ប្រទេសថៃ ៖ បន្ទាប់ពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភា មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស ប្រធានគណបក្សប្រឆាំង និងសកម្មជនសិទ្ធិស្ត្រីនៅប្រទេសថៃ រិះគ.ន់បុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង Influencer ប្រព្រឹត្តទង្វើបំពា.នសិទ្ធិមនុស្សផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយបើកឧបករណ៍បំពងសំឡេងខ្លាំងៗរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ដូចជា ៖ សំឡេងខ្មោច សំឡេងយន្តហោះចម្បាំង ឆ្កែលូ និងបញ្ចាំងកុនឯកសារ បុគ្គលនេះក៏ប្រកាសឈប់បើកសំឡេងរំខាន ។ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ស្រាប់តែប្រកាសថា នឹងបើកសំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរទៀត បើទទួលបានការគាំទ្រពីមហាជន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា បុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង បានសន្យាឈប់បើកសំឡេងខ្មោចលងបន្លាចពលរដ្ឋខ្មែរទៀតហើយ ពីព្រោះជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ព្រមទាំងរងការរិះគន់ពីសមាជិកព្រឹទ្ធសភា មន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្ស និងពលរដ្ឋថៃមួយចំនួន ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋថៃគាំទ្រ ខ្លួននឹងបើកសំឡេងរំខានទៀត ។ បុគ្គលនេះសួរថា ពេលកម្ពុជាធ្វើអ្វី ហេតុអ្វីមិនឃើញមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សចេញមកអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់សកម្មភាព ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា កន្លងមក មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ លោក វីរៈយុទ្ធ រ៉ាក់ស៊ីន ព្រមទាំងកងទ័ពមួយចំនួនបានទៅផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ។ ជាមួយគ្នានោះ បុគ្គល កាន់ថាត់ ផុងផៃប៊ូនវេត (ឬ កាន់ ចមផ្លាំង) បានធ្វើដំណើរទៅវត្តមួយកន្លែងនៅស្រុកភ្នំដងរ៉ាក់ ខេត្តសុរិន្ទ យកសម្ភារៈចែកឱ្យកងទ័ព ព្រមទាំងឡើងប្រាសាទតាមាន់ធំដើម្បីមើលលេណដ្ឋាន និងបន្ទប់ទឹកដែលខ្លួនធ្វើ ក៏ជួបជាមួយមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ ។

បុគ្គលទាំងពីរបានបរិភោគអាហារ និងជជែកគ្នាពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង បាននិយាយពីមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសថៃរិះគន់ខ្លួនរឿងការបើកសំឡេងរំខាន ហើយថា ចាប់ពីពេលនេះ ខ្លួននឹងឈប់ជួលថយន្តធុងបាស់ទៅព្រំដែនបើកសំឡេងរំខានទៀតហើយ ។

បុគ្គល កាន់ ចមផ្លាំង និយាយថា ខ្លួនមានអារម្មណ៍ធុញទ្រាន់ជាមួយអ្នកចិត្តល្អនៅថៃ មិនមែនមានតែថៃទេ កម្ពុជាក៏ធ្លាប់បើកសំឡេងដែរ ប៉ុន្តែគ្មានមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សណាម្នាក់រិះគន់ ឬអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាឈប់បើកសំឡេងរំខានពលរដ្ឋថៃទេ ។ លើសពីនេះ ក្មេងថៃស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ក៏គ្មានមន្ត្រីសិទ្ធិមនុស្សទាមទាររកយុត្តិធម៌ដល់ប្រទេសថៃដែរ ។ ទោះជាការសំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរត្រូវបានបញ្ឈប់ក្តី ប៉ុន្តែបើពលរដ្ឋថៃទាមទារឱ្យបើកម្តងទៀត ខ្លួននឹងធ្វើតាមសំណូមពរមហាជន ។

គួរបញ្ជាក់ថា Influencer រូបនេះទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋថៃយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីចេញមុខឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ជាពិសេស បុគ្គលនេះកាន់តែមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងពេលបញ្ជូនរថយន្តដឹកលាមក ជាង១០គ្រឿងត្រៀមបាញ់ស្រោចលើពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ នៅឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។ កន្លងមក បុគ្គលនេះបានចេញមុខប្រឆាំងពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើការខុសច្បាប់នៅថៃ និងប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋថៃរាយការណ៍ បើឃើញពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើការខុសច្បាប់ នឹងនាំសមត្ថកិច្ចទៅចាប់ភ្លាម ។

