រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន៖ ជាមួយនឹងការព្រួយបារម្ភរបស់មហាអំណាចបស្ចិមលោក ជុំវិញសកម្មភាពរបស់ក្រុងប៉េកាំង កំពុងតែពិចារណា បញ្ជូនគ្រឿងសព្វាវុធរបស់ខ្លួន នាំទៅផ្គត់ផ្គង់ដល់កម្លាំងទាហានរុស្ស៊ី ដែលកំពុងតែធ្វើសង្គ្រាម នៅលើទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន នោះ សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងតែស្វះស្វែងរកនូវការគាំទ្រ ពីបណ្ដាប្រទេសជាសម្ពន្ធមិត្ត ដើម្បីហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន។

សារព័ត៌មានសិង្ហបុរី Channel News Asia បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃសុក្រ ទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ថា បើតាមមន្រ្ដីសហរដ្ឋអាមេរិក និង ប្រភពផ្សេងៗទៀត បានឲ្យដឹង ថា ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងតែកៀរគរ ដល់សម្ពន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់ខ្លួន អំពីលទ្ធភាព ដាក់ទណ្ឌកម្ម ប្រឆាំងនឹងប្រទេសចិន ប្រសិនបើក្រុងប៉េកាំង ផ្ដល់នូវកិច្ចគាំទ្រយោធា ដល់រុស្ស៊ី ដែលកំពុងតែធ្វើសង្គ្រាម នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន។

ការពិគ្រោះយោបល់ ជុំវិញការហ៊ុមព័ទ្ធសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន កំពុងតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលបឋម ហើយសហរដ្ឋអាមេរិក មានគោលបំណង បង្រួបបង្រួមនូវការគាំទ្រ មកពីបណ្ដាប្រទេសជាច្រើន ជាពិសេស បណ្ដាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿនបំផុត នៅលើពិភពលោក ឬ ក្រុមប្រទេស G7 រួមមាន កាណាដា បារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី ជប៉ុន ចក្រភពអង់គ្លេស និង សហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណែកក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន កំពុងតែបង្កើននូវការគាំទ្រ នៅក្នុងចំណោមបណ្ដាប្រទេស G7 នេះ ដើម្បីរឹតបន្តឹងដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ចិន។ ប៉ុន្ដែគេនៅមិនទាន់ច្បាស់ អំពីទណ្ឌកម្មយ៉ាងពិសេស ដែលសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងមានគោលបំណង ផ្ដោតទៅលើប្រទេសចិន។

បើទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សេតវិមាន និង ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលដឹកនាំទីភ្នាក់ងារដាក់ទណ្ឌកម្មនានា បានបដិសេធ ធ្វើការអត្ថាធិប្បាយ ជុំវិញបញ្ហាទាំងនេះ។

ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និង សម្ពន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ កាលពីប៉ុន្មានសប្ដាហ៍កន្លងទៅថ្មីៗ ថា ចិន កំពុងតែពិចារណា លើការផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងយុទ្ធោបករណ៍ទំនើបៗរបស់ខ្លួន ដល់ប្រទេសរុស្ស៊ី។ ដោយឡែក ក្រុងប៉េកាំង បានច្រានចោលយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏មិនបានបង្ហាញភស្ដុតាងជាសាធារណៈ។

បណ្ដាប្រទេសលោកខាងលិច បានព្រមានដោយផ្ទាល់ដល់ប្រទេសចិន ប្រឆាំងនឹងការបញ្ជូនគ្រឿងចម្បាំង ទៅជួយដល់ប្រទេសរុស្ស៊ី។ ការព្រមាននេះ បានកើតឡើង នៅក្នុងជំនួប រវាងប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) និង សមភាគីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង (Xi Jinping) ក៏ដូចជាជំនួបទល់មុខគ្នា កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ រវាងរដ្ឋមន្រ្ដីក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក លោក អេនតូនី ប្ល៊ីនខែន (Antony Blinken) និង សមភាគីចិន លោក វ៉ាង យី (Wang Yi) នៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំសន្ដិសុខពិភពលោក នៅក្នុងទីក្រុងមូនិច ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់៕

នៅលើពិភពលោកបច្ចុប្បន្នចិនគឺជាប្រទេសដែលមានចំនួនគុកច្រើនជាងគេ ប៉ុន្តែមិនប្រាកដថាមានអ្នកទោសច្រើនជាងគេនោះឡើយ។ ដូចច្នេះសូមប្រិយមិត្តមកដឹងពីប្រទេសទាំង១០លើពិភពលោកដែលមានអ្នកទោសច្រើនជាងគេដូចតទៅ៖

