សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដែលប្រព្រឹត្តទៅ នៅវិមានសន្តិភាព នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែមេសាឆ្នាំ២០២៣ បានថ្លែងថា «កម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ យើងត្រូវធ្វើអោយអ្នកមិនសប្បាយចិត្តប្រែទៅជាអ្នកសប្បាយចិត្ត និង ប្រែទៅជាមិត្ត» ក្នុងនោះសម្តេចក៏អំពាវនាវឱ្យប្រជាជនកម្ពុជាត្រូវចេះអត់ធ្មត់នៅមុខគ្រប់បញ្ហា។ នេះបើតាមការបង្ហោះរបស់ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារីទ្ធ រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងព័ត៌មាន។
ឯកឧត្តម ខៀវ កាញារីទ្ធ បានសរសេរថា «នៅក្នុងព្រឹត្តការណ៍ស៊ីហ្កេមទី ៣២ ដែលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ យើងត្រូវធ្វើអោយអ្នកមិនសប្បាយចិត្តប្រែទៅជាអ្នកសប្បាយចិត្ត និង ប្រែទៅជាមិត្ត ។ សូមប្រជាជនកម្ពុជាយើងត្រូវធ្វើខ្លួនជាម្ចាស់ផ្ទះ និង ត្រូវចេះអត់ធ្មត់នៅមុខគ្រប់បញ្ហា – អនុសាសន៍សម្តេចតេជោ ហ៊ុនសែន នាពេលប្រជុំគណរដ្ឋមន្ត្រី ថ្ងៃទី ២៨ មេសា ២០២៣»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញដឹកនាំកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ ដែលប្រព្រឹត្តទៅ នៅវិមានសន្តិភាព ។ កិច្ចប្រជុំនឹងពិភាក្សា ដើម្បីឆ្លងរបៀបវារៈដូចជា៖
១-សេចក្តីព្រាងក្រមបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ
២-បញ្ហាផ្សេងៗ សំណើរសុំការយល់ព្រមពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីសុំការអនុម័តពីស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិលើ៖ សេចក្ដីព្រាងច្បាប់ស្ដីពីការអនុម័តយល់ព្រមលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេវាកម្មអាស៊ាន៕

រដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាបបានប្រកាសជាផ្លូវការទីតាំងទាំង១២ ដែលរៀបចំផ្សាយបន្តផ្ទាល់
នូវការប្រកួតកីឡា និងព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ នាថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ ដើម្បីចូលរួមអបអរសាទរព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ ក្នុងឱកាសដែលប្រទេសកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ។

ទីតាំងទាំង១២មានដូចខាងក្រោម៖
១- ក្រុងសៀមរាប ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅសួនច្បារខាងជើងស្ពានថ្មព្រះរាជដំណាក់ តាមរយៈផ្ទាំងLED អមដោយការរៀបចំតាំងពិព័រណ៍ និងការប្រគំតន្តី
២-ស្រុកស្វាយលើ ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅសាលាបឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន ស្វាយលើ ស្ថិតនៅ ក្នុងភូមិជប់លើ ឃុំស្វាយលើ ស្រុកស្វាយលើ
៣-ស្រុកជីក្រែង ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅទីតាំងស្រះទឹក សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ក្នុងករណី មានភ្លៀងធ្លាក់នឹងប្ដូរមកចាក់បញ្ចាំងនៅទីតាំងសាលាស្រុកវិញ
៤-ស្រុកបន្ទាយស្រី ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅសួនច្បារចំណុចផ្លូវបំបែកខាងត្បូងផ្សារបន្ទាយស្រី ស្ថិតក្នុងភូមិបន្ទាយស្រី ឃុំខ្នារសណ្តាយ ស្រុកបន្ទាយស្រី
៥-ស្រុកក្រឡាញ់ ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅក្នុងបរិវេណសាលាស្រុកក្រឡាញ់ ស្ថិតនៅភូមិ កំពង់ថ្កូវ១ ឃុំកំពង់ថ្កូវ ស្រុកក្រឡាញ់
៦-ស្រុកវ៉ារិន៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅបរិវេណខាងមុខសាលាស្រុកវ៉ារិន ស្ថិតនៅក្នុងភូមិ កញ្ចន់រុន ឃុំប្រាសាទ ស្រុកវ៉ារិន

