ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ៖ ហ្វាំងឡង់បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ អស់រយៈពេល៦ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ជាប្រទេសមានក្តីសុខបំផុតនៅលើពិភពលោក រីឯប្រទេសថៃវិញបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៦០ ។ ចំណែកប្រទេសមានក្តីសុខតិចបំផុតនៅលើពិភពលោក គឺបានទៅលើប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន ។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃក្តីសុខអន្តរជាតិ (International Day of Happiness) ផ្នែកបណ្តាញដោះស្រាយការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ នឹងផ្សព្វផ្សាយពីការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសនានានៅទូទាំងពិភពលោកថា តើប្រទេសណាមានក្តីសុខ និងគួរចង់រស់នៅជាងគេ ។

គេបានប្រមូលផ្តុំនូវទិន្នន័យពីប្រភពជាច្រើន និងយោងតាមសូចនាករចំនួន៦ ដូចជា ការគាំទ្រផ្នែកសង្គម, ប្រាក់ចំណូលសម្រាប់មនុស្សម្នាក់, សុខភាព, សេរីភាព, ការជួយសង្គ្រោះផ្នែកសប្បុរសធម៌ និងគ្មានអំពើពុករលួយ ។ ការចាត់ចំណាត់នៅឆ្នាំ២០២៣នេះ គឺស្រដៀងគ្នានឹងឆ្នាំ២០២២ ដែរ ដោយមានប្រទេសជាច្រើនបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូល ។

ប្រទេសហ្វាំងឡង់បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ អស់រយៈពេល៦ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា បន្ទាប់មក គឺប្រទេសដាណឺម៉ាក និងអ៊ីស្លង់ ។ ចំណែកប្រទេសមានក្តីសុខតិចបំផុតចំនួន៥ រួមមាន ៖
១-សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ
២-ប្រទេសហ្ស៊ីមបាវ៉េ
៣-ប្រទេសសៀរ៉ាឡេអូន
៤-ប្រទេសលីបង់
៥-ប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថានទោះយ៉ាងណា អ្វីដែលធ្វើឱ្យប្រទេសហ្វាំងឡង់បានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់កំពូលជាប្រទេសមានក្តីសុខបំផុត បើតាមអ្នកជំនាញពីសាកលវិទ្យាល័យអាល់តូ ប្រទេសហ្វាំងឡង់ និយាយថា វាមកពីកត្តាជាច្រើនយ៉ាងដូចជា ប្រព័ន្ធសុខុមាលភាពដែលជួយពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសនេះមានអារម្មណ៍ថា ពួកគេទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ ។ ចំណែកប្រទេសថៃវិញជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី៦០ ក្នុងចំណោម១៣៧ប្រទេស ហើយថៃទទួលបានពិន្ទុតិចបំផុត គឺត្រឹមតែ៥.៨៤៣ពិន្ទុ ។

ក្រៅពីនេះ អ្នកវិភាគលើកឡើងថា បើទោះជាពិភពលោកជួបនឹងវិបត្តិជាច្រើនលើកក្តី រួមទាំងការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ និងសង្គ្រាមនៅប្រទេសអ៊ុយក្រែន ប៉ុន្តែមនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោក ពេញចិត្តនឹងជីវិតរបស់ពួកគេចាប់ពីឆ្នាំ២០២០ ដល់ឆ្នាំ២០២២ ៕ ប្រភព ៖ khaosod

ប្រទេសវៀតណាម ៖ សារព័ត៌មានរ៉យទ័ររាយការណ៍ថា មន្ត្រីវៀតណាមបានរឹបអូសយកភ្លុកដំរីចំនួន៧តោន ដែលពួកឈ្មួញបានលួចនាំចូលខុសច្បាប់មកប្រទេសវៀតណាមពីប្រទេសអង់ហ្គោឡា (ជាប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់អាហ្វ្រិកកណ្តាល) ។ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមចាត់ទុកថា វាជាការចាប់យកផលិតផលធ្វើពីសត្វព្រៃដ៏ធំបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ ។

