ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ លោក Chatchart Sittipunt អភិបាលក្រុងបាងកក បានពិភាក្សាជាមួយលោក Kowit Phakamat អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ ស្តីពីការរៀបចំពិធីបុណ្យសង្ក្រាន្តប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ និងពិធីនានាពាក់ព័ន្ធនឹងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៅក្រុងបាងកក ។

លោក Chatchart Sittipunt លើកឡើងថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តឱ្យនាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ និងក្រសួងវប្បធម៌ ស្នើដាក់សង្ក្រាន្តនៅប្រទេសថៃ ជាតំណាងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់មនុស្សជាតិ (The Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity) ទៅកាន់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ហើយពេលនេះ អង្គការយូណេស្កូកំពុងតែពិចារណា ។

នាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌បានពិភាក្សាជាមួយអភិបាលខេត្តនានា ដែលបានប្រារព្ធប្រពៃណីសង្ក្រាន្ត និងទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីខុសៗគ្នានៅតាមខេត្តរបស់ខ្លួន ដូចជា ខេត្តឈៀងម៉ៃ នៅភាគខាងជើង, ខេត្តខនកែន នៅភាគឦសាន, ខេត្តនគរស្រីថាមរ៉ាត នៅភាគខាងត្បូង, ខេត្តឈុនបុរី នៅភាគកណ្តាល, ខេត្តសមុទ្រប្រាកាន និងក្រុងបាងកក ដែលជាតំបន់មានប្រវត្តិវប្បធម៌ និងប្រពៃណីល្បីល្បាញ ហើយបានរៀបចំពិធីប្រពៃណីសង្ក្រាន្តដ៏ធំជាបន្តបន្ទាប់រៀងរាល់ឆ្នាំ ។ លើសពីនេះ ខេត្តទាំងនេះត្រូវបានសាធារណជនស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយទាំងជនជាតិថៃ និងជនបរទេស ។

ការរៀបចំពិធីបុណ្យសង្ក្រាន្តនៅឆ្នាំ២០២៣ ថៃនឹងធ្វើយុទ្ធនាការលើកកម្ពស់តម្លៃវប្បធម៌ប្រពៃណីសង្ក្រាន្ត ឆ្នាំ២០២៣ ថា ៖ «បន្តដំណើរសង្ក្រាន្តថៃ រួមចិត្តឆ្ពោះទៅកាន់ពិភពលោក» ។ ការលើកកម្ពស់ និងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនេះ ក្នុងគោលបំណងឱ្យពលរដ្ឋនៅក្រុងបាងកកបានយល់ដឹងពីអត្ថន័យ និងសារសំខាន់នៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ដើម្បីចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីរបស់ក្រុងបាងកក និងប្រទេសថៃ ហើយឈានដល់ការចុះបញ្ជីបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីជាមួយអង្គការយូណេស្កូ ។

ការរៀបចំពិធីបេតិភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៅក្រុងបាងកក ថៃនឹងជ្រើសយកវប្បធម៌សហសម័យ ដែលមនុស្សជំនាន់ថ្មីអាចឈ្វេងយល់ និងមានចំណែករួមក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា ការជ្រើសយកវប្បធម៌ម្ហូបអាហារ ឬផលិតផលចាស់ៗពីជំនាន់ដូនតា ប៉ុន្តែអាចយកមកប្រើក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ឬចែកចាយក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្ន គឺនឹងធ្វើឱ្យគេចាប់អារម្មណ៍ច្រើន ក៏ដូចជារួមចំណែកជួយទីផ្សារ សេដ្ឋកិច្ច និងក្រុមហ៊ុនផលិត ។ ក្រៅពីនេះ ប្រទេសថៃនឹងរៀបចំពិធីប្រកួតប្រជែង និងការសម្តែងក្នុងសហគមន៍ ដើម្បីលើកកម្ពស់ និងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីក្នុងមូលដ្ឋានផងដែរ ។

