ប្រទេសថៃ ៖ បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីធ្វើសេចក្តីព្រាងគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានលើកឡើងពីលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំ ដោយលោកនឹងដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖ បញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ការធ្វើប្រជាមតិលើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយលោកប្រកាន់យកគោលជំហរការពារផលប្រយោជន៍ និងសន្តិសុខជាតិជាចម្បង ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Post Today កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក អនុថីន និយាយថា លោកជានាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ថៃ មិនមែនជានាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសផ្សេងទេ ដូច្នេះ លោកនឹងការពារផលប្រយោជន៍ប្រទេសថៃជាចម្បង ។ លោកពុំព្រមចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ពុំព្រមឱ្យថៃបាត់បង់ទឹកដី និងមិនបណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋថៃមានគ្រោះថ្នាក់ដាច់ខាត រីឯការបើកព្រំដែនត្រូវតែពិភាក្សា និងទទួលការឯកភាពពីប្រទេសទាំងពីរដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងជាតិ ។ លោកនិយាយបែបនេះក្រោយពីពលរដ្ឋថៃប្រឆាំងការបើកព្រំដែនឡើងវិញជាមួយកម្ពុជាដើម្បីសម្រួលការដឹកទំនិញ និងគ្រោងធ្វើបាតុកម្មដូចប្រទេសនេប៉ាល់ បើនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ានបើកព្រំដែន ។

លោក អនុថីន បន្តថា ការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច គឺរដ្ឋាភិបាលមានផែនការបន្តគម្រោង «ទិញទំនិញទូទាត់ប្រាក់ត្រឹមពាក់កណ្តាល» មានន័យថា ពលរដ្ឋអាចទិញទំនិញ និងចំណីអាហារផ្សេងៗនៅតាមបណ្តាហាងលក់ទំនិញតូច-ធំ ដែលបានសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលចូលរួមក្នុងគម្រោងនេះ ហើយពលរដ្ឋទូទាត់ថ្លៃទំនិញត្រឹមពាក់កណ្តាលប៉ុណ្ណោះ ដែលគម្រោងនេះនឹងផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ពលរដ្ឋ និងសេដ្ឋកិច្ច ។ រដ្ឋាភិបាលនឹងពន្លឿនការអនុវត្តគោលនយោបាយដើម្បីផ្តល់ទំនុកចិត្ត និងអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតដល់ពលរដ្ឋគ្រប់រូប ។

ប្រទេសថៃពុំទាន់បើកព្រំដែនទេ គឺលោកស្តាប់តាមមតិពលរដ្ឋ ពីព្រោះការបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវមានការព្រមព្រៀងគ្នាជាច្រើនទៀត រួមទាំងការចរចាផ្នែកកងទ័ព និងសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋដោយគ្មានការប្រើប្រាស់អាវុធ ប៉ុន្តែថៃក៏ពុំអាចឈ្លោះគ្នាជាមួយកម្ពុជារហូតទេ ។ ថៃពុំអាចប្រើប្រាស់វិធានការតែម្យ៉ាង ឬគ្មានការចរចាសោះជាមួយកម្ពុជា ដូច្នេះ ថៃត្រូវប្រើប្រាស់ទាំងការចរចាការទូត ប្រើប្រាស់កងទ័ព ដាក់សម្ពាធ និងកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង ប៉ុន្តែលោកពុំព្រមឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃមានគម្រោងបើកព្រំដែនឡើងវិញជាមួយកម្ពុជា គឺចាប់ផ្តើមបើកនៅខេត្តចាន់បុរី និងខេត្តត្រាតមុនគេសម្រាប់រថយន្តដឹកទំនិញ ពីព្រោះខេត្តទាំងពីរនេះគ្មានភាពតានតឹង បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនប្រឆាំងដាច់ខាត និងដាក់សម្ពាធឱ្យរដ្ឋាភិបាលបិទព្រំដែនបន្តទៀត ។ ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែន ក៏ដូចជាក្នុងបណ្តាញសង្គមពុំគាំទ្រឱ្យបញ្ជូនទំនិញមកកម្ពុជា ពួកគេពុំត្រូវការឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរប្រើប្រាស់ទំនិញថៃទេ ។

