ភ្នំពេញ៖ យើងគ្រប់គ្នាបានដឹងហើយថា ដើមត្នោតមានស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយដើមត្នោតជារុក្ខជាតិមួយ ដែលតំណាងឱ្យអត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរ និងមានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនណាស់ ហើយមានដុះយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

មន្ទីរទេសចរណ៍ខេត្តបាត់ដំបងបានបញ្ជាក់ថា ដើមត្នោតមានដើមធំ ត្រង់ ខ្ពស់ ដែលមានកម្ពស់អាចលើសពី ១០ ម៉ែត្រ ហើយស្លឹករបស់វាស្ថិតនៅកំពូលដើម មានរាងដូចជាផ្លិតធំៗ រឹងនិងមានផ្លែជាច្រើនក្នុងធ្លាយរបស់វា។

រុក្ខជាតិប្រភេទនេះបានផ្ដល់សារៈប្រយោជន៍ជាច្រើន សំរាប់ឲ្យមនុស្ស យកទៅកែច្នៃសំរាប់ធ្វើជាសំភារៈ ប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ និង ថែមទាំងអាចយកទៅធ្វើជាអាហារបានទៀតផង។ ខេត្តដែលសំបូរដើមត្នោតជាងគេគឺខេត្តកំពង់ស្ពឺហើយមនុស្សបាន ទទួលយក សារៈប្រយោជន៍ជាច្រើនពីដើមត្នោតដូចជា ៖ ផ្លែត្នោតខ្ចីគេអាចបរិភោគសាច់របស់វាដោយមានរសជាតិ ផ្អែមពិសារនិងថែមទាំងអាចយកទៅធ្វើជាបង្អែមផ្សេងៗបានទៀតផងដែរ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះផ្លែត្នោតខ្ចីគេអាចយកទៅធ្វើជាមុខម្ហូបជាច្រើនមុខទៀត។ ចំណែកឯផ្លែទុំវិញគេអាច យកវាទៅធ្វើជានំយ៉ាងឈ្ងុយឆ្ងាញ់បានផងដែរ។ ចំពោះស្លឹកត្នោតវិញ គេអាចយកទៅត្បាញ ធ្វើជាសំភារៈមួយចំនួនមាន៖ ដំបូលផ្ទះ មួក កន្ដ្រក កន្ទេល និងថែមទាំងអាចយកទៅធ្វើជា វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ស្រស់ស្អាតជាច្រើននិងយកទៅវេចខ្ចប់ធ្វើនំផងដែរ ឫសធ្វើជាឳសថ ដើមយកធ្វើផ្ទះ គ្រឿងសង្ហារឹមផ្សេងៗ និងទូកជាដើម….៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា កន្លងមក លោក សុវណ្ណឆ័យ វឌ្ឍនាយិងចំរើនឆ័យ មកពីអគ្គនាយកដ្ឋានសុខាភិបាលបានថ្លែងថា បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសនៅទូទាំងពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងជំងឺផ្សេងៗដូចជា សម្ពាធឈាមខ្ពស់ សរសៃឈាមក្នុងបេះដូង ដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ទឹកនោមផ្អែម និងមហារីក ដែលជំងឺទាំងនេះជាមូលហេតុចម្បងនៃការស្លាប់មុនអាយុ ។

ដូច្នេះ អង្គការសុខភាពពិភពលោកបានកំណត់សូចនាករដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាមរណភាពមុនអាយុដោយសារជំងឺទាំងនេះ ដោយកំណត់ឱ្យធ្លាក់ចុះនៅត្រឹម២៥% នៅឆ្នាំ២០២៥ និងកំណត់គោលដៅចម្បងចំនួន៩ ហើយគោលដៅមួយក្នុងចំណោមនោះ គឺមានសកម្មភាពរាងកាយគ្រប់គ្រាន់ ហើយនាយកដ្ឋានសុខាភិបាលថៃបានជំរុញឱ្យកាត់បន្ថយ១០% សម្រាប់សកម្មភាពរាងកាយមិនគ្រប់គ្រាន់ ។