លោក Chatchart Sittipunt ថ្លែងថា ៖ «ក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌ចំនួន៥០ នឹងចូលរួមបង្ហាញពីវប្បធម៌ក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន ដើម្បីថែរក្សាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៅក្រុងបាងកកយូរអង្វែងបន្តទៀត ហើយក្រុងបាងកកនឹងរៀបចំពិធីលើកកម្ពស់វប្បធម៌ ដោយកត់ត្រាកិច្ចសហការរួមគ្នារវាងនាយកដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ និងក្រុងបាងកក» ៕

ប្រភព ៖ khaosod

ទីក្រុងតៃប៉ិ៖ ស្របពេលក្រុងប៉េកាំង កំពុងតែបង្កើនសកម្មភាពយោធា នៅជុំវិញកោះតៃវ៉ាន់ ដោយមានទាំងយន្ដហោះយោធា និង នាវាចម្បាំង ហោះហើរ និង ធ្វើនាវាចរណ៍ ចូលមកក្នុងដែនអាកាស និង ដែនទឹករបស់ខ្លួនជាញឹកញាប់ ធ្វើឲ្យក្រុងតៃប៉ិ កាន់តែមានការព្រួយបារម្ភខ្លាំងឡើង ហើយងាកទៅបង្កើនចំណងទំនាក់ទំនងយោធា ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និង បណ្ដាប្រទេសសម្ពន្ធមិត្ត ដោយថែមទាំងទិញគ្រឿងសឹកទំនើបៗ យកមកត្រៀមរៀបចំខ្លួន ទុកជាមុន សម្រាប់ការធ្វើសឹកសង្គ្រាមជាមួយនឹងចិន ដែលអាចនឹងកើតមានឡើង ជាយថាហេតុ ខណៈការគំរាមកំហែង កាន់តែកើនឡើងខ្លាំង។

សារព័ត៌មាន Taipei Times បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃអង្គារ ទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ថា ក្រុមតំណាងរាស្រ្ដរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា ដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ច មកកាន់កោះតៃវ៉ាន់ នាពេលនេះ មិនមែនសំដៅទៅលើការបង្កហេតុ ជាមួយនឹងប្រទេសចិន នោះឡើយ។ ប៉ុន្ដែវាជាការពង្រឹងនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ផ្ដោតទៅលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និង នយោបាយ ឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ ខណៈកិច្ចពិភាក្សារបស់ភាគីទាំង២ ត្រូវបានធ្វើឡើង តាមការគ្រោងទុក។

លោក រ៉ូ ខាន់ណា (Ro Khanna) ជាអ្នកដឹកនាំគណៈប្រតិភូមួយក្រុម មកពីសភារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានថ្លែង ក្រោយជំនួប កាលពីថ្ងៃចន្ទ ជាមួយនឹងលោក ម័ររីស ចាង ( Morris Chan) ស្ថាបនិក ក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះឈីបតៃវ៉ាន់ ហៅកាត់ TSMC ថា «សហរដ្ឋអាមេរិក និង តៃវ៉ាន់ នឹងបង្កើននូវកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការ នៅក្នុងផលិត និង រុករកផលប្រយោជន៍របស់ពិភពលោក»។

គណៈប្រតិភូ មកពីសភាសហរដ្ឋអាមេរិក រួមមាន លោក រ៉ូ ខាន់ណា(Ro Khanna), លោក ជេក អូជិនក្លូស (Jake Auchincloss), លោក ចូណាថាន់ ជេកសុន (Jonathan Jackson) និង តូនីហ្គូនហ្សាឡេស (Tony Gonzales) បានមកដល់កោះតៃវ៉ាន់ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ហើយគ្រោងនឹងធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅវិញ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍។

លោកស្រី កូឡាស យ៉ូតាកា (Kolas Yotaka) អ្នកនាំពាក្យ ការិយាល័យរបស់ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានបញ្ជាក់ នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយ កាលពីថ្ងៃចន្ទ ថា លោកស្រី សៃ អ៊ីងវិន (Tsai Ing-wen) ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ និង លោក រ៉ូ ខាន់ណា(Ro Khanna) នឹងចែករំលែកនូវទស្សនៈគ្នាជាច្រើន ទៅលើទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និង ពាណិជ្ជកម្ម សន្ដិសុខក្នុងតំបន់ ការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធឌីជីថល និង សន្ដិសុខព័ត៌មាន។