ពលរដ្ឋនៅខេត្តស៊ីសាកេត បានសំណូមពរកុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសារកងទ័ពថៃពុំទាន់ដណ្តើមបានតំបន់ព្រំដែននៅភូមិណងចាន់ ខេត្តស្រះកែវ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) និងពុំទាន់ដណ្តើមបានតំបន់ជាច្រើនទៀត ដែលពួកគេថា ប្រទេសទាំងពីរពុំកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់ ។ លើសពីនេះ ពលរដ្ឋថៃថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កើនកម្លាំងទ័ពនៅព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ និងលាក់បាំងពីទង្វើឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃមកលើកម្ពុជា ។

ពលរដ្ឋថៃដែលមានគំនិតជ្រុលនិយមបានស្ទីបន្ទោសខ្លាំងៗដល់មន្ត្រីស្ថានទូតជប៉ុនដែលសំណូមពរឱ្យបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ថាពុំគួរជ្រៀតជ្រែកបញ្ហារបស់ប្រទេសទាំងពីរ ពីព្រោះជប៉ុនពុំដឹងរឿង ដឹងតែពីផលប្រយោជន៍របស់ខ្លួន ។ កន្លងមក អ្នកជំនាញនានា និងសមាជិកសភាគណបក្សប្រជាជននៅប្រទេសថៃបានលើកឡើងពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច គឺថៃបាត់បង់ចំណូលរាប់លានដោយសារការបិទព្រំដែន ប៉ុន្តែត្រូវបានពលរដ្ឋស្តីបន្ទោសពេញបណ្តាញសង្គម ដោយសារអ្នកជំនាញ និងអ្នកនយោបាយហ៊ាននិយាយការពិត ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ប្រទេសជប៉ុនមានពលរដ្ឋចេះទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ចំពោះបរិស្ថាន ពុំបោះចោលសំរាមផ្តេសផ្តេសនៅតាមទីសាធារណៈបានធ្វើឱ្យជប៉ុនរក្សានូវបរិយាកាសល្អ និងការរស់នៅប្រកបដោយអនាម័យទាំងតាមជនបទ និងទីក្រុងតូក្យូ ។ ជប៉ុនក៏ជាប្រទេសមួយដែលសម្បូរពលរដ្ឋអាយុវែង ឬអាយុលើសពី១០០ឆ្នាំច្រើនជាងគេលើពិភពលោក ហើយចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុវែងនឹងកើនឡើងបន្តបន្ទាប់ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនដែលមានអាយុលើស១០០ឆ្នាំ បានកើនឡើងរយៈពេល៥៥ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ។ បើតាមទិន្នន័យចុងក្រោយបង្អស់បង្ហាញថា បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុលើសពី១០០ឆ្នាំ កើនឡើងរហូតដល់៩៩,៧៦៣នាក់ (ឬជិត១០ម៉ឺននាក់) ហើយជប៉ុនសន្និដ្ឋានថា ចំនួននេះនឹងកើនឡើងបន្ថែមទៀត ។

ទិន្នន័យរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ការងារ និងសុខុមាលភាពជប៉ុនបង្ហាញថា ចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនមានអាយុចាប់ពី១០០ឆ្នាំឡើងទៅ បានកើនឡើងចំនួន៤,៦៤៤នាក់ បើគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ហើយបច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុលើស១០០ឆ្នាំ កើនឡើងរហូតដល់៩៩,៧៦៣នាក់ ក្នុងនោះស្ត្រីស្មើ៨៧,៧៨៤នាក់ ឬស្មើ៨៨% និងបុរសស្មើ១១,៩៧៩នាក់ ។ ការបង្ហាញទិន្នន័យចំនួនពលរដ្ឋអាយុវែងរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលជប៉ុន ស្របពេលទិវាមនុស្សចាស់នៅជប៉ុនមកដល់ គឺថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ។

