រឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះ មានកំណើតឡើងនៅរវាងសតវត្សរ៍ទី១១ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឧទ័យាទិត្យវរ្ម័នទី២ (១០៥០-១០៦៦) នៃគ្រិស្តសករាជ ក្នុងរចនាបថបាពួន។

ចំពោះប្រវត្តិរឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះនេះដែរ បុរាណខ្មែរយើង បានឆ្លាក់រឿងនេះ នៅលើជញ្ជាំងប្រាសាទអង្គរវត្ត មានបណ្តោយ ៤៩ម៉ែត្រ និងកម្ពស់២ម៉ែត្រ មានរូបក្រុមអសុរៈ (យក្ស ) នៅខាងឆ្វេងដៃ ចំនួន ៩២អង្គ និងរូបក្រុមទេវៈនៅខាងស្តាំដៃចំនួន ៨៨អង្គ។នេះបើយោងតាមមន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តបាត់ដំបង។

បើតាមទេវកថារឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះនេះមានតំនាលរៀបរាប់ថា ក្នុងកាលមួយនោះ ពួកអសុរៈ (មេយក្ស) បានដើរសាងបាបកម្មកាចសាហាវ ព្រៃផ្សៃ និងរាតត្បាតជាទីបំផុត ទៅលើពួកទេវៈ (ពួកទេវតា) ធ្វើអោយពួកទេវៈមួយចំនួន នាំគ្នាចេញទៅធ្វើសឹកសង្គ្រាមប្រយុទ្ធ ប្រឆាំង តបតនឹងពួកអសុរៈ វិញអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។

ការប្រយុទ្ធចេះតែបន្ត កក្រើកទឹក រញ្ជួយដី តែពុំមានអ្នកចាញ់ឈ្នះ។ សង្គ្រាមបានធ្វើអោយអង្គទេពនីមួយៗ ត្រូវទ្រុឌទ្រោមនឿយហត់ជាខ្លាំង ក៏នាំគ្នាផ្អាកចំបាំង ហើយក៏ហោះហើរកាត់ផ្ទៃពពក សំដៅឋានលើ ទៅប្តឹងព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ ឱ្យជួយដោះស្រាយបញ្ហាផ្សះផ្សាគំនុំសងសឹករវាងពួកអសុរៈនិងពួកទេវៈក្រោយពីពួកទេវៈ និងពួកអសុរៈរ៉ាយរ៉ាប់ទូលថ្វាយ អំពីដំណើរហេតុការណ៍វិបត្តិទាំងឡាយ រួចហើយ ព្រះឥន្ទ្រក៏ត្រិះរិះពិចារណាជ្រាលជ្រៅក្រោយមកទើបមានព្រះរាជបន្ទូលទៅកាន់ពួកទេវៈ និងពួកអសុរៈថា៖” ម្នាល!! អង្គទេវៈអសុរៈ ទាំងអស់គ្នា! ដើម្បីសេចក្តីស្ងប់ស្ងៀម តាមពូជពង្សដំណក់លោហិតរៀងៗខ្លួន និងដើម្បីរស់នៅលើពិភពរស់នៅផ្សេងៗគ្នា ឱ្យមានសេរីភាពសុខសាន្តនោះ យើងមានមធ្យោបាយមួយអោយអ្នកគិត គឺថា អ្នកត្រូវនាំគ្នា កូរសមុទ្រទឹកដោះ” ដើម្បីស្វែងរកទឹកអម្រឹត ដែលធ្វើអោយ ជីវិតអមតៈ!! ។

