ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ The Better News រាយការណ៍ថា តាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ គឺគ្មានការរុះរើបន្លាលួសនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាដាច់ខាត ថៃមានតែរាយបន្លាលួសបន្ថែមទៀតនៅខេត្តជាប់ព្រំដែនទាំង៧ ។ រីឯព័ត៌មានផ្សាយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជាឱ្យរុះរើបន្លាលួសនោះ គឺជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយចង់ឱ្យបែកបាក់ក្នុងសង្គមថៃ ដូច្នេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃស្នើពលរដ្ឋកុំចែកចាយព័ត៌មាននេះ ។

លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ និងជាគណៈកម្មការមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បាននិយាយពីករណីព័ត៌មានផ្សាយថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនឹងបញ្ជាឱ្យរុះរើបន្លាលួសនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្រោយកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) នោះ គឺជាព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃគ្មានគំនិតរុះរើបន្លាលួសទេ គឺមានតែរាយបន្លាលួសបន្ថែមទៀតជាបន្តបន្ទាប់ ។

លោក ជិរ៉ាយុ និយាយថា ព័ត៌មានរុះរើបន្លាលួសនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយដោយហ្វេសប៊ុកផេកមួយចំនួនដើម្បីទទួលបានចំនួន Like និងអ្នកទស្សនា ដោយការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានមិនពិតថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងកោះប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ និងស្នើឱ្យរុះរើបន្លាលួសនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទាំងអស់ ។ ការពិត គ្មានការរុះរើបន្លាលួសដូចការផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានទេ ។

រដ្ឋាភិបាលថៃអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ចាប់ពីយប់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ហើយថៃត្រូវតែរក្សាអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ។ ដូច្នេះ ការរាយបន្លាលួសជាវិធានការចាំបាច់សម្រាប់ថៃកំណត់ព្រំដែន ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងពុំខ្លាចការដាក់សម្ពាធពីភាគីណាទាំងអស់ ។ ប្រទេសថៃនឹងពុំរុះរើបន្លាលួសដែលពង្រាយនៅគ្រប់តំបន់ក្នុងខេត្តទាំង៧ គឺមានតែដាក់បន្ថែម ។

ដោយឡែក មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានទទួលការជូនដំណឹងពីកម្ពុជារឿងការពន្យារពេលកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) ពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ទៅប្រជុំនៅថ្ងៃទី២៧ ខែសីហាវិញ គឺភាគីថៃពុំជំទាស់ទេ និងយល់ព្រមពន្យារពេលកិច្ចប្រជុំ ។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក ជិរ៉ាយុ ។

ពលរដ្ឋខ្មែរសំណូមពរទៅថៃ គឺរាយបន្លាលួសតែលើទឹកដីរបស់ខ្លួនទៅ សូមថៃកុំរាយបន្លាលួសឈ្លានពានរំលោភចូលទឹកដីកម្ពុជា និងព័ទ្ធយកលំនៅឋានក្នុងភូមិពលរដ្ឋខ្មែរដោយខុសច្បាប់ ។ កាលពីថ្ងៃទី១២-១៣ ខែសីហា កន្លងមក កងទ័ពថៃបានរាយបន្លាលួស និងដាក់កង់ឡានបិទផ្លូវ បិទផ្ទះពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដោយខុសច្បាប់ក្រោយប្រទេសទាំងពីរអនុវត្តបទឈប់បាញ់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Naewna News នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ពុំទុកចិត្តកម្ពុជា ហើយលោកថា ស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបច្ចុប្បន្ន គឺ៥០% លើ៥០% ថៃនឹងប្រយុទ្ធបើមានការប៉ះទង្គិចកើតឡើង ។ ថៃត្រៀមខ្លួនចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) ហើយសង្ឃឹមភាគីទាំងពីរយល់ពីគ្នាទៅវិញទៅមកដោយការពិភាក្សាគ្នាប្រកាន់យកផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ ។

នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា នៅវិទ្យាល័យ National Defence College (NDC) លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ បាននិយាយក្រោយពិធីផ្តល់ជំនួយដល់កងទ័ពរងរបួស រួមទាំងពង្រឹងសន្តិសុខការពារអធិបតេយ្យពីការប៉ះទង្គិចតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា លោកសប្បាយចិត្តដែលប្រទេសថៃបែបនេះ ពលរដ្ឋថៃពុំបោះបង់គ្នា ។ ហេតុការណ៍ជាច្រើនបានកើតឡើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនប្រវែងជិត១,០០០គីឡូម៉ែត្រ ហើយកងទ័ពថៃធ្វើបានល្អ ។ យើងការពារយ៉ាងរឹងមាំគ្រប់តំបន់ ប៉ុន្តែកងទ័ពអាចរងរបួសក្នុងការប្រយុទ្ធខ្លះ ។

លោកបន្តថា ព្រះមហាក្សត្រថៃព្រួយបារម្ភពីកងទ័ពគ្រប់រូបដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារការប៉ះទង្គិច ហើយព្រះមហាក្សត្រថៃបានឧបត្ថម្ភកងទ័ពរងរបួសទាំងអស់ ។ ក្រៅពីនេះ លោកនឹងយករបស់របរដែលគ្រប់គ្នាបរិច្ចាគទៅប្រគល់ឱ្យកងទ័ពនៅព្រំដែន ពេលខ្លះ ថវិការបស់កងទ័ព និងថវិការដ្ឋាភិបាលដែលប្រគល់ឱ្យកងទ័ពគ្រប់គ្រាន់ហើយ ប៉ុន្តែរបស់ខ្លះត្រូវការបន្ទាន់ និងពុំអាចទទួលបានទាន់ពេលវេលា ។

ស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបច្ចុប្បន្ន គឺ៥០% លើ៥០% គឺយើងពុំអាចទុកចិត្តកម្ពុជាបានទេ ។ ពេលនេះ មេបញ្ជាការបានចុះទៅសួរសុខទុក្ខកងទ័ពជាបន្តបន្ទាប់ដោយសារការបារម្ភ ហើយកងទ័ពបានត្រៀមខ្លួនប្រយុទ្ធរួចហើយបើមានហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចគ្នាម្តងទៀត ក៏ដូចជាការជជែកបែបមិត្តភាព ។ ដូច្នេះ សូមពលរដ្ឋទាំងអស់សប្បាយចិត្តជាមួយការបំពេញភារកិច្ចរបស់កងទ័ព ។

លោកសង្ឃឹមថា ស្ថានការណ៍ជម្លោះនឹងបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយនៅចុងខែសីហានេះ លោកនឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ (RBC) ជាមួយកម្ពុជាដើម្បីយល់ពីគ្នា ។ បន្ទាប់មក ភាគីទាំងពីរនឹងចូលរួមប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) ម្តងទៀត ហើយលោកសង្ឃឹមថា ការជជែកនឹងផ្អែកលើផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ ។

ចំណែកកម្ពុជាស្នើឱ្យភាគីថៃគោរពបទឈប់បាញ់តាមការសន្យារបស់ខ្លួន និងបញ្ឈប់សកម្មភាពឈ្លានពានរំលោភលើទឹកដីកម្ពុជាជាបន្ទាន់ ពីព្រោះកម្ពុជា និងថៃ សុទ្ធតែជាសមាជិកអាស៊ានដូចគ្នា ។ ប្រទេសនានាលើពិភពលោក កំពុងសង្កេតមើលសកម្មភាពរបស់ថៃ ជាពិសេស មហាអំណាចអាមេរិក បើថៃអនុវត្តខុសបទឈប់បាញ់ តើថៃនឹងដោះសាជាមួយអាមេរិកដូចម្តេច?

ថៃ៖ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានប្រជុំសម្រេច អនុម័តឲ្យមានការហូរចូលនូវពលករជនជាតិស្រីលង្កាជាច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដើម្បីជំនួសកម្លាំងដែលបាត់បង់ក្រោយពេលពលករខ្មែរត្រឡប់មកប្រទេសវិញអស់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅរសៀលថ្ងៃអង្គារនេះ។