រីឯប្រធានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍សន្ទស្សន៍ជំងឺប្រចាំប្រទេសថៃ និងជាភ្នាក់ងារអភិវឌ្ឍន៍គោលនយោបាយសុខភាពអន្តរជាតិ លោកស្រី កណ្ឋិដ្ឋា ប៊ុនថាំចំរើន បានថ្លែងថា តាមតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវពីកត្តាហានិភ័យជំងឺរបស់ពលរដ្ឋថៃក្នុងឆ្នាំ២០១៩ បង្ហាញថា សកម្មភាពរាងកាយមិនគ្រប់គ្រាន់ ឬតិចជាង១៥០នាទីក្នុង១សប្តាហ៍ គឺជាមូលហេតុនៃការស្លាប់របស់ពលរដ្ឋថៃមានអាយុ២៥ឆ្នាំឡើងទៅ គឺស្មើចំនួន២៩ម៉ឺន៨ពាន់នាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដោយសារជំងឺផ្សេងៗដូចជា ជំងឺបេះដូង ជំងឺដាច់សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល ជំងឺទឹកនោមផ្អែម មហារីកពោះវៀនធំ និងមហារីកសុដន់ ។

លោកស្រី កណ្ឋិដ្ឋា ប៊ុនថាំចំរើន បានថ្លែងបន្តថា ក្នុងចំណោមអ្នកស្លាប់ទាំងនេះ ក្នុងនោះមានបុរស១៥ម៉ឺន៩ពាន់នាក់ និងស្ត្រី១៣ម៉ឺន៩ពាន់នាក់ ហើយអ្នកស្លាប់ភាគច្រើនមានអាយុ៦០ឆ្នាំឡើងទៅ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានអ្នកស្លាប់មុនអាយុផងដែរចំនួន១៣.២០០នាក់ ក្នុងនោះបុរស៦.៧០០នាក់ និងស្ត្រី៦.៥០០នាក់ ។

ចំណែកប្រធានផ្នែកសកម្មភាពរាងកាយដើម្បីសុខភាពនៃនាយកដ្ឋានសុខាភិបាល លោក ឧត្តម អសាវ៉ាត់ម៉ាំងឃុន លើកឡើងដែរថា តាមលទ្ធផលការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញពីការស្លាប់របស់ពលរដ្ឋថៃដោយសារជំងឺផ្សេងៗ ខណៈពួកគេមានសកម្មភាពរាងកាយមិនគ្រប់គ្រាន់ ។ ដូច្នេះ នាយកដ្ឋានសុខាភិបាលសូមណែនាំឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់បង្កើនសកម្មភាពរាងកាយឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលពួកគេត្រូវធ្វើក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា ក្រោកឈរឡើង ឬផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថរាងកាយនៅពេលអង្គុយធ្វើការ រៀងរាល់១-២ម៉ោងម្តង ឡើងជណ្តើរធម្មតាជំនួសជណ្តើរយន្ត និងហាត់ប្រាណ គួបផ្សំនឹងការបរិភោគអាហារសមល្មម គឺវានឹងជួយឱ្យសុខភាពរាងកាយរឹងមាំ និងចៀសវាងពីជំងឺផ្សេងៗ ៕

ប្រភព ៖ khaosod

ប្រទេសចិន ៖ សារព័ត៌មានក្នុងប្រទេសចិន Global Times បានរាយការណ៍ដោយបានដកស្រង់សម្តីរបស់លោក Jin Weigang ប្រធានវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រការងារ និងសន្តិសុខសង្គមរបស់ចិន កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមីនា កន្លងមកថា ចិនគ្រោងនឹងបង្កើនអាយុចូលនិវត្តន៍ការងាររបស់ពលរដ្ឋបន្តិចម្តងៗ និងទៅតាមដំណាក់កាល ដើម្បីទប់ទល់នឹងការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃចំនួនពលរដ្ឋមានអាយុច្រើន ។

លោក Jin Weigang បានថ្លែងថា ចិនកំពុងតែស្វែងរកការបោះជំហានទៅមុខ យូរអង្វែង និងការបង្កើនអាយុចូលនិវត្តន៍ការងាររបស់ពលរដ្ឋ ហើយជំហានដំបូង គឺចិននឹងបង្កើនអាយុចូលនិវត្តន៍ពលរដ្ឋ ចាប់ពី២ខែ ទៅ៣ខែ ហើយចិននឹងបង្កើនអាយុចូលនិវត្តន៍ជំហានបន្តបន្ទាប់ទៀតនៅពេលក្រោយ ។ លោក Jin Weigang ថ្លែងថា ៖ «បច្ចុប្បន្ននេះ ពលរដ្ឋចិនជាច្រើននាក់ជិតដល់អាយុចូលនិវត្តន៍ហើយ ហើយពួកគេត្រូវធ្វើការថែមក្នុងរយៈពេល២-៣ខែទៀត ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកមានអាយុតិច គឺត្រូវធ្វើការងារយូរទៀតរយៈពេល២-៣ឆ្នាំ ។ រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តល់ពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឱ្យពួកគេសម្របខ្លួន និងយល់ពីគោលការណ៍ចូលនិវត្តន៍ថ្មី» ។

