ប្រទេសចិន ៖ ចិនកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ និងប្រើប្រាស់រថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Robotaxi) ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិនធំៗបានដំណើរការសាកល្បង និងផ្តល់សេវាកម្មនៅតាមទីក្រុងនានា ដូចជា ៖ ប៉េកាំង សៀងហៃ និងស៊ិនជិន ។ រដ្ឋាភិបាលចិនគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋធ្វើដំណើរតាមរថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិកាន់តែច្រើននាថ្ងៃអនាគត ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ចិនបានកំណត់គោលដៅមានរថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិរហូតដល់៣សែនគ្រឿងនៅឆ្នាំ២០៣០ ឬរយៈពេល៥ឆ្នាំទៀត នៅទីក្រុងធំៗចំនួន៤ ដោយសារបច្ចេកវិទ្យា AI រីកចម្រើនខ្លាំងនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងការប្រកួតប្រជែងក្នុងឧស្សាហកម្មផលិតរថយន្តអគ្គិសនីកាន់តែខ្លាំងក្លាក្នុងប្រទេសចិន ។

លោក Paul Gong ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវឧស្សាហកម្មរថយន្តចិននិយាយថា ចំនួនរថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ (Robotaxi) នៅប្រទេសចិនដែលមានទឹកដីធំទូលាយនឹងកើនឡើងខ្លាំងនៅចុងឆ្នាំ២០៣០ ខណៈពលរដ្ឋចិនមានចំណេះដឹងពីបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗកាន់តែច្រើន ។

ក្រៅពីបច្ចេកវិទ្យារីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងការចំណាយដើមទុនថ្លៃកម្លាំងពលកម្មកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់បានធ្វើឱ្យរថយន្តបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការងារយ៉ាងខ្លាំង ។ ការលក់រថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិអាចស្មើទឹកប្រាក់ជិត២សែនលានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ប្រសិនបើរថយន្តតាក់ស៊ីដឹកអ្នកដំណើរបច្ចុប្បន្ន ផ្លាស់ប្តូរជារថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិទាំងអស់ ។

ប្រធានផ្នែកស្រាវជ្រាវឧស្សាហកម្មរថយន្តបន្តថា ក្រុមហ៊ុនចិនបានចំណាយដើមទុនតិចជាងមុនសម្រាប់ការផលិតរថយន្តអគ្គិសនី ដែលជាកត្តាសំខាន់ដើម្បីបង្កើនការផលិតរថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ ។ ដើមទុនផលិតរថយន្តតាក់ស៊ី១គ្រឿង អាចធ្លាក់ចុះក្រោម៣សែនយាន់ (ឬត្រឹមជាង៤ម៉ឺនដុល្លារ) ប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកស្តង់ដាររថយន្តតាក់ស៊ីបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិបច្ចុប្បន្ន គឺវាអាចបញ្ជាខ្លួនឯងទាំងស្រុងរហូតដល់កម្រិត 4 ដោយពុំចាំបាច់មានមនុស្សបញ្ជា ។ នេះជាការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាយ៉ាងខ្លាំងនៅចិន និងឈានដល់កម្រិត 5 ឬការបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិយ៉ាងពេញលេញ ។

ទោះយ៉ាងណា ពេលបច្ចេកវិទ្យា AI រីកចម្រើនខ្លាំង និងមានតួនាទីក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ បានធ្វើឱ្យអ្នកបើករថយន្តតាក់ស៊ីបារម្ភពីការប្រកបមុខរបរនេះនាថ្ងៃអនាគត ។ អ្នកបើកបរតាក់ស៊ីសង្ឃឹមថា រដ្ឋាភិបាលនឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហាកុំឱ្យពលរដ្ឋបាត់បង់ការងារដោយសារបច្ចេកវិទ្យារីកចម្រើនខ្លាំង ឬជួយរក្សាការងាររបស់ពលរដ្ឋមុនបច្ចេកវិទ្យា AI ដណ្តើមជារៀងរហូត ៕

ថៃ៖ រកនឹកលេសថ្មីទៀតហើយ! អ្នកនាំពាក្យរងរបស់កងទ័ពជើងទឹកថៃបានប្រកាសថានឹងត្រៀមបង្កើនកម្លាំង និងរៀបចំវិធានការក្ដៅ ប្រសិនបើកម្ពុជានៅតែមិនអើពើនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង RBC ក្នុងការរុះរើរចនាសម្ព័ន្ធ និងចាក់ដីលុបប្រឡាយដែលកងកម្លាំង និងប្រជាជនកម្ពុជាបានជីក និងសាងសង់ល្មើសចូលទឹកដីថៃ នៅតំបន់ចំនួនបី ស្ថិតក្នុងខេត្តត្រាត។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod។

នៅថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឧត្តមនាវីឯក Parach Rattanaichaiyapan អ្នកនាំពាក្យរងនៃកងទ័ពជើងទឹកថៃ បានបង្ហើបថា ឆ្លើយតបនឹងព័ត៌មានថា កងកម្លាំងកម្ពុជាបានរំលោភបំពាន និងបង្កើតមូលដ្ឋានប្រតិបត្តិការ ហើយដឹកនាំពលរដ្ឋកម្ពុជាឲ្យសាងសង់ផ្ទះ និងប្រើប្រាស់ដីកសិកម្មតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រំលោ.ភចូលអធិបតេយ្យថៃនៅតំបន់ចំនួន៣ នៃឃុំចេក ស្រុកចំការត្រា និងស្រុកមឿង។

សេចក្តីរាយការណ៍ខាងលើនេះបានបញ្ជាក់ថា បើទោះបីជាទ័ពកម្ពុជាដឹងហើយថាតំបន់នេះស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃក៏ដោយ ក៏កងពួកគេនៅតែទន្ទ្រានកាន់កាប់ និងកាន់កាប់ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ដោយគ្មានអ្នកណាម្នាក់ហ៊ានចាត់វិធានការឡើយ។ ថៃបានបញ្ជាក់ថា ភាគីថៃបានជូនដំណឹងដល់ភាគីកម្ពុជាជាច្រើនដងមកហើយ ប៉ុន្តែមិនមានការផ្លាស់ប្តូរ ឬដកខ្លួនចេញទេ។

ទន្ទឹមនឹងនេះលោក Parach បានពន្យល់ថា តំបន់ខាងលើស្ថិតក្នុងទឹកដីដែលថៃទាមទារមកបានតាមរយៈ MOU43។ ដោយឡែក បន្ទាប់ពីរកឃើញការសាងសង់សំណង់ទីប្រចាំការទាំងនេះរបស់ទាហានកម្ពុជា បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនចាន់ថាបុរី និងត្រាត (CTBDC) បានដាក់លិខិតតវ៉ាជាច្រើនដងឱ្យភាគីកម្ពុជាចាកចេញពីតំបន់គ្មានព្រំដែន។

នាពេលថ្មីៗនេះ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំពិសេសនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនភូមិភាគថៃ-កម្ពុជា (RBC) ជាមួយយោធភូមិភាគទី៥ បញ្ជាការដ្ឋានការពារព្រំដែនចាន់ថាបុរី និងត្រាត (CTBDC) បានលើកឡើងម្ដងទៀតពីបញ្ហានៃការទន្ទ្រាននោះ។ បច្ចុប្បន្ននេះនៅតំបន់ដែលត្រូវបានទន្ទ្រានកាន់កាប់ CTBDC បានរុញកងកម្លាំងកម្ពុជាចេញដោយជោគជ័យ។

ប្រភពខាងលើនេះបានអះអាងបន្ថែមទៀតថា បើទោះជាថៃបានដណ្ដើមការកាន់កាប់វិញហើយក៏ដោយ ក៏ភាគីកម្ពុជានៅមិនទាន់រុះរើសំណង់ ឬលុបប្រឡាយដែលខ្លួនបានជីកវិញនោះទេ។ ដូច្នេះពេលនេះកងកម្លាំងមូលដ្ឋានកំពុងតាមដានសកម្មភាពរបស់កម្ពុជា ហើយថៃនឹងរៀបចំបង្កើនវិធានការក្ដៅ ប្រសិនបើកម្ពុជា នៅតែរឹងទទឹងមិនព្រមធ្វើតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ថៃ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងរបស់ថៃក្នុងការទម្លាក់កំហុសឲ្យកម្ពុជា ថាបានល្មើសខ្សែបន្ទត់ព្រំដែន រំលោ.ភចូលទឹកដីរបស់ខ្លួន និងមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀង RBC នេះ គឺជាការអះអាងរបស់ថៃតែម្ខាងនិងសំអាងលើផែនទីដែលគូសដោយឯកតោភាគីប៉ុណ្ណោះ។ មួយវិញទៀត ប្រសិនបើកម្ពុជាពិតជាបានទន្រ្ទានទឹកដីថៃយ៉ាងដូចនេះមែន ហេតុអ្វីបានជាថៃមិនប្ដឹ.ងទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដើម្បីឲ្យច្បាប់ជួយដោះស្រាយ? ឬមួយនេះគ្រាន់តែជាលេសរបស់ថៃ ដើម្បីបើកឈ្លានពានមកលើកម្ពុជាមុនដូចដែលថៃធ្លាប់ធ្វើកន្លងមក?

