ខេត្តឌីយ៉ាបាគីរ៖ ទីក្រុងឌីយ៉ាបាគីរ (Diyarbakir) ដែលស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសទួរគី កំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើអាជីវកម្មប្លែកថ្មីមួយគឺ «ផ្ទះបញ្ចេញកំហឹង» (Rage House) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សចូលទៅវាយកម្ទេចរបស់របរដើម្បីរំសាយកំហឹងតាមចិត្ត។

លោក Hamza Durmaz ជាម្ចាស់ហាងដែលទើបបើកដំណើរការបាន ២ សប្តាហ៍ បានបង្ហើបថា លោកធ្លាប់ជាមនុស្សដែលមានបញ្ហាក្នុងការគ្រប់គ្រងកំហឹងយូរមកហើយ។ បន្ទាប់ពីបានឃើញវីដេអូពីសហរដ្ឋអាមេរិក លោកក៏សម្រេចចិត្តបើកទីកន្លែងនេះឡើង ក្នុងបំណងជួយឱ្យមនុស្សមានកន្លែងបញ្ចេញសម្ពាធផ្លូវចិត្តតាមរបៀបដែលមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃ។

លោក Durmaz បាននិយាយថា «ជំនួសឱ្យការចំណាយពេលពេញមួយជីវិតនៅក្នុងពន្ធនាគារ កំហឹងទាំងអស់ត្រូវបានបញ្ចេញនៅទីនេះក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយម៉ោង»។

ចំណែកអតិថិជនម្នាក់គឺលោក Omur Yoldas បានរៀបរាប់ថា សម្ពាធពីការងារ សាលារៀន និងគ្រួសារ បានធ្វើឱ្យលោកតានតឹងជាខ្លាំង ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីបានសាកល្បងវាយកម្ទេចរបស់របរប្រើប្រាស់ដែលខូចៗនៅក្នុងផ្ទះបញ្ចេញកំហឹងនេះ លោកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលជាងមុន។

យ៉ាងណាមិញ ទោះបីជាវាផ្តល់ភាពសប្បាយរីករាយក្នុងរយៈពេលខ្លីក៏ដោយ អ្នកស្រី Hayriye Mujde Ercetin អ្នកប្រឹក្សាផ្នែកចិត្តវិទ្យា បានសម្តែងក្តីបារម្ភចំពោះផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែង ដោយសាកំហឹងរបស់អ្នកស្រុកឌីយ៉ាបាគីរ កើតចេញពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច សង្គម នយោបាយ និងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រួសារដែលតឹងរ៉ឹង។ ម៉្យាងទៀតការបំបាត់កំហឹងតាមរយៈការវាយកម្ទេច អាចធ្វើឱ្យមនុស្សយល់ថា អំពើហិង្សាគឺជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ បន្ថែមពីនេះ ការប្រើប្រាស់ការវាយដំជាការកម្សាន្ត អាចនឹងក្លាយជាទម្លាប់ដែលឈានទៅរកការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាពិតប្រាកដក្នុងជីវិតរស់នៅ។ ចុះប្រិយមិត្តវិញយល់យ៉ាងណាដែរ?

ប្រទេសថៃ៖ សោ.កនាដក.ម្មបា.ក់រលំដងស្ទូចសង្កត់លើរថភ្លើងដែលបានកើតឡើងនៅប្រទេសថៃ នាពេលថ្មីៗនេះ បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ ដែលជំរុញឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមទាំងនៅប្រទេសថៃ និងនៅកម្ពុជានាំគ្នាចែករំលែកបន្ត និងនិយាយដល់យ៉ាងផុសផុល។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កាសែត«ខាវស៊ត»របស់ថៃ បានទទូចឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា បញ្ឈប់ការសើចចម្អកមកលើប្រទេសថៃចំពោះករណីនេះ ដោយរិះគ.ន់ថា ទង្វើបែបនេះបង្ហាញពីភាពអមនុស្សធម៌យ៉ាងខ្លាំងទៅកាន់ជនរងគ្រោះដែលបានបាត់បង់ជីវិត។

តាមរយៈការបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនាថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី១៥ មករា កាសែតថៃខាងលើនេះបានចុះផ្សាយថា «សោ.កនាដកម្មមិនមែនជាមូលហេតុនៃការអបអរសាទរនោះទេ» ដោយអះអាងថា មនុស្សស្លូតត្រង់ជាច្រើនបានបាត់បង់ជីវិត ហើយក្រុមគ្រួសារជាច្រើនបានបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេ ដូច្នេះហើយ វាជារឿងគួរឲ្យព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដែល ខាវស៊ត បានទទួលមតិយោបល់មួយចំនួនធំពីតាមដាននៅកម្ពុជា ដែលបង្ហាញពីការពេញចិត្ត ឬរីករាយចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ។

