ប្រទេសថៃ ៖ តើសង្គមថៃចេះតែយ៉ាងម៉េចនៅក្នុងខ្លួន បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបើកការវាយប្រ.ហារជាថ្មីមកលើកម្ពុជា ដោយប្រើប្រាស់សព្វាវុ.ធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែ.កបំផ្លា.ញប្រាសាទបុរាណ ស្ពាន និងតំបន់ជនស៊ីវិលកម្ពុជាមិនអស់ចិត្ត ថែមទាំងនាំគ្នាប្តឹងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា និងចោទប្រកាន់ដោយគ្មានមូលដ្ឋាន ។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ សហព័ន្ធប្រជាជនថៃការពាររាជានិយម និងក្រុមនិស្សិតមកពីសាលាវិជ្ជាជីវៈ Minburi បានដាក់ពាក្យប្តឹងសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា, សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោកជំទាវឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ដោយចោទប្រកាន់ពីបទឧក្រិ.ដ្ឋជនសង្គ្រា.ម ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Matichon Online កាលពីវេលាម៉ោង១០ព្រឹក ថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ សហព័ន្ធប្រជាជនថៃការពាររាជានិយម និងក្រុមនិស្សិតមកពីសាលាវិជ្ជាជីវៈ Minburi បានមកកាន់មជ្ឈមណ្ឌលទទួលពាក្យបណ្តឹងនៃស្ថានីយប៉ូលិសកណ្តាលនៅទីក្រុងបាងកក ដើម្បីដាក់ពាក្យប្តឹងសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជា, សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងលោកជំទាវឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ពីបទឧក្រិ.ដ្ឋជនសង្គ្រា.ម ដោយស្នើឱ្យចាត់វិធានការតាមច្បាប់ប្រទេសថៃ ។

ពួកគេបានបញ្ជូនឯកសារទៅឱ្យតុលាការត្រួតពិនិត្យថា តើសម្តេចទាំងពីរ និងលោកជំទាវ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា បានប្រព្រឹត្តបទល្មើសនៅប្រទេសថៃដែរឬទេ ប្រសិនបើតុលាការពិនិត្យឃើញថា បានប្រព្រឹត្តបទល្មើស គឺពួកគេស្នើឱ្យចាត់វិធានការតាមផ្លូវច្បាប់ និងឱ្យសមត្ថកិច្ចថៃចាប់ខ្លួនសម្តេចទាំងពីរ រួមទាំងលោកជំទាវ ឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា ពីបទឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាម ។

ប្រធានសហព័ន្ធប្រជាជនថៃការពាររាជានិយម លោក រ៉ាសេន ត្រាគូនវៀង និយាយថា ការដាក់ពាក្យប្តឹងសម្តេចទាំងពីរ និងលោកជំទាវ គឺជាវិធីមួយអាចធ្វើឱ្យកម្ពុជាអស់វិធីទប់ទល់ជាមួយថៃ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃបានស្លាប់ជាង២០នាក់ និងកងទ័ពជាច្រើនទៀតក្លាយជាជនពិការ ខណៈពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនត្រូវជម្លៀសចេញពីលំនៅឋាន ។ ពួកគេចោទប្រកាន់ថា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន មិនអនុវត្តតាមពាក្យសម្តី មិនថាកិច្ចប្រជុំ GBC ឬកិច្ចប្រជុំផ្សេងៗ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីធ្វើសាក្សីអនុវត្តបទឈប់បាញ់ និងដោះមីន ព្រមទាំងនិយាយបំភ្លៃថា កម្ពុជាបា.ញ់ថៃ និងផ្សាយព័ត៌មានថៃឈ្លានពាន ។ ក្រុមអ្នកមកពាក្យដាក់ពាក្យប្តឹងនិយាយដើរតួជាជនរងគ្រោះថា ថៃទៅវិញទេ ដែលរងការល្មើសអធិបតេយ្យ និងស្នើឱ្យស្ថាប័នទាំងអស់ចាត់វិធានការកម្ពុជាយ៉ាងពេញទំហឹង មិនទាំងស្ថាប័នកងទ័ព និងក្រសួងការបរទេស ។

