ជាទូទៅ នៅពេលដែលយើងមានបញ្ហាដូចជា រលាកអញ្ចាញធ្មេញ ឬពងបែកមាត់ យើងមិនសូវជាចាប់អារម្មណ៍ប៉ុន្មានទេ ព្រោះគិតថាវាជាបញ្ហាទូទៅ ដែលមនុស្សភាគច្រើនកើតស្ទើរគ្រប់គ្នា។ ប៉ុន្តែមានដឹងអត់ថា មាត់របស់យើងក៏អាចកើតមានបញ្ហាគីសក្នុងមាត់បានដែរ។ ដូច្នេះហើយតើអ្វីទៅគឺជាគីសក្នុងមាត់?
គីសក្នុងមាត់គឺជាថង់ខ្យល់មួយដែលផ្ទុកសារធាតុរាវ ហើយលាយឡំនិងសារធាតុហ្គាស នឹងមានរាងជារង្វង់ឬពងក្រពើ ដែលស្ថិតនៅឆ្អឹងថ្គាមផ្នែកខាងក្រោម ឬផ្នែកខាងលើ។

មូលហេតុអ្វីបានជាមានគីសក្នុងមាត់?
គីសក្នុងមាត់ភាគច្រើនកើតឡើងដោយសារធ្មេញរបស់យើងងាប់សសៃ ឬរលាកដល់បណ្តូលធ្មេញ ដោយមិនមានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។

តើគីសក្នុងមាត់មានផលប៉ះពាល់អ្វីខ្លះដល់សុខភាព?
គីសក្នុងមាត់មានផលប៉ះពាល់ជាច្រើនដល់សុខភាពដូចជា៖ បាត់បង់ធ្មេញ ខូចទម្រង់មុខ មានការឈឺចាប់ និងហើមជាដើម លើសពីនេះបើសិនមិនមានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវនោះវាក៏អាចបណ្តាលឱ្យមានការប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតបានទៀតផង។

តើធ្វើយ៉ាងម៉េចទើបព្យាបាលជំងឺនេះបាន?
គីសក្នុងមាត់មាន២ទំហំគឺគីសដុំតូច និងគីសដុំធំ។ គីសដុំតូចយើងអាចព្យាបាលតាមរយះការដាក់ថ្នាំនៅចន្លោះធ្មេញ និងស្ថិតនៅក្រោមការតាមដានរបស់ទន្តពេទ្យ។ គីសដុំធំគឺយើងអាចព្យាបាលដោយធ្វើការវះកាត់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្នកជំងឺដែលមានគីសក្នុងមាត់ដាច់ខាតត្រូវតែទៅជួបនឹងទន្តពេទ្យដើម្បីធ្វើការវះកាត់ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ៕

ត្រឹមរយៈពេល២ខែ ដើមឆ្នាំ២០២៣ កម្ពុជាទទួលបានទេសចរជប៉ុនចំនួន ១១,៤៦៥នាក់ មានការកើនឡើង ១១៧៦.៧% ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២២ ខណៈក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ កម្ពុជារំពឹងថានឹងទទួលបានទេសចរជប៉ុនប្រមាណ ៧ម៉ឺននាក់។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងពីក្រសួងទេសចរណ៍ស្តីពីពិព័រណ៍កម្ពុជា Cambodia Festival 2023 នៅទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន។

ប្រទេសជប៉ុនជាទីផ្សារគោលដៅសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា បើយោងតាមស្ថិតិទេសចរណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាទទួលបានទេសចរចំនួន២,២៧៦,៦២៦ នាក់ កើនឡើង១០៥៨.៦% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១ ដែលក្នុងនោះទេសចរជប៉ុនមានចំនួន២៩,៧៣៣នាក់ មានការកើនឡើង ១៣៧៨.៥% បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២១។

ដោយឡែក ក្នុងឆ្នាំ២០២៣នេះ កម្ពុជារំពឹងថានឹងទទួលបានទេសចរជប៉ុនប្រមាណ៧ម៉ឺននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២៣។ ការរំពឹងនេះធ្វើឡើងនាឱកាស កម្ពុជាជំរុញការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជានៅលើទីផ្សារជប៉ុន ក្នុងពិព័រណ៍កម្ពុជា Cambodia Festival 2023 នៅទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុនថ្ងៃទី៣-៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣។

