ទីក្រុងបាងកក៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អានុទីន ឆានវីរៈគុល បានបង្ហើបប្រាប់សារព័ត៌មានថៃថា នៅនៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លោកបានឆ្លៀតអញ្ជើញលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ឲ្យមកទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃ ក្រោយលោកកត់សម្គាល់ឃើញថា គ្មានប្រធានាធិបតីអាមេរិកណាម្នាក់ បានមកទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃ អស់រយៈពេលជាងមួយទសវត្សន៍មកហើយ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានឲ្យដឹងថា ក្នុងអំឡុងពេលជួបជុំអន្តរជាតិថ្មីៗនេះ មេដឹកនាំថៃត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានអញ្ជើញលោក ត្រាំ ឲ្យមកទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅប្រទេសថៃ ដែលជាកាយវិការមួយដែលត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រទូលំទូលាយរបស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកក ដើម្បីពង្រឹងចំណងមិត្តភាពការទូត និងសេដ្ឋកិច្ចជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

ក្នុងនោះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោកអានុទីន បានឲ្យដឹងថា វាអស់រយៈពេល១០ឆ្នាំមកហើយ ដែលមិនទាន់មានប្រធានាធិបតីអាមេរិករូបណា បានធ្វើដំណើរមកទស្សនកិច្ចប្រទេសថៃនោះទេ។ ដូច្នេះហើយទើបលោកបានអញ្ជើញលោក ដូណាល់ត្រាំ ឲ្យមកបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសថៃឲ្យបានម្តង នៅក្នុងឱកាសបានជួបសំណេះសំណាលដោយផ្ទាល់នោះ។

ថ្លែងទៅកាន់អ្នកសារព័ត៌មាន ពេលត្រឡប់មកពីទីក្រុងគូឡាឡាំពួរវិញ វេលាម៉ោង ៣ រសៀល ថ្ងៃអាទិត្យម្សិលមិញ លោកអានុទិនបាននិយាយថា លោកមានឱកាសនិយាយជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ ដោយក្នុងជំនួបនោះ លោកបានស្នើសុំលោកត្រាំឱ្យគាំទ្រប្រទេសថៃ ក្នុងបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម និងពន្ធគយ។

បន្ថែមពីនោះ លោក អានុទីន បានសង្កត់ធ្ងន់ថា រដ្ឋាភិបាលថៃមានគោលបំណងពង្រីកពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសទៅលើបច្ចេកវិទ្យា កសិកម្ម និងថាមពលកកើតឡើងវិញ។ លោកបាននិយាយថា ប្រទេសថៃកំពុងស្វែងរកការរក្សាទំនាក់ទំនងដែលមានតុល្យភាពជាមួយមហាអំណាចពិភពលោក ដោយធានាថាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនត្រូវបានការពារ។

សរុបមក ចំពោះការអញ្ជើញរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃដូចខាងលើ លោក ដូណាល់ត្រាំ មិនបានឆ្លើយតបជាចម្លើយជាក់លាក់ណាមួយនោះទេ ដោយលោកបានត្រឹមលើកឡើងប្រាប់លោក អានុទីនវិញថា លោកយល់ព្រមយកសំណើរការអញ្ជើញនេះទៅពិចារណា ដោយសារលោកមានភារកិច្ចសំខាន់ៗជាច្រើនត្រូវដោះស្រាយតាមកាលវិភាគ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកចុងក្រោយបង្អស់ដែលបានធ្វើដំណើរមកទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសថៃ គឺលោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ដោយលោកបានធ្វើដំណើរមកកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២៕

ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងថៃបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម (Joint Declaration) ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul និយាយថា កម្ពុជាបានយល់ព្រមអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នា ហើយលោកក៏បានជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកឱ្យជួយបង្កើនការគាំទ្រ និងកាត់បន្ថយពន្ធទំនិញថៃនាំចូលអាមេរិកបន្ថែមទៀត ។

អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Siripong Angkasakulkiat បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ថា លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ពិសេសជាមួយសារព័ត៌មាន បន្ទាប់ពីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានប្រធានាធិបតីអាមរិក លោក Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar ជាសាក្សី ។ លោក Anutin ថា គ្រប់ប្រទេសជួយគ្នាជំរុញសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ពីព្រោះសន្តិភាពពិតជាមានតម្លៃដើម្បីបញ្ឈប់ការស្លាប់ និងបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរ ។ កម្ពុជាយល់ព្រមអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាដែលបានចុះហត្ថលេខាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ហើយថៃចាត់ទុកនេះជាការអនុវត្តឈានទៅកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង ។

បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ពិធីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin ក៏បានជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump រយៈពេលខ្លីប្រមាណ៥នាទី ស្នើឱ្យអាមេរិកជួយបង្កើនការគាំទ្រថៃ ជួយពិសេស កាត់បន្ថយពន្ធទំនិញថៃបន្ថែមទៀត ខណៈថៃបានសហការជាមួយអាមេរិកជាច្រើនផ្នែក ។ ដូច្នេះ ចង់ឱ្យប្រធានាធិបតីអាមេរិកពិចារណាកាត់បន្ថយពន្ធទំនិញថៃបន្ថែម ហើយលោក Anutin នឹងឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីតំណាងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក (U.S. Trade Representative) បន្តទៀត ។ លោកក៏បានជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកពីការពង្រីកកិច្ចសហការពាណិជ្ជកម្មជាមួយអាមេរិក សន្តិសុខ និងបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញផងដែរ ។

ទោះជាការជជែកជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកត្រឹមរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃជឿជាក់ថា នឹងបានពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកក្នុងកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដោយសារឈ្មោះប្រទេសថៃនិងសហរដ្ឋអាមេរិកជាភាសាអង់គ្លេសមានអក្សរជាប់គ្នា ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃសង្ឃឹមប្រើប្រាស់មិត្តភាពអាស៊ានជួយដោះស្រាយបញ្ហាដែលថៃកំពុងប្រឈមដើម្បីផ្តល់សុវត្ថិភាពដល់ពលរដ្ឋ ទទួលបានសន្តិភាពក្នុងតំបន់អាស៊ាន ក៏ដូចជាការពង្រីកពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច កិច្ចសហការផ្សេងៗ និងពង្រឹងសន្តិសុខជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ។

ក្រៅពីនេះ លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃក៏បានអញ្ជើញប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ធ្វើដំណើរមកទស្សនកិច្ចនៅថៃ ពីព្រោះប្រធានាធិបតីអាមេរិកមិនបានមកទស្សនកិច្ចនៅថៃអស់រយៈពេលជាង១០ឆ្នាំហើយ ខណៈលោក Trump បានយល់ព្រម ។

ចំណែកការជំរុញសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជា គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃសង្ឃឹមបានពិភាក្សាជាមួយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាកាន់តែច្រើន ក្រោយប្រទេសទាំងពីរចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ដោយសារកម្ពុជា-ថៃព្យាយាមអនុវត្តតាមការព្រមព្រៀងគ្នាឱ្យបានឆាប់រហ័សដើម្បីទទួលបានសន្តិភាពឆាប់ៗ ។ ការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងប្រទសទាំងពីរក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar ជាសាក្សី នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃយល់ថា គឺជាសញ្ញាល្អដែលភាគីទាំងពីរមិនហ៊ានធ្វើអ្វីខុសពីការព្រមព្រៀងគ្នា ៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងអាម៉េរិក-កម្ពុជា កម្ពុជាបានសម្រេចលើកលែងពន្ធគយ ១០០% លើទំនិញឧស្សាហកម្ម និង កសិកម្មរបស់អាម៉េរិក។ នេះបើយោងតាមការប្រកាសរបស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ នៅព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី២៧ ខែតុលានេះ។

តាមរយៈការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-អាមេរិក លើកទី១៣ នៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេសុី នៅថ្ងៃអាទិត្យ ទី២៦ តុលា ២០២៥ កម្ពុជា និង សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានជួបពិភាក្សាបន្ថែម និងឈានទៅសម្រេចបានការលើកលែងពន្ធគយ ១០០% ចំពោះអាមេរិក ទៅលើមុខទំនិញនាំចូលមកកម្ពុជាមានដូចជា ផលិតផលឧស្សាហកម្ម និង កសិកម្ម។