រាត្រីកាលក៏ចូលមកដល់ ពួកទេវៈក៏ប្រមូលផ្តុំគ្នីគ្នា រួចហើយ ក៏ត្រិះពិចារណ៍ រកមធ្យោបាយ ដើម្បីដណ្តើមយកជ័យជម្នះ ទៅលើពួកអសុរៈ ព្រោះថា បើតាមការប៉ាន់ប្រមាណមើលទៅ ពួកទេវៈ ប្រហែលជាពុំមាន សមត្ថភាព និង កំលាំង គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការ យកជ័យជំនះ លើហ្វូងអសុរៈ បានងាយៗឡើយ។ មធ្យោបាយល្អ មានតែម្យ៉ាងគត់ គឺប្រើល្បិច ដើម្បី យកឈ្នះ ។ គិតគ្នារួចហើយ ទេវៈក៏ចូលទៅគាល់ព្រះវិស្ណុ សុំស្នើដល់ព្រះអង្គឱ្យជួយ។ ព្រះវិស្ណុក៏យល់ព្រមជួយដល់ពពួកទេវតា ។

ពេលរាត្រីកាលក៏កន្លងផុតទៅ ពួកព្រះអាទិទេព ពួកទេវៈ និងពួកអសុរៈជាច្រើន ក៏បានមកប្រាកដកាយជួបជុំគ្នា នៅភ្នំមន្ទរៈ តាមពាក្យពេចន៍សន្យា ដោយយកភ្នំមន្ទរៈ ធ្វើជាស្នូល ហើយយកពស់នាគរាជឈ្មោះ “វ៉ាសុគី” ធ្វើជាខ្សែព្រ័ត្រ សម្រាប់ទាញកូរចុះ កូរឡើង។ ពួកអសុរៈជាអ្នកកាន់នៅខាងក្បាលពស់នាគរាជ (ខាងឆ្វេង) និងពួកទេវៈកាន់នៅខាងកន្ទុយពស់នាគរាជ (ខាងស្តាំ) ។

ពួកទេវៈ និងអសុរៈ ក៏ចាប់ផ្តើម កូរចុះកូរឡើង អស់រយៈពេលយ៉ាងយូរ ធ្វើឱ្យភ្នំមន្ទរៈ ចាប់ផ្តើមបាក់ស្រុតចុះទៅបាតសមុទ្របន្តិចម្តងៗ។ ដោយមើលឃើញនូវស្ថានភាពបែបនេះហើយ ព្រះវិស្ណុក៏និម្មិតកាយ ក្រឡាខ្លួន ធ្វើជាសត្វអណ្តើកមួយយ៉ាងធំ ឈ្មោះ “កុមិ” មកជួយទ្រភ្នំមន្ទរៈឱ្យខ្ពស់ឡើងមកលើផុតផ្ទៃទឹក។ នៅចុងបំផុត ថូទឹកអម្រឹតក៏បានផុសឡើង ហើយពួកអសុរៈក៏ដណ្តើមយកបានមុន ពួកទេវតា ។

ព្រះវិស្ណុឃើញដូច្នោះ ក៏គិតក្នុងចិត្តថា បើសិនជា ពួកអសុរះទាំងអស់នោះ បានផឹកទឹកអម្រឹតជីវិតអមតៈនោះ ពួកគេកាន់តែមានកំលាំង កាន់តែខ្លាំងពូកែ គ្មាននរណា ម្នាក់អាចយកឈ្នះពួកគេនោះទេ ។ គិតរួចហើយ ព្រះវិស្ណុក ក៏ក្រឡាខ្លួនភ្លាមធ្វើជាព្រះនាងទេពធីតាឋានសួគ៌ឯកដ៏ស្រស់ប្រិមប្រិយ ចូលទៅលួងលោមប្រលោម ពួកអសុរៈ ដើម្បីអោយបោះបង់ថូទឹកអម្រឹតជីវិតអមតៈនោះចោល។

