ប្រទេសហ្វីលីពីន ៖ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក Ferdinand Marcos Jr. បានប្រកាសក្រោយកិច្ចប្រជុំជាមួយគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថា ហ្វីលីពីននឹងផ្អាកការនាំចូលអង្ករថៃរយៈពេល៦០ថ្ងៃ (ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥) ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដោយសារតម្លៃស្រូវទាបក្នុងរដូវច្រូតកាត់របស់កសិករ ហើយការផ្អាកនេះធ្វើតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន លោក Francisco Tiu Laurel ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Bangkokbiz News កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន គឺបច្ចុប្បន្ន តម្លៃអង្ករនៅហ្វីលីពីនបានប្រឈមនឹងសម្ពាធពីអង្ករនាំចូលមានតម្លៃថោក និងធ្វើឱ្យអាជីវករហ្វីលីពីនទិញស្រូវពីកសិករក្នុងតម្លៃថោកបំផុតត្រឹមតែពី៨ប៉េសូ ទៅ១០ប៉េសូប៉ុណ្ណោះក្នុង១គីឡូក្រាម ។ កសិករហ្វីលីពីនប្រាប់ថា តម្លៃស្រូវធ្លាក់ចុះដោយសារការនាំចូលអង្ករពីក្រៅប្រទេសក្នុងតម្លៃថោក ។

បណ្តាញឧស្សាហកម្មស្រូវហ្វីលីពីនឱ្យដឹងថា ការកាត់បន្ថយបរិមាណនាំចូលអង្ករពីប្រទេសថៃ នឹងធ្វើឱ្យទីផ្សារអង្ករហ្វីលីពីនពឹងផ្អែកលើការផលិតក្នុងប្រទេសច្រើនជាងមុន ព្រមទាំងធ្វើឱ្យតម្លៃស្រូវហ្វីលីពនកើនឡើងខ្ពស់ ។ បណ្តាញឧស្សាហកម្មស្រូវសង្ឃឹមថា តម្លៃអង្ករលក់រាយនឹងកើនឡើងចាប់ពី១ប៉េសូ ទៅ២ប៉េសូ ក្នុង១គីឡូក្រាម ។

ហ្វីលីពីនប្រកាសផ្អាកនាំចូលអង្ករថៃធ្វើឱ្យថៃបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុននាំចេញអង្កររបស់ខ្លួន ខណៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃបានពន្លឿនការធ្វើផែនការចរចាពង្រីកទីផ្សារនាំចេញអង្ករទៅប្រទេសផ្សេងៗទៀត ដូចជា ៖ ចិន បង់ក្លាដែស និងអ៊ីរ៉ាក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ។

អគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនៃក្រសួងពាណិជកម្មថៃ អ្នកស្រី អារ៉ាដា ហ្វឿងថង និយាយថា រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនប្រកាសផ្អាកនាំចូលអង្ករថៃធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុននាំចេញអង្ករ ដោយសារមានការកុម្ម៉ង់ទិញអង្ករថៃមុនពេលផ្អាក ហើយក្រុមហ៊ុនថៃអាចបញ្ជូនទៅឱ្យអតិថិជនមិនទាន់ពេលវេលាឱ្យបានមុនថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ។ ប៉ុន្តែនាយកដ្ឋានពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិនឹងស្វែងរកទីផ្សារនាំចេញអង្ករទៅប្រទេសផ្សេងៗដើម្បីផ្តល់ចំណូលដល់កសិករ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសថៃបាននាំចេញអង្ករទៅហ្វីលីពីន ស្មើទឹកប្រាក់ ៣៣៣លានដុល្លារ កើនឡើង៥៨.៦៩% ខណៈការនាំចញអង្ករថៃទៅហ្វីលីពីនកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ស្មើទឹកប្រាក់ជាង២១០លានដុល្លារ ៕

ថៃ៖ លោក Boonsin Padklang មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២របស់ប្រទេសថៃ ចាប់ផ្ដើមបញ្ចេញចរិតញុះញង់សារជាថ្មីដោយបានព្រមា.នចំៗនៅមុខសន្និសីតកាសែតថា ការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមានលទ្ធភាពអាចកើតមានខ្ពស់ និងថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា ហេតុផលព្រោះកម្ពុជាមិនអាចជឿទុកចិត្តបាន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរស់សារព័ត៌មាន The Nation។

កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា នៅក្នុងពិធីប្រគល់អំណោយដល់ទាហានថៃដែលរងរបួសនៅក្នុងការប៉ះទង្គិចនៅព្រំដែនកាលពីថ្មីៗនេះ លោក Boonsin បាននិយាយប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា៖ ឱកាសនៃការប្រយុទ្ធគ្នាជាថ្មីរវាងកម្ពុជា និង ថៃគឺមាន “50-50” ។

លោក Boonsin បានបញ្ជាក់ពីការកត់សម្គាល់របស់ខ្លួនថា៖ «នៅពេលនេះ ស្ថានការណ៍នៅតែអាចទៅមុខបាន… យើងដឹងច្បាស់ណាស់ថា គ្មានអ្វីដែលយើងអាចទុកចិត្តបានចំពោះប្រទេសកម្ពុជានោះទេ»។ លោកបន្តថា៖ យោធារបស់ប្រទេសថៃបានត្រៀមខ្លួនសម្រាប់លទ្ធផលទាំងពីរ មិនថាការបន្តការចរចាសន្តិភាពតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ឬការបង្កើនការឆ្លើយតបដោយបង្ខំប្រសិនបើកម្ពុជាបង្កជម្លោះបន្ថែមទៀតនោះទេ។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់មេទ័ពនាំភ្លើងរូបនេះកាន់តែបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីចេតនាញុះញង់ចង់បានសង្រ្គា.ម ដើម្បីទាក់ទាញទំនុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋថៃមុនខ្លួនចូលនិវត្តន៍ ដោយប្រើប្រាស់ការនិយាយបំភ្លើសការពិត ទម្លាក់កំហុសគ្រប់យ៉ាងមកខាងកម្ពុជាទាំងដែលគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់។

ជាក់ស្ដែង ដូចជាការប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហាកន្លងទៅ លោក Boonsin បាននិយាយដោយមិនចេះអៀនមាត់ថា ខ្លួននឹងដណ្ដើមការកាន់កាប់លើប្រាសាទតាក្របីពីកម្ពុជាមកវិញមុនពេលខ្លួនចូលនិវត្តន៍ ទាំងដែលបទឈប់បា.ញ់បានចូលជាធរមានរួចរាល់។ សំដី និង ទង្វើរបស់មេទ័ពជិតចូលនិវត្តន៍រូបនេះ បង្ហាញថាថៃនៅតែចិញ្ចឹមចិត្តចង់បំពានលើកម្ពុជា ប៉ុន្តែព្យាយាមរកលេសបែបណាដើម្បីបញ្ឆេះឲ្យកម្ពុជាផ្ទុះកំហឹង រួចចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាជាអ្នកបង្កហិង្សាមុន៕

(ភ្នំពេញ)៖ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា បានចាត់ទុកចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់របស់ប្រទេសថៃ ដែលគ្រោងនឹងចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំកម្ពុជា ថាជាសកម្មភាពប៉ះពាល់ធ្ងន់លើបទឈប់បា.ញ់ដើម្បីស្ដារសន្តិភាព និងខូចខាតដល់ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា-ថៃផងដែរ។

កាលយប់ថ្ងៃទី19 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានបញ្ចេញនូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយច្បាប់ ឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រកាសរបស់លោក Phumtham Vechayachai នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្ដីទីថៃ ដែលបញ្ជារឲ្យមានការចាប់ខ្លួន សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន និង សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទាំងរស់នៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ជាមួយនឹងការប្រកាសនេះ ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖

ចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់របស់ប្រទេសថៃចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា មិនត្រឹមតែជាការរំលោ.ភលើ អធិបតេយ្យ និងបូរណភាពនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គោលការណ៍សមភាពអធិបតេយ្យ និង ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ដែលមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរទៀតផង។ លើសពីនេះទៀត ប្រការនេះបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់ដែលបានអនុវត្តកន្លងមក ក្នុងការសម្រេចបាននូវបទឈប់បាញ់ពេញលេញ ដើម្បីស្តារសន្តិភាព និងប្រក្រតីភាពនៃទំនាក់ទំនង រវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ក្រសួងបានបន្ថែមថា សកម្មភាពផ្លូវច្បាប់ដែលថៃបានគ្រោងទុក នឹងធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ការខិតខំប្រឹងប្រែងទាំងអស់ ក្នុងការស្តារឡើងវិញនូវទំនុកចិត្ត ដែលត្រូវការជាចាំបាច់ដើម្បីអនុវត្តប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពនូវបទឈប់ បាញ់ដែលបានព្រមព្រៀងដោយកម្ពុជា និងថៃ នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៥ ដែលជាលក្ខខណ្ឌ និងជាជំហានឆ្ពោះទៅរកការបន្ថយភាពតានតឹងនៃស្ថានការណ៍ ដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នា និងការចុះហត្ថលេខានៅក្នុងកិច្ចប្រជុំវិសាមញ្ញនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងមក។

គួរជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា កន្លងទៅ សារព័ត៌មានធំៗរបស់ថៃបានចុះផ្សាយព្រោងព្រាតពីចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់របស់ប្រទេសថៃ ក្នុងការចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំកម្ពុជា២រូបរួមមាន សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន និង សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្រ្គាម និងរំលោ.ភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ។ នេះបើតាមការបញ្ជារបស់លោក Phumtham Vechayachai នាយករដ្ឋមន្រ្តីស្ដីទីថៃ។

ឆ្លើយតបទៅនឹងការប្រកាសយ៉ាងព្រហើននេះ សម្ដេចតេជោហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍យ៉ាងដូច្នេះថា៖ «ប្រសិនបើថៃអាចចាប់មេដឹកនាំកម្ពុជាបាន កម្ពុជាក៏អាចចាប់មេដឹកនាំថៃមួយចំនួនដែលបានឈ្លានពាន និងសម្លា.ប់ប្រជាជនកម្ពុជាបានដូចគ្នាដែរ។ តើនេះជាគោលបំណងដើម្បីបង្កើតជំនឿទុកចិត្ត និងឈានទៅរកទំនាក់ទំនងល្អឬបំផ្លាញដើម្បីបង្កើតជម្លោះឡើងវិញក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់?»

សម្ដេចតេជោបានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរថា៖ «ប្សិនបើនេះគឺជាសំដីពិតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីជិតផុតអាណត្តិមែន វាបង្ហាញឲ្យឃើញថា គាត់គឺជាមនុស្សព្រៃមិនស្គាល់អ្វីទៅជាច្បាប់ទម្លាប់ហើយមិនទាំងចេះការទូតទៀតផង»៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Amarin News នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ពលរដ្ឋថៃនៅស្រុកកាន់ថាឡាក ខេត្តស៊ីសាកេតជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា ដែលពុំអាចរកប្រាក់ចំណូលបានក្នុងរយៈពេលជាង១ខែមកនេះ បានសម្រុកលក់គោ ក្របីជាបន្តបន្ទាប់ បើទោះជាតម្លៃធ្លាក់ចុះក៏ដោយ ពីព្រោះបារម្ភពីការប៉ះទង្គិច ឬបា.ញ់គ្នាជាលើកទី២ ។

ផ្សារទិញ-លក់គោ ក្របីមួយកន្លែងស្ថិតនៅស្រុកកាន់ថាឡាក ខេត្តស៊ីសាកេត ជាប់ព្រំដែនកម្ពុជា មានក្រុមអាជីវករថៃមករង់ចាំទិញ-លក់គោ ក្របីជាច្រើន ក្រោយពីផ្សារនេះទើបតែបើកឡើងវិញមិនយូរប៉ុន្មាន ។ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា កន្លងមក ដែលជាថ្ងៃកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រហារមុនមកលើកម្ពុជា គឺផ្សារនេះបានបិទគ្មានការលក់ដូរគោ ក្របីទេ ។