ការសម្រេចលើកលែងពន្ធ ១០០% ឬដែលបានន័យថាកំណត់យកពន្ធនាំចូលពីអាមេរិក ០% នេះ ត្រូវបានគេសម្លឹងឃើញថា គឺជាការឆ្លើយតបនឹងការបន្ធូរបន្ថយពន្ធគយលើទំនិញកម្ពុជាដែលចុះត្រឹម ១៩% ពីសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏ដូចជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ក្នុងការស្វែងរកបទឈប់បា.ញ់ដ៏លំបាកមួយសម្រាប់កម្ពុជា និងថៃ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលទើបបានចុះហត្ថលេខាផងដែរ។

ក្រៅពីការការចូលរួមរកដំណោះស្រាយរបស់អាមេរិកសម្រាប់ជម្លោះរវាងកម្ពុជា និងថៃដូចខាងលើនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានសម្រេចដកបំរាមការលក់សព្វាវុធមកលើកម្ពុជា ដោយបង្កើនកៅអីសម្រាប់មន្ត្រីកម្ពុជាអាចចូលសិក្សានៅ West Point ដែលជាសាលាយោធាអាមេរិកដ៏ល្បីល្បាញ ព្រមទាំងបើកឲ្យរៀបចំ «សមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរ» ឡើងវិញ ក្រោយខកខានធ្វើអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ។

អ្នកជំនាញផ្នែកវិភាគបានកត់សម្គាល់ថា លទ្ធផលនៃជំនួបពិភាក្សារវាងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និង សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ខាងលើនេះ នឹងនាំឲ្យទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់កម្ពុជា និងអាមេរិក កាន់តែមានភាពល្អប្រសើរ និងអាចឈានទៅសម្រេចបានកិច្ចការជាច្រើនរួមគ្នានាពេលខាងមុខជាបន្តទៀត៕

វ៉ាសុីនតោន៖ ក្រោយបានជួបពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំកម្ពុជា សហរដ្ឋអាមេរិក បានសម្រេចនឹងដកបំរាមការលក់សព្វាវុ.ធមកលើកម្ពុជា ព្រមទាំងប្រកាសថានឹងបង្កើនកៅអីសម្រាប់មន្ត្រីកម្ពុជាឲ្យសិក្សានៅ West Point និងយល់ព្រមបើកឲ្យរៀបចំ «សមយុទ្ធឆ្មាំអង្គរ» ឡើងវិញ ក្រោយខកខានមិនបានធ្វើអស់រយៈពេលជិត១០ឆ្នាំ។ នេះតាមសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានរបស់សេតវិមាន នៅទីក្រុងវ៉ាសុីនតោន ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា។

លទ្ធផលនៃជំនួបពិភាក្សារបស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និង សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេសុី ទទួលបានផ្លែផ្កាដូចជា៖

១. សហរដ្ឋអាម៉េរិក នឹងលុវចោលការហាមប្រាមល.ក់អាវុធ (The Arms Embargo) មកលើកម្ពុជា មានន័យថា សហរដ្ឋអាម៉េរិក អនុញ្ញាតឱ្យប្រទេសកម្ពុជា អាចមានសិទ្ធិពេញលេញ ក្នុងការទិញគ្រឿងសព្វាវុធទំនើបៗ មកពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក៏ដូចជា ប្រទេសជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកបាន។
២. សហរដ្ឋអាម៉េរិក-កម្ពុជា ភាគីទាំងពីរ បានឯកភាពគ្នា យល់ព្រមលើការធ្វើសមយុទ្ធការពារជាតិ «ឆ្មាំអង្គរ» ឬ (ANGKOR SENTINEL) រួមគ្នាឡើងវិញ ដោយលើកចុងក្រោយបំផុត ធ្វើឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៧ ។
៣. សហរដ្ឋអាម៉េរិក នឹងបង្កើនកៅអីសម្រាប់យោធិនកម្ពុជា ទៅសិក្សានៅសាលាយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជាសាលា West Point និង បណ្ឌិត្យសភាកងទ័ពជើងអាកាសអាម៉េរិក ដែលសុទ្ធតែជាសាលាយោធាដ៏ខ្លាំងពូកែរបស់អាមេរិក រួមទាំងការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញយោធាជាច្រើនផ្សេងទៀតដល់មន្រ្តីកម្ពុជា។
៤. សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងកម្ពុជា បានព្រមព្រៀងគ្នា ពង្រីកនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអង្គការឧ.ក្រិ.ដ្ឋ.កម្មឆ្លងដែន, អ្នកជួញដូរគ្រឿងញៀ..ន និងមជ្ឈមណ្ឌលឆបោកតាមប្រព័ន្ធអ៉ីនធើណេតជាដើម។