ស្ត្រីជប៉ុនមានអាយុច្រើនបំផុត គឺលោកយាយ ឈិង៉េកុ ខាកាវ៉ាក អាយុ១១៤ឆ្នាំ រស់នៅទីក្រុងយ៉ាម៉ាតុខូរិយ៉ាម៉ាក់ ខេត្តណារ៉ាក់ ។ រីឯបុរសជប៉ុនអាយុច្រើនបំផុត គឺលោកតា ឃិយ៉ូថាកាក់ មិឈុណុ អាយុ១១១ឆ្នាំ រស់នៅទីក្រុងអ៊ីវ៉ាតាក់ ខេត្តឈិឈុអូកាក់ ។

ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋជប៉ុនចំនួន១០ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះមានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ ស្មើជាង៨០នាក់ ហើយខេត្តឈិម៉ាណិ មានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ រយៈពេល១៣ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ។ ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋចំនួន១០ម៉ឺននាក់ រស់នៅខេត្តឈិម៉ាណិ ក្នុងនោះមានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ ចំនួន១៦៨នាក់ ។

ប្រទេសជប៉ុនចាប់ផ្តើមកត់ត្រាចំនួនពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ តាំងពីឆ្នាំ១៩៦៤ ដែលពេលនោះ ជប៉ុនមានពលរដ្ឋអាយុលើស១០០ឆ្នាំ ត្រឹមតែ១៥៣នាក់ប៉ុណ្ណោះ ។ បន្ទាប់មក ចំនួនពលរដ្ឋជប៉ុនអាយុលើស១០០ឆ្នាំ បានកើនឡើងដល់១,០០០នាក់ នៅឆ្នាំ១៩៨១ និងកើនឡើងដល់១ម៉ឺននាក់ នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ។ អាយុជាមធ្យមរបស់ពលរដ្ឋជប៉ុនក៏កើនឡើងដែរ បើតាមទិន្នន័យកាលពីឆ្នាំ២០២៤ គឺស្ត្រីមានអាយុជាមធ្យម៨៧ឆ្នាំ រីឯបុរសមានអាយុជាមធ្យម៨១ឆ្នាំ ។

ពលរដ្ឋជប៉ុនមានអាយុវែងជាងគេលើពិភពលោកដោយសារកត្តាបរិស្ថានរស់នៅស្អាត ពលរដ្ឋជប៉ុនចូលចិត្តហាត់ប្រាណជាប្រចាំ សម្រាកគ្រប់គ្រាន់ បរិភោគត្រីច្រើនកុំឱ្យធាត់ខ្លាំងលើសទម្ងន់ និងបរិភោគសាច់គោ សាច់ជ្រូកក្នុងបរិមាណតិច ។ ពលរដ្ឋជប៉ុនពុំទទួលទានអាហារឆ្អែតខ្លាំងពេកទេ ហើយចូលចិត្តទទួលទានដំឡូងជ្វា តៅហ៊ូ និងសណ្តែកសៀង ទោះជាពលរដ្ឋជប៉ុនចូលនិវត្តន៍ពីការងារក្តី ក៏ពួកគេនៅតែធ្វើការងារស្ម័គ្រចិត្តគ្មានចំណូល និងដាំបន្លែក្រោយផ្ទះដើម្បីឱ្យរាងកាយមានសុខភាពល្អ ៕

ហានូយ៖ ក្រសួងអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលវៀតណាម បានដាក់ស្នើសាលារៀនទូទាំងប្រទេសឲ្យចាប់ផ្តើមបង្រៀនភាសាឡាវ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០២៦ តទៅ ដើម្បីជាការបន្តអនុវត្តកម្មវិធីបង្រៀនភាសាបរទេសដែលមានរួចទៅហើយ សម្រាប់ភាសាប្រទេសជិតខាង ដូចជា ភាសាខ្មែរ ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី ក៏ដូចជាការផ្លាស់ប្ដូរវប្បធម៌ផងដែរ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក VnExpess ។

