លាចប៉ះពាល់ដល់កិច្ចចរចាទ្វេភាគី ឬថៃខ្លាចភាគីទី3ឲ្យប្រាកដ?

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា អង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (UNHRC) ចង់ឃើញកម្ពុជា និងថៃ គោរពកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ កាត់បន្ថយការស្អ.ប់ខ្ពើមរវាងពលរដ្ឋ ជាពិសេស ពលរដ្ឋ​ថៃមានគំនិតជាតិនិយមជ្រុលឈានទៅការរើ.សអើងជាតិសាសន៍ និងលុបបំបាត់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយក្នុងប្រទេសថៃ ។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា នាយកអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស លោក Volker Turk បានអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជា និងថៃ ការពារពលរដ្ឋកុំឱ្យស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាមម្តងទៀត ដោយឱ្យប្រទេសទាំងពីរត្រូវតែគោរព និងអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ ដែលបានចរចាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា នៅម៉ាឡេស៊ី ក្រោមការអង្កេតការណ៍របស់មហាអំណាចអាមេរិក និងមហាអំណាចចិន ។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសទាំងពីរត្រូវលុបបំបាត់ជាបន្ទាន់នូវការស្អប់ខ្ពើមរវាងពលរដ្ឋដើម្បីឈានទៅរកសន្តិភាព ។

នាយកអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស លោក Volker Turk និយាយថា ៖ «ពេលពិភពលោកប្រឈមនឹងជម្លោះ និងវិបត្តិកើនឡើង ខ្ញុំរីករាយខ្លាំងបំផុតដែលមានការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់រវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលម៉ាឡេស៊ីមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងឋានៈជាប្រធានអាស៊ាន ។ ភាគីទាំងពីរត្រូវតែគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងនេះយ៉ាងស្មោះត្រង់ ខណៈកិច្ចប្រឹងប្រែងការទូតកំពុងបន្តដើម្បីកាត់បន្ថយជម្លោះ» ។

លោកបន្តថា កម្ពុជា និងថៃ គួរតែជំរុញឱ្យមានសន្តិសុខនៅតាមតំបន់ព្រំដែន និងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់ពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាម និងពលរដ្ឋចាកចេញពីលំនៅឋានគេចពីសង្គ្រាម ដោយប្រាក់ឧបត្ថម្ភនេះស្របតាមស្តង់ដារ សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ និងច្បាប់មនុស្សធម៌ ។ បើតាមរបាយការណ៍ គឺពលរដ្ឋថៃបានស្នាក់នៅជម្រកបណ្តោះអាសន្ន ចំនួន១៨ម៉ឺននាក់ ខណៈពលរដ្ឋកម្ពុជា ស្មើនឹង១៦៨,៩៤៦នាក់ ។

ស្ថានការណ៍តានតឹងបែបនេះ ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរគួរតែកាត់បន្ថយការស្អប់ខ្ពើមគ្នា និងលុបបាត់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដោយប្រកាន់យកនូវគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ខណៈរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរមានតួនាទីផ្តល់សុវត្ថិភាព និងការពារពលរដ្ឋរៀងៗខ្លួន ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Volker Turk ។

គួរបញ្ជាក់ថា សារព័ត៌មាននានារបស់ថៃតែងតែផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងបំភ្លៃពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃយល់ច្រឡំ ពុំដឹងព័ត៌មានពិតប្រាកដ ។ ក្រៅពីនេះ មានព័ត៌មានញុះញង់ជាច្រើនទៀតក្នុងបណ្តាញសង្គមថៃ និងត្រូវបានចែកចាយបន្តគ្នាបង្កការស្អប់ខ្ពើមជាតិសាសន៍ ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគួរប្រញាប់ចាត់វិធានការជាបន្ទាន់ ៕

