ឥណ្ឌូណេស៊ី បានបង្ហាញសាច់ដុំនៃវិស័យយោធារបស់ខ្លួន ដោយបានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលបានដាក់ពង្រាយនូវប្រព័ន្ធមីស៊ីលប៉ាលីស្ទីក ឬមីស៊ីលរំលងទ្វីប។

ប្រព័ន្ធមីស៊ីលនេះ មានឈ្មោះថា ខាន់(KHAN) អាចបាញ់ចេញបានក្នុងរយៈចម្ងាយខ្លី ពោលត្រឹមតែ២៨០គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលផលិតដោយប្រទេសតួកគីយ៉េ។

មីស៊ីលខាន់(KHAN) ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូនេសុី ដាក់ពង្រាយនៅតំបន់កាលីម៉ាន់តាន់ភាគខាងកើត ដែលមានព្រំប្រទល់ជាប់ម៉ាឡេសុី។

មីស៊ីលនេះ មានទម្ងន់២៥០០គីឡូក្រាម មានសមត្ថភាពផ្ទុកក្បាលគ្រាប់ទម្ងន់ដល់ទៅ៤៧០គីឡូក្រាម។ វាត្រូវបានផលិតឡើង ដើម្បីវាយប្រហារចំគោលដៅបានច្បាស់ ដោយអាចគេចចេញពីប្រព័ន្ធរ៉ាដាប្រឆាំងគ្រាប់មីសុីល។

គួរបញ្ជាក់ថា ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ឥណ្ឌូនេសុីបានចំណាយថវិការជាច្រើនទៅលើវិស័យយោធា ដោយបានបញ្ជាយន្តហោះចម្បាំងRafale ៤២គ្រឿងពីប្រទេសបារាំង និងយន្តហោះចម្បាំង J10 ចំនួន១០គ្រឿង ពីប្រទេសចិន៕

ប្រទេសថៃ ៖ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តសុរិន្ទនិយាយថា ការបិទព្រំដែន និងការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឱ្យខេត្តសុរិន្ទខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចរហូតដល់ជាង៧០០លានបាត ដោយសារភ្ញៀវទេសចរធ្លាក់ចុះ ការលុបចោលបន្ទប់ស្នាក់នៅ និងខ្វះខាតពលករខ្មែរ ។ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តសុរិន្ទសង្ឃឹមថា ការចរចាក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃនៅម៉ាឡេស៊ី នឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ល្អប្រសើរវិញឆាប់ៗ ជាពិសេស ពាណិជ្ជកម្មព្រំដែន ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Reporters នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក វីរ៉ាត់ សេដ្ឋាវីផាវឌ្ឍនៈឆ័យ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តសុរិន្ទ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ពីស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចជារួមនៅខេត្តសុរិន្ទថា កន្លងមក ខេត្តសុរិន្ទមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចតាមព្រំដែន ចាប់ពី៣០០លានបាត ទៅ៥០០លានបាត ប៉ុន្តែសេដ្ឋកិច្ចជារួមក្នុងខេត្តនេះរងផលប៉ះពាល់ចាប់ពី៦០០លានបាត ទៅជាង៧០០លានបាត តាំងពីមានសង្គ្រាមតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ភ្ញៀវទេសចរធ្វើដំណើរមកខេត្តសុរិន្ទធ្លាក់ចុះ និងលុបចោលបន្ទប់ស្នាក់នៅក្នុងសណ្ឋាគារយ៉ាងច្រើន ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរួមស្ងប់ស្ងាត់ ។