គួរឲ្យដឹងថា នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃ កម្មវិធីបង្រៀនភាសាបរទេសរយៈពេល ១០ ឆ្នាំ(២០២៦-២០២៣៥) ដែលបានប្រកាសកាលពីចុងសប្តាហ៍មុន។ ក្នុងនោះ ក្រសួងមានផែនការបង្រៀនភាសាខ្មែរនៅឆ្នាំ ២០២៨ និងភាសាថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ីចាប់ពីឆ្នាំ ២០៣០ ដើម្បីជួយសម្របសម្រួលកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការណ៍ជាមួយប្រទេសជិតខាង។

លោក Nguyen Kim Son រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំវៀតណាម បានលើកឡើងថា កិច្ចប្រឹងប្រែងនេះត្រូវបានពិភាក្សាកាលពីដើមខែមិថុនា ជាមួយលោក Khamphao Ernthavanh ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវៀតណាមប្រចាំប្រទេសឡាវ។ យ៉ាងណាមិញ កម្មវិធីនេះនឹងចាប់ផ្តើមសាកល្បងនៅតំបន់ជាប់ព្រំដែនឡាវ ហើយនឹងពង្រីកបន្ថែមនៅពេលមានគ្រូបង្រៀនគ្រប់គ្រាន់។ សព្វថ្ងៃនេះមានសិស្សជាង ១៤ លាននាក់ មកហើយដែលក្នុងនោះចាប់ពីថ្នាក់ទី១ ដល់ទី១២ ដែលបានជ្រើសរើសភាសាបរទេសសម្រាប់រៀន រួមមាន អង់គ្លេស រុស្ស៊ី បារាំង ចិន អាល្លឺម៉ង់ ជប៉ុន និងកូរ៉េជាដើម។

ភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានបង្រៀនគ្រប់ខេត្ត-ក្រុង ហើយមាន ៤០ ខេត្តក្នុងចំណោម ៦៣ បានបញ្ចូលកម្មវិធីនេះជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីខែកក្កដាមក។ ខណៈដែលភាសាបារាំងមានចំនួនសិស្សច្រើនបំផុត ៣០,៧០០ នាក់, ជប៉ុន ២០,៨០០ នាក់ និងចិន ១៤,៤០០ នាក់។ សិស្សទាំងនេះរួមមានអ្នកចុះឈ្មោះក្នុងកម្មវិធីសិក្សា ៧ និង១០ឆ្នាំ, អ្នករៀនភាសាបរទេសទីពីរ និងអ្នកនៅក្នុងកម្មវិធីសាកល្បង។

គួរបញ្ជាក់ថា ដើម្បីបន្ថែមភាសាបន្ថែម និងលើកកម្រិតការបង្រៀនភាសាបរទេស ក្រសួងអប់រំវៀតណាមមានផែនការជួលគ្រូបន្ថែម រួមទាំងគ្រូជនជាតិដើមផងដែរផង។ ក្រៅពីនេះ កម្មវិធីនេះក៏មានគោលបំណង ពង្រឹងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងវេទិកាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត ក្នុងការសិក្សាផងដែរ៕

ភ្នំពេញ៖ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅលើបណ្ដាញសង្គមនាពេលថ្មីៗនេះបានធ្វើការរិះគ.ន់យ៉ាងចាស់ដៃលើនាងប៊ូម ប៉ាណាដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិថៃជាថ្មីម្ដងទៀត ក្រោយនាងបាននិយាយនៅចំពោះមុខអ្នកកាសែតថៃថា នៅក្នុងអំឡុងពេលមកប្រជុំGBCនៅកម្ពុជា នាងមិនហ៊ានសូម្បីផឹកទឹកដែលកម្ពុជារៀបចំឲ្យ ព្រោះខ្លាចមានអ្វីមិនប្រក្រតីនៅក្នុងនោះ។

តាមរយៈវីដេអូផ្ដល់ការសម្ភាសន៍ដល់អ្នកសារព័ត៌មាននៅក្នុងប្រទេសថៃពាក់ព័ន្ធនឹងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC នៅខេត្តកោះកុងក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា កាលពីថ្មីកន្លងទៅ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិថៃថ្មីថ្មោង នាងប៊ូម ប៉ាណាដា បានលើកឡើងយ៉ាងដូច្នេះថា៖ នាងបានកាន់ដងទឹកសុទ្ធCAMBODIA នៅនឹងដៃ ហើយអ្នកនៅក្បែរខ្លួននាងបានប្រាប់ថា កុំផឹកទឹកនោះអីក្រែងមានអីមិនប្រក្រតីនៅក្នុងនោះ។ ហើយនាងក៏បានធ្វើតាម ដោយមិនផឹក ឬបរិភោគអ្វីដែលខាងកម្ពុជារៀបចំទទួលនោះទេ។

