(ភ្នំពេញ)៖ ប្រទេសស៊ុយអែតធ្លាប់ដកស្ថានទូតពីប្រទេសកម្ពុជា ដោយថាកម្ពុជាមានកម្រិតសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យខ្សោយ ខុសពីគោលនយោបាយរបស់ស៊ុយអែតដែលប្រកាន់យកសិទ្ធិមនុស្សជាធំ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ប្រទេសដដែលនេះបែរជាតាំងទីស្ថានទូតនៅកូរ៉េខាងជើង ដែលមានការប្រកាន់យកសិទ្ធិមនុស្សទាបខ្លាំង ព្រមទាំងការលក់យន្តហោះចម្បាំង Gripen ទៅឲ្យប្រទេសថៃ។ នេះសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ពាក្យសំដីទាំងនោះ ពេលខ្លះគ្រាន់ជាការបិទបាំងដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬគោលបំណងនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមពាក្យសម្ដីរបស់បណ្ឌិត សឺន សំ អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក សឺន សំ បានបង្ហោះសំណេរនៅលើហ្វេសប៊ុកជាមួយនឹងន័យសេចក្ដីថា៖ ប្រទេសស៊ុយអែត បានសម្រេចចិត្តដកស្ថានទូតចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ដោយលើកហេតុផលថាមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៃសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែបែរជាទៅបើកស្ថានទូតឡើងវិញនៅកូរ៉េខាងជើង ជាប្រទេសមួយដែលមានកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យអន់ជាងកម្ពុជាទៅទៀត។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ពេលនេះស៊ុយអែតថែមទាំងបានលក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកទៅឱ្យប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលបានប្រើប្រាស់សព្វាវុធទាំងនោះដើម្បីវាយប្រហារនៅកម្ពុជា បណ្តាលឱ្យជនស្លូតត្រង់ជាច្រើនបាត់បង់ជីវិត។

លោក សឺន សំ បន្ថែមថា សកម្មភាពបែបនេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់ថា ការនិយាយអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជួនកាលគ្រាន់តែជាពាក្យសំដីដ៏ស្រស់ស្អាតដែលប្រើដើម្បីបិទបាំងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬគោលបំណងនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ ពាក្យសំដីទាំងនោះ ទោះបីជាស្តាប់ទៅហាក់មានឧត្តមគតិក៏ដោយ ប៉ុន្តែបើគ្មានការអនុវត្តជាក់ស្តែងដែលស្របនឹងគោលការណ៍ទាំងនោះទេ វាគ្រាន់តែជាពាក្យទទេប៉ុណ្ណោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលសំខាន់គឺត្រូវសង្កេតមើលទង្វើជាក់ស្តែង និងផលប៉ះពាល់នៃសកម្មភាពទាំងនោះ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើមានភាពស្មោះត្រង់ ឬគ្រាន់តែជាការប្រើឧត្តមគតិជាលេសដើម្បីសម្រេចផលប្រយោជន៍ផ្សេង។

លោកបានគូសបញ្ជាក់ជាចុងក្រោយថា ដូច្នេះ នៅពេលដែលគេនិយាយអំពីសិទ្ធិមនុស្ស ឬលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ យើងគួរតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងពិនិត្យឱ្យច្បាស់លាស់អំពីបរិបទ និងគោលបំណងនៅពីក្រោយ។ ការវិនិច្ឆ័យមិនគួរផ្អែកតែលើពាក្យសំដីដ៏ល្អផូរផង់នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្អែកលើទង្វើ និងលទ្ធផលជាក់ស្តែងដែលអាចវាស់វែងបាន។ តាមរយៈការសង្កេតបែបនេះ យើងនឹងអាចស្វែងយល់បានកាន់តែច្បាស់អំពីភាពស្មោះត្រង់ និងគោលបំណងពិតប្រាកដនៅពីក្រោយការប្តេជ្ញាចិត្តទាំងនោះ។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់លោក បណ្ឌិត សឺន សំ ដូចខាងលើនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីការប្រកាសនូវកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសស៊ុយអែត និង ថៃ ក្នុងការទិញ-លក់យន្តហោះចម្បាំង Saab Gripen ចំនួន4 គ្រឿង ដើម្បីយកមកប្រតិបត្តិការនៅព្រំដែនជាប់កម្ពុជា។ ការបញ្ជាទិញយន្តហោះបន្ថែមរបស់ថៃ ចំពេលជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាមិនទាន់មានភាពធូរស្បើយនៅឡើយនេះ អាចចាត់ទុកបានថាជាការគំរាមកំហែងមកលើកម្ពុជាតាមរយៈការដំឡើងសាច់ដុំជាសព្វាវុធទំនើបៗ ហើយវានឹងជំរុញឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹងខ្លាំងឡើង៕