ប៉ុន្តែការចាក់សំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់នាពេលថ្មីៗនេះ ពុំទទួលបានការគាំទ្រពីពលរដ្ឋថៃទាំងអស់ទេ ដោយសារធ្វើឱ្យថៃអាម៉ាស់មុខ និងខូចកេរ្តិ៍ឈ្មោះលើពិភពលោក ។ អ្នកលេងបណ្តាញសង្គមថៃមួយចំនួនបានរិះគន់បុគ្គលនេះដែលប្រព្រឹត្តថោកទាប ទង្វើរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស រើសអើងជាតិសាសន៍ ៕

ស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំនៅប្រទេសថៃ បានចេញសេចក្ដីប្រកាសច្រានចោលទាំងស្រុង ចំពោះការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបាងកកប៉ុស្តិ៍ដែលថា «កូរ៉េខាងត្បូងនឹងចាត់វិធានការយោធា និងអាចដាក់ពង្រាយកងកម្លាំងខ្លួននៅក្នុងតំបន់ដើម្បីប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញ» ដោយស្ថានទូតកូរ៉េបានបញ្ជាក់ថា ការផ្សាយនេះគឺមិនមែនជាការពិតនោះទេ។

យោងតាមការបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ស្ថានទូតសាធារណរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំនៅប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃពុធ ទី១៥ ខែតុលា បានឲ្យដឹងថា ទាក់ទងនឹងអត្ថបទដែលមានចំណងជើងថា * “កិច្ចព្រមព្រៀងបញ្ឈប់ការឆបោ.កតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ គឺជាគន្លឹះសំខាន់ដើម្បីសន្តិភាព”* ដែលបានចុះផ្សាយនៅលើទំព័រមុខរបស់កាសែត Bangkok Post នៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េជំហរដូចតទៅ៖

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតដើម្បីការពារពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅក្នុងអត្ថបទរបស់ Bangkok Post ដែលបានសរសេថា “ការព្រមាននាពេលថ្មីៗនេះពីកូរ៉េខាងត្បូង ថាអាចនឹងចាត់វិធានការយោធាប្រឆាំងនឹងជនឆបោ.កឆ្លងដែន” និងអត្ថបទមួយទៀតដែលបានផ្សាយថា “ការគំរាមកំហែងរបស់ទីក្រុងសេអ៊ូលក្នុងការដាក់ពង្រាយយោធារបស់ខ្លួនដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជនឆបោ.កនៅក្នុងតំបន់” — នោះមិនមែនជាការពិតទេ។

ក្នុងន័យនេះ បើតាមសេចក្ដីថ្លែងការរបស់រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េនាពេលថ្មីៗនេះជុំវិញបញ្ហាឆបោ.កតាមអនឡាញលើប្រជាជនខ្លួន ដែលកើតមាននៅកម្ពុជានោះបានបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងសេអ៊ូលនឹងជួបពិភាក្សាជាមួយសមត្ថកិច្ចកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៣ ខែតុលាខាងមុខ ដោយបន្ទាប់ពីនោះកូរ៉េខាងត្បូងនឹងបញ្ជូនមន្រ្តីប៉ូលីសរបស់ខ្លួនមកធ្វើការនៅកម្ពុជា ក្រោមអង្គភាព Korean Desk ដើម្បីស៊ើបអង្កេត និងដោះស្រាយបញ្ហាផ្សេង ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសចាប់ជំរឹត ឬឆបោ.កជនជាតិកូរ៉េនៅក្នុងប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះនោះ។