ប្រធានសហព័ន្ធនិយាយទៀតថា សង្គ្រាមរយៈពេល១០ថ្ងៃមកនេះ គ្មានប្រទេសណាថ្កោលទោសពីសកម្មភាពឈ្លានពានរបស់ថៃទេ ទើបខ្លួនសន្និដ្ឋានសហគមន៍អន្តរជាតិយល់ស្របនឹងកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ។ ដូច្នេះ ថៃត្រូវចាប់យកឱកាសនេះចាត់ការកម្ពុជាឱ្យខ្ទេចខ្ទីគ្រប់វិស័យ បើមិនដូច្នោះ ថៃនឹងបាត់បង់ឱកាស ហើយកុំនិយាយថា ថៃជាប្រទេសធំធ្វើបាបប្រទេសតូច ។

ក្រៅពីនេះ ប្រធានសហព័ន្ធមិនពេញចិត្តនឹងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ដែលព្យាយាមជួយសម្របសម្រួលបញ្ចប់សង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ថានាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីជ្រៀតជ្រែកធ្វើឱ្យថៃបាត់ប្រយោជន៍តាំងពីការជួយអន្តរាគមន៍ក្នុងសង្គ្រាមលើកដំបូងធ្វើឱ្យកងទ័ពថៃឈប់បាញ់ រហូតដល់ថៃមិនអាចដណ្តើមយកប្រាសាទតាក្របី ។ ហេតុនេះ ស្នើឱ្យនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីឈប់លូកដៃក្នុងជម្លោះកម្ពុជា-ថៃ ។

ចំណែកលោក ថាណាឌេត ស្រ៊ីសុងក្រាម តំណាងនិស្សិតមកពីសាលាវិជ្ជាជីវៈ Minburi បានចោទប្រកាន់យុវជនកម្ពុជាដែលស្នាក់នៅប្រទេសថៃ រករឿងឈ្លោះជាមួយយុវជនថៃជាច្រើនលើក ដែលទាមទារឱ្យតុលាការថៃចាត់វិធានការតាមច្បាប់ ។ ក្រៅពីនេះ ចង់ឱ្យសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនយុវជនកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះទាំងអស់ ពីព្រោះក្រុមនិស្សិតមកពីសាលាវិជ្ជាជីវៈ Minburi មិនចង់ចាត់ការដោយខ្លួនឯង ថែមទាំងគំរាមថា ពលរដ្ឋកម្ពុជាណាដែលស្នាក់នៅប្រទេសថៃហើយបង្កជម្លោះនោះ នឹងពិបាករស់នៅប្រទេសថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា មេដឹកនាំថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានបើកដៃឱ្យកងទ័ពបើកការវាយប្រហារកម្ពុជាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងសាហាវព្រៃផ្សៃបំផុត ដែលបំផ្លាញប្រាសាទបុរាណ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ស្ពាន សាលារៀន ផ្ទះសម្បែង និងទ្រព្យសម្បត្តិពលរដ្ឋកម្ពុជាយ៉ាងច្រើន ដោយការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកមិនរើសគោលដៅ ។ លោក Anutin ទើបជាឧក្រិដ្ឋជនសង្គ្រាមពិតប្រាកដ ដែលពលរដ្ឋកម្ពុជាគួរដាក់ពាក្យប្តឹង មិនមែនខាងថៃដែលបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានម្តងហើយម្តងទៀត នាំគ្នាដាក់ពាក្យប្តឹងជនរងគ្រោះនោះទេ វាដូចគ្នានឹងចោរលួចរបស់គេហើយ ប្តឹងឱ្យសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួនម្ចាស់ ដើម្បីកុំឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិថ្កោលទោសពីការបង្កសង្គ្រាមរបស់ខ្លួន ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា, សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា និងជំទាវឧត្តមសេនីយ៍ឯក ម៉ាលី សុជាតា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា មិនបានប្រព្រឹត្តអ្វីខុសដូចការចោទប្រកាន់របស់ថៃឡើយ ។ សម្តេចទាំងពីរប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ គោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ និងស្នើឱ្យថៃងាកមកគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពឡើងវិញដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាម ប៉ុន្តែលោក Anutin ទៅវិញទេ ដែលមិនព្រមបញ្ចប់សង្គ្រាមសម្លាប់ជនស្លូតត្រង់កម្ពុជាជាបន្តបន្ទាប់ ។ ហេតុអ្វីជនជាតិថៃមិនដាក់ពាក្យប្តឹងមេដឹកនាំរបស់ខ្លួនទៅ ដែលបើកដៃឱ្យកងទ័ពបាញ់ប្រហារកម្ពុជាមិនឈប់ឈរបែបនេះ ៕