(បាងកក)៖ អ្នកស្រី Mallika Boonmeetrakul Mahasuk អ្នកនយោបាយវ័យចំណាស់ថៃដែលនិយាយស្ដីមិនសូវដឹងល្ហើយ និងធ្លាប់ប្រមា.ថមើលងាយខ្មែរ ត្រូវបានអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃប្ដឹ.ងពីបទបរិហាកេរ្តិ៍ ព្រមទាំងនិយាយឌឺដងយ៉ាងដូច្នេះថា ប្រាក់សំណងដែលលោកទទួលបានពីបណ្ដឹងនេះ នឹងត្រូវឧបត្ថម្ភដល់មន្ទីរពេទ្យផ្លូវចិត្ត ដើម្បីជួយដល់មនុស្សដែលមានបញ្ហាដូចជាលោកស្រី។

អតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ លោក Noppadon Pattama បានឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថា លោកបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់អ្នកស្រី Mallika Boonmeetrakul Mahasuk
ពីបទបរិហាកេរ្តិ៍ ហើយលោកបានបញ្ជាក់ថា បណ្តឹងនេះ នឹងមិនមានការយោគយល់ឡើយ។

តាមការផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ Amarin TV របស់ថៃកាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥, លោក Noppadon បានប្រាប់អ្នកកាសែតថា បញ្ហានេះបានចាប់ផ្តើមនៅពេលអ្នកស្រី Mallika ផ្តល់បទសម្ភាសន៍ដល់បណ្តាញសារព័ត៌មានចំនួនពីរ ដោយអះអាងថា លោកជាអ្នកធ្វើឲ្យប្រទេសថៃបាត់បង់ទឹកដីជុំវិញប្រាសាទព្រះវិហារ ប៉ុន្តែនោះគឺជាការចោ.ទប្រកាន់ដែលមិនត្រឹមត្រូវ ហើយលោកបានធ្វើការច្រានចោលទាំងស្រុង។

បន្ថែមពីនេះ នៅពេលអ្នកសារព័ត៌មានសួរលោកថា តើអាចមានការសម្រុះសម្រួលជាមួយអ្នកស្រី Mallikaទេ? លោក Noppadon បានបញ្ជាក់ថា នឹងគ្មានការយោគយល់ឡើយនៅក្នុងបណ្តឹងនេះ ហើយករណីនេះនឹងត្រូវដំណើរការតាមផ្លូវច្បាប់ពេញលក្ខណៈ។ លើសពីនេះលោកបន្ថែមថា សម្រាប់ប្រាក់សំណងទាំងអស់ពីបណ្តឹងនេះ នឹងត្រូវបរិច្ចាគទៅជួយអ្នកដែលមានបញ្ហាផ្លូវចិត្ត។

គួរជម្រាបថា ក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាច្រើនអ្នកស្រី Mallika តែងចោទប្រកាន់លោក Noppadon ម្តងហើយម្តងទៀត ថាជាអ្នកដែលធ្វើឲ្យបាត់បង់ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាហេតុនាំឲ្យលោក Noppadon ទប់លែងជាប់ក៏សម្រេចដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់នាយកដ្ឋានបង្ក្រាបបទឧក្រិដ្ឋ (CSD) របស់ថៃតែម្តង៕

ប្រទេសថៃ ៖ មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ថៃ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ដែលល្បីល្បាញខាងបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា បាននិយាយក្តែងៗទៅកាន់និស្សិតនៅសាកលវិទ្យាល័យថា សង្គ្រាមអាចនឹងកើតឡើងម្តងទៀតជាមួយកម្ពុជា ហើយលោកចរចាដោយសន្តិវិធីក៏បាន ពុំចាំបាច់ចរចាក៏បានដែរ ពីព្រោះកងទ័ពថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចហើយ ។ ការលើកឡើងបែបនេះ ស្របពេលកម្ពុជាមានជំនួបចរចាជាមួយថៃជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាព និងឱ្យស្ថានការណ៍ព្រំដែនត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញ ប៉ុន្តែថៃនៅតែមានគំនិតឈ្លានពានមិនឈប់ឈរ ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ថៃ បាននិយាយពីសង្គ្រាមអាចកើតឡើងម្តងទៀតអាស្រ័យលើទង្វើរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅព្រំដែន បើកងទ័ពកម្ពុជាចាប់ផ្តើមបង្កហេតុមុន ថៃនឹងតបតរវិញ ។ ក្រៅពីនេះ លោកស្នើឱ្យភាគីថៃដែលចរចាជាមួយកម្ពុជា ត្រូវតែដើរឱ្យទាន់នយោបាយ និងគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ បានទៅចូលរួមពិធីជួបជុំបុគ្គលិក និងនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ហើយពេលបញ្ចប់កម្មវិធី លោកក៏បានសន្ទនាពិសេសពីប្រធានបទ «រឿងពិតពីព្រំដែន» និងឆ្លើយតបសំណួររបស់និស្សិត ។ លោកថា ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជាបញ្ហាទឹកដី បច្ចុប្បន្ន ភាគីទាំងសងខាងគិតថា ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន បើប្រទេសទាំងពីរពុំអាចជជែកគ្នាបានទេ នឹងឈានទៅមានជម្លោះប្រើប្រាស់អាវុធ ។

លោកនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានចរចាជាមួយកម្ពុជា រីឯកងទ័ពត្រៀមខ្លួនចរចា ឬមិនចរចាក៏បាន ។ លោកចរចាជាមួយមេបញ្ជាការកងទ័ពកម្ពុជា ប៉ុន្តែចុងក្រោយ លោកពុំអាចសម្រេចចិត្តអ្វីបាន បើកើតសង្គ្រាម គឺនឹងមានផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម ។ បើបាត់បង់ផលប្រយោជន៍ ថៃនឹងពុំចរចា ថៃត្រូវតែដើរឱ្យទាន់នយោបាយ និងគិតពីផលប្រយោជន៍ជាតិ ដូចជា ៖ កម្ពុជានឹងយកបញ្ហាប្រាសាទទាំង៣ និងតំបន់១ ទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) គឺថៃនឹងពុំទទួលស្គាល់ ។

ថៃមានព្រំដែនជាប់ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាឡេស៊ី ប៉ុន្តែថៃពុំមានជម្លោះព្រំដែនជាមួយប្រទេសទាំង៣ ទេ ថៃមានជម្លោះព្រំដែនតែជាមួយកម្ពុជា ។ លោកអន់ចិត្តនឹងពលរដ្ឋថៃដែលសួរសំណួរថា តើប្រទេសថៃមានកងទ័ពសម្រាប់ធ្វើអ្វី? បើប្រទេសគ្មានសង្គ្រាម គឺកងទ័ពបានជួយសង្គ្រោះពលរដ្ឋ មិនថាជួយពេលទឹកជំនន់ អគ្គិភ័យ បង្ក្រាបថ្នាំញៀន ហើយកងទ័ពបានជួយអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសពេលបញ្ចប់សង្គ្រាម និងពុំគិតពីផលប្រយោជន៍ ។

ចុងក្រោយ លោកបាននិយាយពីសង្គ្រាមអាចកើតឡើងម្តងទៀតអាស្រ័យលើទង្វើរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅព្រំដែន ។ បើកងទ័ពកម្ពុជាចាប់ផ្តើម ឬបង្កហេតុមុន ថៃនឹងប្រើប្រាស់សិទ្ធិតបតរវិញ លោកនឹងបំពេញតួនាទីឱ្យល្អបំផុតរហូតដល់ពេលចូលនិវត្តន៍នៅថ្ងៃទី៣០ ខែកញ្ញា ខាងមុខ ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង ទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋថៃយ៉ាងខ្លាំងតាំងពីលោកធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា និងកុហកពលរដ្ឋថៃថា កម្ពុជាបង្កសង្គ្រាមមុន ថៃគ្រាន់តែប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួន ។ ពលរដ្ឋថៃគាំទ្រឱ្យលោកបំពេញភារកិច្ចបន្តទៀត កុំទាន់ចូលនិវត្តន៍ ប៉ុន្តែត្រូវបានលោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃបដិសេធ ដោយសារខុសពីប្រព័ន្ធការងារមន្ត្រីរាជការថៃ ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បាននិយាយពេលកន្លងមកថា ព្រះមហាក្សត្រថៃយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងលើសភាពការណ៍ព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ហើយគ្រប់សភាពការណ៍ទាំងអស់កងទ័ពត្រូវតែរាយការណ៍ឱ្យព្រះអង្គជ្រាប ។ ហេតុនេះ សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃកើតឡើងដោយសារព្រះមហាក្សត្រថៃចេញមុខ ដែលព្រះអង្គមានរឿងអាស្រូវជាច្រើនមុនពេលឡើងគ្រងរាជ្យ ៕

ឧបករណ៍បញ្ចេញរលកសម្លេងប្រភេទ Long Range Acoustic Device (LRAD) ដែលកងទ័ពឈ្លានពានថៃបានប្រើមកលើជនសុីវិលកម្ពុជាក្នុងហេតុការណ៍តវ៉ានៅស្រុកអូរជ្រៅ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៥ ខែសីហាម្សិលមិញ គឺជាឧបករណ៍បំពងសម្លេងដែលគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងបំផុតមួយ ខណៈកម្រិតសម្លេងរបស់វាអាចបំផ្លិចបំផ្លាញកោសិកាត្រចៀកឲ្យខូចស្ដាប់លែងឮមួយជីវិត។