គួរបញ្ជាក់ដេរថា អង្គភាពពិសេសនេះក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃផងដែរ ពោលគឺកូរ៉េបានបញ្ជូនមន្រ្តីរបស់ខ្លួនមកធ្វើការនៅក្នុងប្រទេសថៃមុនកម្ពុជា តាំងពីច្រើនឆ្នាំមុនមកហើយ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អង្គភាពនេះ ក៏មាននៅក្នុងប្រទេសក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀតដូចជាហ្វីលីពីនផងដែរ ដែលប៉ូលីសកូរ៉េទាំងនេះមានតួនាទីគាំពា និងស៊ើបអង្កេតក្នុងករណីពលរដ្ឋមានគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដោយសហការជាមួយប៉ូលីសរបស់ប្រទេសជាម្ចាស់ផ្ទះ មិនមានទាក់ទងនឹងចលនាយោធា ឬការបង្រ្កាបបែបហិង្សាណាមួយនោះទេ។

សរុបមកការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃខាងលើនេះ បានបង្ហាញពីចេតនាឆ្លៀតឱកាសចង់កេងចំណេញលើស្ថានការណ៍ ដើម្បីជាន់ពន្លិច លាបពណ៌ និងបន្ទោសបង្អាប់ទៅលើកម្ពុជាបន្ទាប់ពីផ្ទុះនូវករណីដែលនិស្សិតកូរ៉េម្នាក់ត្រូវបានគេចាប់ជំរិត និងស្លា.ប់នៅកម្ពុជា ទាំងដែលជាក់ស្ដែងរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានបញ្ចាក់ហើយថានឹងដោះស្រាយបញ្ហានេះ តាមរយៈយន្តការទូត ដែលស្របតាមច្បាប់ប៉ុណ្ណោះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃបានបដិសេធកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) រវាងយោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ ដែលគ្រោងធ្វើចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាគ្មានភាពស្មោះត្រង់ និងមិនបង្ហាញគម្រោងជាក់លាក់ ។ កងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃនឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំ RBC លុះត្រាតែកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ រួមមាន ៖ កែសម្រួលកម្លាំងទ័ព និងដោះមីននៅតំបន់ព្រំដែន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ លោក វីរៈយុទ្ធ រ៉ាក់ស៊ីន បានចោទប្រកាន់កម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ ទើបថៃបដិសេធកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) រវាងយោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ ដែលគ្រោងធ្វើចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។ កងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃនឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំ RBC លុះត្រាកម្ពុជាយល់ព្រមកែសម្រួលកម្លាំងទ័ព និងដោះមីននៅតំបន់ព្រំដែន ។

នៅថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ហ្វេសប៊ុកផេកកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃបានបង្ហោះចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាមិនស្មោះត្រង់ ខ្វះការសហការ មិនបង្ហាញគម្រោងជាក់លាក់ រួមទាំងការកែសម្រួលកម្លាំងទ័ពដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រឈមមុខ ក៏ដូចជាដោះមីនតាមការព្រមព្រៀងក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC ដើម្បីរក្សាភាពជឿជាក់លើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមិនអនុញ្ញាតឱ្យភាគីណាមួយបំភ្លៃការពិត ។

ហេតុនេះ កងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃពុំអាចចូលរួមកិច្ចប្រជុំ RBC ជាមួយយោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជាដែលគ្រោងធ្វើចាប់ពីថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ទេ និងស្នើលើកពេលកិច្ចប្រជុំដោយគ្មានកំណត់ លុះត្រាកម្ពុជាបង្ហាញគម្រោងជាក់លាក់ដែលអាចកាត់បន្ថយជម្លោះ ។ កងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃនឹងអនុវត្តរាល់វិធានការក្នុងក្របខ័ណ្ឌអន្តរជាតិ ដើម្បីរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ សន្តិសុខ និងការពារអធិបតេយ្យឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព ។

យោងតាមហ្វេសប៊ុកផេកក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាបង្ហោះថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឱ្យដឹងថា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគកម្ពុជា-ថៃ (RBC) រវាងយោធភូមិភាគទី៤ កម្ពុជា និងកងទ័ពភូមិភាគទី២ថៃ ដែលគ្រោងធ្វើនៅថ្ងៃទី១៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានលើកទៅពេលក្រោយតាមការស្នើសុំរបស់ភាគីថៃ និងជំនួសវិញដោយជំនួបជាមួយក្រុមលេខាធិការដ្ឋាន នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនថ្នាក់យោធភូមិភាគ កម្ពុជា-ថៃ (RBC) វិញ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