ការសម្រេចខាងលើនេះរបស់អាម៉េរិក ត្រូវបានធ្វើបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ និងសម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត បានជួបពីភាក្សាគ្នាជាលើកដំបូង ហើយអាម៉េរិក កត់សម្គាល់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាលើការខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីសន្តិភាព និង សន្តិសុខ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ វាចាត់ទុកថាជាការបើកទំព័រសករាជថ្មីមួយបន្ថែមទៀត សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមការដឹកនាំរបស់ «សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត» ជាមួយនឹង «ឯកឧត្តម ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាម៉េរិក Donald Trump» បន្ទាប់ពី កម្ពុជា-ថៃ ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី២៦ តុលា ២០២៥នេះរួចរាល់ សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានផ្តល់នូវអាទិភាពជាច្រើនបែបនេះ ដល់ប្រទេសកម្ពុជាយើង៕

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ តបតាមការអញ្ជើញរបស់លោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី និងជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានអញ្ជើញចូលរួមក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលមានការចូលរួមធ្វើជាសាក្សីពីលោក Donald Trump ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានចាត់ទុកថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ជាថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានសារៈសំខាន់ និងថ្លែងអំណរគុណកម្ពុជា-ថៃដែលបញ្ចប់ជម្លោះឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព ។

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី៤៧ បានប្រព្រឹត្តឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយលោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានឈរទទួលស្វាគមន៍បណ្តាមេដឹកនាំអាស៊ានដែលធ្វើណើរមកចូលរួមកិច្ចប្រជុំជាបន្តបន្ទាប់ ដូចជា ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា, លោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ, ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump, មេដឹកនាំប្រេស៊ីល កាណាដា និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ។

ពេលបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លោក Anwar Ibrahim ថ្លែងថា ម៉ាឡេស៊ីបានទទួលតំណែងជាប្រធានអាស៊ានឆ្នាំ២០២៥ និងគិតពីភារកិច្ចដ៏ធំធេង ពីព្រោះភាពជាអ្នកដឹកនាំជាការជ្រើសរើសលំដាប់ភាពសំខាន់ និងតម្រង់ទិសស្របតាមការរំពឹងទុករបស់ពលរដ្ឋ ហេតុនេះ បញ្ហាសំខាន់ គឺការស្តារឡើងវិញនូវតួនាទីរបស់អាស៊ាន ។ ឆ្នាំ២០២៥ តំបន់អាស៊ានមានបញ្ហាប្រឈមជាងពេលណាៗទាំងអស់ ពីព្រោះពិភពលោកគ្មានស្ថិរភាព ការគ្រប់គ្រងរបៀបចាស់មិនច្បាស់លាស់ ខណៈការគ្រប់គ្រងរបៀបថ្មីមិនច្បាស់លាស់ដូចគ្នា ។ អាស៊ានមើលឃើញការប្រកួតប្រជែង និងភាពមិនច្បាស់លាស់កើនឡើងនៅតំបន់ជាច្រើន ដែលជាការសាកល្បងទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់អាស៊ានក្នុងការរក្សាទំនុកចិត្តកិច្ចសហការទៅវិញទៅមក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានថ្លែងអំណរគុណកម្ពុជា និងថៃ ដែលបញ្ចប់ជម្លោះឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាពតាមរយៈការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងប្រធានអាស៊ានជាសាក្សី ។ លោក Anwar Ibrahim បញ្ជាក់ថា ការផ្សះផ្សាមិនមែនជាការចុះចាញ់ទេ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីភាពក្លាហានក្នុងការជ្រើសយកសន្តិភាពដើម្បីផ្លាស់ប្តូរថ្ងៃអនាគតរបស់ប្រទេស ។