លោកស្រី សៃ អ៊ីងវិន (Tsai Ing-wen) ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃអង្គារ ថា តៃវ៉ាន់ នឹងពង្រឹងនូវចំណងទាក់ទងផ្នែកយោធារបស់ខ្លួន ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយនឹងបង្កើននូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធបន្ថែមទៀត ជាមួយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ក៏ដូចជា ប្រទេសជាមិត្តដទៃទៀត។

លោកស្រីប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ បានថ្លែងទៅកាន់សមាជិកសភាមួយក្រុមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកំពុងតែបំពេញទស្សនកិច្ច នៅទីក្រុងតៃប៉ិ ថា «តៃវ៉ាន់ និង សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងបន្តពង្រឹងនូវទំនាក់ទំនងយោធា ហើយទៅថ្ងៃអនាគត តៃវ៉ាន់ នឹងបង្កើននូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ និង មានភាពសកម្មបន្ថែមទៀត ជាមួយអាមេរិក និង ប្រទេសជាដៃគូផ្សេងៗទៀត ដើម្បីប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសកលជាច្រើនទៀត»។

ទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រី ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ មិនបានបញ្ជាក់លម្អិត អំពីខ្លឹមសារ នៃទំនាក់ទំនងឲ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅជាមួយនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក ជុំវិញលោក មីឈែល ឆេស (Michael Chase) មន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ នៃក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក ទទួលបន្ទុកកិច្ចការចិន បានមកបំពេញទស្សនកិច្ច នៅកោះតៃវ៉ាន់ ដោយពុំបានប្រកាសឱ្យដឹងជាផ្លូវការនោះឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណា រហូតមកដល់ពេលនេះ សហរដ្ឋអាមេរិក និង បណ្ដាប្រទេសជាសម្ពន្ធមិត្តផ្សេងៗទៀត នៅតែពុំទាន់មានទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការ ជាមួយតៃវ៉ាន់ នោះទេ។ ប៉ុន្ដែសហរដ្ឋអាមេរិក ក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសព្វាវុធទំនើបៗដ៏សំខាន់បំផុត និង ជាខ្នងបង្អែកដ៏រឹងមាំរបស់តៃវ៉ាន់ ខណៈក្រុងប៉េកាំង នៅតែទាមទារឲ្យក្រុងតៃប៉ិ ព្រមទទួលយកនូវដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ចិន ចំពេលក្រុងប៉េកាំង មិនបដិសេធប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា។ ប៉ុន្ដែតៃវ៉ាន់ បានប្រឆាំងយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះការអះអាងរបស់ចិន។

ការផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសព្វាវុធទំនើបៗ មកឲ្យតៃវ៉ាន់ បាន និង កំពុងតែជំរុញឲ្យក្រុងប៉េកាំង ផ្ទុះការខឹងសម្បាយ៉ាងខ្លាំង រហូតធ្វើឲ្យទំនាក់ទំនងការទូត រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និង ចិន ធ្លាក់ចុះជាលំដាប់ ចាប់តាំងពីលោកស្រី ណាន់ស៊ី ផេឡូស៊ី (Nancy Pelosi) ខណៈនៅជាប្រធានសភា បានមកបំពេញទស្សនកិច្ច នៅទីក្រុងតៃប៉ិ ចន្លោះពីថ្ងៃទី២-៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២។ លើសពីនេះទៅទៀត កាលពីចុងឆ្នាំ២០២២ សភាទាំង២របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានអនុម័តនូវកញ្ចប់ជំនួយយោធា ជួយដល់តៃវ៉ាន់ មានទំហំទឹកប្រាក់១០ពាន់លានដុល្លារ នៅក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ បន្ថែមពីលើការទិញគ្រឿងយុទ្ធោបករណ៍របស់ក្រុងតៃប៉ិ។ សកម្មភាពបែបនេះ ក៏ដោយសារតែក្រុមមន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់ មន្ទីរបញ្ចកោណ បានប្រមើលមើល អំពីការបង្កើនសមត្ថភាពយោធារបស់ចិន អាចនឹងវាយលុក ទៅលើតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខនេះ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ អាមេរិកបានអំពាវនាវទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការថ្កោលទោសកូរ៉េខាងជើង ក្រោយពីបានបាញ់មីស៊ីលឥតឈប់ឈរ ប៉ុន្តែចិន និងរុស្ស៊ី បន្ទោសថា អាមេរិកទៅវិញទេ ជាអ្នកធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹង ដោយសារអាមេរិកធ្វើសមយុទ្ធជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិបានកោះប្រជុំបន្ទាន់មួយនៅថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ដើម្បីថ្កោលទោសកូរ៉េខាងជើង ។