យោធភូមិភាគទី៤កម្ពុជា នឹងបន្តសម្របសម្រួលជាមួយភាគីថៃក្នុងការរៀបចំកិច្ចប្រជុំខាងលើឱ្យបានឆាប់រហ័ស ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យភាគីទាំងពីរជំរុញការបន្តអនុវត្តបទឈប់បាញ់ឱ្យបានពេញលេញ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ព្រមទាំងស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងសំដៅលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ ក៏ដូចជាការវិលត្រឡប់ទៅរកប្រក្រតីភាពឡើងវិញ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃអូសបន្លាយពេលជាច្រើនខែ អ្នកនយោបាយ និងពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបានស្នើឱ្យរដ្ឋាភិបាលខ្លួនលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ដោយលើកឡើងថា ថៃអាចលុប MOU ជាឯកតោភាគី និងមិនចាត់ទុករំលោ.ភកិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិទេ ដោយសារអនុសញ្ញាទីក្រុងវីយែន ឆ្នាំ១៩៦៩ អនុញ្ញាតឱ្យភាគីម្ខាងអាចលុប MOU បាន បើភាគីម្ខាងទៀតបំពាន ។ ប៉ុន្តែអតីតព្រឹទ្ធបុរសសាកលវិទ្យាល័យថៃបារម្ភពីកម្ពុជាប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) បើថៃលុប MOU ជាឯកតោភាគី ។

អតីតព្រឹទ្ធបុរសសាកលវិទ្យាល័យធម្មសាត បារម្ភពីកម្ពុជាប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) បើថៃលុបអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ជាឯកតោភាគី ។ លោកថា បើរដ្ឋាភិបាលថៃដោះស្រាយបញ្ហាពុំចំគោលដៅទេនោះ វានឹងធ្វើឱ្យជម្លោះកាន់តែរាលដាល ហើយកម្ពុជាអាចអូសទាញប្រទេសផ្សេងៗមកពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះជាមួយថៃ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា អតីតព្រឹទ្ធបុរសសាកលវិទ្យាល័យធម្មសាត លោក អក្ខរៈផុង ខាំឃូន បានសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកបារម្ភពីកម្ពុជាប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិបើថៃលុប MOU ជាឯកតោភាគី ។ លោកបញ្ជាក់ថា បើភាគីណាមួយលុប MOU ជាឯកតោភាគី ខណៈភាគីម្ខាងទៀតគ្មានកំហុស វានឹងក្លាយជាជម្លោះថ្មី ហើយនឹងមានការប្តឹងទៅតុលាការ ICJ ។

ការស្នើឱ្យលុប MOU ដោយសារថៃចោទប្រកាន់ថា កងទ័ពកម្ពុជាបានល្មើសអធិបតេយ្យ មានចេតនាប្រើប្រាស់កាំភ្លើងធំ និងគ្រាប់រ៉ុក្កែត BM.21 បាញ់មកលើតំបន់ស៊ីវិលធ្វើឱ្យមន្ទីរពេទ្យ ស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈ និងផ្ទះពលរដ្ឋថៃខូចខាត ។ ក្រៅពីនេះ មានមនុស្សរងរបួស និងស្លាប់ ថែមទាំងខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈ និងឯកជន ដែលមិនស្ថិតនៅតំបន់ព្រំដែន ។ ថៃថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនប្រឆាំងមនុស្សបណ្តាលឱ្យកងទ័ពខ្លួនរងរបួសដាច់ជើង ចាប់ពីថ្ងៃទី២៤ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា កន្លងមក ដែលថៃចាត់ទុកជាការបំពាន MOU ឆ្នាំ២០០០ ។