ប្រទេសថៃ៖ រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិរបស់ថៃ ទទួលស្គាល់ថាមានការសោ.កស្ដាយចំពោះការខាតបង់ដ្រូនដែលត្រូវបានកម្ពុជាបា.ញ់ទម្លាក់កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ដោយមិននឹកស្មានទាល់តែសោះថា កម្ពុជាក៏មានប្រព័ន្ធប្រឆាំងដ្រូនដែលមានសមត្ថភាពខ្លាំង អាចកម្ទេចដ្រូនតម្លៃខ្ទង់លានដុល្លាររបស់ខ្លួនបែបនេះឡើយ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Standard របស់ថៃនៅថ្ងៃសុក្រនេះ។

នៅរសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ លោក ណាត់ថាផុល ណាក់ផានិច រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បានថ្លែងនៅចំពោះមុខអ្នកសារព័ត៌មានថា ទាក់ទងនឹងរូបភាពដែលចេញផ្សាយដោយកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ម្សិលមិញនេះ ដែលបង្ហាញឲ្យឃើញពីដ្រូនស៊ើបការណ៍ខ្នាតធំមួយត្រូវបានធ្លាក់និងឆេះនោះ គឺពិតជាដ្រូនរបស់ថៃមែន ដែលវាអាចជាជាម៉ូដែល DP-20 ឬ D-eyes 04។

លោក ណាត់ថាផុល បន្តថា ការធ្លាក់នេះអាចបណ្ដាលមកពីភាគីកម្ពុជា ក៏មានអាវុធប្រឆាំងដ្រូនខ្លាំងក្លាផងដែរ ទើបអាចធ្វើឲ្យខូចខាតប្រព័ន្ធបញ្ជារបស់វានិងនាំឲ្យធ្លាក់ឆេះបែបនេះ។ ហើយរដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិថៃរូបនេះបានទទួលស្គាល់ថា ការខាតបង់មួយចំនួន គឺពិតគួរឱ្យសោកស្តាយ។

តែយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ណាត់ដាផុល បានព្យាយាមនិយាយយកល្អថា «វានឹងខុសប្រសិនបើមានឧបករណ៍ប្រើហើយ ប៉ុន្តែមិនហ៊ានយកប្រើប្រាស់។ ដូច្នេះ យើងត្រូវតែប្រើប្រាស់អ្វីដែលយើងមានក្នុងប្រតិបត្តិការចាំបាច់ ខណៈការខូចខាតគឺតែងតែកើតមានដោយចៀសមិនផុត។»

គួរជម្រាបថា កាលពីយប់ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ម្សិលមិញនេះ ប្រជាពលរដ្ឋបានប្រទះឃើញអាកាសយានគ្មានមនុស្សបើកមួយគ្រឿងធ្លាក់និងឆេះ នៅចំណុចភូមិទួលពង្រ សង្កាត់អូរឬស្សី ក្រុងប៉ោយប៉ែត និងក្រោយមកក៏បានរាយការណ៍ពីករណីនេះទៅកាន់អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន។

ក្រោយបានទទួលដំណឹងពីប្រជាពលរដ្ឋ អាជ្ញាធរ និងសមត្ថកិច្ចបានចុះពិនិត្យដល់ទីតាំងកើតហេតុ ហើយបានធ្វើការសនិដ្ឋានថា យាននេះគឺជាដ្រូនស៊ើបការណ៍ខ្នាតធំរបស់យោធាថៃ ដែលចំពោះការធ្លាក់នេះទៀតសោត អាចមិនមែនដោយចៃដន្យឡើយ ហើយជាក់ស្ដែងបើតាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិថៃនៅពេលនេះ ការធ្លាក់របស់ដ្រូនស៊ើបការណ៍របស់ខ្លួននោះ គឺបណ្ដាលមកពីការបា.ញ់ទម្លាក់ដោយអាវុ.ធប្រឆាំងដ្រូនរបស់កម្ពុជា៕