1. ប្រទេសសហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង២លាននាក់
2. ប្រទេសចិនជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង១លាននាក់
3. ប្រទេសប្រេស៊ីលជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង៨សែននាក់
4. ប្រទេសឥណ្ឌាជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង៤សែននាក់
5. ប្រទេសរុស្ស៊ីជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង៤សែននាក់
6. ប្រទេសថៃជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង៣សែននាក់
7. ប្រទេសតួកគីជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង២សែននាក់
8. ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង២សែននាក់
9. ប្រទេសមិកស៊ីកូជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង២សែននាក់
10. ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ជាប្រទេសដែលមានអ្នកទោសជាង១សែននាក់

រដ្ឋធានីមូស្គូ៖ នៅក្នុងសង្គ្រាមរបស់មេដឹកនាំវិមានក្រឹមឡាំង លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន នៅលើទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន អស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំកន្លងមកនេះ បានសម្លាប់មនុស្ស អស់រាប់ម៉ឺននាក់ និង បានបំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល នៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបខាងកើតមួយនេះ អស់តម្លៃរាប់រយពាន់លានដុល្លារ ខណៈការវាយប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំង កំពុងតែបន្ដ នៅតំបន់ភាគខាងកើត ហើយឥឡូវ ក្រុងមូស្គូ បានចោទប្រកាន់ក្រុងកៀវ វាយប្រហារឆ្លងដែន ចូលទឹកដីរបស់រុស្ស៊ី។

សារព័ត៌មាន Al Jazeera បានចេញផ្សាយ កាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ថា លោក វ៉្លាឌីមៀ ពូទីន (Vladimir Putin) ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី បានបញ្ជាក់ ថា រុស្ស៊ី បានរងការវាយប្រហារ ដោយភេរវកម្ម នៅតំបន់ភាគខាងត្បូង ប្រ៊ីយ៉ាន់ស្ក៍ (Bryansk) ជាប់ជាមួយនឹងព្រំដែនរបស់អ៊ុយក្រែន។ មេដឹកនាំវិមានក្រឹមឡាំង រូបនេះ បានប្ដេជ្ញា នឹងកម្ទេចនូវអ្វីដែលគាត់ បានអះអាង ថា ក្រុមបំផ្លិចបំផ្លាញរបស់អ៊ុយក្រែន បានបាញ់ប្រហារទៅលើជនស៊ីវិល នៅលើទឹកដីរបស់រុស្ស៊ី។

ក្រុងមូស្គូ បានចោទប្រកាន់ដល់ក្រុងកៀវ ថា កងទ័ពអ៊ុយក្រែន បានឆ្លងកាត់ព្រំដែន ដោយបានបាញ់ប្រហារ ទៅលើរថយន្ដមួយគ្រឿង ហើយបានសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ និង ធ្វើឲ្យកុមារម្នាក់ រងរបួស ហើយបានចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង នៅក្នុងផ្សារមួយ។

ទីភ្នាកងារសន្ដិសុខសហពន្ធន៍រុស្ស៊ី (FSB) បានបញ្ជាក់ ថា «ក្រុមអ្នកជាតិនិយមរបស់អ៊ុយក្រែន ត្រូវបានវាយបករុញច្រាន ឲ្យត្រឡប់ចូលទៅក្នុងព្រំដែនរបស់អ៊ុយក្រែន វិញ ដើម្បីបញ្ចៀសនូវគ្រោះថ្នាក់ដល់ជនស៊ីវិល និង ខូចខាតដល់រចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល»។

ដោយឡែក អ៊ុយក្រែន បានចោទប្រកាន់ដល់រុស្ស៊ី អំពីការប្រឌិតព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ដើម្បីបង្កហេតុ។ ប៉ុន្តែអ៊ុយក្រែន ក៏ទំនងជាបង្ហាញ ថា ទម្រង់ប្រតិបត្តិការមួយចំនួន ពិតជាត្រូវបានអនុវត្ត ដោយភាគីប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ី។

លោក មីខៃឡូ ប៉ូដូលយ៉ាក (Mykhailo Podolyak) ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់របស់ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក វ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡែនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) បានសរសេរ នៅលើបណ្ដាញសង្គមធ្វីធើរ ថា «រឿងចោទក្រុមបំផ្លាញរបស់អ៊ុយក្រែន កំពុងតែប្រព្រឹត្ដ នៅលើទឹកដីរបស់សហពន្ធន៍រុស្ស៊ី គឺជាការបង្កហេតុ»៕