អតីតព្រឹទ្ធបុរសសាកលវិទ្យាល័យធម្មសាត លោក អក្ខរៈផុង ចង់ឱ្យថៃពិចារណាគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ តើសកម្មភាពទាំងអស់នេះជាការបំពាន MOU ឆ្នាំ២០០០ ឬអត់? ទោះជាថៃចាំបាច់ត្រូវចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ជាបន្ទាន់ចំពោះសកម្មភាពទាំងនេះ ប៉ុន្តែការលុប MOU ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ជាឯកតោភាគី តើជាការដោះស្រាយបញ្ហាចំគោលដៅតាមច្បាប់អន្តរជាតិដែរឬទេ? លោកបារម្ភបើរដ្ឋាភិបាលថៃដោះស្រាយបញ្ហាមិនចំគោលដៅ វានឹងបង្កើតជម្លោះថ្មីរាលដាល ហើយកម្ពុជាអាចអូសទាញប្រទេសផ្សេងៗមកពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះជាមួយថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃពិចារណាលុប MOU ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ ក្រោមហេតុផលប្រទេសថៃពុំទទួលបានផលប្រយោជន៍ និងធ្វើឱ្យបាត់បង់ទឹកដី គឺមានមតិមួយចំនួនពុំគាំទ្រ ។ អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង និយាយថា MOU ទាំង២ច្បាប់ពុំធ្វើឱ្យថៃបាត់បង់ទឹកដីទេ បើលុបចោល រដ្ឋាភិបាលថ្មីត្រូវទទួលខុសត្រូវ ។ រីឯលោក វីរៈផាន់ ព្រិយ៉ាវង្ស មន្ត្រីច្បាប់ថា ថៃគួររក្សាទុក MOU និងគោរពកិត្តិយសខ្លួនឯង រួមទាំងកិត្តិយសប្រទេសជិតខាង ។ MOU សម្រាប់ប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងកិច្ចសហការព្រំដែន ពាណិជ្ជកម្ម និងការបញ្ជូនជនល្មើសឆ្លងព្រំដែន ។

ចំណែកលោក សុខ ឥសាន អ្នកនាំពាក្យគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និយាយនាពេលកន្លងមកថា ការចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាលើព្រំដែននៅឆ្នាំ២០០០ (MOU 2000) រវាងកម្ពុជា-ថៃ មិនអាចមានភាគីណាមួយមានសិទ្ធិសម្រេចលុបចោលទេ ។ MOU ឆ្នាំ២០០០ បានផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនសម្រាប់កម្ពុជា-ថៃ ក្នុងការមានព្រំដែនច្បាស់លាស់ មានសន្តិភាពរវាងប្រទេសនិងពលរដ្ឋទាំងពីរ សម្រាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាល្អនៅតាមព្រំដែនឱ្យមានការអភិវឌ្ឍ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន New York Post កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រតិកម្មជាមួយទស្សនាវដ្តីដ៏ល្បីលំដាប់ពិភពលោក Time យករូបភាពដែលលោកចាត់ទុកជារូបអាក្រ.ក់មើលបំផុតមកចុះផ្សាយជាមួយអត្ថបទពាក់ព័ន្ធនឹងជ័យជម្នះរបស់លោកជួយចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីស្រាអែលឱ្យទទួលការដោះលែងពីក្រុមប្រដាប់អាវុ.ធហាម៉ាស់ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump បានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា ៖ «ទស្សនាវដ្តី Time បានសរសេរអត្ថបទពីខ្ញុំបានល្អ ប៉ុន្តែដាក់រូបខ្ញុំអាក្រក់មើលបំផុត ។ សក់របស់ខ្ញុំបាត់អស់ ហើយមានអ្វីម្យ៉ាងនៅលើក្បាល មើលទៅដូចមកុដអណ្តែត ប៉ុន្តែតូចណាស់ ពិតជាចម្លែកមែន ។ ខ្ញុំមិនចូលចិត្តរូបភាពថតពីក្រោមទេ រូបភាពនេះអាក្រក់ណាស់ គួរតែរិះគន់ទស្សនាវដ្តី ។ តើពួកគេកំពុងធ្វើអ្វី ហេតុអ្វីដាក់រូបនេះ?» ។

ទស្សនាវដ្តី Time បានយករូបភាពរបស់លោក Trump មកដាក់នៅក្របមុខ ព្រមទាំងសរសេរអត្ថបទសរសើរលទ្ធផលការងារប្រធានាធិបតីអាមេរិកដែលបានបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅតំបន់កាហ្សា ។ ទស្សនាវដ្តី Time សរសេរថា ៖ «ចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីស្រាអែលនៅរស់រានមានជីវិតត្រូវបានដោះលែងដំណាក់កាលដំបូងតាមផែនការសន្តិភាពរបស់លោក Trump ព្រមទាំងការដោះលែងអ្នកទោសប៉ាឡេស្ទីន ។ ជោគជ័យនេះអាចក្លាយជាលទ្ធផលការងារសំខាន់នៃការកាន់តំណែងរបស់លោក Trump និងផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់មជ្ឈិមបូព៌ា »។

