លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចេញបញ្ជាឱ្យនាយកដ្ឋានសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមសាកល្បងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរឡើងវិញ ក្រោយផ្អាកតាំងតែពីឆ្នាំ១៩៩២មកម៉្លេះ។

ការប្រកាសរបស់លោកត្រាំ គឺជាការឆ្លើយតបទៅកាន់រុស្សុីដែលទើបតែជោគជ័យនឹងការបាញ់សាកល្បងមីស៊ីលផ្លោងនុយក្លេអ៊ែរដ៏ទំនើប ប៉ូសេដុន (Poseidon) ដែលអាចផ្ទុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរបាន។

ត្រាំ បានលើកឡើងថា៖”សហរដ្ឋអាមេរិកមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរច្រើនជាងប្រទេសណាណាទាំងអស់ ហើយរុស្ស៊ីជាប្រទេសទីពីរ ហើយចិនប្រទេសទីបីឆ្ងាយផុត ប៉ុន្តែនឹងតាមទាន់ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ”។

បច្ចុប្បន្ន ក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ មានប្រមាណជា១មុឺនគ្រាប់នៅលើពិភពលោក ក្នុងនោះប្រមាណជា៨ពាន់គ្រាប់ ជារបស់អាមេរិក និងរុស្ស៊ី។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងប្រវត្តិមនុស្សជាតិ គ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ ធ្លាប់បានប្រើប្រាស់តែ២លើកប៉ុណ្ណោះ គឺនៅទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និង ណាហ្គាសាគី ដែលសម្លាប់ប្រជាជនជប៉ុនប្រមាណជា២១មុឺននាក់៕

កងកម្លាំងសន្តិសុខថៃជាច្រើននាក់ បានព្យាយាមទប់ស្កាត់ និងរារាំងបុគ្គលជ្រុលនិយម វិរៈស៊ុម ខ្វាឃីត និងបក្ខពួក ក្រោយពួកគេបាននាំគ្នាព្យាយាមសម្រុកចូលទៅក្បែរភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យដើម្បីធ្វើសកម្មភាពឈូសឆាយដី និងបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរ។ នេះបើយោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មានថៃនាវេលាថ្ងៃត្រង់នេះ។

គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ជនជ្រុលនិយម វិរៈស៊ុម ខ្វាឃីត និងបក្ខពួកប្រមាណ៥០ទៅ៦០នាក់ មានបើកទាំងត្រាក់ទ័រ និងអេស្កាវាទ័រ បានលើកប្រមូលផ្ដុំគ្នាធ្វើដំណើរមកតំបន់ព្រំដែនក្បែរចំណុចភូមិព្រៃចាន់ ក្នុងគោលបំណងធ្វើការឈូសឆាយដី និងបណ្ដេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់នោះ ប៉ុន្តែត្រូវបានកងកម្លាំងថៃជាច្រើននាក់បានស្ទាក់ជាប់ និងហាមឃា.ត់មិនឲ្យពួកគេមិនចូលទៅជិតពលរដ្ឋខ្មែរឡើយ។

សកម្មភាពរបស់ក្រុមជ្រុលនិយម វិរៈស៊ុម ខ្វាឃីត នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីយល់ថា យោធាមិនអាចចាត់វិធានការដណ្ដើមយកដីពីខ្មែរបាន ដូច្នេះទើបគេលើកគ្នីគ្នាមកដើម្បីចាត់ការរឿងនេះដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់។

តាមការប្រកាសរបស់បុគ្គលជ្រុលនិយម ខ្វាឃីត កាលពីម្សិលមិញនេះបាននិយាយនៅចំពោះមុខសារព័ត៌មានថា ទឹកដីនេះគឺជារបស់ថៃ ដែលពលរដ្ឋថៃខំទាមទារតាំងពីខែសីហាមកម្ល៉េះ។ ដូច្នេះយោធាថៃត្រូវតែបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីទឹកដីនេះឲ្យអស់ ទើបពួកគេឈប់តវ៉ា។ ហើយបើមិនអាចបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរទេ យោធាគ្មានសិទ្ធិមកហាមឃាត់ខ្លួនទេ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលថៃធ្វើខុសច្បាប់រហូតមក បើកងកម្លាំងថៃចង់ធ្វើខុសច្បាប់ដែរ គឺនៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ដឹងគ្នាមិនខាន ។