ក្រៅពីនេះ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីក៏បានថ្លែងពីសារៈសំខាន់នៃចក្ខុវិស័យអាស៊ានដែលធ្វើឡើងនៅម៉ាឡេស៊ីកាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយចក្ខុវិស័យនេះអំពាវនាវឱ្យអាស៊ានពង្រឹងការរួបរួម និងតួនាទីប្រកាន់ជំហរកណ្តាល ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានបង្ហាញគោលជំហរលើការឯកភាព៥ចំណុចរបស់អាស៊ានដើម្បីបង្កើតសន្តិភាពនៅមីយ៉ាន់ម៉ា កាត់បន្ថយអំពើហិង្សា ដោយការធ្វើឱ្យសន្តិភាពកើតឡើងបាន គឺមីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាផ្ទៃក្នុងប្រទេសដោយខ្លួនឯង ទើបមានការផ្សះផ្សាប្រកបដោយនិរន្តរភាព ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីមើលឃើញពីសារៈសំខាន់របស់កិច្ចប្រជុំកំពូលពាក់ព័ន្ធផងដែរ ទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-ក្រុមប្រឹក្សាសហការឈូងសមុទ្រអារ៉ាប់ (GCC) និងកិច្ចប្រជុំ RCEP លើកទី៥ ដើម្បីជំរុញតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំបំផុតលើពិភពលោកឱ្យមានសក្តានុពលពេញលេញ ។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីបានទទួលស្វាគមន៍មេដឹកនាំប្រេស៊ីល និងអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដោយប្រទេសទាំងពីរត្រូវកំណត់ឱ្យចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ីបូព៌ា (East Asia Summit) ដែលជាការបោះជំហានយ៉ាងសំខាន់ដើម្បីពង្រីកកិច្ចសហការរបស់អាស៊ានជាមួយក្រុម BRICS និង G20 បញ្ជាក់ពីការស្វែងរកឱកាសទីផ្សារប្រទេសដៃគូពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗ និងជាស្ពានតភ្ជាប់ទៅពិភពលោកភាគខាងត្បូង (Global South) ។

ក្រោយពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីថ្លែងចប់ មេដឹកនាំអាស៊ានទាំង១០ប្រទេស បានចូលរួមចុះហត្ថលេខាទទួលស្គាល់ទីម័រខាងកើតជាសមាជិកអាស៊ានទី១១ ជាផ្លូវការ ដែលជាការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការពង្រឹងតួនាទីរបស់អាស៊ានដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗនាថ្ងៃអនាគត ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅបំផុតចំពោះប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដែលបានដឹកនាំ និងប្តេជ្ញាចិត្តគាំទ្រសន្តិភាពជានិរន្តន៍រវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយសម្តេចក៏បានថ្លែងអំណរគុណលោក Anwar Ibrahim នាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីចំពោះការគាំទ្រឥតងាករេ និងសម្របសម្រួលក្នុងដំណើរការស្វែងរកសន្តិភាពប្រកបដោយជោគជ័យ ។ ក្នុងឱកាសនេះ សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រីសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំចំពោះការដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាទាំង១៨នាក់ជាបន្ទាន់ ក្រោមហេតុផលមនុស្សធម៌ និងស្របតាមការឯកភាពគ្នាក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ៕

បាងកក៖ បន្ទាប់ពីប្រកាសថាព្រះមហាក្សត្រី Sirikit Kitiyakara ដែលជាព្រះមាតារបស់ព្រះមហាក្សត្រថៃបច្ចុប្បន្នបានយាងសោយទិវង្គតទៅមិនទាន់បាន ១ថ្ងៃស្រួលបួលផង ពេលនេះពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនរួមទាំងសារព័ត៌មានថៃផងដែរនោះ បានទៅជីកកកាយរករូបភាពនិងរម្លឹកពីគុណបំណាច់របស់ព្រះមហាក្សត្រី ថាបានជួយនិងផ្ដល់ការសន្តោសប្រណីដល់កម្ពុជាកន្លងមករាប់មិនអស់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា នេះបានរំលឹកឡើងវិញថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី សិរិគិត បានជួយសង្គ្រោះជនភៀសខ្លួនកម្ពុជារាប់មិនអស់ដែលរត់គេចពីសង្គ្រាមក្នុងឆ្នាំ 1979 រួមមានទាំងការផ្តល់ការគាំទ្រ ទំនុកបម្រុង និងជំនួយមនុស្សធម៌ដ៏សំខាន់ៗនៅតាមព្រំដែនរបស់ប្រទេសថៃ។