ខាវស៊ត បានគូសបញ្ជាក់ថា ជនរងគ្រោះទាំងនោះ មិនមែនជាភាគីនៃជម្លោះនយោបាយ ឬជាតិណាមួយឡើយ។ ពួកគេជាមនុស្សសាមញ្ញដែលមានគ្រួសារ និងសិទ្ធិរស់នៅក្នុងសន្តិភាព។ ដូច្នេះកាលដែលទៅបញ្ចេញអារម្មណ៍សារទរចំពោះការស្លា.ប់របស់គេបែបនេះ វាបង្ហាញពីភាពអមនុស្សធម៌ និងប្រមា.ថការឈឺចាប់របស់ក្រុមគ្រួសារគេជាខ្លាំង។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ខាវស៊ត ថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា សូម្បីតែក្នុងគ្រាមានភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនជាមួយគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែការបង្ហាញក្តីមេត្តាករុណា ការអាណិតអាសូរ ភាពសមរម្យ និងការគោរពចំពោះជីវិតមនុស្សដូចគ្នា គឺជារឿងមិនគួរបោះបង់ចោលឡើយ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងរបស់កាសែតថៃ ខាវស៊ត ដូចខាងលើនេះ គឺជារឿងសមហេតុផលម្ស៉ាង ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងវាហាក់ផ្ទុយស្រឡះពីទង្វើរបស់យោធា និងប្រជាជនថៃមកលើកម្ពុជា។ តួយ៉ាងពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកាលពីថ្មីៗនេះ យោធាថៃនិងប្រជាជនថៃ បានបង្ហាញពីភាពសប្បាយរីករាយរបស់ពួកគេទៅលើរូបភាពសា.កស.ពទាហានពលីរបស់កម្ពុជា និងមិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេថែមទាំងបានប្រព្រឹត្តទង្វើមិនសមរម្យជាច្រើនដាក់ទៅលើសា.កស.ព រួចថតបង្ហោះនៅបណ្ដាញសង្គមទៀតផង។

ដូច្នេះតើនេះឬ ជាអ្វីដែលគេហៅថាភាពមានមនុស្សធម៌? តើការស្លា.ប់ និងភាពឈឺចាប់របស់គ្រួសារទាហានពលីកម្ពុជា និងប្រជាជនកម្ពុជាមិនមានតម្លៃគួរឲ្យថៃគោរពទេមែនទេ ឬមួយទាល់តែវាជាការបាត់បង់របស់ប្រទេសថៃ ទើបជារឿងដែលគួរឲ្យសោ.កស្ដាយ?

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មាន Khaosod រាយការណ៍ថា កាលពីវេលាម៉ោង៩និង១៥នាទីព្រឹក ថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដងស្ទួច (Crane) ដ៏ធំក្នុងការដ្ឋានសាងសង់នៅផ្លូវព្រះរ៉ាម២ ខេត្តសមុទ្រសាខន បានបាក់រលំសង្កត់លើស្ពានអាកាសបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរស្លា.ប់ ចំនួន២នាក់ និងរងរបួសយ៉ាងហោច ៥នាក់ ។ ក្រោយមក អាជ្ញាធរ និងសមត្ថកិច្ចជួយគ្នាបញ្ជូនអ្នករងរបួសទៅមន្ទីរពេទ្យ ព្រមទាំងត្រួតពិនិត្យនៅកន្លែងកើតហេតុ ។

ទីតាំងកើតហេតុស្ថិតនៅខាងមុខសណ្ឋាគារប៉ារីស ក្បែរស្ពានឆ្លងទន្លេថាជីន បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍បឋម គឺមានរថយន្តចំនួន២គ្រឿង ត្រូវដកស្ទួចនៅការដ្ឋានសាងសង់សង្កត់ពីលើ ។ អាជ្ញាធរហាមពលរដ្ឋកុំធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ផ្លូវព្រះរ៉ាម២ ខេត្តសមុទ្រសាខន ដោយសារស្ទះចរាចរណ៍ ។