បើព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃនៅតែបន្តបិទបែបនេះ នឹងប៉ះពាល់ពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែន ឬគ្មានពាណិជ្ជកម្មតែម្តង ខណៈវិស័យទេសចរណ៍ក៏ធ្លាក់ចុះ ពីព្រោះភ្ញៀវទេសចរបារម្ភពីអសន្តិសុខ ហើយសម្រេចចិត្តពុំធ្វើដំណើរមកថៃ ។ សណ្ឋាគារ និងអាជីវកម្មដែលមានបុគ្គលិកខ្មែរក៏រងផលប៉ះពាល់ដែរ ដោយសារពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនត្រឡប់មកកម្ពុជា ធ្វើឱ្យថៃខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្មផ្នែកអាជីវកម្ម ។ ថៃរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង អាជីវកម្មរបស់លោកមានអតិថិជនតិចតួច ដោយសារពួកគេខ្លាច ពុំហ៊ានចំណាយប្រាក់ ពុំដឹងថាជម្លោះនឹងអូសបន្លាយយូរជាងនេះឬក៏យ៉ាងណា ។

លោក វីរ៉ាត់ សេដ្ឋាវីផាវឌ្ឍនៈឆ័យ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តសុរិន្ទ សង្ឃឹមថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កម្ពុជា-ថៃ នៅម៉ាឡេស៊ី នឹងធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍ល្អប្រសើរឡើងវិញ លោកចង់ឱ្យគ្រប់យ៉ាងត្រឡប់មកធម្មតាយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

បើថៃបិទព្រំដែន៦ខែ ឬបិទ១ឆ្នាំ នឹងធ្វើឱ្យពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែននៅខេត្តសុរិន្ទធ្លាក់ចុះខ្លាំងរងផលប៉ះពាល់រយៈពេលយូរ ករណីពាណិជ្ជកម្មព្រំដែនងើបឡើងវិញនឹងត្រូវចំណាយពេលយូរទៀត ដោយសារទំនិញថៃដែលបញ្ជូនទៅកម្ពុជា គឺជាសម្ភារៈប្រើប្រាស់ ខណៈកម្ពុជាស្វែងរកទំនិញថ្មី ។ កន្លងមក ថៃបាននាំចូលទិន្នផលកសិកម្ម ដូចជា ៖ ដំឡូងមី បច្ចុប្បន្ន ថៃត្រូវស្វែងរកដំឡូងមីក្នុងស្រុក ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃដំឡូងមីក្នុងស្រុកកើនឡើង និងជាប្រយោជន៍សម្រាប់កសិករថៃខ្លះ ប៉ុន្តែបើនិយាយពីការនាំចេញដំឡូងមីរបស់ថៃ គឺធ្លាក់ចុះខ្លាំង ។

មុនស្ថានការណ៍តានតឹង ឈ្មួញថៃនៅស្រុកជាប់ព្រំដែនបានធ្វើដំណើរទៅកម្ពុជា ហើយពួកគេទទួលចំណូលពីការជួញដូរទិន្នផលកសិកម្ម ប៉ុន្តែពេលថៃបិទព្រំដែន និងធ្វើសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជាធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចផ្នែកនេះធ្លាក់ចុះ ពុំអាចធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែនបាន ហើយឈ្មួញស្វែងរកមុខរបរថ្មី ។ បើថៃនៅតែបន្តអនុវត្តវិធានការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា រួមទាំងស្តុកទុកទំនិញ គឺត្រូវតែរកវិធីដោះស្រាយ ឬបញ្ចេញទំនិញពីស្តុក ពីព្រោះហាងលក់ទំនិញខ្លះស្តុកទុកទំនិញយ៉ាងច្រើន ។

សភាពាណិជ្ជកម្មខេត្តសុរិន្ទធ្លាប់បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលស្វែងរកដំណោះស្រាយបញ្ហាពាណិជ្ជកម្មតាមព្រំដែន ប្រសិនបើកម្ពុជា-ថៃនៅតែប៉ះទង្គិចគ្នាបន្តទៀត សេដ្ឋកិច្ចខេត្តសុរិន្ទនឹងកាន់តែរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងឡើង ៕