លោកស្រី Linda Thomas-Greenfield ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអាមេរិកប្រចាំ UN បានស្នើក្នុងកិច្ចប្រជុំថា សូមឱ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាផ្លូវការ ដើម្បីថ្កោលទោសការបាញ់កាំជ្រួចរបស់កូរ៉េខាងជើង ព្រមទាំងដាស់តឿនថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមិនអាចនៅស្ងៀម ហើយបរាជ័យលើការថ្កោលទោសការបាញ់កាំជ្រួចរបស់កូរ៉េខាងជើងទេ យ៉ាងហោចណាស់ ប្រទេសជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខទាំង១៥ គួរតែថ្កោលទោសកូរ៉េខាងជើង ដើម្បីឱ្យប្រទេសនេះស្តាប់តាមការដាក់ទណ្ឌកម្មរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ និងព្រមចរចា ។

លោកស្រី Thomas-Greenfield បន្តថា អាមេរិកប្រកាសថ្កោលទោសការបាញ់កាំជ្រួចចំនួន២គ្រាប់របស់កូរ៉េខាងជើងកាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ ក្រោយពីកូរ៉េខាងជើងទើបតែបានបាញ់កាំជ្រួចឆ្លងទ្វីប ICBM កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ហើយវាជាការល្មើសនឹងដំណោះស្រាយរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ដែលបានហាមឃាត់កូរ៉េខាងជើងសាកល្បងអាវុធនានា ហើយការបាញ់កាំជ្រួចចំនួន២លើកនេះបានបង្កអសន្តិសុខ និងស្ថេរភាពក្នុងពិភពលោក ។

ទោះយ៉ាងណា ចិន និងរុស្ស៊ី ជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបានបន្ទោសអាមេរិកថា ជាដើមហេតុធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹង ហើយអ្វីដែលត្រូវនាពេលនេះ គឺការចរចាគ្នារវាងកូរ៉េខាងជើង និងអាមេរិក, កាត់បន្ថយការធ្វើសមយុទ្ធ និងបន្ធូរបន្ថយការដាក់ទណ្ឌកម្មលើកូរ៉េខាងជើង ។ ចិន និងរុស្ស៊ីបានស្នើទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខឱ្យលុបចោលវិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មកូរ៉េខាងជើង ដោយអំពាវនាវឱ្យអាមេរិកចរចាជាមួយកូរ៉េខាងជើង និងពិចារណាកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារកងទ័ពប្រឈមមុខគ្នា ។

បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ២ភាគ៣ នៃ១៥ប្រទេសសមាជិក រួមជាមួយកូរ៉េខាងត្បូង បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមមួយថ្កោលទោសការបាញ់កាំជ្រួចរបស់កូរ៉េខាងជើង ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ថា យើងនឹងមិននៅស្ងៀម ហើយមិនបណ្តោយឱ្យកូរ៉េខាងជើងនាំមុខបង្កើនសមត្ថភាពនុយក្លេអ៊ែរ បាញ់កាំជ្រួចខុសច្បាប់ និងគំរាមកំហែងសន្តិភាព និងស្ថេរភាពពិភពលោកឡើយ ៕