ដូចដែលបានប្រកាសនៅវេលាថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី៣១ ខែតុលានេះ វិរៈស៊ុម ខ្វាឃីត និងបក្ខពួកដែលសុទ្ធជាប្រជានជនជ្រុលនិយមថៃ បាននាំគ្នាជាច្រើននាក់សម្រុកទៅអុកឡុកនៅភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ ដើម្បីទាមទារយកទឹកដីពីពលរដ្ឋកម្ពុជាដោយខ្លួនឯង។

ទោះជាយ៉ាងណា កងកម្លាំងកម្ពុជា ក៏បានត្រៀមលក្ខណៈរួចរាល់ហើយដែរ ដើម្បីការពារប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងភូមិព្រៃចាន់ និងភូមិជោគជ័យ នៅក្នុងឃុំអូរបីជាន់ ស្រុលអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ មិនថាក្នុងកាលទេសណាក៏ដោយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពថៃនឹងចាប់ផ្តើមធ្វើរបងតាមបណ្តោយព្រំដែននៅខេត្តច័ន្ទបុរីមុនគេ ចាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ ដល់៥៤ ដែលមានប្រវែងជាង១គីឡូម៉ែត្រ ។ របងព្រំដែននេះនឹងធ្វើនៅតំបន់ណាដែលបានឯកភាពគ្នាជាមួយកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ និងក្រោយពេលដោះមីនរួចរាល់ រីឯតំបន់មិនទាន់ឯកភាពគ្នា ដូចជា នៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ អាចបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន ។

នៅថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា នៅទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃ លោក វិថៃ ឡាយធុមយ៉ា អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពបានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានពីការធ្វើរបងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា របងនឹងធ្វើនៅតំបន់ព្រំដែនទំនាប ខណៈតំបន់ព្រំដែនចែកចេញជា៣ប្រភេទ រួមមាន ៖ តំបន់មានទឹក តំបន់ទំនាប និងតំបន់អូរធម្មជាតិ ។ តំបន់ព្រំដែនទំនាបលាតសន្ធឹងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃប្រវែង៥៧គីឡូម៉ែត្រ រួមទាំងបង្គោលព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបានឯកភាពគ្នារួច មាន៤៥បង្គោល រីឯបង្គោលព្រំដែនមិនទាន់ឯកភាពគ្នាមា ន២៥បង្គោល ។ បើមានតំបន់ណាដែលឯកភាពគ្នា យើងនឹងទៅពិនិត្យមើលតំបន់នោះ ។

ថៃបានចុះពិនិត្យមើលតំបន់ព្រំដែននៅខេត្តច័ន្ទបុរី ចាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ ទៅ៥៩ ដែលមានប្រវែង៨គីឡូម៉ែត្រ ។ ពេលពិនិត្យរួចរាល់ ជំហ៊ានបន្ទាប់ យើងកំណត់ជាតំបន់សុវត្ថិភាព ហើយមជ្ឈមណ្ឌលជាតិកម្ចាត់មីននឹងចូលដោះមីន ។ បង្គោលព្រំដែននីមួយៗមានគម្លាតពីគ្នាប្រវែង១គីឡូម៉ែត្រ ដែលត្រូវយកឧបករណ៍ពិសេសទៅត្រួតពិនិត្យដើម្បីគូសបន្ទាត់ត្រង់ និងបោះបង្គោលជ័រ PVC បណ្តោះអាសន្ន បន្ទាប់មក នឹងអញ្ជើញកម្ពុជាមកពិនិត្យ ។ បើភាគីទាំងពីរឯកភាពគ្នា ទើបចាប់ផ្តើមសាងសង់របង ប៉ុន្តែនឹងសាងសង់តែក្នុងអធិបតេយ្យថៃ ។

លោក វិថៃ អ្នកនាំពាក្យទីបញ្ជាការកងទ័ពថៃយល់ថា ថៃអាចធ្វើរបងនៅព្រំដែនខេត្តច័ន្ទបុរីបាន គ្មានបញ្ហាអ្វីទេ ខណៈនៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ក៏អាចធ្វើរបងបានដូចគ្នា ចាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៤៩ ទៅ៥០ ។ រីឯបង្គោលព្រំដែនលេខ១៤ ដល់១៥ នៅព្រំដែនឆងចម ខេត្តសុរិន្ទ គឺថៃអាចពិនិត្យមើលរួមគ្នាជាមួយកម្ពុជា ។