បន្ទាប់ពីកត់សម្គាល់ឃើញពីក្រសែភ្នែករបស់អន្តរជាតិកំពុងសម្លឹងមកកាន់ទង្វើដ៏គគ្លើ.ន និងអសីលធម៌របស់ខ្លួនក្នុងការឈ្លានពានលើកម្ពុជា ប្រទេសថៃឥឡូវនេះកំពុងចាប់ផ្ដើមងាកទៅប្រើល្បិចចាស់ តាមរយៈការចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងមជ្ឈមណ្ឌលបោ.កប្រាស់ និងឧក្រិដ្ឋក.ម្មតាមអនឡាញវិញ ដើម្បីបង្វែងការយល់ឃើញរបស់បរទស។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod ដោយដកស្រង់សម្ដីកងទ័ពភូមិភាគទី២ថា ថៃមិនបានប្រយុទ្ធនឹងកម្ពុជាទេ ប៉ុន្ដែថៃកំពុងប្រយុទ្ធនឹងការឆបោកតាមអនឡាញ។ នេះមិនមែនជាសង្គ្រាមព្រំដែនឡើយ វាគឺជាសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងក្រុមឆបោកអនឡាញ ព្រោះផលជះអវិជ្ជមាននៃក្រុមឧក្រិដ្ឋជនអនឡាញនេះមិនមែនទៅលើតែតំបន់ណាមួយទេ ប៉ុន្ដែវាបានប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធសន្ដិសុខជាតិទូទាំងពិភពលោក។ ថៃកាត់បន្ថយការគំរាមកំហែង ប៉ុន្ដែមិនពង្រីកសង្គ្រាមទេ, ថៃការពារជនស៊ីវិល មិនបង្កមហន្ដរាយដល់ជនស្លូតត្រង់ឡើយ។ នេះបើតាមសារព័ត៌មានថៃដដែលបញ្ជាក់បន្ថែម។

សម្ដីស្ដាប់ទៅពីរោះ ប៉ុន្ដែសកម្មភាពជាក់ស្ដែងហាក់ផ្ទុយពីការពិត ព្រោះជនស៊ីវិលកម្ពុជាជាច្រើននាក់បានស្លាប់និងរបួសដោយសារការវាយប្រហាររបស់ថៃ។ ក្រៅពីនេះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើនរងនូវការបំផ្លិចបំផ្លាញ ហើយអ្វីដែលសំខាន់គឺយោធាថៃបានប្រើយន្ដហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកចូលកាន់តែជ្រៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា។ ទាំងនេះឬដែលយោធាថៃអះអាងថា ធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងការឆបោកអនឡាញ មិនមែនឈ្លានពានកម្ពុជា និងមិនសំដៅលើជនស៊ីវិលស្លូតត្រង់?

លោកបណ្ឌិត យង់ ពៅ អ្នកជំនាញភូមិសាស្ដ្រនយោបាយ បានបញ្ជាក់ថា ថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់របស់ប្រទេសថៃ តែងតែបង្វែរសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ខណៈពេលនេះក៏កំពុងបំផុសព័ត៌មានដើម្បីគេចចេញពីការទទួលខុសត្រូវនៃការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ទង្វើដែលមិនទទួលខុសត្រូវនេះមិនអាចរួចខ្លួនពីសំណាញ់ច្បាប់អន្ដរជាតិបានទេ ព្រោះអ្វីដែលថៃបានឈ្លានពានកម្ពុជា បានបង្កើតជាសក្ខីកម្មដោយខ្លួនឯងរួចទៅហើយ កម្ពុជានិងអន្ដរជាតិមិនចាំបាច់ស្វែងរកសក្ខីកម្មនោះឡើយ។

គួរជម្រាបថា គិតមកដល់ថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នេះ មានរយៈពេល១២ថ្ងៃហើយ ដែលយោធាថៃបានវាយប្រហារឈ្លានពានកម្ពុជា និងមិនទាន់បញ្ឈប់សកម្មភាពនៅឡើយ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ។ យោធាថៃបានប្រើប្រាស់អាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទវាយប្រហារលើកម្ពុជា និងថែមទាំងប្រើប្រាស់ផ្សែងពុលផងដែរ។ តែទោះជាបែបនេះក្ដី កងទ័ពកម្ពុជាកំពុងបន្ដប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វាហាប់ ស្វិតស្វាញ ប្រឆាំងសត្រូវឈ្លានពានទឹកដី និងមិនចុះញ៉មការគំរាមកំហែងណាមួយឡើយ។ នេះបើតាមអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាសង្កត់ធ្ងន់បន្ថែម៕