៧-ស្រុកស្រីស្នំ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅទីធ្លាខាងមុខសាលាស្រុកស្រីស្នំ ស្ថិតនៅភូមិជ្រោយ- នាងងួន ឃុំជ្រោយនាងពួន ស្រុកស្រីស្នំ (ជាប់ផ្លូវជាតិលេខ៦៨)
៨-ស្រុកសូទ្រនិគម ៖រៀបចំបញ្ចាំង នៅទីតាំងខាងមុខផ្សារដំដែក ស្ថិតនៅភូមិដំដែកផ្សារ ឃុំដំដែក ស្រុកសូទ្រនិគម
៩-ស្រុកពួក ៖រៀបចំបញ្ចាំង នៅវិទ្យាល័យចំណេះទូទៅ និងបច្ចេកទេសពួក ស្ថិតនៅក្នុងភូមិប្រយុទ្ធ ឃុំពួក ស្រុកពួក

១០-ស្រុកអង្គរជុំ៖រៀបចំបញ្ចាំង នៅបរិវេណសាលាស្រុកអង្គរជុំ ស្ថិតនៅភូមិក្បាល ឃុំចារឈូក ស្រុកអង្គរជុំ
១១- ស្រុកអង្គរធំ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅក្នុងបរិវេណសាលាឃុំពាក់ស្នែង ក្បែរផ្សារ ចង្ក្រានរយស្ថិតនៅក្នុងភូមិពាក់ស្វែងថ្មី ឃុំពាក់ស្នែងស្រុកអង្គរធំ
១២- ស្រុកប្រាសាទបាគង ៖ រៀបចំបញ្ចាំង នៅបរិវេណសាលាស្រុកប្រាសាទបាតង ស្ថិតនៅ ក្នុងភូមិរលួសខាងកើត ឃុំរលួស ស្រុកប្រាសាទបាគង៕

រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ក្រោមការសម្រេចរបស់ឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញបានធ្វើការណែនាំ៨ចំណុច នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា នេះដើម្បីចូលរួមកម្ពស់កិត្យានុភាពជាតិ ធានាបាននូវសោភ័ណភាព និងអនាម័យ-បរិស្ថានស្អាតក្នុងអំឡុងពេលរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ ចាប់ពី ថ្ងៃទី០៥ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេមលើកទី១២ ចាប់ពី ថ្ងៃទី០៣ ដល់ថ្ងៃទី០៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៣ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។

ការណែនាំរបស់រដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញមានដូចជា៖
១- គ្រប់លំនៅឋាន ផ្សារទំនើប អគារពាណិជ្ជកម្ម រោងចក្រ សហគ្រាស រមណីយដ្ឋាន មជ្ឈមណ្ឌល កម្សាន្ត សំណង់បុរី មូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ (ដូចជាសណ្ឋាគារ ខុនដូ ភោជនីយដ្ឋានជាអាទិ៍) និងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មគ្រប់ប្រភេទផ្សេងទៀត សូមចងទង់ជាតិ ដោយដាក់ដងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និង រៀបចំតុបតែង លម្អ ភ្លើងពណ៌ នៅមុខគេហដ្ឋាន លើអគារ តាមរបង និងនៅមុខមូលដ្ឋានអាជីវកម្ម របស់ខ្លួនឱ្យបានផុលផុស។ ទង់ជាតិ ត្រូវមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវស្របតាមអត្តសញ្ញាណជាតិ និង ត្រូវចង់ឱ្យមានរបៀបរៀបរយល្អ ព្រមទាំងត្រូវពិនិត្យមើលក្រណាត់ទង់ជាតិ ចៀសវាងប្រើប្រាស់ កំណាត់ដាច់រហែក ស្លក់ពណ៌ ឬទក់ ដែលធ្វើឱ្យបាត់បង់សោភណភាព