លោក Trump បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែតុលា ថា សុបិនអាក្រក់ដ៏យូរបានបញ្ចប់ក្រោយពីក្រុមប្រដាប់អាវុធហាម៉ាស់ដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីស្រាអែលចំនួន២០នាក់ ។ ការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងនេះ គឺជាការអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានជួយអន្តរាគមន៍ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមបង្កការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅតំបន់កាហ្សាអស់រយៈពេល២ឆ្នាំ ខណៈអ្នកទោសប៉ាឡេស្ទីនជាង២,០០០នាក់ដែលអ៊ីស្រាអែលចាប់ខ្លួន ក៏ត្រូវបានដោះលែង ។

ក្រៅពីនេះ ក្រុមហាម៉ាស់បានបញ្ជូនសាកសពចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីស្រាអែលចំនួន៤នាក់នៅថ្ងៃតែមួយ ប៉ុន្តែពួកគេពុំដឹងសាកសពចំណាប់ខ្មាំង២៤នាក់ទៀតស្ថិតនៅកន្លែងណាទេ ។ លោក Trump បានថ្លែងទៅកាន់សមាជិកសភាអ៊ីស្រាអែលក្រោមសំឡេងទះដៃយ៉ាងកងរំពង មុនពេលធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលនៅប្រទេសអេហ្ស៊ីប ដើម្បីធានាបទឈប់បាញ់នៅតំបន់កាហ្សា ថា ៖ «ផ្ទៃមេឃស្ងប់ស្ងាត់ គ្មានសំឡេងកាំភ្លើង គ្មានសំឡេងប្រកាសអាសន្ន ព្រះអាទិត្យបានរះនៅលើដែនដីស័ក្តិសិទ្ធិ ទីបំផុត ក៏ទទួលបានសន្តិភាព ។ សុបិនអាក្រក់ និងក្តីឈឺចាប់ដ៏សែនយូរបានបញ្ចប់ហើយ» ។

ការដោះលែងចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីស្រាអែល និងអ្នកទោសប៉ាឡេស្ទីន គឺជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមដំណាក់កាលដំបូងនៅតំបន់កាហ្សា ហើយមេដឹកនាំពិភលោកជាង២០រូប បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅអេហ្ស៊ីបពិចារណាពីចំណាត់ការបន្តទៀតតាមផែនការសន្តិភាព២០ចំណុចរបស់លោក Trump ក្នុងការបញ្ចប់សង្គ្រាមទាំងស្រុងនៅតំបន់កាហ្សា ។ ក្រុមហាម៉ាស់នឹងអនុវត្តតាមការកំណត់របស់លោក Trump រួមទាំងការទម្លាក់អាវុធ លុះត្រាតែប៉ាឡេស្ទីនក្លាយជារដ្ឋ ៕

បន្ទាយមានជ័យ៖ ស្ថានភាពនៅភូមិព្រៃចាន់ និង ភូមិជោគជ័យ នៅយប់ថ្ងៃទី១៤ តុលា ត្រូវបានរាយការណ៍ថាមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ដោយមិនមានការចាក់សម្លេងរំខានពីខាងថៃដូចយប់មុនៗនោះទេ។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់នេះបានកើតមាន ក្រោយពេលអ្នកការទូត និងអ្នកខាងសិទ្ធិមនុស្សនៅថៃជាបន្តបន្ទាប់ បានចេញមុខប្រឆាំងឲ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពចាក់សម្លេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលជាការរំលោ.ភបំពានសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងន់ ត្រូវបានដឹកនាំដោយបុគ្គលឈ្មោះ កាន់ ចមផ្លាង។