អ្នកដំណើរឆ្លងកាត់ទីកន្លែងកើតហេតុភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ទើបតែកើតហេតុការណ៍បាក់ដងស្ទួចនៅខេត្តណាខនរ៉ាជសីមា បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់រហូតដល់ជាង៣០នាក់ ។ សមត្ថកិច្ចបិទផ្លូវមិនឱ្យមានការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់នៅទីតាំងកើតហេតុ និងណែនាំឱ្យអ្នកដំណើរបើកបរផ្លូវផ្សេងដើម្បីចៀសវាងការស្ទះចរាចរណ៍ ។ លោក ផិផាត់ រ៉ាជឆាគីតប្រាកាន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងគមនាគមន៍ ព្រមទាំងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ បានចុះមកពិនិត្យមើលនៅទីតាំងកើតហេតុដោយផ្ទាល់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការបាក់ដងស្ទួចនៅផ្លូវព្រះរ៉ាម២ ខេត្តសមុទ្រសាខន គឺជាសោកនាដកម្មផ្ទួនៗនៅប្រទេសថៃ បន្ទាប់ពីសោកនាដកម្មបាក់ដងស្ទួចដ៏ធំមួយរបស់គម្រោងសាងសង់ផ្លូវរថភ្លើងល្បឿន លឿននៅខេត្តណាខនរ៉ាជសីម៉ា សង្កត់លើរថភ្លើង១ខ្សែដែលដំណើរពីទីក្រុងបាងកក ទៅកាន់ខេត្តឧប៊ុនរ៉ាជថានី ។ ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យអ្នកដំណើរស្លាប់ជាង៣០នាក់ និងរងរបួសជាច្រើននាក់ ៕

អាមេរិកនឹងបើកការវាយប្រ.ហារប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នាពេលឆាប់ៗ បន្ទាប់ពីជម្លៀសកងទ័ពអាមេរិកចេញពីមូលដ្ឋាននានាក្នុងបណ្តាប្រទេសតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកចាកចេញពីអ៊ីរ៉ង់ជាបន្ទាន់ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលព័ត៌មាននេះទទួលបានពីប្រភពមន្ត្រីយោធាលោកខាងលិចចំនួន២នាក់ មិនបញ្ចេញឈ្មោះ ។

ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានគំរា.មមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់ លោក Ayatollah Ali Khamenei ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារបង្ក្រាបក្រុមបាតុករយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតរហូតដល់ជាង២ពាន់នាក់ និងចាប់ខ្លួនបាតុករចំនួន១៦,៧៨៤នាក់ទៀត ។ ពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនឹងមេដឹកនាំរបស់ខ្លួននៅទូទាំងប្រទេស តាំងពីចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ព្រោះតែខឹងសម្បារអតិផរណាកើនឡើង និងប្រាក់អ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំង ប៉ុន្តែមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់បែរជាស្តីបន្ទោសអាមេរិកជាដើមហេតុនាំឱ្យពលរដ្ឋធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា មន្ត្រីយោធាលោកខាងលិច២នាក់មិនបញ្ចេញឈ្មោះ បានរាយការណ៍មកកាន់សារព័ត៌មាន Reuters ថា អាមេរិកជិតបើកការបើកប្រហារអ៊ីរ៉ង់ហើយ គឺការវាយប្រហារនេះអាចនឹងកើតឡើងនារយៈពេល២៤ម៉ោងទៀតដើម្បីប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ ខណៈមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែលថា លោកប្រធានាធិបតី Trump សម្រេចចិត្តវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ប៉ុន្តែប្រតិបត្តិការកងទ័ពអាមេរិកមិនទាន់ច្បាស់លាស់ ។

អាមេរិកគ្រោងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ឆាប់ៗ បន្ទាប់ពីបានជម្លៀសកងទ័ពរបស់ខ្លួនចេញពីមូលដ្ឋាននានាក្នុងបណ្តាប្រទេសតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកចាកចេញពីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ជាបន្ទាន់ដើម្បីសុវត្ថិភាព ពីព្រោះអ៊ីរ៉ង់ប្រកាសសងសឹកដោយកំណត់គោលដៅកំទេចមូលដ្ឋានកងទ័ពអាមេរិកនៅប្រទេសនានា ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមករា លោកប្រធានាធិបតី Trump បានប្រកាសគាំទ្រក្រុមបាតុករអ៊ីរ៉ង់ និងឱ្យពួកគេបន្តការធ្វើបាតុកម្មដណ្តើមកាន់កាប់ស្ថាប័នរដ្ឋនានា ហើយអាមេរិកនឹងជួយអន្តរាគមន៍ភ្លាមៗ ។ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកំពុងពិចារណាប្រើប្រាស់វិធីវាយប្រហារយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដើម្បីចាត់ការសាធារណរដ្ឋអ៊ីស្លាមមួយនេះ ។