អ្វីដែលកាន់តែធ្វើប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាស្ដាប់ហើយហួសចិត្តនោះគឺនាងបាននិយាយយ៉ាងអស់សំណើចថា នាងស្រេចទឹកខ្លាំងណាស់ទម្រាំចប់ប្រជុំ ហើយបានទៅដល់ប្រទេសថៃវិញ ព្រោះនាងមិនហ៊ានផឹកទឹកនោះ។

ពាក្យសំដី និងឥរិយាបថរបស់អ្នកនាំពាក្យថៃរូបនេះ បានបង្ហាញពីការគិតយ៉ាងអគតិមកលើកម្ពុជា មានចេតនារើសអើងជាតិសាសន៍ ព្រមទាំងជាការមើលងាយផលិតផលកម្ពុជាថាគ្មានគុណភាព មិនដូចផលិតផលថៃដែលមានពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួននៅតែទុកចិត្តហើយចង់ប្រើប្រាស់នោះទេ។

ទង្វើរបស់នាងប៊ូម ប៉ាណាដា គឺជារឿងដែលប្រជាជនកម្ពុជាមិនអាចទទួលយកបានជាដាច់ខាត ដ្បិតកាលពីកន្លងទៅថ្មីៗនេះ នាងក៏ទើបតែបង្ហាញការមិនគោរពដល់កិច្ចប្រជុំGBC តាមរយៈការចុចទូរស័ព្ទថតវីដេអូ និងប្រកាសស្វែងរកវត្តមានរបស់លោកជំទាវ ម៉ាលី សុជាតា ថាមិនឃើញមកចូលរួម ស្របពេលដែលកិច្ចប្រជុំកំពុងតែដំណើរការ។

អាកប្បកិរិយារបស់នាង គឺប្រៀបបាននឹងការមិនគោរពដល់កិច្ចប្រជុំ(GBC)កម្ពុជា-ថៃ នៅខេត្តកោះកុង ដោយសម្ដែងចេញនូវឥរិយាបថគ្មានការអប់រំ គ្មានវិជ្ជាជីវៈ និងរៀបឫកពារមិនស័ក្តិសមជាមួយតួនាទីក្នុងនាមជាមន្រ្តីដែលបម្រើការក្នុងជួររដ្ឋាភិបាលទាល់តែសោះ៕

ថ្មីៗនេះ សិង្ហបុរី បានដាក់បញ្ចូលបារីអេឡិចត្រូនិកក្នុងបញ្ជីគ្រឿងញៀនថ្នាក់C និងបន្ថែមការដាក់ពិន័យលើអ្នកនាំចូល និងអ្នកប្រើប្រាស់។

សិង្ហបុរី បានរឹតត្បិតខ្លាំងលើបារីអេឡិចត្រូនិកនេះ ដោយអ្នកនាំចូលនឹងត្រូវជាប់ពន្ធនាគារចាប់ពី៣ឆ្នាំ ដល់២០ឆ្នាំ ខណៈអ្នកចាកចែយបន្ត ត្រូវជាប់ពន្ធនាគារ ចាប់ពី២ឆ្នាំដល់១០ឆ្នាំ។

ចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់វិញអាចរងពិន័យពី ៣០០ដុល្លារសិង្ហបុរី (ប្រមាណ២៣៤ដុល្លារអាមេរិក) ទៅ៧០០ដុល្លារ(ប្រមាណ៥៤៦ដុល្លារអាមេរិក)។

ដោយឡែកមន្ត្រីរាជការ និងកងកម្លាំង ដែលរពាក់ព័ន្ធបារីអេឡិចត្រូនិក នឹងត្រូវទទួលទម្លាក់ឋានៈនិងបណ្តេញចេញពីក្របខណ្ឌ។