អង្គភាពសុីម៉ាក់កម្ពុជាបានស្រាវជ្រាវរណ្ដៅគ្រាប់ MK-84 ដែលបានផ្ទុះរួច និងគ្រាប់បែកដែលទម្លាក់មកមិនទាន់ផ្ទុះនៅកប់ក្នុងដី ដែលទីតាំងរណ្ដៅទាំងនោះភាគច្រើនស្ថិតនៅក្បែរៗមជ្ឈដ្ឋានភូមិកររបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ខណៈថៃឯណោះនៅតែប្រកែកញ៉ាញថាខ្លួនមិនបានវា.យប្រហារមូលដ្ឋានជនសុីវិលទេ ហើយគ្រាប់បែ.កមិនទាន់ផ្ទុះដែលបានរកឃើញនោះ ក៏មិនមែនជារបស់ខ្លួនដែរ វាអាចជារបស់អាមេរិកកាលពីសង្រ្គាមលោកលើកទី២។

យោងតាមលោក ហេង រតនា អគ្គនាយកសុីម៉ាក់ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមជំនាញគ្រាប់បែកទម្លាក់ពីយន្តហោះរបស់អង្គភាពសុីម៉ាក់បានស្រាវជ្រាវណ្តៅគ្រាប់បែកផ្ទុះចំនួន៤ទីតាំង និងគ្រាប់បែកទម្លាក់មកមិនទាន់ផ្ទុះកប់ក្នុងដីចំនួន៥ទីតាំង(មានរន្ធគ្រាប់បែក) ។ លោកបញ្ជាក់ថា គ្រាប់បែកMK-84 ដែលមិនផ្ទុះ និងរណ្តៅគ្រាប់បែកមិនទាន់ផ្ទុះ សុទ្ធតែជាគ្រាប់បែកទម្លាក់ថ្មីរបស់កងទ័ពអាកាសសៀម ក្នុងសង្គ្រាមរយៈពេល៥ថ្ងៃ២៤-២៨ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។

លោក ហេង រតនា លើកឡើងថា ក្នុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិនគ្មានការទម្លាក់នៅតំបន់ទាំងនេះទេ។ អង្គភាពសុីម៉ាក់មានព័ត៌មានទិន្នន័យការទម្លាក់គ្រាប់ទាំងនោះ ផ្តល់ដោយក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិកយ៉ាងច្បាស់លាស់។ ទន្ទឹងនឹងនេះគ្រាប់បែកត្រកូលMKនេះមានកំណត់សំគាល់និងប្រភពច្បាស់លាស់ ជាពិសេសទិន្នន័យន្តហោះF-16និងប្រភេទគ្រាប់បែកដែលបានទម្លាក់សុទ្ធតែមានកំណត់ត្រា។ យន្តហោះF-16នេះអាចដឹកគ្រាប់បែកMK-84ចំនួន៤គ្រាប់ក្នុងការទម្លាក់ក្នុង១ជើង។

ចំណែកខាងអ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃ លោក Winthai Suvaree នៅថ្ងៃទី1 ខែសីហា នេះបានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា យោធាថៃមិនបានបើ.កការវា.យប្រហារលើមូលដ្ឋានជនសុីវិលនោះទេ ចំណែកគ្រាប់បែក MK-84 ទម្ងន់ជាងមួយតោន ដែលកម្ពុជាប្រកាសថាទើបរលឃើញថ្មីនៅក្នុងដីប្រជាជននោះ អាចជាគ្រាប់បែ.កដែលអាមេរិកទម្លាក់កាលពីសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទី២ទេដឹង? ព្រោះមានសភាពចាស់ ដូច្នេះមិនមែនជារបស់ថៃឡើយ។

ចំពោះការបដិសេធរបស់អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពថៃដូចខាងលើនេះ លោក ហេង រតនា បានតបទៅវិញថា ករណីគ្រាប់បែកចាស់មានអាយុកាលជាង៥០ឆ្នាំមកហេីយនោះ មិនមែនគ្រាន់តែរបកទឹកថ្នាំនោះទេ ចែសសុីដែកជ្រៅៗ ទន្ទឹមនឹងនេះរណ្តៅគ្រាប់ផ្ទុះ រន្ធរណ្តៅគ្រប់បែកមិនទាន់ផ្ទុះ គឺជាភស្តុតាងស្រាប់ បើអ្នកណាសង្ស័យអាចអញ្ជេីញទៅទស្សនាជាក់ស្តែងបាន ដោយអាចយកទាំងអ្នកជំនាញអន្តរជាតិខាងគ្រាប់បែកទម្លាក់ពីយន្តហោះលេីពិភពលោកយេីងនេះ មកសិក្សាវាយតម្លៃយ៉ាងហ្មត់ម៉ត់បាន!៕