ប្រភពខាងលើនេះបានឲ្យដឹងថា លោក Pongkwin Juengrungruangkit រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ បានផ្តល់បទសម្ភាសទាក់ទងនឹងការស្វែងរកកម្លាំងពលកម្ម ដើម្បីជំនួសពលករកម្ពុជា ដែលបានត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញអស់ថា៖ កិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃនេះបានអនុម័តលើអនុស្សរណៈនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជួលកម្មករស្រីលង្កា ដើម្បីបំពេញចន្លោះខ្វះខាត និងទប់ស្កាត់ការខាតបង់នៃអាជីវកម្មថៃដែលកំពុងគាំងស្ទះព្រោះគ្មានកម្មករធ្វើការ។

លោកបានលើកឡើងថា “ឥឡូវនេះប្រទេសស្រីលង្កាត្រៀមនឹងបញ្ជូនពលករចំនួន ១ ម៉ឺននាក់មកថៃភ្លាមៗ បន្ថែមពីនោះមានមនុស្សជាង ៣ ម៉ឺននាក់ដែលបានចុះឈ្មោះរួចរាល់ហើយ។ លោកបន្តថា៖ យើងនឹងនាំពលករស្រីលង្កាទាំងនោះមក ហើយនឹងមានក្រុមផ្សេងៗទៀតមកពីប្រទេសដូចជា ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូនេស៊ី និងនេប៉ាល់ផងដែរ”។

រដ្ឋមន្ត្រីរូបនេះបានអះអាងថា វិធានការពន្ធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារការងាររបស់ប្រទេសថៃទេ វាក៏នឹងមិនបង្កបញ្ហាដល់រោងចក្រនៅក្នុងប្រទេសថៃផងដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏លើកឡើងរបស់លោក Pongkwin Juengrungruangkit មិនបានបញ្ជាក់ពីផលអវិជ្ជមានជាក់ស្ដែងដែលកំពុងកើតមាននៅក្នុងឧស្សហកម្មការងាររបស់ថៃនោះទេ។

ជាក់ស្ដែងកាលពីថ្ងៃទី8 ខែសីហា ឆ្នាំ2025កន្លងទៅ អង្គការការងារចំណាកស្រុក (MWG) ប្រចាំនៅប្រទេសថៃ បានបង្ហាញក្ដីកង្វល់ចំពោះស្ថានភាពការងារនៅក្នុងប្រទេសខ្លួនជាខ្លាំង ក្រោយពលករខ្មែរប្រមាណជិត 90មុឺននាក់ បាននាំគ្នាត្រឡប់ទៅប្រទេសកំណើតវិញ ជាហេតុដែលធ្វើឲ្យរោងចក្រ និងសហគ្រាសជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសថៃជួបប្រទះនឹងការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម កកស្ទះការងារនិងមិនអាចដោះស្រាយបាន។ អង្គការនេះបានបញ្ជាក់ថា ការចាកចេញរបស់ពលករខ្មែរ នឹងធ្វើផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការផលិតកម្មរបស់ថៃ។

ដោយឡែក ការជ្រើសយកពលករស្រីលង្ការមកជំនួសពលករខ្មែរដូចខាងលើនេះ បើទោះបីជាអាចទប់ទល់នឹងការខ្វះខាតកម្លាំងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបានសម្លឹងឃើញថាវាក៏នឹងហុចផលអវិជ្ជមានច្រើនគួសមផងដែរ។ ចំណុចនេះគេចង់លើកឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងជំនាញ និងសមត្ថភាពរបស់ពលករ ដោយសារអនុញ្ញាតឲ្យចូលមកធ្វើការមានសភាពបន្ទាន់ និងធូររលុងខ្លាំងពេកនោះ ដូច្នេះច្បាស់ណាស់ថា ពលករភាគច្រើននឹងមិនបានទទួលបានការបណ្ដុះបណ្ដាលច្បាស់លាស់នោះទេ ហើយវានឹងផ្ដល់ផលវិបាកសម្រាប់ពួកគេក្នុងការធ្វើការឲ្យដូចពលករខ្មែរ៕

ថៃ៖ កងទ័ពថៃសារភាពថាពិតជាបានប្រើប្រាស់សារធាតុផូស្វ័រសលើកម្ពុជាក្នុងកំឡុងពេលប៉ះទង្គិចគ្នាមែន ប៉ុន្តែបដិសេធថាវាមិនមែនជាអាវុធគីមីប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដូចការលើកឡើងរបស់អាជ្ញាធរសុីម៉ាក់កម្ពុជានោះទេ។ ជាងនេះទៅទៀតថៃបានបញ្ជាក់ថា ការប្រើប្រាស់អាវុ.ធប្រភេទនេះមិនខុសច្បាប់អន្តរជាតិនោះទេ ហើយក៏គ្មានសន្ធិសញ្ញាហាមឃា.ត់ការប្រើប្រាស់វាផងដែរ។