ដោយឡែក បង្គោលព្រំដែននៅតំបន់ភូមិណងចាន់ និងភូមិណងយ៉ាកែវ ខេត្តស្រះកែវ (ទល់មុខភូមិជោគជ័យ និងភូមិព្រៃចាន់ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) មិនទាន់ឯកភាពនៅឡើយ ទើបពិបាកធ្វើ គឺអាចបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្ន ។ កន្លងមក ថៃបានធ្វើរបងព្រំដែនអេឡិចត្រូនិកនៅតំបន់ព្រំដែនឃ្លងឡឹក ស្រុកអារញ្ញប្រាថេត ខេត្តស្រះកែវ ត្រង់បង្គោលព្រំដែនលេខ៥០ និងកំពុងធ្វើរបងជាបន្តបន្ទាប់ទៀត ។ រីឯរបងថ្ម ត្រូវធ្វើចាប់ពីតំបន់គ្មានបញ្ហាមុនគេ ឬតំបន់បានឯកភាពគ្នារួចហើយ គឺចាប់ផ្តើមធ្វើនៅខេត្តច័ន្ទបុរី ចាប់ពីបង្គោលព្រំដែនលេខ៥២ ដល់៥៤ ប្រវែងជាង១គីឡូម៉ែត្រ ៕

ប្រទេសអង់គ្លេស ៖ ពលរដ្ឋអង់គ្លេសបានបង្ហាញក្តីបារម្ភពីបញ្ហាអសន្តិសុខ និងគ្មានសុវត្ថិភាពក្នុងប្រទេសរបស់ខ្លួន ដោយសារមានជនភៀសខ្លួនកាន់តែច្រើនមកពីមជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិក ចូលមករស់នៅអង់គ្លេសតាមផ្លូវទឹក ។ ពេលជនភៀសខ្លួនជាច្រើនក្រុមជិះទូកមកដល់ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសអនុញ្ញាតឱ្យរស់នៅដោយគ្មានការនិរទេសទៅវិញ ជនភៀសខ្លួនក៏ប្រព្រឹត្តបទល្មើ.សកាន់តែច្រើន ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចអង់គ្លេសបង្ក្រា.បបានតិចតួច ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន បទល្មើសបង្កឡើងដោយជនភៀសខ្លួននៅប្រទេសអង់គ្លេសបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដែលសុទ្ធតែជាបទល្មើសធ្ងន់ធ្ងរក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសទទួលយកជនភៀសខ្លួនជាច្រើនតាមផ្លូវទឹកមករស់នៅក្រោមគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ។

ភ្នាក់ងារ NCA ដែលធ្វើការផ្នែកស៊ើបអង្កេតឧក្រិដ្ឋកកម្ម បានបង្ហាញទិន្នន័យឧក្រិដ្ឋជនបរទេសរាប់រយនាក់លួចចូលប្រទេសអង់គ្លេសដោយខុសច្បាប់ និងមិនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបណ្តេញចេញទេ ។ អង់គ្លេសពិបាកបង្ក្រាបបទល្មើសនានាដែលបង្កឡើងដោយជនភៀសខ្លួន មិនថាករណីឃា.តកម្ម រំលោ.ភ ហើយសមត្ថកិច្ចអង់គ្លេសចាប់ខ្លួនជនភៀសខ្លួនដែលប្រព្រឹត្តល្មើសបានតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ទើបសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ណែនាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបញ្ជូនពួកគេត្រឡប់ទៅប្រទេសវិញ ។តុលាការអង់គ្លេសបានបង្ហាញទិន្នន័យគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ដូចជា ៖ ឧក្រិដ្ឋជនបរទេសរត់គេចពីឧក្រិដ្ឋកម្មធ្ងន់ធ្ងរ មានទាំងករណីឃា.តកម្ម រំលោ.ភ និងក្រុមបង្កអំពើហិង្សា បានជិះទូកតូចៗចូលមកអង់គ្លេសដោយគ្មានការត្រួតពិនិត្យអត្តសញ្ញាណ ។

តាមទិន្នន័យរបស់ភ្នាក់ងារ NCA គឺឧក្រិដ្ឋជនបរទេសរាប់រយនាក់បានលួចចូលអង់គ្លេសដោយខុសច្បាប់ និងស្នើសុំសិទ្ធិជ្រកកោន ព្រមទាំងស្នើសុំជំនួយផ្នែកច្បាប់ដោយប្រើប្រាស់ថវិការបស់រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសដែលបានពីការបង់ពន្ធរបស់ពលរដ្ឋ ដើម្បីចៀសវាងការនិរទេស ។ ជនភៀសខ្លួនខុសច្បាប់ទាំងនេះធ្វើដំណើរមកពីមជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិក ដែលធ្វើឱ្យចំនួនជនភៀសខ្លួននៅអង់គ្លេសកើនឡើងខ្លាំង ក្នុងនោះជនភៀសខ្លួនជាច្រើននាក់ធ្លាប់ត្រូវអាល្លឺម៉ង់បដិសេធការសុំសិទ្ធិជ្រកកោន ។