លោក ស៊ុបាន អាយុ៦៦ឆ្នាំ ឈ្មួញទិញ-លក់គោ និយាយថា ផ្សារនេះស្ងត់ស្ងាត់កាលពីកងទ័ពថៃបាញ់ឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជានៅខែកក្កដា ហើយផ្សារនេះទើបតែបើកឡើងវិញឱ្យពលរដ្ឋទិញ-លក់គោ ក្របី ប៉ុន្តែក្នុងតម្លៃថោក ។ ពេលនេះ ពលរដ្ឋថៃសម្រុកលក់គោ ក្របីច្រើនណាស់ ជាពិសេស អ្នករស់នៅក្បែរព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ព្រោះបារម្ភប្រទេសទាំងពីរមានសង្គ្រាមម្តងទៀត ទើបធ្វើឱ្យគោ ក្របីសម្បូរពេញផ្សារ ។ តម្លៃគោ ក្របីថោកស្រាប់ហើយ ពេលមានហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចរវាងកម្ពុជា-ថៃ ធ្វើឱ្យតម្លៃកាន់តែថោកថែមទៀត ។ កន្លងមក មានឈ្មួញវៀតណាម និងឈ្មួញប្រទេសផ្សេងៗចូលមកទិញគោ ក្របីខ្លះៗ ប៉ុន្តែពេលមានសង្គ្រាមធ្វើឱ្យឈ្មួញបារម្ភពីសុវត្ថិភាព ។

ចំណែកលោក ខាំផាន់ អាយុ៦៣ឆ្នាំ ឈ្មួញទិញ-លក់គោ ក្របី ប្រាប់ថា ក្រោយពីផ្សារនេះបិទដោយសារការប៉ះទង្គិចរវាងកម្ពុជា-ថៃកន្លងមក ធ្វើឱ្យលោកបាត់បង់ចំណូលជិត១ខែ ពេលផ្សារនេះបើកឡើងវិញ លោកក៏បានរកស៊ីទិញ-លក់គោម្តងទៀតដើម្បីរកចំណូល ។ បច្ចុប្បន្ន កសិករថៃសម្រុកលក់គោ ក្របី ដោយសារបារម្ភអាចមានការប៉ះទង្គិចជាលើកទី២ ហើយត្រូវជម្លៀសចេញពីផ្ទះសម្បែងគ្មានអ្នកណាចិញ្ចឹមសត្វ ខណៈកសិករខ្លះលក់គោ ក្របីអស់គ្មានសល់ ។

ពលរដ្ឋនៅស្រុកកាន់ថាឡាក ខេត្តស៊ីសាកេត នៅតែបារម្ភពីស្ថានការណ៍អសន្តិសុខ និងត្រៀមខ្លួនជម្លៀសចេញពីផ្ទះគ្រប់ពេលវេលា ពុំហ៊ានយករបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ចេញពីរថយន្តទេ ។ ស្ថានការណ៍បែបនេះ គ្មានអ្នកណាហ៊ានប្រកបរបររកស៊ីឡើយ គ្មានប្រាក់ចំណូល ហើយក៏ប្រមូលគោ ក្របី និងរបស់មានតម្លៃលក់យកលុយចិញ្ចឹមជីវិត ។ លោក ខាំផាន់ ចង់ឱ្យកម្ពុជា-ថៃមានសន្តិភាពឆាប់ៗ ទើបពលរដ្ឋអាចរស់នៅតាមធម្មតា ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃមកលើកម្ពុជា បែរជាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃខ្លួនឯងលំបាកគ្មានចំណូល ពុំហ៊ានប្រកបរមុខរបរ ជាពិសេស ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនជាប់កម្ពុជា បានត្រៀមខ្លួនចាកចេញពីផ្ទះគ្រប់ពេលវេលា ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃទាំងនេះនៅតែលើកទឹកចិត្តឱ្យកងទ័ពខ្លួនបន្តការឈ្លានពាន ដោយសារពួកគេជឿលើព័ត៌មានញុះញង់របស់ថៃដែលចោទប្រកាន់ ទម្លាក់កំហុស និងលាបពណ៌កម្ពុជា ៕