លោក Jin Weigang ថ្លែងបន្តថា ៖ «ចំណុចសំខាន់បំផុតក្នុងការធ្វើកំណែទម្រង់អាយុចូលនិវត្តន៍លើកនេះ គឺការអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋអាចជ្រើសរើសពេលវេលាចូលនិវត្តន៍បានតាមស្ថានការណ៍ និងលក្ខខណ្ឌរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ» ។

ទោះយ៉ាងណា ប្រទេសចិននៅមិនទាន់បានប្រកាសផ្លាស់ប្តូរអាយុចូលនិវត្តន៍ការងារជាផ្លូវការទេ ហើយចិនត្រូវគេចាត់ទុកថា ស្ថិតក្នុងក្រុមប្រទេសដែលមានអាយុចូលនិវត្តន៍ទាបបំផុតនៅលើពិភពលោក ក្នុងនោះបុរសចូលនិវត្តន៍ក្នុងអាយុ៦០ឆ្នាំ រីឯស្ត្រីធ្វើការក្នុងការិយាល័យចូលនិវត្តន៍ក្នុងអាយុ៥៥ឆ្នាំ ខណៈស្ត្រីធ្វើការនៅតាមរោងចក្រចូលនិវត្តន៍ក្នុងអាយុ៥០ឆ្នាំ ៕ ប្រភព ៖ The better

ប្រទេសចិន ៖ នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ សកម្មភាពការផលិតទំនិញរបស់ចិនបានកើនឡើងលឿនបំផុតក្នុងរយៈពេលជាង១០ឆ្នាំមកនេះ ដែលវាមិនដូចការរំពឹងទុករបស់អ្នកវិភាគទេ បន្ទាប់ពីចិនបានលុបចោលវិធានការរឹតបន្តឹងជំងឺកូវីដ-១៩ កាលពីចុងឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក និងបើកប្រទេសឡើងវិញ ។

ការិយាល័យស្ថិតិរបស់ចិនបង្ហាញថា សន្ទស្សន៍គ្រប់គ្រងការទិញ Purchasing Managers Index (PMI) បានកើនឡើងដល់៥២,៦ ពី៥០,១ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ហើយសន្ទស្សន៍គ្រប់គ្រងការទិញនៅពេលនេះ គឺលើសពីអ្វីដែលអ្នកវិភាគរំពឹងទុកថា ស្មើត្រឹមតែ៥០,៥ ប៉ុណ្ណោះ ។ គេចាត់ទុកថា វាជាចំនួនខ្ពស់បំផុតគិតចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០១២ មក ។

ចិន គឺជាប្រទេសផលិតទំនិញធំលំដាប់ទី២ នៅលើពិភពលោក ដែលបានប្រឈមនឹងស្ថានភាពអាក្រក់នៅឆ្នាំ២០២២ កន្លងមក ដោយសារតែការបិទប្រទេស និងវិធានការរឹតបន្តឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ខណៈប្រទេសនានានៅលើពិភពលោកត្រេកអរជាមួយសន្ទស្សន៍គ្រប់គ្រងការទិញរបស់ចិន ។ ចំណែកទីផ្សារភាគហ៊ុននៅតំបន់អាស៊ី និងប្រាក់ដុល្លារអូស្ត្រាលីបានងើបឡើងវិញពីការខាតបង់កាលពីពេលមុន ខណៈបណ្តាវិនិយោគិនបានសម្លឹងមកកាន់សេដ្ឋកិច្ចចិនរីកចម្រើនជាងមុន ។

ទោះយ៉ាងណា បើទោះវិស័យផលិតកម្មរបស់ចិនបានងើបឡើងវិញក្តី ប៉ុន្តែនៅតែស្ថិតក្រោមសម្ពាធជាមួយតម្លៃទំនិញធ្លាក់ចុះនៅខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយសារការប្រើប្រាស់ទំនិញក្នុងប្រទេសចិនមានកម្រិត ហើយការនាំចេញទំនិញទៅក្រៅប្រទេស ក៏មិនទាន់ច្បាស់លាស់ ។