ក្រឡេកមកមើលកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិក មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ក្នុងចំណោមកុមារនិងយុវជន៕

ប្រទេសចិន ៖ កងទ័ពចិនបានដាស់តឿនហ្វីលីពីនឈប់បង្កហេតុឈានទៅបង្កើនភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាបន្ទាន់ រួមទាំងឈប់ដាក់ពង្រាយកម្លាំងកងទ័ពពីក្រៅប្រទេស ហើយចិនចាត់ទុកជាការប្រឹងប្រែងពុំទទួលបានលទ្ធផលរបស់ហ្វីលីពីន ។ ចិនមិនចង់ឱ្យហ្វីលីពីនបង្កហេតុរហូតឈានទៅប្រឈមមុខគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងតានតឹងទេ គឺការដាស់តឿនរបស់ចិនក្រោយពីហ្វីលីពីនទើបធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពនៅសមុទ្រជាមួយអាមេរិក និងជប៉ុន ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា កងទ័ពចិនបានដាស់តឿនហ្វីលីពីនឱ្យឈប់ធ្វើសកម្មភាព ពីព្រោះចិនចាត់ទុកថា បង្កហេតុឈានទៅប្រឈមមុខគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងតានតឹង ខណៈបច្ចុប្បន្ន ខណៈមានការបន្តល្បាតនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងអនុវត្តតាមផែនការដើម្បីគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពចិនដែលគ្រប់គ្រងនៅតំបន់ភាគខាងត្បូងបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ទៅហ្វីលីពីន ក្រោយពីហ្វីលីពីនធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពជាមួយអាមេរិក និងជប៉ុន ក្នុងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ចាប់ពីថ្ងៃទី១១ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍មានខ្លឹមសារថា ៖ «ចិនសូមដាស់តឿនហ្វីលីពីន ចូរឈប់បង្កហេតុបង្កើនភាពតានតឹងនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងជាបន្ទាន់ រួមទាំងឈប់បង្កើនកម្លាំងកងទ័ពបរទេសក្នុងតំបន់ ពីព្រោះវាជាការប្រឹងប្រែងពុំទទួលលទ្ធផល» ។

ចំណែករដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពហ្វីលីពីន ពុំទាន់និយាយអ្វីពាក់ព័ន្ធនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់កងទ័ពចិនទេ ប៉ុន្តែកន្លងមក មន្ត្រីអាមេរិកនិយាយថា ការធ្វើសមយុទ្ធកងទ័ពអាមេរិកជាមួយហ្វីលីពីន និងជប៉ុន គឺដើម្បីបង្ហាញឱ្យឃើញថា ប្រទេសទាំងអស់មានសិទ្ធិ និងសេរីភាពបើកកប៉ាល់ ឬយន្តហោះលើដែនអាកាសអន្តរជាតិដោយស្របច្បាប់ ។

សមុទ្រចិនខាងត្បូងជាតំបន់ជម្លោះដែលចិនអះអាងថាខ្លួនជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិស្ទើរទាំងអស់ ដែលធ្វើឱ្យចិនមានជម្លោះជាមួយប្រទេសជាច្រើននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដូចជា ៖ ហ្វីលីពីន ព្រុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាម ដែលប្រទេសនេះបានអះអាងកម្មសិទ្ធិលើសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចគ្នា ពីព្រោះវាជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រដ៏សំខាន់ ។ នេះពុំមែនជាការដាស់តឿនលើកទី១ទេ គឺកងទ័ពចិនបានដាស់តឿនហ្វីលីពីនជាច្រើនលើកកន្លងមក ហើយកងទ័ពទាំងពីរធ្លាប់មានបញ្ហាជាមួយគ្នានៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ ៕