ប្រទេសថៃ ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន បានពិភាក្សាជាមួយសហព័ន្ធឧស្សាហកម្មថៃដើម្បីរួមគ្នាស្វែងរកមធ្យោបាយស្តារសេដ្ឋកិច្ច ហើយលោកបានសង្កត់ធ្ងន់លើគោលនយោបាយសំខាន់ដែលត្រូវអនុវត្ត គឺដោះស្រាយបញ្ហារយៈពេលសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលខ្លី និងធ្វើផែនការយូរអង្វែងសម្រាប់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចថ្ងៃអនាគត រីឯព្រំដែន គឺលោកនឹងពុំប្រញាប់បើកទេ លុះត្រាតែកម្ពុជាគោរពតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ថៃជាមុន ។ នេះបើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Spring News នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក អនុថីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនិយាយថា បើទោះជាលោកពុំទាន់បំពេញតួនាទីជាផ្លូវការក្តី ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថ្មីបានប្រឹងប្រែងបំពេញការងារគ្រប់ពេលវេលា ហើយលោករួមគ្នារៀបចំសេចក្តីថ្លែងការណ៍គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលដើម្បីដាក់ទៅសភា ។ លោកផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលខ្លី និងធ្វើផែនការយូរអង្វែងសម្រាប់ស្ថិរភាពសេដ្ឋកិច្ចនាថ្ងៃអនាគត ។

ចំណែកបញ្ហាបន្ទាន់ដែលរដ្ឋាភិបាលថៃផ្តល់ភាពសំខាន់ គឺជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងផ្តោតលើការរក្សាអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន ។ ថៃនឹងពុំបើកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាទេ លុះត្រាតែកម្ពុជាគោរពតាមលក្ខខណ្ឌរបស់ថៃជាមុន ហើយលោកនឹងប្រើប្រាស់គ្រប់យន្តការដែលមាន ទាំងប្រើប្រាស់កងទ័ព ការទូត និងចរចាជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីរកដំណោះស្រាយឱ្យបានឆាប់បំផុត ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក៏បានប្រកាសពីគោលជំហររបស់ខ្លួនផងដែរ គឺលោកនឹងការពារផលប្រយោជន៍ជាតិជាធំ លោកពុំព្រមចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ពុំព្រមឱ្យថៃបាត់បង់ទឹកដីសូម្បី១សង់ទីម៉ែត្រ និងមិនបណ្តោយឱ្យពលរដ្ឋថៃមានគ្រោះថ្នាក់ដាច់ខាត ។ លោកថា ការបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ត្រូវតែមានការពិភាក្សាគ្នាជាច្រើនទៀត និងទទួលការឯកភាពពីប្រទេសទាំងពីរដើម្បីសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ ។

កន្លងមក លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិបានប្រកាសលទ្ធផលកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី១ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ នៅខេត្តកោះកុង ថា ថៃមានគម្រោងបើកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាមួយចំនួនដើម្បីសម្រួលការដឹកទំនិញតាមសំណូមពររបស់ជប៉ុន ពីព្រោះការបិទព្រំដែនធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនជប៉ុនរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំង ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃបានប្រឆាំងដាច់ខាតក្នុងបណ្តាញសង្គមកុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលបើកព្រំដែន ពីព្រោះខ្លាចចាញ់ប្រៀបសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ម្យ៉ាងទៀត ថៃពុំទាន់បានដណ្តើមអ្វីដែលខ្លួនចង់ទេ រហូតពលរដ្ឋថៃប្រកាសបណ្តេញលោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន ឱ្យចុះចេញពីតំណែងបើហ៊ានបើកព្រំដែន ។

កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ក្រសួងការបរទេសថៃក៏បានប្រកាសពីគោលជំហរពុំបើកព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដែរ លុះត្រាតែកម្ពុជាគោរពតាមលក្ខខណ្ឌ ចំនួន៣ចំណុច រួមមាន ៖ ដកថយអាវុធធុនធ្ងន់ បោសសម្អាតមីន និងបង្ក្រាបបទល្មើសអនឡាញ ។ ការប្រកាសបិទព្រំដែនជាឯកតោភាគីបន្តទៀតរបស់ថៃ គឺក្រោយពីពលរដ្ឋប្រឆាំងនឹងការបើកព្រំដែនក្នុងបណ្តាញសង្គម និងស្តីបន្ទោសមន្ត្រីស្ថានទូតជប៉ុនថា ចូលមកជ្រៀតជ្រែកជម្លោះរវាងកម្ពុជា-ថៃ ៕

ប្រទេសចិន និង ថៃ គ្រោងនឹងធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នានៅចុងខែកញ្ញានេះ ដោយថៃនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ នេះបើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ក្រសួងការពារជាតិចិន។

សមយុទ្ធនេះ មានឈ្មោះថា”Falcon Strike-2025″ ជាការហ្វឹកហាត់រួមគ្នានេះពង្រឹងជំនាញបច្ចេកទេស និងយុទ្ធសាស្ត្ររបស់កងទ័ពដែលចូលរួម។