ប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុប ដូចជា ៖ បែលហ្ស៊ិក បារាំង អូទ្រីស រ៉ូម៉ានី ស៊ុយអែត ព្រួយបារម្ភ និងតាមដានព័ត៌មានជនភៀសខ្លួនប្រព្រឹត្តបទល្មើសយ៉ាងសេរីនៅអង់គ្លេស ប៉ុន្តែសមត្ថកិច្ចអង់គ្លេសបង្ក្រាបបានតិចតួច ៕

ទីក្រុងក្យុងជូ៖ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ Anutin Charnvirakul បានស្នើសុំឲ្យប្រទេសកូរ៉េ ជួយដោះស្រាយការហាមឃាត់ចូលប្រទេសសម្រាប់អ្នកទេសចរថៃ និងបើកផ្លូវឲ្យពលករថៃអាចចូលបម្រើការងារនៅប្រទេសកូរ៉េឲ្យបានច្រើនដើម្បីពង្រឹងភាពជាដៃគូរ ខណៈកន្លងមកពលរដ្ឋថៃជាច្រើន ត្រូវបានបដិសេធមិនឲ្យចូលប្រទេសកូរ៉េ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃទី30 ខែតុលា ឆ្នាំ2025 បានឲ្យដឹងថា លោក Anutin នៅក្នុងជំនួបទ្វេភាគីជាមួយប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Lee Jae Myung នៅប្រទេសកូរ៉េ កាលពីថ្មីៗនេះ បានជំរុញឲ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង ដោះស្រាយបញ្ហាពលរដ្ឋថៃកាន់តែច្រើនឡើង ដែលត្រូវបានបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឲ្យចូលប្រទេសកូរ៉េ ក្រោយពេលទៅដល់ ក្នុងនោះរួមមានទាំងអ្នកទៅទេសចរ និងពលករចំណាកស្រុកទៅធ្វើការផងដែរ។

លោក Anutin បានកត់សម្គាល់ថា បញ្ហានេះបានបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភពីសាធារណជន និងអាចប៉ះពាល់ដល់ទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ជាមួយគ្នានេះ លោក Anutin ក៏បានស្នើសុំឲ្យទីក្រុងសេអ៊ូល ពិនិត្យឡើងវិញនូវនីតិវិធីអន្តោប្រវេសន៍របស់ខ្លួន ដើម្បីធានាបាននូវការប្រព្រឹត្តដោយយុត្តិធម៌ និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជន និងប្រជាជន។

ក្រៅពីនេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ ក៏បានឆ្លៀតអញ្ជើញលោកប្រធានាធិបតី Lee Jae Myung ឲ្យមកបំពេញទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅប្រទេសថៃផងដែរ ព្រមទាំងអញ្ជើញវិនិយោគិនកូរ៉េខាងត្បូងឱ្យស្វែងយល់ពីច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចខាងកើត (EEC) របស់ប្រទេសថៃ ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

គួរជម្រាបថា បើតាមរបាយការណ៍របស់ឯកអគ្គរាជទូតថៃប្រចាំនៅប្រទេសកូរ៉េ លោកស្រី Thanee Saengrat បានឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ2025 ជនជាតិថៃចំនួន 145,810នាក់ កំពុងធ្វើការខុសច្បាប់នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ដែលស្មើនឹងពីរភាគបីនៃចំនួនពលករថៃនៅប្រទេសកូរ៉េសរុបចំនួន 181,842នាក់។

ចំនួននេះមានអត្រាខ្ពស់ជាងគេ បើធៀបនឹងចំនួនពលករខុសច្បាប់របស់ប្រទេសផ្សេងទៀតក្នុងតំបន់ ខណៈវាក៏ជាមូលហេតុដែលរដ្ឋាភិបាលរបស់កូរ៉េខាងត្បូង បានរឹតត្បិតការចូលមកកាន់ប្រទេសរបស់ខ្លួនពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃ មិនថាជាការមកទេសចរណ៍ ឬចំណាកស្រុករកការងារធ្វើឡើយ៕