បើតាមព័ត៌មានទូទៅអំពីឧបករណ៍នេះបានឲ្យដឹងថា LRAD ត្រូវបានគេហៅថាជា «កាណុងបា.ញ់សម្លេង» ដែលត្រូវបានរចនាឡើងជាមួយនឹងមុខងារបញ្ចូនសម្លេងឮខ្លាំង និងបានចម្ងាយឆ្ងាយ ទៅកាន់គោលដៅកំណត់ជាក់លាក់ណាមួយ ដើម្បីព្រ.មាន ឬរារាំងសម្លេងរំខានណាមួយដែលគេចង់បញ្ឈប់។ ជាទូទៅគេដាក់ឧបករណ៍នេះដើម្បីគ្រប់គ្រងសត្វព្រៃ ដាក់លើកប៉ាល់ដើម្បីបណ្ដេញក្រុមចោ.រសមុទ្រ និងដាក់នៅតំបន់ហាមឃា.ត់ជាដើម។

ប៉ុន្តែផ្ទុយពីការប្រើប្រាស់ខាងលើ យោធាថៃបានយកឧបករណ៍នេះមកប្រើប្រាស់លើជនសុីវិលកម្ពុជា នៅក្នុងការតវ៉ារឿងបន្លាលួស ដែលកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនដាក់ឈ្លានពានលកម្ពុជាទៅវិញ។ ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេះលើមនុស្សដែលស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីឧបករណ៍នេះដូច្នេះ នឹងធ្វើឲ្យកើតមានអក្ការៈឈឺក្បាល វិលមុខ ចង់ក្អួត និងវង្វេងស្មារតីរកសន្លប់ជាដើម។

បើតាមការចុះផ្សាយពីឥទ្ធិពលរបស់ឧបករណ៍ LRAD កន្លងមកបានឲ្យដឹងថា ជាមួយនឹងកម្រិតសម្លេងដែលមានលើសពី ១២០ ដេស៊ីបែល (dB) វាអាចបំផ្លាញកោសិកាស្តាប់នៅក្នុងត្រចៀក ហើយអាចបណ្តាលឲ្យខូចត្រចៀកស្តាប់លែងឮមួយជីវិត។ លើសពីនេះ វាក៏នឹងបណ្តាលឲ្យហ៊ឹងត្រចៀកជាប្រចាំ ដែលបណ្តាលមកពីការខូចខាតសរសៃប្រសាទស្តាប់ផងដែរ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ឧបករណ៍បញ្ចេញរលកសម្លេងនេះក៏ជះឥទ្ធិពលរដល់ផ្លូវចិត្តរបស់មនុស្សដូចគ្នា ដោយការសិក្សាមួយបង្ហាញថា សំឡេងខ្លាំងក្លារបស់ LRAD អាចធ្វើឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងលែងបាន និងបង្កភាពតានតឹងផ្លូវចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចឈានដល់ការកើតជំងឺថប់បារម្ភរយៈពេលវែង។

សរុបមក បើទោះជាការប្រើប្រាស់ LRAD មិនបង្កឲ្យមានរបួសស្នាមលើរាងកាយ ប៉ុន្តែផលប៉ះពាល់សុខភាព ជាពិសេសទៅលើប្រព័ន្ធប្រសាទ គឺមានកម្រិតខ្លាំង។ ដូច្នេះការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍នេះមកលើពលរដ្ឋស្លូតត្រង់កម្ពុជា ពីសំណាក់យោធាថៃ គឺជាការប្រើវិធីសាស្រ្តដ៏សាហាវនិងព្រៃផ្សៃគ្មានមនុស្សធម៌បំផុតរបស់ជាតិសាសន៍ថៃ មកលើពលរដ្ឋកម្ពុជា ទាំងដែលគ្មានអាវុធនៅក្នុងដៃទាល់តែសោះ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ ក្នុងនាមជាខ្មែរយើងសង្ឃឹមថា អន្តរជាតិនឹងមើលឃើញពីសន្តានឈ្លានពានរបស់ថៃ ហើយផ្ដល់ការគាំទ្រដល់កម្ពុជាក្នុងការដាក់ពាក្យបណ្ដឹ.ងទៅកាន់តុលាការអន្តរជាតិ ដើម្បីកម្ពុជា ជាពិសេសប្រជាជនកម្ពុជាដែលកំពុងជួបទុក្ខលំបា.កត្រូវគេលួ.ចយកដីផ្ទះ ដីចម្ការ ឲ្យទទួលបានយុត្តិធម៌ពិតប្រាកដផងចុះ៕