ចិន និងថៃ បានធ្វើសមយុទ្ធនេះ៤ឆ្នាំជាប់ៗគ្នាហើយ ដើម្បីពង្រឹងទំនុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកងទ័ពទាំងពីរ។

ប្រទេសចិន នឹងបញ្ជូនយន្តហោះជាច្រើនប្រភេទ រួមមានយន្តហោះចម្បាំង និងកងកម្លាំងការពារដែនអាកាសជាច្រើនមកចូលរួម។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលសមយុទ្ធកាលពីឆ្នាំមុន កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិនបានដាក់ពង្រាយយន្តហោះចម្បាំង J-10C ខណៈថៃបានបញ្ចេញយន្តហោះ JAS-39 Gripen៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា តុលាការនៅទីក្រុងសាន់ហ្វ្រាំនស៊ីស្កូ រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក បានទទួលពាក្យបណ្តឹងពីពលរដ្ឋអាមេរិក២នាក់ ប្តឹង Tesla គឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តអគ្គិសនីដ៏ល្បីល្បាញដែលមានលោក Elon Musk ជាស្ថាបនិក ពីបទជួលបុគ្គលិកបរទេសធ្វើការច្រើនជាងជួលពលរដ្ឋអាមេរិក ។ ក្នុងពាក្យបណ្តឹង គឺ Tesla បានជួលបុគ្គលិកបរទេសកាន់ទិដ្ឋាការប្រភេទ H-1B ដើម្បីចំណាយប្រាក់ឈ្នួលឱ្យបុគ្គលិកបរទេសក្នុងអត្រាទាប ។

ទិដ្ឋាការប្រភេទ H-1B គឺជាទិដ្ឋាការធ្វើការនៅអាមេរិកបណ្តោះអាសន្នសម្រាប់ជនបរទេសមានជំនាញ ដូចជា ៖ វិស្វករ និងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ហើយក្រុមហ៊ុននៅអាមេរិកដែលមានតម្រូវការជួលបុគ្គលិកបរទេស ត្រូវតែពាក្យស្នើសុំទិដ្ឋាការនេះឱ្យបុគ្គលិកបរទេស ។ ក្រុមហ៊ុន Tesla បានជួលបុគ្គលិកកាន់ទិដ្ឋាការ H-1B មកធ្វើការច្រើនជាងពលរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីសន្សំសំចៃការចំណាយប្រាក់ឈ្នួលក្នុងអត្រាទាប ហើយក្រុមហ៊ុនថែមទាំងបញ្ឈប់បុគ្គលិកជាពលរដ្ឋអាមេរិកទៀតផង ។

ពាក្យបណ្តឹងបញ្ជាក់ថា កាលពីឆ្នាំ២០២៤ Tesla បានទទួលយកបុគ្គលិកបរទេសចំនួន១,៣៥៥នាក់មកធ្វើការ ហើយក្រុមហ៊ុននេះបានកាត់បន្ថយបុគ្គលិកនៅអាមេរិករហូតដល់ជាង៦,០០០នាក់ ដែលបុគ្គលិកបាត់បង់ការងារភាគច្រើនជាពលរដ្ឋអាមេរិក ។ អ្នកដាក់ពាក្យប្តឹង២នាក់និយាយថា Tesla បានបដិសេធពួកគេចូលធ្វើការ ក្រោយពីដឹងថា ពួកគេជាជនជាតិអាមេរិកដែលត្រូវចំណាយប្រាក់ឈ្នួលខ្ពស់ជាងបុគ្គលិកបរទេស ។

ដើមបណ្តឹងទាមទារឱ្យ Tesla ផ្តល់ប្រាក់សំណងឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកដែលធ្លាប់ដាក់ពាក្យសុំធ្វើការនៅ Tesla ហើយត្រូវបានក្រុមហ៊ុនបដិសេធ ឬពួកគេទាមទារឱ្យផ្តល់ប្រាក់សំណងដល់បុគ្គលិកកដែល Tesla បញ្ឈប់ពីការងារដោយអយុត្តិធម៌ ។

ដើមបណ្តឹងចោទប្រកាន់ថា ក្រុមហ៊ុនមានគោលការណ៍ជួលបុគ្គលិកបរទេសច្រើនជាងជួលពលរដ្ឋអាមេរិកមកធ្វើការដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយដើមទុន ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកគ្មានការងារធ្វើ ឬត្រូវបញ្ឈប់ពីការងារ ។ រីឯក្រុមហ៊ុន Tesla ពុំបានចេញមកបកស្រាយអ្វីទេពាក់ព័ន្ធនឹងការចោទប្រកាន់នេះ ៕