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Abbas Araghchi និយាយកន្លងមកថា ទោះជាអ៊ីរ៉ង់គ្មានជម្លោះជាមួយអាមេរិក ប៉ុន្តែអ៊ីរ៉ង់បានត្រៀមខ្លួនធ្វើសង្គ្រាមរួចហើយ ។ ទោះយ៉ាងណា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់នឹងចរចាជាមួយអាមេរិក ប្រសិនបើការចរចានោះមានភាពយុត្តិធម៌ ផ្តល់កិត្តិយសឱ្យអ៊ីរ៉ង់ និងចរចាដោយស្មើភាព ៕

ប្រទេសថៃ៖ កងទ័ពជើងគោកថៃបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានតម្លៃ 29.1 លានដុល្លារជាមួយក្រុមហ៊ុន China North Industries Group Corporation (NORINCO) សម្រាប់រថពាសដែកកង់ VN1 8×8 ដើម្បីបំពាក់អោយកងទ័ពខ្លួន។ នេះបើតាមព័ត៌មានផ្លូវការដែលចេញផ្សាយដោយស្ថានទូតថៃ។

ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់គណៈប្រតិភូថៃទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង កាលពីថ្ងៃទី 11 ខែមករា មានសេចក្ដីរាយការណ៍បានបង្ហាញថា ប្រទេសថៃកំពុងបញ្ជាទិញរថពាសដែកប្រយុទ្ធប្រភេទ VN1 របស់ចិនមួយក្រុមទៀត ដែលជាការយកមកជំនួសរថពាសដែក BTR-3 របស់អ៊ុយក្រែនដែលថៃមាន។

យោងតាមប្រភពព័ត៌មានដែលមានផ្លូវការរបស់រដ្ឋទាំងពីរ ថវិកាចំនួន 987 លានបាត ឬស្មើ 29.1 លានដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានបែងចែកសម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងឆ្នាំសារពើពន្ធ 2025 តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងដែលចិន និងថៃបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នា។

ប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងទៀតថា កន្លងមកនេះ រថពាសដែកចំនួន 111 គ្រឿងបានដឹកមកដល់ប្រទេសថៃរួចហើយ ដែលក្នុងការដឹកជញ្ជូននោះក៏មានមកជាមួយនូវ កាំភ្លើងត្បាល់ស្វ័យប្រវត្តិ SM4A ទំហំ 120 មីលីម៉ែត្រ, យានយន្តសង្គ្រោះរថពាសដែក VS27 បំរែបំរួលបញ្ជាការ VE36 និងកំណែរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់ផងដែរ។

សូមជម្រាបថា VN1 គឺជារថពាសដែកដឹកយោធាដែលមានកង់ 8×8 ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុនផលិតសព្វាវុធចិន NORINCO ។ វាមានលក្ខណៈពិសេស ពីព្រោះវាជារថពាសដែកកង់ 8×8 ម៉ូឌុល ដែលត្រូវបានរចនាឡើងសម្រាប់នាំចេញទៅអតិថិជនអន្តរជាតិ ដោយរួមបញ្ចូលគ្នានូវការចល័តដែលមានភាពបត់បែនខ្ពស់ ជម្រើសអាវុធសម្រាប់បំពាក់ច្រើនយ៉ាង និងតម្លៃទាបជាងបើប្រៀបធៀបទៅនឹងយានយន្តតាមដាន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាអាចសម្របខ្លួនបានយ៉ាងងាយស្រួលសម្រាប់បេសកកម្មផ្សេងៗគ្នាដូចជា ការដឹកជញ្ជូនកងទ័ព ការប្រយុទ្ធ ឬគាំទ្រការបា.ញ់ប្រហារ ដែលធ្វើឱ្យវាភាពទាក់ទាញដល់ប្រទេសជាច្រើន។

តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ វាបានគូសបញ្ជាក់ពីការវិនិយោគជាបន្តបន្ទាប់របស់ប្រទេសថៃទៅលើការបំពាក់បំប៉នយោធា និងការធ្វើទំនើបកម្មកងទ័ពជើងគោក។ ជាមួយគ្នានេះ វាក៏បង្ហាញពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការការពារជាតិដែលកំពុងបន្តរវាងថៃ និងចិន ដែលកាន់តែស្អិតរមួតជាលំដាប់ក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះផងដែរ៕