យោងតាមការជូនដំណឹងរបស់ ឯកឧត្តម នេត្រ ភក្រ្តា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន បានឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមម៉ោង ១១យប់ ថ្ងៃទី១៤ ខែតុលានេះ ស្ថានភាពនៅភូមិព្រៃចាន់និងភូមិជោគជ័យ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងមិនទាន់មានសំឡេងរំខានដូចយប់មុនៗទេ។

ការមិនចាក់សម្លេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរដូចយប់មុនៗនេះ ត្រូវបានគេដឹងថាកើតមានក្រោយបុគ្គលមានឥទ្ធិពលលើបណ្ដាញសង្គមថៃ ឈ្មោះ កាន់ ចមផ្លាង ដែលជាដឹកនាំយុទ្ធនាការនេះបានប្រកាសលើទំព័រហ្វេសប៊ុកខ្លួនថា រូបគេនឹងបញ្ឈប់ការចាក់សំឡេងរំខានពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់និងភូមិជោគជ័យទៀតហើយ ក្រោយទទួលបានការរិះគន់ពីអ្នកនយោបាយ ក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស និងពលរដ្ឋថៃមួយចំនួន។

បើទោះជាមានការប្រកាសបែបនេះពី កាន់ ចមផ្លាង ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែយើងនឹងរង់ចាំមើលថាពួកគេនឹងរកនឹកវិធីសាស្រ្តអ្វីមកធ្វើទុក្ខបុ.កម្នេញកម្ពុជាជាបន្តទៀត ព្រោះដូចដឹងស្រាប់មកហើយថាទាំងបុគ្គលរូបនេះ យោធា និងរដ្ឋាភិបាលថៃគឺមិនព្រមបោះបង់គំនិតចង់បានទឹកដីខ្មែរទៅធ្វើជាកម្មសិទ្ធិខ្លួនដោយងាយនោះទេ។

គួរបញ្ចាក់ថា អស់រយៈពេល៤យប់មកហើយ ពោលគឺចាប់តាំងពីយប់ថ្ងៃទី១០ ដល់ទី ១៣ ខែតុលា ភាគីថៃបានចាក់សម្លេងរំខាននិងបំភ័យពលរដ្ឋខ្មែរនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដោយប្រើសម្លេងខ្មោច សម្លេងយន្តហោះចម្បាំង និងចាក់បញ្ចាំងកុនឯកសារស្ដីពីគុណបំណាច់របស់ខ្លួនលើពលើពលរដ្ឋខ្មែរកន្លងមក ជាមួយនឹងសម្លេងលាន់លឺខ្លាំង ធ្វើឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរមិនថាមនុស្សចាស់ កុមារតូចៗ ជនពិការ និងអ្នកជំងឺ ត្រូវអត់ងងុយបញ្ឈរភ្នែកទល់ៗភ្លឺព្រោះមិនអាចសម្រាកបាន។

យ៉ាងណាក៏ដោយ សកម្មភាពអមនុស្សធម៌ដែលមានគោលបំណងធ្វើទារុ.ណកម្មផ្លូវចិត្តពលរដ្ឋខ្មែរពីសំណាក់ថៃតាមរយៈការចាក់សម្លេងរំខានខាងលើនេះ គឺជាភស្តុតាងយ៉ាងច្បាស់លាស់បំផុតក្នុងការចង្អុលបង្ហាញប្រាប់ពិភពលោកពីចរិតពិតរបស់ថៃ ថាជាប្រទេសដែលអភិវឌ្ឍន៍មួយនៅក្នុងតំបន់ បានតាំងខ្លួនជាបងធំមកធ្វើបាប និងបៀតបៀនប្រទេសដែលទន់ខ្សោយ។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ គណៈកម្មការកម្មការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (គ.ស.ម.ក) ក៏បានដាក់ញត្តិបន្ទាន់មួយទៅកាន់ស្នងការជាន់ខ្ពស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីប្ដឹងពីទង្វើដ៏អមនុស្សធម៌របស់ថៃ ដោយបានអំពាវនាវដល់ស្ថាប័ននេះ ឲ្យធ្វើការស៊ើបអង្កេត និងបញ្ឈប់គ្រប់សកម្មភាពដែលគំរាមកំហែងផ្លូវចិត្តប្រជាជនកម្ពុជាជាបន្ទាន់៕