ប្រទេសឥណ្ឌា ៖មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបង្ហាញថា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក លោក Anthony Blinken បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី លោក Sergey Lavrov នៅក្រៅកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស G20 នៅទីក្រុងញូវដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា កន្លងមក ។ ការជួបគ្នានេះ ស្របពេលស្ថានការណ៍កំពុងតានតឹងរវាងប្រទេសមហាអំណាចទាំងពីរ ខណៈរុស្ស៊ីបានសម្រេចចិត្តបញ្ជូនកងទ័ពទៅវាយលុកអ៊ុយក្រែនកាលពី១ឆ្នាំមុន រហូតដល់ការសម្រេចចិត្តផ្អាកកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរ New START របស់រុស្ស៊ីកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ។

តាមប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីដែលបានអមដំណើរជាមួយលោក Blinken លើកឡើងថា លោក Blinken ជាមួយលោក Lavrov បានជជែកគ្នារយៈពេលខ្លីៗប្រមាណ១០នាទី ហើយក្នុងការជជែកគ្នានេះ លោក Blinken បានអំពាវនាវឱ្យរុស្ស៊ីដោះលែង Paul Whelan ជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានគេឃុំខ្លួននៅរុស្ស៊ី រួមទាំងសូមឱ្យទីក្រុងមូស្គូចូលរួមក្នុងសន្ធិសញ្ញា New START ជាកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតែមួយគត់ ដែលនៅសល់រវាងប្រទេសអាមេរិកជាមួយរុស្ស៊ី ។

ក្រៅពីនេះ លោក Blinken ក៏បានផ្តោតទៅលើគោលជំហរនយោបាយរបស់អាមេរិកថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនឹងផ្តល់ការគាំទ្រអ៊ុយក្រែនបន្តទៀត ខណៈពេលមុននេះ មន្ត្រីផ្នែកគ្រប់គ្រងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន បានអនុម័តបញ្ជូនរថក្រោះចម្បាំងទៅកាន់អ៊ុយក្រែនដើម្បីតស៊ូក្នុងសមរភូមិ រួមទាំងអនុម័តផ្តល់ការគាំទ្រអាវុធ និងប្រាក់ជំនួយបន្ថែមទៀត ។ ក្រៅពីនេះ អាមេរិកក៏បានអំពាវនាវតាមរយៈអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីឱ្យរុស្ស៊ីដកកងទ័ពចេញពីទឹកដីអ៊ុយក្រែនជាបន្ទាន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការជួបគ្នាលើកចុងក្រោយរវាងលោក Blinken និងលោក Lavrov គឺមុនហេតុការណ៍កងទ័ពរុស្ស៊ីចូលឈ្លានពានទឹកដីអ៊ុយក្រែន កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក ៕

ប្រភព ៖ thestandard
រក្សាសិទ្ធដោយ KBN News

ភ្នំពេញ៖ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចមិនយកពន្ធលើប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ និងឯកជនទូទាំងប្រទេសរយៈពេល ៦ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៣ ដល់ឆ្នាំ២០២៨។

ប្រភពបន្តថា រដ្ឋាភិបាលបានសម្រេចអនុគ្រោះដល់គ្រឹះស្ថានសិក្សារដ្ឋ និងឯកជនទូទាំងប្រទេស ឱ្យរួចផុតពីការបង់ពន្ធលើប្រាក់ចំណូល ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូល ពន្ធអប្បបរមា អាករលើតម្លៃបន្ថែម និងពន្ធកាត់ទុកលើសេវា ការប្រាក់ និងភាគលាភ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ២០២៨។

ប្រភពដដែលបន្ថែមថា ប៉ុន្តែគ្រឹះស្ថានសិក្សាត្រូវបង់ពន្ធ លើប្រាក់បៀវត្ស ពន្ធកាត់ទុកលើការជួលទីតាំង ពន្ធអចលនទ្រព្យ និងពន្ធប៉ាតង់ ហើយត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចចុះបញ្ជីពន្ធដារនៅរដ្ឋបាលសារពើពន្ធ កត់ត្រា និងកាន់កាប់បញ្ចិកា គណនេយ្យឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ព្រមទាំងដាក់លិខិតប្រកាសពន្ធប្រចាំខែនិងពន្ធប្រចាំឆ្នាំតាមច្បាប់ជាធរមាន។