ប្រភព ៖ TNN World

ប្រទេសជប៉ុន ៖ ប្រទេសជប៉ុនបានរាប់ចំនួនកោះជាថ្មីលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៣៥ឆ្នាំ និងប្រទះឃើញថា ចំនួនកោះបានកើនឡើងដល់ជាង៧.០០០កោះ ប៉ុន្តែការប្រទះឃើញពេលនេះ នឹងមិនប៉ះពាល់ដល់ទំហំផ្ទៃដីរបស់ជប៉ុនទេ ប៉ុន្តែបើសង្កេតមើលលើផ្នែកបរិស្ថាន និងធនធានវិញឃើញថា ជប៉ុនមានឱកាសអាចអភិវឌ្ឍន៍ពីចំនួនកោះកើនឡើង ។

ការិយាល័យព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រជប៉ុន (Geospatial Information Authority) បានរាប់ចំនួនកោះរបស់ជប៉ុនឡើងវិញជាលើកដំបូង ចាប់តាំងពីការរាប់ចំនួនកោះកាលពីឆ្នាំ១៩៨៧ ឃើញថា បានប្រទះឃើញកោះមានចំនួនច្រើនជាងការរាប់លើកមុន គឺកើនជាង៧.០០០កោះ ។

ការិយាល័យព័ត៌មានភូមិសាស្ត្រជប៉ុនបានពិនិត្យមើលកោះផ្សេងៗនៅជុំវិញប្រទេសជប៉ុន ដែលមានផ្ទៃដីប្រមាណ៣៧ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រក្រឡា ហើយការរាប់ចំនួនកោះលើកចុងក្រោយដែលបានប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាធ្វើផែនទីឌីជីថល និងយកទៅប្រៀបធៀបជាមួយទិន្នន័យចាស់ឃើញថា ជប៉ុនមានកោះរាងជារង្វង់មូលទំហំ១០០ម៉ែត្រឡើងទៅ គឺកើនឡើងចំនួន៧.២៧៣កោះ ។

ការប្រទះឃើញនេះនឹងផ្លាស់ប្តូរទំហំផ្ទៃដីរបស់ជប៉ុន ទាំងផ្ទៃដីគោក និងផ្ទៃសមុទ្រ ។ តាមការពិនិត្យចំនួនកោះកាលពីឆ្នាំ១៩៨០ ជប៉ុនមានកោះរាងជារង្វង់មូលទំហំលើសពី១០០ម៉ែត្រត្រឹមតែ៦.៨៥២កោះប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែតាមទិន្នន័យចុងក្រោយឃើញថា មានកោះរហូតដល់១៤.១២៥កោះ គឺច្រើនជាងមុនចំនួន៧.២៧៣កោះ ។តាមទិន្នន័យថ្មីនេះ ធ្វើឱ្យខេត្តខ្លះរបស់ជប៉ុនមានកោះជាច្រើន ដូចជា ខេត្តហុកកៃដូ ស្ថិតនៅភាគខាងជើងប្រទេស ចំនួនកោះបានកើនឡើង១.៤៧៣កោះ ខណៈខេត្តណាហ្គាសាគី ស្ថិតនៅភាគនិរតី ចំនួនកោះកើនឡើង១.៤៧៩កោះ ។ បើសង្កេតទៅលើធនធានធម្មជាតិ និងបរិស្ថាន គឺជាលទ្ធផលល្អ ព្រោះយ៉ាងហោចណាស់ ជប៉ុនមានឱកាសសិក្សា និងអភិវឌ្ឍន៍ធនធានធម្មជាតិទាំងនេះសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត ៕

ប្រភព ៖ tnn earth

ប្រទេសថៃ ៖ សមាគមនាំចេញអង្ករថៃបានបង្ហាញថា ការនាំចេញអង្កររបស់ថៃទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីន អាចកើនឡើងទ្វេដងនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ ដោយសារប្រទេសវៀតណាមដែលជាគូប្រជែងរបស់ថៃ កំពុងប្រឈមនឹងការប្រមូលទិន្នផលស្រូវមានដែនកំណត់ ។