២- គ្រប់គ្រឹះស្ថានរដ្ឋ-ឯកជន ផ្សារទំនើប អគារពាណិជ្ជកម្ម រោងចក្រ-សហគ្រាស រមណីយដ្ឋាន មជ្ឈមណ្ឌលកម្សាន្ត សំណង់បុរី និងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សូម៖ – ចងបដាពាក្យស្លោក ដែលមានខ្លឹមសារឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអភិវឌ្ឍជាតិ និងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡា ទាំងពីរនេះ ដោយត្រូវចងតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេស និងសមស្របតាមទំហំអគារ ឬទីតាំងរបស់ ខ្លួនចៀសវាងបង្កគ្រោះថា្នក់ និងបាត់បង់សោភណភាព។
រៀបចំបំពាក់ខ្សែភ្លើងពណ៌បំភ្លឺ និងដាក់គោមភ្លើងបំភ្លឺនៅតាមរបងនៅមុខអគារ ឬតាមជញ្ជាំង អគារ ឬដើមឈើ និងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន ឱ្យមានភាពទាក់ទាញ និងសោភណភាព នៅមុខទីតាំងផ្សារទំនើប និងអគារពាណិជ្ជកម្មធំៗ ដែលមានសួនច្បារ និងទឹកបាញ់ ត្រូវរៀបចំ តុបតែងលម្អភ្លើងពណ៍បំភ្លឺចម្រុះពណ៍ ហើយទីតាំងដែលមានបំពាក់ទូរទស្សន៍ LED ត្រូវចាក់ ផ្សាយអំពីសកម្មភាព និងខ្លឹមសារផ្សេងៗពាក់ព័ន្ធនឹងព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡានេះ
សម្រាប់មូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍ ត្រូវដាក់ពាក្យស្លោក ផ្សព្វផ្សាយ និងប្រើប្រាស់ខ្លឹមសារ និងនិមិត្តសញ្ញាផ្សព្វផ្សាយ “ឆ្នាំទស្សនាកម្ពុជា ២០២៣” (Visit Cambodia Year 2023) ដើម្បី ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងនិមិត្តសញ្ញាៗព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអាស៊ីអាគ្នេយ៍លើកទី៣២ និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម លើកទី១២ ឆ្នាំ២០២៣” ជាមួយរូបតំណាង”បូរី និងរំដួល” និងពាក្យស្លោក “កម្ពុជាព្រះរាជាណាចក្រ អច្ឆរិយ ផ្តល់ភាពកក់ក្ដៅ” និង “គ្រប់ថ្ងៃ គឺជាអច្ឆរិយភាព” (Every Day Is A Wonder)
៣- គ្រប់ផ្សាររដ្ឋ ផ្សារឯកជន ផ្សារមីនីម៉ាត (Mini Mart) ហាងលក់ទំនិញ ហាងលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ និង មូលដ្ឋានអាជីវកម្មគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញត្រូវលក់ទំនិញដែលមានបិទស្លាកតម្លៃត្រឹមត្រូវនិងគុណភាពល្អ
៤- គ្រប់លំនៅឋាន មូលដ្ឋានអាជីវកម្ម និងការដ្ឋានសាងសង់សំណង់នានា នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ សូមចូលរួមថែរក្សា និងសម្អាតអនាម័យ-បរិស្ថាននៅតាមទីតាំងរបស់ខ្លួន ដោយត្រូវធ្វើការបោស សម្អាត ប្រមូលទុកដាក់ និងវេចខ្ចប់សំរាម ឬកាកសំណល់ផ្សេងៗឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមលក្ខណៈ បច្ចេកទេស និងបញ្ចេញឱ្យបានទៀងទាត់តាមពេលវេលាកំណត់
៥- គ្រប់គេហដ្ឋាន និងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មគ្រប់ប្រភេទនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបញ្ឈប់ការហាល សម្លៀកបំពាក់ ឬសម្ភារៈប្រើប្រាស់ផ្សេងៗនៅខាងមុខ ឬលើដំបូលគេហដ្ឋានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សោភណភាព
៦- ដោយឡែកចំពោះទីតាំងដីទំនេរ និងម្ចាស់ការដ្ឋានសាងសង់សំណង់នានាស្ថិតនៅតាមបណ្តោយ មហាវិថី និងវិថីសំខាន់ៗនានា ត្រូវរៀបចំធ្វើរបងបិទបាំងទីតាំងរបស់ខ្លួន ឬកែលម្អឱ្យមាន សោភណភាព និងរបៀបរៀបរយល្អ
៧-បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ និងគ្រប់មូលដ្ឋានអាជីវកម្មទាំងអស់ ត្រូវចូលរួមសហការជាមួយកម្លាំងមាន សមត្ថកិច្ចគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ដើម្បីរក្សាការពារសន្តិសុខ សុវត្ថិភាព សណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ និង របៀបរៀបរយសង្គម ឱ្យបានល្អប្រសើរក្នុងអំឡុងពេលរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ទាំងពីរនេះ សំដៅចូលរួម លើកកម្ពស់កិត្តិនាមរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និង ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងមូល
៨- រដ្ឋបាលខណ្ឌទាំង១៤ និងមន្ទីរ-អង្គភាពជំនាញ់ជុំវិញរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបំផុសចលនា ប្រជាពលរដ្ឋ និងវិស័យឯកជនទាំងអស់ ឱ្យយល់ដឹងទូលំទូលាយពីសារសំខាន់ដើម្បីបង្កើនការ ចូលរួមលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រដល់ការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាទាំងពីរនេះឱ្យបានផុលផុសនិងអធិកអធម៕

ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំដងពែង ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង ក្នុងតំបន់ឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូង បានប្រទះឃើញ និងក្រពើភ្នំសត្វ១ក្បាល ទម្ងន់ ៣.៥គីឡូក្រាម ប្រវែង ១.១៥ម៉ែត្រ ដែលជាសត្វកម្របំផុតក្នុងពិភពលោកយកមកប្រគល់ជូនមន្រ្តីឧទ្យានុរក្សនៃក្រសួងបរិស្ថាន។

ក្រោយពីបានពិនិត្យដោយសហការជាមួយមន្រ្តីជំនាញរបស់អង្គការសត្វព្រៃនិងរុក្ខជាតិ អន្តរជាតិ Fauna and Flora International ឃើញថាក្រពើភ្នំខាងលើ គឺជាក្រពើធម្មជាតិ មិនមែនជាក្រពើដែលអង្គការធ្លាប់បានលែងនោះទេ។ តាមការបញ្ជាក់របស់មន្រ្តីឧទ្យានុរក្សនៃក្រសួងបរិស្ថាន និងអង្គការ Fauna and Flora International បានយកក្រពើភ្នំ១ក្បាលនេះ ទៅលែងនៅទីជម្រកធម្មជាតិវិញ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា តំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា បានផ្តល់ជាទីជម្រកយ៉ាងល្អ សម្រាប់ការរស់រានរបស់សត្វក្រពើភ្នំ ចាប់ពីតំបន់អូរសោម ក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ រហូតដល់តំបន់ឆាយរាបនៃប្រព័ន្ធព្រែកកំពង់សោម ស្រុកស្រែអំបិល ខេត្តកោះកុង ខណៈសត្វកម្រនៅលើពិភពលោក និងកំពុងមានវត្តមានច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕

ចៅក្រមស៊ើបសួរ នៃសាលាដំបូងខេត្តកំពត លោក ឈុន ច័ន្ទសីហា បានចេញដីកាបង្គាប់ឱ្យឃុំខ្លួនអភិបាលរងក្រុងបូកគោ លោក គឹម បញ្ញា នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ នេះ ពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើប្រពន្ធរបស់ខ្លួន។

ក្នុងដីកាបង្គាប់ឱ្យឃុំខ្លួន តុលាការបានបញ្ជាក់ថាជនត្រូវចោទឈ្មោះ គឹម បញ្ញា ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទ «ហិង្សាប្រព្រឹត្តដោយសហព័ទ្ធ ឬអនីតិសង្វាក់ជន (ប្ដីវាយប្រពន្ធ)» ប្រព្រឹត្តនៅចំណុចភូមិអណ្ដូងខ្មែរ សង្កាត់អណ្ដូង ក្រុងកំពត ខេត្តកំពត កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២២ និងថ្ងៃទី១២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២២។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា អភិបាលរងក្រុងបូកគោ ឈ្មោះ គឹម បញ្ញា ត្រូវបានស្នងការដ្ឋាននគរបាលខេត្តកំពត កោះហៅឱ្យចូលបំភ្លឺ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣កន្លងទៅ ក្រោយការបង្ហោះសាររបស់ភរិយាថា លោកបានប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារម្តងហើយម្តងទៀត។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសួរនាំនៅអធិការដ្ឋាននគរបាលក្រុងកំពត កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនខ្លួនលោក គឹម បញ្ញា ទៅកាន់សាលាដំបូងខេត្ដកំពត កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ដើម្បីចាត់ការតាមនីតិវិធី ពាក់ព័ន្ធការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាលើភរិយា៕