នៅថ្ងៃទី២ នៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់ក្រុមលេខាធិការនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC) កម្ពុជា-ថៃនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ភាគីថៃបានដាក់សំណើ៨ចំណុច ដោយអះអាងថាវាជាការអនុវត្តដើម្បីរក្សានិរន្តរភាពបទឈប់បា.ញ់ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាកន្លងមកជាមួយកម្ពុជា។

បើតាមការលើឡើងរបស់លោក Nattaphon Narkphanit រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិស្តីទីរបស់ប្រទេសថៃ បាននិយាយថាសំណើ៨ចំណុច គឺជាការអនុវត្តតាមការប្តេជ្ញាចិត្តថ្នាក់មូលដ្ឋានដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាជាមុនរវាងភាគីទាំងពីរ។ លោកថា ប្រសិនបើកម្ពុជាយល់ព្រមលើសំណើរបស់ថៃទាំង៨នោះ បញ្ហាទាំងឡាយរវាងប្រទេសទាំងពីរនឹងត្រូវបានដោះស្រាយ មុនឈានដល់ថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ជាថ្ងៃដែលថ្ងៃចុងក្រោយៃកិច្ចប្រជុំកំពូលវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC) ។

ដោយឡែក ខាងក្រុមការងារកម្ពុជាមិនបានចេញសំណើច្រើននោះទេ ដោយកត់សម្គាល់ឃើញបែបនេះ លោក Nattaphon បានបន្ថែមថា វាជារឿងធម្មតាទេសម្រាប់កម្ពុជាដែលចង់ដឹងចង់ឮពីគោលបំណងប្រទេសថៃជាមុននោះ។

ចំពោះលក្ខខណ្ឌទាំង៨ដែលប្រទេសថៃចង់បាននៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC នេះមានដូចជា៖

១. ដាច់ខាតត្រូវបញ្ឈប់ការបាញ់គ្នា
២. ការពារជនស៊ីវិល គ្មានការខូចខាតដល់មនុស្ស ផ្ទះសម្បែង ឬដីធ្លី
៣. ហាមបង្កើនចំនួនទ័ព
៤- ហាមចល័តទ័ពនៅតាមព្រំដែន
៥. ជួយសម្របសម្រួលក្នុងការបញ្ជូនត្រឡប់អ្នករបួស និងអ្នកស្លាប់
៦. បង្កើតក្រុមសម្របសម្រួល៤នាក់សម្រាប់ភាគីទាំងសងខាងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង។
៧. កែសម្រួលកម្លាំងទ័ពដើម្បីបន្ថយភាពប្រឈមនៅតំបន់ក្តៅ
៨. បើសិនឯកភាពហើយនឹងចុះកិច្ចព្រមព្រៀង ហើយវានឹងក្លាយជាកិច្ចព្រមព្រៀងផ្លូវការ។

គួរបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីថ្ងៃទី០៤ ខែសីហានេះ គឺជាថ្នាក់ក្រុមលេខាធិការGBC ដែលក្នុងនោះភាគីថៃមានគណៈប្រតិភូប្រមាណជាង៣០នាក់ ខណៈភាគីកម្ពុជាមានគណៈប្រតិភូចូលរួមប្រមាណ១៣នាក់ប៉ុណ្ណោះ។

យ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី៦ ខែសីហានេះ មានការរាយការណ៍ថា នៅថ្ងៃទី២នៃកិច្ចប្រជុំថ្នាក់លេខាធិការដ្ឋានGBC កិច្ចពិភាក្សាបានបរាជ័យ បន្ទាប់ពីលេខាធិការដ្ឋានរបស់ភាគីទាំងពីរមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាជាក់លាក់បាន។ តែទោះជាយ៉ាងណា កិច្ចពិភាក្សានឹងបន្តនៅថ្ងៃពុធសប្តាហ៍នេះទៀត មុនកិច្ចប្រជុំកំពូលវិសាមញ្ញគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ(GBC)មកដល់។ នេះបើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលអាដហុក ស្ដីពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ៕