ដោយឡែកបើតាមការរាយការណ៍មួយផ្សេងទៀត ក៏បានគូសបញ្ជាក់អំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ព្រះមហាក្សត្រីយានី ក្នុងការជួយជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាជាង 100,000 នាក់ដែលរត់គេចពីរបបខ្មែរក្រហម ដោយផ្តល់ជំនួយ និងអនុញ្ញាតឲ្យបង្កើតជាជំរុំស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្ននៅក្នុងប្រទេសថៃផងដែរ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ មជ្ឈមណ្ឌលរ៉ាចាការុន (The Ratchakarun Centre ) ក្រោមគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ព្រះអង្គ ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីជួយជនភៀសខ្លួនទាំងនេះនៅខៅឡាន ស្រុកខ្លងយ៉ៃ ខេត្តត្រាត បន្ទាប់ពីមានសង្គ្រាមខ្មែរក្រហម។ ដោយសារសង្គ្រាមនៅតែបន្តកើតមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅឆ្នាំ 1979 ជនភៀសខ្លួនមួយចំនួនធំ រួមទាំងស្ត្រី និងកុមារជាច្រើន បានឆ្លងចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ។ ពួកគេអះអាងថា ជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាទាំងនោះ ភាគច្រើនបានមកដល់ដោយខ្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរ ឈឺ និងខ្លះបានស្លា.ប់ដោយសារជំងឺ ព្រោះមិនមានទទួលបានការថែទាំសុខភាព ឬអនាម័យជាមូលដ្ឋាន។

ទន្ទឹមនឹងការលើកឡើងខាងលើនេះ សារព័ត៌មាន The Nation ហាក់ទំនងជាបានដឹងមុនថាប្រាកដជានឹងទទួលបានការឆ្លើយតបបែបផ្ទុយពីសំណាក់អ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមនៅកម្ពុជា ដូច្នេះពួកគេក៏បានធ្វើបិទមុខងារបញ្ចេញមតិយោបល់ មិនឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរដែលបានឃើញការបង្ហោះនេះចូលខម្មិនបានឡើយ។

យ៉ាងណាគួររម្លឹកឡើងវិញដែរថា ជំរុំភៀសខ្លួនជនសុីវិលកម្ពុជានៅតាមព្រំដែនថៃ ត្រូវបានបង្កើតឡើងចាប់តាំងពីទសវត្សន៍ទី៥០មក ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាបានប្រឈមនឹងបញ្ហាសង្រ្គា.មរ៉ាំរ៉ៃជាបន្ទាប់។ ពីដំបូង ប្រទេសថៃក្នុងនាមជារដ្ឋ មិនបានទទួលជនភៀសខ្លួនកម្ពុជាទេ។ ក្រោយមក ដោយមានការដាក់សម្ពាធពីសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហគមន៍អន្តរជាតិ និងការផ្តល់ឱ្យនូវផលប្រយោជន៍មួយចំនួន ទើបប្រទេសថៃបើកជំរំទទួលជនភៀសខ្លួនកម្ពុជា។

ទោះបីជាយ៉ាងនេះ ប្រទេសថៃមិនបានបំពេញគ្រប់គ្រាន់តាមអនុសញ្ញាជនភៀសខ្លួនឆ្នាំ១៩៥១និងកិច្ចព្រមព្រៀងឆ្នាំ១៩៦៧ឡើយ។ តាមឯកសារដែលបានចងក្រងបន្ទាប់ពីការរៀបរាប់របស់សាក្សីដែលនៅរស់រៀនមានជីវិតកាលពីសម័យនោះបានឲ្យដឹងថា ជនភៀសខ្លួនសរុបប្រហែល៤ម៉ឺននាក់ ត្រូវបានទាហានថៃទម្លាក់ចោលលើភ្នំ បន្ទាប់មកត្រូវបានបង្ខំឱ្យដើរតាមជ្រលងភ្នំដែលពោរពេញដោយគ្រាប់មីន ធ្វើឲ្យពួកគេត្រូវដើរជាន់មីនស្លា.ប់យ៉ាងរណូករណែលពេញដី និងខ្លះទៀតធ្លាក់ស្លា.ប់ខណៈព្យាយាមសម្រូតខ្លួនចុះតាមទឹកជ្រោះ។

ដូច្នេះសរុបមក តើនេះឬ ជាអ្វីដែលគេហៅថាគុណបំណាច់ដែលមិនអាច់កាត់ថ្លៃបានរបស់ថៃ ក៏ដូចជាហាក្សត្រថៃមកលើកម្ពុជា?