ថៃ៖ អ្នកនាំពាក្យនៃកងទ័ពភូមិន្ទថៃ លោក Winthai Suvaree ថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ បាននាំឯកអគ្គរាជទូត ភារធារី និងអនុព័ន្ធយោធាមកពី២៣ប្រទេស ទៅពិនិត្យការពិតលើដីនៅខេត្តស៊ីសាកេត និងខេត្តឧប៊ុន រ៉ាត់ថានី បន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងប្រទេសថៃ និងកម្ពុជា ព្រមទាំងលើកយកភស្តុតាងមួយចំនួនមកបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាគឺជាអ្នកចាប់ផ្ដើមសង្រ្គា.មមុន និងថែមទាំងបានវា.យប្រហារលើមូលដ្ឋានជនសុិវិល។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Khaosod ក្រសួងការបរទេស សហការជាមួយកងទ័ពភូមិន្ទថៃ បានបញ្ជាក់ថា ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកម្ពុជា និង ថៃ បានចាប់ផ្ដើមកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ដែលកើតចេញពីការដុតចំណុចសម្របសម្រួលព្រំដែន ការជីកលេណដ្ឋានរំលោភចូលទឹកដីថៃ និងការបង្កប់គ្រាប់មីនថ្មីដោយយោធាកម្ពុជា ដែលធ្វើឲ្យទាហានថៃរងរបួស។

នៅក្នុងសន្និសីទសង្ខេបខាងលើ លោក Winthai Suvaree បានលើកឡើងថា នៅក្នុងការប្រយុទ្ធរយៈពេល៥ថ្ងៃ កម្ពុជាបានវា.យលើប្រហារមន្ទីរពេទ្យ សហគមន៍ និងស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ បណ្ដាលឲ្យជនស៊ីវិលថៃស្លា.ប់ និងរបួសជាច្រើន មានទាំងកុមារ និងមនុស្សចាស់។ អ្នកនាំពាក្យរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ថៃគ្រាន់តែឆ្លើយតបវិញដោយស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងផ្តោតតែលើគោលដៅយោធាកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ។

ជាមួយគ្នានេះ ថៃបានបដិសេធថាខ្លួនមិនបានប្រើប្រាស់អាវុធគីមី ដូចការចោ.ទប្រកាន់របស់កម្ពុជាទេ និងបានបំភ្លឺថា រូបថតដែលកម្ពុជាប្រើដើម្បីធ្វើការចោ.ទប្រកាន់នោះ គឺជារូបភាពចាស់នៃយន្តហោះពន្លត់អគ្គីភ័យប៉ុណ្ណោះ។ ចំពោះគ្រាប់បែ.ក MK-84 ដែលកម្ពុជាអះអាងថាទើបបានរកឃើញនៅចំណុចផ្ទះប្រជាជននោះ លោក Winthai បានបង្ហាញភស្តុតាងជារូបថតមួយចំនួន ដោយបញ្ជាក់ថាវាជាគ្រាប់បែ.កសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ មិនមែនជាអាវុធរបស់ថៃទេ។

បន្ថែមពីការចោ.ទប្រាកន់កម្ពុជាថាជាអ្នកបង្កសង្រ្គាម ថៃបាននិយាយយកល្អនៅចំពោះមុខអនុព័ន្ធយោធាទាំងអស់ថា ខ្លួននឹងនៅតែបន្តគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បា.ញ់ដែលបានធ្វើនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បើទោះបីជាកម្ពុជាបានរំលោ.ភម្តងហើយម្តងទៀតក៏ដោយ។ ហើយថៃអំពាវនាវឲ្យតំណាងប្រទេសទាំងឡាយដែលចូលរួមស្ដាប់ សូមចូលរួមថ្កោលទោ.សកម្ពុជា និងផ្ដល់ការគាំទ្រមកឲ្យថៃ ព្រោះថៃត្រូវការតែសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះ៕