ការទិញ-លក់ភ្លុកដំរី គឺជាអំពើខុសច្បាប់នៅប្រទេសវៀតណាម ប៉ុន្តែការជួញដូរសត្វព្រៃខុសច្បាប់នៅតែបន្តកើតមានក្នុងប្រទេសនេះ ។ ក្រៅពីការជួញដូរភ្លុកដំរីហើយ គឺនៅមានផលិតផលធ្វើពីសត្វព្រៃផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានគេលួចនាំចូលមកកាន់ប្រទេសវៀតណាមផងដែរ ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា កន្លងមក មន្ត្រីគយវៀតណាមនៅខេត្តហៃផុង បានពិនិត្យឃើញភ្លុកដំរីលាក់នៅក្នុងទូរកុងតឺន័រដឹកទំនិញ ហើយឈ្មួញនាំចូលទាំងនេះប្រាប់មន្ត្រីគយវៀតណាមថា គឺជាសណ្តែកដី ។ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា ទូរកុងតឺន័រដឹកទំនិញនេះមកពីប្រទេសសិង្ហបុរី ។

ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងក្រោយពីវៀតណាមបានប្រទះឃើញភ្លុកដំរី ដែលលួចនាំចូលពីតំបន់អាហ្វ្រិកជាង៦០០គីឡូក្រាមនៅកំពង់ផែ Lach Huyen កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ហើយនៅខែកុម្ភៈ នេះដែរ តុលាការវៀតណាមបានកាត់ទោសបុរសម្នាក់ឱ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល១៣ឆ្នាំ ពីបទលួចលក់ដូរផ្នែកផ្សេងៗនៃសត្វជិតផុតពូជពីអាហ្វ្រិក ចំនួនប្រមាណ១០តោន ក្នុងនោះមានភ្លុកដំរី និងស្នែងរមាសផងដែរ ៕ ប្រភព ៖ mgronline

នៅបណ្តាប្រទេសនៃពិភពលោកយើងមានប្រទេសជាច្រើនដែលប្រទេសខ្លះជាប្រទេសអភិវឌ្ឍនិងខ្លះទៀតជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ចំពោះប្រទេសអភិវឌ្ឍឬប្រទេសអ្នកមានប្រហែលជាប្រិយមិត្តបានដឹងនឹងស្គាល់ស្ទើតែទាំងអស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែដោយឡែកថ្ងៃនេះយើងខ្ញុំសូមលើកយកប្រទេសដែលក្រីក្រជាងគេទាំង១០លើពិភពលោកដើម្បីអោយប្រិយមិត្តបានយល់ដឹងបន្ត ដែលប្រទេសទាំង១០នោះមានដូចជា៖

១.ប្រទេសប៊ូរុនឌី(Burundi)៖ មានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រិ្វកខាងកើត ដែលមានប្រជាជនជាង១២លាននាក់ នាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ២៧០ដុល្លារ ដែលគិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
២.ប្រទេសសូម៉ាលី(Somali)៖ ប្រទេសនេះបច្ចុប្បន្នមានប្រជាជនប្រហែល១៦លាននាក់ ដែលមានប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសត្រឹមតែ៣១០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
៣.ប្រទេសម៉ូសំប៊ិក(Mozambique)៖ គឺជាប្រទេសដែលស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រ្វិកខាងកើត ដែលមានប្រជាជនសរុប៣២លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៤៦០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
៤.ប្រទេសម៉ាដាហ្កាស្កា(Madagascar)៖ មានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រិ្វកខាងកើត ដែលមានប្រជាជន២៨លាននាក់ នាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៤៨០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។៥.ប្រទេសស៊ីរ៉ាលេអុង(Sierra Leone)៖ ជាប្រទេសស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រិ្វកខាងលិច ដែលមានប្រជាជនជាង៨លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៤៩០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
៦.ប្រទេសអាហ្កានីស្ថាន(Afghanistan)៖ ប្រទេសនេះមានប្រជាជនជាង៤០លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៥០០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
៧.ប្រទេសអាព្រិកកណ្តាល(Central Africa)៖ សាធារណរដ្ឋអាព្រិកកណ្តាល មានប្រជាជនសរុបជាង៥លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៥១០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
៨.ប្រទេសលីប៊ែរីយ៉ា(Beria)៖ មានទីតាំងស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រិ្វកខាងលិច ដែលមានប្រជាជនសរុបជាង៥លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៥៣០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
៩.ប្រទេសនីហ្គ័រ(Niger)៖ ប្រទេសនេះស្ថិតនៅតំបន់អាហ្រិ្វកខាងលិច ដែលមានប្រជាជនជាង២៥លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៥៤០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២។
១០.ប្រទេសកុងហ្គោ(Congo)៖ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅអាមេរិកកណ្តាល ដែលមានផ្ទៃដីសរុប២,៣៤០០គីឡូម៉ែត្រក្រឡា មានប្រជាជនសរុបទាំងអស់ជាង៩២លាននាក់ ហើយប្រាក់ចំណូលក្នុងប្រទេសប្រចាំឆ្នាំមានត្រឹមតែ៥៥០ដុល្លារ គិតក្នុងឆ្នាំ២០២២៕