គួរបញ្ជាក់ថា កម្មវិធីពិព័រណ៍កម្ពុជាឆ្នាំ២០២៣មានការតាំងបង្ហាញផលិតផល ម្ហូបអាហារ ភេសជ្ជៈ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍របស់ខ្មែរ និងការបង្ហាញផ្សព្វផ្សាយពីសិល្បៈ វប្បធម៌ ប្រពៃណី តាមរយៈការសម្តែងសិល្បៈជូនភ្ញៀវទស្សនាកម្សាន្ត ដោយមានស្តង់សរុបប្រមាណ១០០ស្តង់។ ឆ្នាំនេះផងដែរ ពិព័រណ៍កម្ពុជារំពឹងថានឹងមានអ្នកចូលរួមទស្សនាពីសំណាក់ភ្ញៀវបរទេស និងជនជាតិខ្មែរប្រមាណជា៥ម៉ឺននាក់។នៅក្នុងកម្មវិធីខាងលើនេះ មានការចូលរួមជាអធិបតីពីសំណាក់ឯកឧត្តម ទុយ រី ឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសជប៉ុន ឯកឧត្តម ឈួន ដារា រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋលេខាធិការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឯកឧត្តម IMAMURA Masahiro សមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រជប៉ុន និងជាប្រធានសម្ព័ន្ធមិត្តភាពសភាជប៉ុន-កម្ពុជា ឯកឧត្តម TAKAGI Kei អនុរដ្ឋមន្ត្រីទំនាក់ទំនងការបរទេសនៃប្រទេសជប៉ុន និងកញ្ញា MINAMINO Yoko ទូតសុឆន្ទៈនៃខួបលើកទី៧០នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតកម្ពុជា-ជប៉ុន អមដោយពិធីកាត់ខ្សែបូ ការសម្តែងសិល្បៈ របាំអប្សរា និងការដើរទស្សនាតាមស្តង់ពិព័រណ៍នានារបស់គណៈអធិបតី៕

កាលពីម្សិលមិញ លោក ម៉ម សូណង់ដូ បានដឹកនាំសហការីទៅចុះបញ្ជីគណបក្ស និងបញ្ជីបេក្ខជនតំណាងរាស្រ្ត សម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្រ្ត នីតិកាលទី៧។

បើតាម គ.ជ.ប គណបក្សសំបុកឃ្មុំសង្គមប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោក ម៉ម សូណង់ដូ គឺជាគណបក្សទី១០ហើយដែលចុះបញ្ជីគណបក្ស និងបញ្ជីបេក្ខជនទាំងពេញសិទ្ធិ និងបម្រុង។

សូមរំលឹកផងដែរថា មហាជនមួយចំនួន ជាពិសេសពលរដ្ឋវ័យចំណាស់ ចាប់ផ្ដើមស្គាល់ លោក ម៉ម សូណង់ដូ តាម​រយៈ​ការ​ផ្សាយ​សំឡេង​នៃ​រលក​វិទ្យុ​សំបុក​ឃ្មុំ។ តាមរយៈក្បាលមេក្រូវិទ្យុផ្ទាល់ខ្លួននេះ លោក ម៉ម សូណង់ដូ បានអត្ថាធប្បាយ​​ព្រឹត្តិការណ៍​នយោបាយ ទំនាស់​ដីធ្លី និង​បញ្ហា​ព្រំដែនជាដើម៕

នាព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា នេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ម៉ុង ឫទ្ធី សមាជិកព្រឹទ្ធសភារបស់គណបក្សប្រជាជន និងជាអគ្គនាយកក្រុមហ៊ុន Mong Reththy Group Ltd បានប្រកាសជាថ្មីនៅលើបណ្តាញសង្គមដល់ក្រុមជនល្មើសដែលលួចកាប់ដើមឈើដែលលោកខំរក្សាទុកគ្មានសល់ ហើយលោកនឹងប្រើសិទ្ធិគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីថែរក្សាព្រៃឈើទុកជាប្រយោជន៍ដល់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ។