ក្នុងករណីខកខាន ឬយឺតយ៉ាវក្នុងការបំពេញកាតព្វកិច្ចសារពើពន្ធនានា គ្រឹះស្ថានសិក្សាត្រូវទទួលរងនូវទោសទណ្ឌនានា រួមមានប្រាក់ពិន័យនិងការប្រាក់ តាមបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីពន្ធដារជាធរមាន៕

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក Somsak Thepsuthin បានចេញសេចក្តីថ្លៃងការជុំរុញឱ្យមានការផ្សព្វផ្សាយ​ការ​ជល់​មាន់ឱ្យខ្លាំងក្លា ដើម្បីទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ។

ពួកឈ្មួញដែលមានកន្លែងជល់មាន់ស្របច្បាប់ បានបង្ហាញត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង ដោយម្នាក់ៗបានលើកឡើងថា៖” ការជល់មាន់មានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងវប្បធម៌ថៃ ហើយដូចនេះការជុំរុញឱ្យមានការផ្សព្វផ្សាយពិតជា ធ្វើឱ្យពិភពលោកបានស្គាល់ការជល់មាន់បែបប្រពៃណី របស់ប្រទេសយើងកាន់តែច្រើន”។

តែយ៉ាងណាមិញ អ្នកខ្លះក៏បានបង្ហាញគំនិតអវិជ្ជមានមកវិញ ដោយលើកឡើងថា៖” ជល់មាន់ជាអំពើខុសច្បាប់ ហេតុដូចនេះ ប្រសិនបើរាជរដ្ឋាភិបាលចង់ជុំរុញឱ្យមានការផ្សព្វផ្សាយ​ការ​ជល់​មាន់នោះ ត្រូវតែមានច្បាប់តឹងរឹងបំផុត ព្រោះពួកដែលមានទីលានជល់មាន់មួយចំនួន មិនមានអញ្ញាបត្រនោះទេ”។

រដ្ឋាភិបាលថៃ យល់ឃើញថា ការជល់មាន់ គឺជាប្រពៃណីដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយ ហើយការជុំរុញឱ្យមានការផ្សព្វផ្សាយ​ការ​ជល់​មាន់ នឹងធ្វើឱ្យការ​ចិញ្ចឹម និង​ការ​ជួញ​ដូរ​មាន់​ជល់​ក៏​នឹង​កើន​ឡើង ដែលនឹងនាំប្រាក់ចំណូលមួយកម្រិតទៀតឱ្យពលរដ្ឋរបស់ខ្លួន៕

ប្រភព៖ NATION THAILAND

ប្រទេសវៀតណាម ៖ កាសែតវៀតណាមបានរាយការណ៍ថា ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុរបស់វៀតណាមកំពុងគ្រោងដំឡើងពន្ធសម្រាប់ការផលិតបារី ស្រាបៀរ និងភេសជ្ជៈមានជាតិអាល់កុល ព្រមទាំងស្នើឱ្យប្រមូលពន្ធលើភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករផងដែរ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពរបស់ពលរដ្ឋក្នុងប្រទេស ។

ប្រទេសវៀតណាមបានដំឡើងពន្ធលើស្រាបៀរលើកចុងក្រោយបង្អស់នៅឆ្នាំ២០១៨ ស្មើ៦៥% ខណៈការប្រមូលពន្ធបារីស្មើ៧៥% និងផលិតផលគ្រឿងស្រវឹងពី៣៥-៦៥% ។

ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុក៏បានស្នើឱ្យប្រមូលពន្ធលើក្រុមភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករច្រើនផងដែរ បន្ទាប់ពីក្រសួងធ្លាប់បានស្នើឱ្យប្រមូលពន្ធលើភេសជ្ជៈប្រភេទនេះក្នុងអត្រា១០% ឬ២០% កាលពីឆ្នាំ២០១៧ កន្លងមក ប៉ុន្តែមិនទទួលបានជោគជ័យ ។

វិធានការប្រមូលពន្ធនេះមានការគាំទ្រពីអង្គការសុខភាពពិភពលោក និងវិទ្យាស្ថានជាតិអាហារូបត្ថម្ភ ដែលលើកឡើងថា ពលរដ្ឋវៀតណាមបានផឹកភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករកើនឡើងដល់៧ដងក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំកន្លងមក និងស្មើបរិមាណ៥០,៧លីត្រ/ម្នាក់នៅឆ្នាំ២០១៨ ដែលធ្វើឱ្យពួកគេមានរោគធាត់កាន់តែច្រើនឡើង ។

ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសជាច្រើនក្នុងភូមិភាគអាស៊ីអាគ្នេយ៍បានប្រមូលពន្ធលើភេសជ្ជៈមានជាតិស្ករ ក្នុងនោះប្រមូលពន្ធចាប់ពី២០-២៥% នៅថៃ, ៥-១០% នៅឡាវ និង១០% នៅកម្ពុជា ។ ការប្រមូលពន្ធខ្ពស់នឹងជួយឱ្យពលរដ្ឋកាត់បន្ថយផឹកភេសជ្ជៈទាំងនេះសម្រាប់ហេតុផលសុខភាព និងអាចបង្កើនប្រាក់ចំណូលចូលរដ្ឋ ៕

ប្រភព ៖ Mono News

ទីក្រុងតៃប៉ិ៖ ក្រោយពេលមន្រ្ដីជាន់ខ្ពស់ មន្ទីរបញ្ចកោណរបស់ក្រសួងការពារជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក បានព្យាករ អំពីសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន អាចនឹងវាយលុក ដណ្ដើមកាន់កាប់កោះតៃវ៉ាន់ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៧ ស្របពេលក្រុងប៉េកាំង កំពុងតែបង្កើនសកម្មភាពយោធាឥតឈប់ឈរផងនោះ ក្រុងតៃប៉ិ ក៏កាន់តែបង្កើននូវការទិញគ្រឿងយុទ្ធោបករណ៍ទំនើបៗ ពីមហាអំណាចលោកលិច សម្រាប់ត្រៀមទប់ទល់នឹងការឈ្លានពានរបស់ក្រុងប៉េកាំង។

សារព័ត៌មានរបស់សិង្ហបុរី Channel News Asia បានចេញផ្សាយ កាលពីព្រឹក ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ ថា សហរដ្ឋអាមេរិក បានយល់ព្រមលក់គ្រឿងយុទ្ធោបករណ៍ថ្មីបន្ថែមទៀត មានទំហំទឹកប្រាក់ ៦១៩លានដុល្លារ ទៅឱ្យតៃវ៉ាន់ រួមទាំងមីស៊ីល សម្រាប់កងយន្ដហោះចម្បាំងដ៏ទំនើប F-16 របស់ដែនកោះមួយនេះ។ ការសម្រេចចិត្តលក់គ្រឿងសឹករបស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន មកឲ្យក្រុងតៃប៉ិ បានកើតឡើង ស្របពេលមានសេចក្ដីរាយការណ៍ អំពីកងទ័ពអាកាសរំដោះប្រជាជនចិន បានបង្កើននូវការលុកលុយទ្រង់ទ្រាយធំ ឈានដល់ថ្ងៃទី២ នៅជិតកោះតៃវ៉ាន់។

ការលក់គ្រឿងចម្បាំងទំនើបៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក មកឲ្យកោះតៃវ៉ាន់ ទំនងជានឹងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងដ៏តានតឹងដែលមានស្រាប់ រវាងក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និង ក្រុងប៉េកាំង កាន់តែតានតឹងបន្ថែមទៀត។ ចិនតែងតែទាមទារម្តងហើយម្តងទៀតឲ្យបញ្ឈប់នូវកិច្ចព្រមព្រៀងបែបនេះ ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិក នៅតែអះអាង ការពារកោះតៃវ៉ាន់ ប្រសិនបើមានឈ្លានពានពីចិន។

មន្ទីរបញ្ចកោណ បានបញ្ជាក់ កាលពីថ្ងៃពុធ ថា ក្រសួងការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានអនុម័តនូវការលក់គ្រឿងសព្វាវុធដ៏មានសក្ដានុពល និង សម្ភារសឹក ទៅឲ្យកោះតៃវ៉ាន់។ គ្រឿងចម្បាំងទាំងនោះ រួមមាន មីស៊ីលដ៏ទំនើបបាញ់ពីលើអាកាសទៅលើអាកាសរយៈចម្ងាយមធ្យមប្រឆាំងនឹងយន្ដហោះ (AMRAAM) ចំនួន ២០០ដើម និង មីស៊ីល AGM-88B HARM ចំនួន១០០គ្រឿង ដែលអាចបាញ់ចេញពីស្ថានីយរាដានៅលើដី។ ការលក់គ្រឿងសព្វាវុធតាមសំណើរបស់តៃវ៉ាន់ នេះ នឹងរួមចំណែកដល់ការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់កងទ័ពដែនកោះមួយនេះ នៅក្នុងការការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួន សន្តិសុខក្នុងតំបន់ និង អន្តរប្រតិបត្តិការជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក»។

ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ ក្រសួងការពារជាតិតៃវ៉ាន់ បានបញ្ជាក់ ថា «មីស៊ីលទាំងនេះ នឹងជួយការពារដែនអាកាស ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព សម្រាប់ដោះស្រាយនូវការគំរាមកំហែង និង ការបង្កហេតុ ពីកងទ័ពរំដោះប្រជាជនចិន ហើយនឹងពង្រឹងនូវឃ្លាំងអាវុធការពារបន្ថែមទៀត។

ក្រុងប៉េកាំង តែងតែអះអាង ថា តៃវ៉ាន់ ជាដែនដីរបស់ចិន ហើយក្រុងប៉េកាំង នឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា រឹបអូសយកដែនកោះមួយនេះ ប្រសិនបើមានការចាំបាច់ណាមួយកើតឡើង។ ជាមួយនឹងការអះអាងបែបនេះ ចិន តែងតែបញ្ជូនយន្ដហោះយោធា យន្ដហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក នាវាផ្ទុកយន្ដហោះ និង នាវាចម្បាំង ទៅជិតដែនកោះគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បីបង្កើនការបំភិតបំភ័យ ជំរុញឲ្យក្រុងតៃប៉ិ ព្រមទទួលយកនូវដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន។

ដោយឡែក លោកស្រី សៃ អ៊ីងវ៉ិន (Tsai Ing-wen) ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ តែងតែបដិសេធយ៉ាងដាច់អហង្ការ ចំពោះការអះអាងរបស់ចិន។ លោកស្រី បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា បើទោះជាអស់នៅក្នុងតម្លៃណាក៏ដោយ តៃវ៉ាន់ នៅតែការពារដែនដីរបស់ខ្លួនឲ្យខាងតែបាន ហើយមានតែប្រជាជនរបស់ដែនកោះមួយនេះទេ ទើបមានសិទ្ធិអាចសម្រេចបាននូវជោគវាសនារបស់ពួកគេ។

លោក អេនដ័រ ហ្វគ រ៉ាស្មូសសេន (Anders Fogh Rasmussen) អតីតអគ្គលេខាធិការ អង្គការណាតូ និង ជាអតីតនាយករដ្ឋមន្រ្ដីដាណឺម៉ាក បានបញ្ជាក់ ថា «ប្រទេស ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងសព្វាវុធ និង ជំនួយយោធាដ៏សំខាន់បំផុត ជួយដល់តៃវ៉ាន់ មានតែសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប៉ុន្ដែអឺរ៉ុប អាចជួយដល់ក្រុងតៃប៉ិ តាមវិធីសាស្រ្ដផ្សេងៗគ្នា»។

អតីតប្រមុខអង្គការណាតូ រូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា «យើងគួរតែផ្តល់ជំនួយយោធា ជួយដល់តៃវ៉ាន់ ដើម្បីធ្វើឱ្យក្រុងតៃប៉ិ មានសមត្ថភាពការពារខ្លួន។ យើងគួរតែបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់ ដល់ប្រទេសចិន ថា ការឈ្លានពាន ទៅលើតៃវ៉ាន់ នឹងបង្កឱ្យមានទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុត និង ទូលំទូលាយ ដោយនឹងត្រូវកាត់ផ្តាច់ប្រទេសចិន ចេញពីប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ ចំណែកការចំណាយលើការឈ្លានពាន ប្រឆាំងនឹងតៃវ៉ាន់ នឹងត្រូវខាតបង់ខ្ពស់ខ្លាំងណាស់។ ដូច្នេះមេដឹកនាំក្រុងប៉េកាំង ត្រូវតែគិតគូរ យ៉ាងហោចណាស់ឲ្យបានពីរដងផងដែរ ព្រោះបញ្ហាតានតឹង រវាងចិន និង តៃវ៉ាន់ នឹងបង្កឲ្យមានផលប៉ះពាល់ជាសកល ហើយគួរតែមានចំណាប់អារម្មណ៍ជាសកល នៅក្នុងការទប់ស្កាត់នូវភាពតានតឹងទាំងនេះ មិនឱ្យកើតឡើង ក្លាយទៅជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធ»៕