ប្រទេសរុស្ស៊ី ៖ សារព័ត៌មានរបស់រុស្ស៊ីរាយការណ៍ថា កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែមីនា ប្រធានាធិបតីចិន លោក ស៊ី ជិនពីង បានពិភាក្សាមិនផ្លូវការជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ៉្លាឌីមៀរ ពូទីន នៅវិមានក្រឹមឡាំងក្នុងទីក្រុងមូស្គូ ប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ៤ម៉ោងនិង៣០នាទី ហើយមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរបានចរចាគ្នាជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍ថា លោក ស៊ី ជិនពីង បានធ្វើដំណើរមកកាន់រុស្ស៊ីចំនួន៣ថ្ងៃ ហើយគេចាត់ទុកថា មេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរនេះបានជួបគ្នាជាលើកដំបូង ចាប់តាំងពីពេលរុស្ស៊ីបើកការវាយប្រហារប្រទេសអ៊ុយក្រែន ។

សារព័ត៌មានស៊ីនហួររបស់ចិនបានរាយការណ៍ពីការជួបគ្នារបស់មេដឹកនាំពីររូបថា ចិនបានត្រៀមខ្លួនជានិច្ចដើម្បីដើរតួនាទីរកដំណោះស្រាយវិបត្តិនៅអ៊ុយក្រែន ។ លោក ជិនពីង សង្កត់ធ្ងន់ថា សម្រាប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន បណ្តាប្រទេសនានាបានអំពាវនាវឱ្យមានការចរចារកសន្តិភាព ហើយប្រឆាំងនឹងការបង្កជម្លោះ ។

លោក ជិនពីង ថ្លែងថា ប្រទេសចិនបានប្រកាសអំពីគោលជំហររបស់ខ្លួនក្នុងសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន និងអំពាវនាវឱ្យមានការដោះស្រាយវិបត្តិនេះ ។ លើសពីនេះ ចិនក៏បានប្រឆាំងនឹងសង្គ្រាមត្រជាក់ និងការដាក់ទណ្ឌកម្មផងដែរ ។ ចិនជឿជាក់ថា ការប្រឈមនឹងឧបសគ្គខ្លាំងប៉ុនណា គឺនឹងមានការស្វែងរកសន្តិភាពខ្លាំងដូចគ្នាដែរ ហើយចិននៅតែគាំទ្រការដោះស្រាយបញ្ហានយោបាយនៅអ៊ុយក្រែនបន្តទៀត ។

រីឯលោក ពូទីន បានទទួលស្វាគមន៍ការមកដល់របស់មេដឹកនាំចិនសម្រាប់រយៈពេល៣ថ្ងៃ ដោយលោក ពូទីន បាននិយាយផ្តោតទៅលើការគាំទ្ររបស់ចិនចំពោះប្រទេសរុស្ស៊ី ក្នុងនោះលោកនឹងពិភាក្សាគ្នាជាមួយមេដឹកនាំចិន អំពីការបញ្ចប់ជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែនផងដែរ ។

លោក ពូទីន បានថ្លែងទៅកាន់លោក ជិនពីង ថា លោកចាត់ទុកសំណើរបស់ចិនក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះនៅអ៊ុយក្រែនដោយការគោរព ហើយលោកមានអារម្មណ៍ច្រណែនបន្តិចដែរ ដែលចិនមានប្រព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ និងរឹងមាំ ។

ចំណែករដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានថ្កោលទោសការធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់រុស្ស៊ីរបស់លោក ជិនពីង ដោយនិយាយថា វាជាដំណើរទស្សនកិច្ចរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ ក្រោយពីតុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិបានចេញដីកាចាប់ខ្លួនលោក ពូទីន ក្នុងបទប្រព្រឹត្តឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម ។ លើសពីនេះ ចិនមិនអើពើនឹងដីកាចាប់ខ្លួនរបស់តុលាការ បង្ហាញថា ចិនចង់ការពាររុស្ស៊ីដើម្បីឱ្យប្រទេសនេះបង្កឧក្រិដ្ឋកម្មកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅអ៊ុយក្រែន ៕ ប្រភព ៖ The better