ធនាគារកណ្តាលប្រទេសចិនជឿជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចចិននឹងងើបឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០២៣នេះ បើទោះជាបរិយាកាសខាងក្រៅនៅតែអាក្រក់ និងស្មុគស្មាញក៏ដោយ ៕ ប្រភព ៖ AEC connect

ប្រទេសជប៉ុន ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា កន្លងមក ប្រទេសជប៉ុនបានប្រកាសជាផ្លូវការពីថ្ងៃចាប់ផ្តើមពិធីបុណ្យផ្កាសាគូរ៉ានៅទីក្រុងតូក្យូ ។ នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ គេចាត់ទុកថា ដើមសាគូរ៉ាចាប់ផ្តើមចេញផ្កាលឿនជាងពេលធម្មតា១០ថ្ងៃ ហើយកាលពីពេលមុននេះ វាធ្លាប់បានចេញផ្កាមុនពេលកំណត់២ដង គឺនៅឆ្នាំ២០២០ និងឆ្នាំ២០២១ ។

អ្នកជំនាញផ្នែកឧតុនិយមរបស់ជប៉ុនបញ្ជាក់ថា ផ្កាសាគូរ៉ាបានរីកឡើងមុនពេលកំណត់បែបនេះ ដោយសារតែអាកាសធាតុផ្លាស់ប្តូរ ហើយក្នុងរយៈពេលជាច្រើនថ្ងៃកន្លងមក សីតុណ្ហភាពនៅទីក្រុងតូក្យូក្តៅជាងមុនខុសប្រក្រតី ។គេសង្កេតឃើញថា មានពលរដ្ឋជប៉ុន និងភ្ញៀវទេសចរជាច្រើននាក់បាននាំគ្នាទៅកម្សាន្តនៅសួនច្បារសាធារណៈអុអេណុ នៅទីក្រុងតូក្យូ ដើម្បីគយគន់ភាពស្រស់ស្អាតរបស់ផ្កាសាគូរ៉ា ដែលបានរីកឡើងយ៉ាងស្រស់បំព្រង ។

ពិធីបុណ្យផ្កាសាគូរ៉ាប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ គឺជាពេញចិត្តរបស់ពលរដ្ឋជប៉ុន និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសផងដែរ ហើយការប្រកាសចាប់ផ្តើមពិធីបុណ្យផ្កាសាគូរ៉ាជាផ្លូវការនេះ សារព័ត៌មានធំៗរបស់ជប៉ុនបានផ្សព្វផ្សាយទៅកាន់ពលរដ្ឋឱ្យបានជ្រាប និងមានការផ្សាយបន្តផ្ទាល់តាមទូរទស្សន៍ទៀតផង ។ តាមប្រពៃណីរបស់ជប៉ុន សម្រាប់ពិធីបុណ្យផ្កាសាគូរ៉ា គេនឹងប្រារព្ធពិធីមួយឈ្មោះថា ហាណាមិ ឬការគយគន់ផ្កាសាគូរ៉ា និងចូលរួមរីករាយទាំងអស់គ្នា ។

ពលរដ្ឋជប៉ុនក៏បាននាំគ្នាបរិភោគចំណីអាហារ និងភេសជ្ជៈផ្សេងៗនៅក្រោមដើមផ្កាសាគូរ៉ាផងដែរ ខណៈក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ-១៩ រាតត្បាតកន្លងមក មន្ត្រីជប៉ុនបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនរៀបចំពិធីនានានៅទីនេះ ហើយភ្ញៀវទេសចរបរទេស ដែលជាធម្មតានាំគ្នាមកកម្សាន្តនៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងរដូវផ្កាសាគូរ៉ា ក៏មិនអាចធ្វើដំណើរមកកាន់ទីនេះ ដោយសារជប៉ុនបិទប្រទេស ។

ជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមបើកប្រទេសឡើងវិញកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ហើយនៅតាមសួនច្បារសាធារណៈផ្សេងៗ ក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យភ្ញៀវទេសចរចូលមកមើលផ្កាសាគូរ៉ា រួមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេអាចអង្គុយបរិភោគចំណីអាហារយ៉ាងសប្បាយរីករាយក្រោមដើមសាគូរ៉ា ។ គេចាត់ទុកថា នេះជាលើកដំបូងហើយក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ ដែលជប៉ុនអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកកម្សាន្តនៅសួនច្បារសាធារណៈនានា បន្ទាប់ពីខកខានអស់រយៈពេល៤ឆ្នាំ ៕ ប្រភព ៖ Tnn thailand