ប្រទេសថៃ៖ បើទោះជាធូរស្បើយពីព្យុះ ប៉ុន្តែស្ថានភាពទឹកជំនន់នៅក្នុងប្រទេសថៃហាក់មិនទាន់ថមថយទៅណាឡើយ ដោយថ្មីៗនេះទំនប់ចៅប្រាយ៉ាដែលជាទំនប់ទឹកដ៏ធំមួយរបស់ថៃ បានបង្កើនការបញ្ចេញទឹករហូតដល់2,000ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយវិនាទី ដែលលើសពីកម្រិតធម្មតារបស់វាត្រឹម 1,400 ទៅ 1,500ម៉ែត្រគូបក្នុងមួយវិនាទីប៉ុណ្ណោះ។ កត្តានេះបានជំរុញឲ្យអាជ្ញាធរថៃប្រកាសឲ្យខេត្តចំនួន 5 ត្រៀមខ្លួនទប់ទល់និងផ្លាស់ទីទៅរកកន្លែងសុវត្ថិភាពជាបន្ទាន់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation នៅថ្ងៃទី14 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ2025 បានឲ្យដឹងថា នាយកដ្ឋានធារាសាស្ត្រ (RID) បានបង្កើនអត្រាបញ្ចេញទឹកពីទំនប់ Chao Phraya ក្នុងខេត្ត Chainat ដល់ 2,000 ម៉ែត្រគូបក្នុង 1 វិនាទី ដើម្បីគ្រប់គ្រងបរិមាណដ៏ច្រើននៃទឹកជំនន់ដែលចូលមកពីភាគខាងជើងប្រទេសថៃ។

គិតត្រឹមម៉ោង 6:00ព្រឹកថ្ងៃដដែល ការវាស់វែងបានបង្ហាញស្ថានភាពផ្លាស់ប្ដូរចុងក្រោយថា ទឹកនៅផ្នែកខាងលើនៃទំនប់មានកម្ពស់រហូតដល់ទៅ 17.31ម៉ែត្រ ខណៈទឹកខាងក្រោមមានកម្ពស់ 14.68 ម៉ែត្រ។ ជាមួយគ្នានោះនាយកដ្ឋាន RID បានព្រមានថា ទំនប់នៅខាងក្រោមទឹកចំនួន ៥ ដែល នឹងរងមានហានិភ័យនៃទឹកជំនន់មានដូចជា៖

នៅស្រុក Tambon នៅក្នុងខេត្ត Ang Thong, ស្រុក Klong Phong Pheng ខេត្តអាយុធ្យា, ឃុំ Bang Bal និង Hua Wiang នៅក្នុងស្រុក Sena, Talad Chid និង Tha Din Daeng នៅក្នុងស្រុក Phak Hai (Ayutthaya)។

បន្ថែមពីនោះ នាយកដ្ឋាន RID បាននិយាយថា ស្ថានភាពភ្លៀងធ្លាក់ និងទឹកជំនន់នឹងមានបន្តកាន់តែច្រើន ខណៈពេលដែលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកំពុងត្រូវបានធ្វើឡើងទាំងយប់ទាំងថ្ងៃដើម្បីបញ្ចៀសទឹក និងដែរក្សាសុវត្ថិភាពប្រជាជន។

គួរជម្រាបផងដែរថា ក្រៅពីការកើនឡើងនៃទឹកទន្លេ នាយកដ្ឋានឧតុនិយមថៃក៏បានចេញការព្រមានអំពីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងផ្គររន្ទះខ្លាំងនៅថ្ងៃចន្ទ ទី១៥ ខែកញ្ញា ដោយទីក្រុងបាងកក ភាគខាងកើត និងភាគខាងត្បូងប្រឈមមុខនឹងការធ្លាក់ភ្លៀងរហូតដល់ ៧០%។

ការព្យាករណ៍ចុងក្រោយបង្អស់បានបង្ហាញថា ក្នុងរយៈពេល 24 ម៉ោងបន្ទាប់ ភូមិភាគឦសាន តំបន់កណ្តាល រួមទាំងទីក្រុងបាងកក និងតំបន់ជុំវិញ ខាងកើត និងខាងត្បូងនឹងបន្តមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ហើយស្ថានភាពនេះគឺបង្កឡើងដោយខ្យល់មូសុងដែលឆ្លងកាត់តំបន់ភាគកណ្តាល ភាគខាងត្បូង និងខាងកើតរបស់ប្រទេសថៃ៕