ដោយសារតែ ចាញ់សម្រស់ និងល្បិចលួងលោមរបស់ព្រះនាងទេពធីតាក្លែងក្លាយនោះ មេអសុរៈក៏គ្រវែងថូទឹកអម្រឹតជីវិតអមតៈចោលទៅ។ ពពួកទេវៈឃើញហើយ ក៏នាំគ្នារើសយកមកចែកគ្នាក្រេប បានគ្រប់ៗអង្គពុំមានខាន ។ តែគ្រានោះមានយក្សមួយម្នាក់ ព្រះនាម « រាហ៊ូ» ក៏បន្លំខ្លួននៅក្នុងចំណោមពួកទេវតា ហើយក៏បានផឹកទឹកអម្រឹតនោះផងដែរ ។ ពេលនោះ ព្រះអាទិត្យ និងព្រះច័ន្ទបានដឹងរឿងនេះ ហើយក៏បានទូលថ្វាយដល់ ព្រះវិស្ណុ ភ្លាមៗ ។ ក្រោយមក រាហ៊ូ ក៏បានប្រែក្រឡាជា យក្សាវិញ ហើយរត់ចេញពី ទីកន្លែងនោះ ។ ព្រះវិស្ណុកើតសេចក្តី ខឹងយ៉ាងខ្លាំង ក៏ទាញ កងចក្រគប់តម្រង់ទៅ រាហ៊ូ ដាច់ត្រឹមក ។

ដោយសាតែរាហ៊ូ បានផឹកទឹកអម្រឹតជីវិតអមតៈ ទើបធ្វើអោយ រាហ៊ូ មិនស្លាប់ហើយនៅនៅរស់ត្រឹមក្បាល ។ រាហ៊ូ កើតខឹង ហើយ ចងគំន៊ំ ជាមួយព្រះអាទិត្យ និង ព្រះច័ន្ទជាខ្លាំង ក៏បានសន្យាថា កាលណា ខ្លួនបានជួបនឹង ព្រះអាទិត្យនិង ព្រះច័ន្ទកាលណា គឺនឹង ចាប់លេប ជាមិនខាន ។នៅខ្លោងទ្វារចូលអង្គរធំ ឬខ្លោងទ្វារ ចូលទៅកាន់ប្រាសាទព្រះខ័ន គេក៏សង្កេតឃើញមានរូបបដិមាជាច្រើន មានមាឌធំៗ តម្រៀបគ្នាជាជួរ ទាញដងខ្លួនពស់នាគរាជវ៉ាសុគី ឈរនៅអមសងខាងផ្លូវ ក្នុងភាពជានិមិត្តរូបមួយនៃអាទិទេពក្នុងរឿងកូរសមុទ្រទឹកដោះនោះដែរ។ រឿង “កូរសមុទ្រទឹកដោះ ជានិមិត្តរូបនៃការប្រកួតប្រជែងខាងមហិទ្ធិប្ញទ្ធិវេទមន្ត ដណ្តើមយកទឹកអម្រឹតជីវិតអមតៈ នៅឯភ្នំមន្ទរៈ ដើម្បីស្វែងរកភាពក្សេមក្សាន្ត សុខដុមរមនា សម្បូរសប្បាយ រុងរឿង ជូនប្រទេសជាតិមាតុភូមិ៕

ភ្នំពេញ៖ បន្ទាប់ពីធ្វើការសាងសង់អស់ជាច្រើនខែ ថ្ងៃនេះរោងតម្កល់ទូក ត្រូវបានសាងសង់បាន៨៥% និងបានរំកិលទូកង វែងជាងគេលើពិភពលោក “កម្ពោជិកបុត្តាខេមរាតរី” ដាក់តាំងបង្ហាញជាផ្លូវការក្នុងរោងថ្មីដ៏ស្រស់ស្អាតនេះហើយ។ នេះបើយោងតា មការឲ្យដឹងតាមរយៈហ្វេសប៊ុក លោក ស សុខា ។

រោងតម្កល់ទូកង វែងជាងគេលើពិភពលោកនេះ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងលើផ្ទៃដី ២ ៤៩២ម៉ែត្រការេ ដែលមានទទឹង ៨,៦០ម៉ែត្រ បណ្តោយ ៩៨,៨០ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ១១ម៉ែត្រ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិលេខ១ សង្កាត់កំពង់លាវ ក្រុងព្រៃវែង ខេត្តព្រៃវែង (មុខសាលាខេត្ត)។