នៅថ្ងៃទី19 ខែសីហា ឆ្នាំ2025 អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពលោក Winthai Suvaree បាននិយាយថា៖ អាវុធយុទ្ធភណ្ឌ White Phosphorus (WP) ត្រូវបានប្រើជាចម្បងសម្រាប់ធ្វើជាផ្សែងពណ៌សដើម្បីបំបាំងចលនាផ្លាស់ទីរបស់ទ័ពពីសត្រូវ, បំភ្លឺនៅពេលយប់ និងប្រើជាគ្រឿងផ្ទុះដើម្បីដុតអ្វីមួយកម្ទិចចោល។ លោក Winthai បានសង្កត់ធ្ងន់ថា៖ វាមិនត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអាវុធគីមីនៅក្រោមសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិដែលហៅថា អនុសញ្ញាអាវុធគីមី (CWC) ដែលហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមគីមីនោះទេ។

លោក Winthai បានបន្តថា៖ ចំពោះការលើកឡើងរបស់លោក ហេង រតនា អគ្គនាយកមជ្ឈមណ្ឌលសកម្មភាពកំចាត់មីនកម្ពុជា (ស៊ីម៉ាក់) ដែលបាននិយាយថា អ្នកជំនាញរបស់ស៊ីម៉ាក់ បានរកឃើញបំណែកគ្រាប់កាំភ្លើងធំ ១៥៥ មីលីម៉ែត្រ ដែលមានផ្ទុកផូស្វ័រពណ៌ស នៅខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដោយថាវាជាអាវុធផលិតផ្សែងពុល និងគីមីពុល នោះខាងកងទ័ពថៃសូមធ្វើការច្រានចោលទាំងស្រុង។

លោក Winthai ថា នៅក្រោមអនុសញ្ញាស្តីពីអាវុធសាមញ្ញមួយចំនួន (CCW) ពិធីសារទី III បានហាមឃាត់តែអាវុធដែលគេបានរចនាឡើងជាពិសេសដើម្បីបំផ្លាញមនុស្សដោយផ្ទាល់ប៉ុណ្ណោះ។ ប៉ុន្តែចំពោះសំបក WP នេះមិនត្រូវបានចាត់ថ្នាក់នៅក្នុងក្រុមនោះទេ។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការប្រើប្រាស់ WP របស់កងទ័ពថៃ បានកំណត់គោលដៅតែចំពោះយោធា និងមិនបានតម្រង់ទៅលើជនស៊ីវិលឡើយ។

គួររំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី14 ខែសីហាកន្លងទៅ កម្លាំងជំនាញសុីម៉ាក់បានប្រទះឃេីញគ្រាប់ផ្សែងដែលជាប្រភេទគ្រាប់ផ្លោង 155មម មានផ្ទុកសារធាតុឆេះ និង ផ្សែងពុលប្រភេទ White Phosphorus (WP) ដែលទាហានថៃបានបា.ញ់ក្នុងសង្គ្រាមរយៈពេល5ថ្ងៃជាមួយកម្ពុជា។ សារធាតុនេះ ត្រូវបានគេដឹងថាគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងចំពោះស្បែក ភ្នែក ផ្លូវដង្ហើម និងអាវយវៈខាងក្នុងរបស់មនុស្សនៅពេលបានប៉ះផ្ទាល់ ឬស្រូបចូលក្នុងខ្លួន។

ទោះជាយ៉ាងណា ថៃមិនដែលទទួលស្គាល់ពីភាពសាហាវព្រៃផ្សៃរបស់ខ្លួនក្នុងប្រើប្រាស់អាវុ.ធធន់ធ្ងន់មកវា.យប្រហារកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងឈ្លានពាននោះទេ។ កាន់តែហួសចិត្តទៀតនោះ គឺថៃថែមទាំងប្រឌិតរឿងចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថាជាអ្នកបំពានលើខ្លួនមុនទៅវិញ៕