កាលពីឆ្នាំ២០២២ ហ្វីលីពីនបាននាំចូលអង្ករក្នុងបរិមាណច្រើនស្មើ៣,៧លានតោន ធ្វើឱ្យហ្វីលីពីនក្លាយជាប្រទេសនាំចូលអង្ករច្រើនបំផុតស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី២ របស់ពិភពលោក ហើយចំនួននេះនឹងមានស្ថេរភាពនៅឆ្នាំ២០២៣ ។ ក្រៅពីនេះ ហ្វីលីពីនកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាអតិផរណា និងការខ្វះខាតស្បៀង ហើយហ្វីលីពីនរំពឹងថា នឹងអាចផលិតស្រូវបានប្រមាណ១២,៤លានតោន ដែលទាបជាងតម្រូវការក្នុងប្រទេស ស្មើដល់១៥,៨លានតោន ។

ការនាំចូលអង្ករប្រមាណ៩០% របស់ហ្វីលីពីនក្នុងឆ្នាំ២០២២ គឺនាំចូលពីវៀតណាម ដែលជាប្រទេសនាំចេញអង្ករច្រើនបំផុតរបស់ហ្វីលីពីនអស់ជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ព្រោះមានតម្លៃអាចប្រកួតប្រជែងបាន ហើយវៀតណាមមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីយ៉ាងរឹងមាំជាមួយហ្វីលីពីន ។ ចំណែកការនាំចូលអង្កររបស់ហ្វីលីពីន១០%ទៀត គឺនាំចូលពីថៃ ។

ទោះយ៉ាងណា លោក ឈូកៀត អូផាសវង្ស នាយកសមាគមនាំចេញអង្ករថៃ បានថ្លែងថា នៅឆ្នាំ២០២៣ លោករំពឹងថា ហ្វីលីពីននឹងទិញអង្កររបស់ថៃកាន់តែច្រើន ដោយសារការប្រមូលទិន្នផលស្រូវរបស់វៀតណាមធ្លាក់ចុះ ។

ផ្ទៃដីសម្រាប់បង្កបង្កើនផលស្រូវរបស់វៀតណាមនៅឆ្នាំ២០២២-២០២៣ នៅសល់តែ៣%ប៉ុណ្ណោះបើធៀបនឹងរដូវមុន ដូច្នេះ មាននិន្នាការថា នឹងធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវរបស់វៀតណាមធ្លាក់ចុះសល់ត្រឹម១% ស្មើ២៧លានតោន ហើយការបរិភោគស្រូវនៅវៀតណាមនឹងស្មើប្រមាណ២១,៥លានតោន មានន័យថា វៀតណាមនឹងមានអង្ករសម្រាប់នាំចេញប្រមាណតែ៦លានតោនប៉ុណ្ណោះនៅឆ្នាំ២០២៣ គឺតិចជាង៧,១លានតោននៅឆ្នាំ២០២២ ។កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ការផ្គត់ផ្គង់អង្កររបស់វៀតណាមមានស្ថេរភាព ដោយសារវៀតណាមបាននាំអង្ករពីកម្ពុជាប្រមាណ១លានតោន/១ឆ្នាំ ធ្វើឱ្យវៀតណាមអាចនាំចេញរហូតដល់៧-៨លានតោន ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ វៀតណាមមិនបាននាំចូលអង្ករពីកម្ពុជាទេ ។

ដោយសារបញ្ហាផ្សេងៗធ្វើឱ្យវៀតណាមអាចនាំចេញអង្ករបានត្រឹមតែ៤សែនតោនប៉ុណ្ណោះនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ធ្លាក់ចុះ២០,៩% បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុននេះ ។ ចំណែកថៃរំពឹងថា នឹងអាចប្រមូលទិន្នផលស្រូវបានច្រើននៅឆ្នាំ២០២៣ ខណៈថៃមានអាងស្តុកទឹកទូទាំងប្រទេស ដែលនាំឱ្យថៃអាចបង្កបង្កើនផលស្រូវតាមធម្មតាគ្រប់រដូវកាលទាំងអស់ ហើយថៃនឹងអាចផលិតស្រូវបានប្រមាណ២០,២លានតោន កើនឡើងពីចំនួន១៩លានតោនពីរដូវកាលមុន ក្នុងនោះនឹងបែងចែកសម្រាប់ការបរិភោគក្នុងស្រុកចំនួន១២លានតោន ចំណែកស្រូវនៅសល់ គឺសម្រាប់ការនាំចេញ ៕

ប្រភព ៖ AEC Connect