លោក ស សុខា បានលើកឡើងថា ពុកម៉ែ បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ ប្រហែលជាមិនទាន់ភ្លេចទេ ទូក ង ខ្មែរដ៏អស្ចារ្យ និងជាប់កំណត់ត្រាជាទូក ង វែងជាងគេលើពិភពលោក ដែលត្រូវបានចុះវាយតម្លៃផ្ទាល់ដោយតំណាងអង្គការ Guinness World Records នៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៨ ឈ្មោះ “កម្ពោជិកបុត្តាខេមរាតរី”។

លោកបន្តថា ទូក ង “កម្ពោជិកបុត្តាខេមរាតរី” ផលិតឡើងតាមរថនាបថ និងបច្ចេកទេសកូនខ្មែរ ជាទូកវែងជាងគេលើពិភពលោក ដែលមានប្រវែង ៨៧,៣០ម៉ែត្រ ទទឹង ១,៩៤ម៉ែត្រ ជម្រៅ ០,៨០ម៉ែត្រ និងកម្រាស់សាច់ឈើទូក ៧សង់ទីម៉ែត្រ ដែលអាចផ្ទុកចំណុះបានចំនួន ១៧៩នាក់៕

ស៊ីន ឆេង (Shicheng)ជាទីក្រុងក្រោមទឹកបុរាណមួយ ស្ថិតក្រោមបឹង ខ្វីន ដៅ (Qiandao) ក្នុងក្រុង ហាង ហ្ស៊ូ(Hangzhou) ខេត្ត សុីន ជាំង(Zhejiang) ប្រទេសចិន និងពីមុននៃជាដែនដីប្រទេស ស៊ុយ អាន (Sui an)។

ទីក្រុងនេះ បានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០៨ (គ.ស.៧៥១) ក្នុងកំឡុងរាជវង្សហានខាងកើត ទីក្រុងនេះមានភាពល្បីល្បាញ និងលេចធ្លោជាងគេដោយសារតែវាស្ថិតនៅក្នុង ជម្រៅទឹក ២៦-៤០ ម៉ែត្រ គ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ៥៧៣ គីឡូម៉ែត្រ ខណៈទីក្រុងនេះត្រូវបានទឹកគ្របដណ្តប់អស់រយៈពេលជាង ៦៣ ឆ្នាំមកហើយ ក្នុងនោះមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងនេះស្ថិតនៅក្រោមទឹក ព្រោះតែរដ្ឋាភិបាលចិនបានសម្រេចសាងសង់រោងចក្រវារីអគ្គិសនីក្នុងឆ្នាំ១៩៥៩ ដែលតម្រូវឱ្យមានការបង្ហូរទឹកស្តុកទុកក្នុងតំបន់នេះជាច្រើន ដែលបានធ្វើឱ្យលិចលង់ នឹងប៉ះពាល់ជីវិតមនុស្ស៣០មុឺននាក់ បាត់បង់ទីជម្រក។

បន្ទាប់ពីបានលិចទឹកនៅក្នុងតំបន់នេះរួចមកវាបានបង្ហាញនូវសម្រាស់ដ៏ទាក់ទាញបំផុត ភ្នំនៅទីនេះបានក្លាយជាកោះតូចៗដ៏ខៀវស្រងាត់ជាច្រើន

ក្រោយកប់ក្នុងទឹកអស់រាប់រយឆ្នាំ នៅឆ្នាំ២០០១ រដ្ឋាភិបាល​ចិន​បាន​ធ្វើ​បេសកកម្ម​រុករក​អដ្ឋិធាតុ​នៃ​ទីក្រុងក្រោមទឹកនេះ ហើយក៏បានប្រែក្លាយទីក្រុងនេះជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញ។

លុះដល់ឆ្នាំ២០១១ រូបភាពពីសំណង់ដ៏អស្ចារ្យនេះ ត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយ ដោយភូមិសាស្ត្រជាតិចិន ដែលធ្វើឱ្យមានការចំណាប់អារម្មណ៍ជាខ្លាំង ដល់បុរាណវិទូជុំវិញពិភពលោក មកសិកស្សាស្វែងយល់ពីទីក្រុងនេះ៕