តាមខ្លឹមសាររបស់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ម៉ុង ឫទ្ធី បានរៀបរាប់យ៉ាងដូច្នេះថា «
ថ្ងៃនេះខ្ញុំសូមប្រកាសសាជាថ្មី ទៅដល់ក្រុមជនល្មើស ដែលបាននាំគ្នាមកកាប់បំផ្លាញ ព្រៃឈើដែលនៅសេសសល់ ព្រៃឈើនេះខ្ញុំបានខិតខំប្រឹងប្រែង ថែរក្សាការពារអស់រយៈពេល២៨ឆ្នាំកន្លងទៅហើយ នៅភ្នំតាកឹងគីឡូម៉ែត្រ១៥៨ ផ្លូវជាតិលេខ៤ ភូមិមនោរម្យ ឃុំតានៃ ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ។ បើជនល្មើសទាំងអស់គ្នា មិនបញ្ឈប់សកម្មភាពនេះទេ ខ្ញុំនឹងប្រើសិទ្ធិគ្រប់បែបយ៉ាងដែលមាន ដើម្បីថែរក្សាការពារព្រៃឈើនេះ ក្នុងន័យទុកជាប្រយោជន៍តកូនចៅទៅអនាគត» ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ម៉ុង ឫទ្ធី ជាអ្នកជំនួញមានប្រជាប្រិយភាពម្នាក់នៅលើបណ្តាញសង្គមតែងតែមានចិត្តករុណា ជាពិសេសឧត្តមភរិយារបស់លោកត្រូវមហាជនកោតសរសើរខ្លាំងពីការរស់នៅដូចប្រជាជនទូទៅធម្មតា ធ្វើផ្អក ធ្វើប្រហុក មិនប្រកាន់ខ្លួនជាលោកជំទាវមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ឡើយ៕

នៅលើភពផែនដីរបស់យើងមានសត្វជាច្រើនប្រភេទដែលសត្វខ្លះមានអាយុវែង និងខ្លះទៀតក៏មានអាយុខ្លី ដូច្នេះហើយថ្ងៃនេះយើងខ្ញុំនឹងនាំប្រិយមិត្តមកស្គាល់សត្វទាំង៧ ដែលមានអាយុវែងបំផុតនៅលើផែនដី ៖

១.ត្រីឆ្លាមគ្រីនឡែនដ៍ (Greenland Shark)៖ ត្រីឆ្លាមហ្គ្រីនឡែនដ៍ រស់នៅក្នុងមហាសមុទ្រអាក់ទិក និងអាត្លង់ទិចខាងជើង ដែលមានជម្រៅជាមធ្យមពី ៤.០០០ទៅ ៧,០០០ហ្វីត។ ត្រីឆ្លាមប្រផេះនេះអាចរស់នៅបាន ២៧២ឆ្នាំ ឬអាចមានជីវិតរស់នៅជាអតិបរមារហូតដល់ទៅ ៣៩២ឆ្នាំ។

២.លៀសសមុទ្រជីអូដាក់ ឬលៀសប្រម៉ោងដំរី (Geoduck Clam)៖ លៀសសមុទ្រជីអូដាក់ ដែលជាសត្វរស់នៅក្នុងទឹកប្រៃនេះ រស់នៅបានលើសពី ១៦៥ឆ្នាំ។ សត្វប្រភេទនេះ លូតលាស់លឿនណាស់ បន្ទាប់ពីកើតមកភ្លាម ដែលជាមធ្យមវាលូតលាស់បាន ១អ៊ីញក្នុងមួយឆ្នាំ ក្នុងអំឡុងរយៈពេល ៤ឆ្នាំដំបូង។

៣.បង្គួយ តូតារ៉ា (Tuatara)៖ បង្គួយប្រភេទនេះ គឺជាសត្វមួយក្នុងចំណោម សត្វឆ្អឹងខ្នង ដែលមានជីវិតយូរជាងគេលើផែនដីយើងនេះ ខណៈដែលពួកវាខ្លះរស់នៅបានប្រហែល ១០០ឆ្នាំឯណោះ។

៤.ជន្លេនសមុទ្របំពង់ ឡាមឺលីប្រាឈៀ (Lamellibrachia Tube Worm)៖ សត្វសមុទ្រប្រភេទនេះ រស់នៅបានចន្លោះពី ១៧០ទៅ ២៥០ឆ្នាំ។ ជន្លេនបំពង់ ឡាមឺលីប្រាឈៀ មានលក្ខណៈពិសេសមួយប្លែកជាងគេ ក្នុងចំណោមប្រភេទសត្វស្រដៀងៗគ្នាដូចវា ពីព្រោះពួកវាលូតលាស់យឺតៗពេញមួយជីវិត រហូតដល់មានប្រវែងជាង ៦ហ្វីត។

៥.សត្វសមុទ្រដែលមានបន្លា រេដស៊ី (Red Sea Urchin)៖ សត្វសមុទ្រ រេដស៊ី អាចរស់នៅបានចាប់ពី ១០០ទៅ ២០០ឆ្នាំ។ ពួកវា មានតែនៅក្នុងសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ជាពិសេសនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិច នៃអាមេរិកខាងជើង និងឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងជើង នៃប្រទេសជប៉ុន ហើយពួកវារស់នៅតាមទឹករាក់ និងខ្លះទៀតរស់នៅតាមក្រហែងថ្ម៕