មីយ៉ាន់ម៉ា និង ថៃ៖ អាជ្ញាធរខេត្តតាករបស់ថៃបានរាយការណ៍ថា មានជនបរទេសដែលសង្ស័យថាជាក្រុមជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបោ.កប្រាស់តាមអនឡាញចម្រុះជាតិសាសន៍ជិត ១,០០០ នាក់ បានរត់គេចខ្លួនពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ចូលទៅក្នុងប្រទេសថៃ ក្រោយយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបើកការបង្ក្រាបដោយបំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កនៅតំបន់ KK-Park ដែលជាសម្បុកឧក្រិដ្ឋកម្មដ៏ធំមួយក្បែរព្រំដែនរវាងថៃ និងមីយ៉ាន់ម៉ា។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation នៅថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា បានឲ្យដឹងថា ជនបរទេសដែលបានរត់គេចខ្លួនចូលមកកាន់ទឹកដីថៃប្រមាណ ១,០៤៩ នាក់ និងមានសរុប ២៦ ជាតិសាសន៍ ដែលភាគច្រើនជាជនជាតិឥណ្ឌា ចិន និងវៀតណាម បានឆ្លងកាត់ពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ពីស្រុក Myawaddy ទៅកាន់ស្រុក Mae Sot ខេត្ត Tak ប្រទេសថៃ។ បច្ចុប្បន្នកំពុងត្រូវបានឃុំខ្លួនដើម្បីត្រួតពិនិត្យរកអត្តសញ្ញាណពិតប្រាកដបន្ថែម ខណៈអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធរបស់ថៃ បានសហការជាមួយស្ថានទូតរបស់ពួកគេ។

តាមរយៈវីដេអូដែលបានបង្ហោះនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ បានបង្ហាញពីការផ្ទុះដែលលាន់លឺសម្លេងកងរំពងនៅតំបន់ KK-Park ដែលហាក់ដូចជាយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានបំផ្ទុះគ្រា.ប់បែកនៅទីនោះ ហើយមនុស្សម្នាបានផ្អើលចេញពីទីតាំងដែលពួកគេលាក់ខ្លួន ដោយមានអ្នកខ្លះត្រូវបានយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាចាប់ខ្លួនបានភ្លាមៗ ខ្លះរត់ប្រសាចចូលទឹកដីថៃ និងខ្លះទៀតត្រូវបានចរន្តទឹកហូរគួចយកទៅបាត់ ខណៈព្យាយាមហែលទឹកគេចខ្លួនឆ្លងកាត់តាមទន្លេមឿយ។

មេដឹកនាំសហភាពជាតិការ៉ែន (KNU) ដែលប្រឆាំងនឹងរបបយោធាមីយ៉ាន់ម៉ាបានថ្លែងថា ការវា.យឆ្មក់បង្រ្កាបរបស់យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាលើតំបន់ KK Park នេះ គឺគ្រាន់តែជាល្បិចបង្កើតរូបភាពដើម្បីបង្ហាញដល់សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាជាងសកម្មភាពបោសសម្អាតឧក្រិដ្ឋកម្មពិតប្រាកដ។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា ជនឆបោ.កជាច្រើននាក់នៅតែមានសកម្មភាពរបស់ពួកគេ បើទោះជាការបង្រ្កាបយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក៏ដោយ។

គួរជម្រាបថា ចាប់តាំងពីមានការប្រកាសឲ្យមានការបង្រ្កាបពេញលេញលើបណ្ដាញក្រុមឪក្រិដ្ឋកម្មតាមអនឡាញមក កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាបានវា.យឆ្មក់មូលដ្ឋានបោកប្រាស់មជ្ឈមណ្ឌលអនឡាញដែលគេស្គាល់ឈ្មោះថា “KK Park” មានទីតាំងនៅទូទាំងស្រុក ម៉ែសត ក្នុងខេត្ត តាក របស់ប្រទេសថៃ ដោយបានចាប់ខ្លួនមនុស្សចំនួន ២,១៩៨ នាក់ រួមទាំងបុគ្គលិក និងសន្តិសុខ ព្រមទាំងរឹបអូសបានឧបករណ៍អ៊ីនធឺណេតផ្កាយរណប Starlink ដែលជារបស់មហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក Elon Musk ចំនួន ៣០ គ្រឿង៕