ប្រទេសថៃ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ បានចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាដោយឥតអៀនខ្មាស និងទាំងគ្មានភស្តុតាងថា បានបញ្ជាដ្រូនឲ្យហោះចូលទៅជិតស្ថានីយ៍ខួងអណ្តូងប្រេងរបស់ថៃ ដែលស្ថិតក្នុងដែនសមុទ្រថៃ។ ការចោ.ទប្រកាន់នេះ ធ្វើឡើងក្រោយពេលថៃខ្លួនឯងបានបញ្ជូនដ្រូនស៊ើបការណ៍ចូលដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ ប៉ុន្តែបានធ្លាក់ឆេះនៅពេលកម្ពុជាបានប្រទះឃើញ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Standard របស់ថៃ នៅរសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក ណាត់ថាផុល ណាក់ផានិច បានថ្លែងពីក្តីបារម្ភទាក់ទងនឹងរបាយការណ៍របស់កងទ័ពជើងទឹកភូមិន្ទថៃ ថាបានឃើញដ្រូនរបស់កម្ពុជាមួយគ្រឿង ហោះឆ្វែលស្ថានីយ៍ខួងប្រេងមួយកន្លែងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រថៃ។

រដ្ឋមន្រ្តីរូបនេះបានបន្តចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាដោយគ្មានមូលដ្ឋានថា នេះអាចជាការប៉ុនប៉ងបំផ្លាញដោយកម្ពុជា ដើម្បីសងសឹកចំពោះការរឹតបន្តឹងការដឹកជញ្ជូនប្រេង និងសម្ភារៈយោធារបស់ថៃចូលទៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោក ណាត់ថាផុល បានបន្ថែមថា៖ «យ៉ាងណាក៏ដោយ រឿងដ្រូននេះ កំពុងឋិតក្នុងការពិចារណា និងមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបាននៅឡើយទេ ពេលនេះ លោកកំពុងដាក់ការស៊ើបអង្កេត ចាំបាច់បន្ថែមទៀតថា តើដ្រូននេះគឺជារបស់ភាគីកម្ពុជា ឬជារបស់នរណាឱ្យពិតប្រាកដ?»។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិថៃដូចខាងលើនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីដ្រូនស៊ើបការណ៍ខ្នាតធំរបស់ខ្លួនមួយគ្រឿង បានធ្លាក់នៅក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ត្រង់ចំណុចក្រុងប៉ោយប៉ែត ក្នុងអំឡុងពេលប្រតិបត្តិហោះហើរយកការណ៍ពីកម្ពុជា កាលពីយប់ថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី១៨ ខែធ្នូ៕

លើកនេះមិនដូចលើកមុនឡើយ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពត្រូវបានភាគីថៃបំពានជាថ្មី ថៃបានហែកកិច្ចព្រមព្រៀងចោលដោយគ្មានញញើតពីប្រទេសជាហត្ថលេខី សម្បីតែសហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ី បានចេញមុខសម្របសម្រួលរួចហើយ ក៏ថៃមិនខ្លាចញញើតដែរ ។ លើកនេះ ដល់វេនមហាអំណាចចិនបានប្រកាសចេញមុខដោយផ្ទាល់តែម្តង ដោយចិនបានសង្កត់ធ្ងន់លើការគោរពបទឈប់បា.ញ់ បន្តស្តារទំនុកចិត្តឱ្យបានលឿនបំផុត ដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតទាន់ពេលវេលា ។ នេះបើយោងតាមការបង្ហោះនៅលើផេកផ្លូវការរបស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅថ្មីៗនេះ ។

យោងតាមហ្វេសប៊ុកផេករបស់ស្ថានទូតចិនប្រចាំប្រទេសថៃ លោក Wang Yi រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានជួបពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងថៃរួចហើយ ។ លោកលើកឡើងថា ភាគីទាំងពីរក៏បានត្រៀមខ្លួនដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង ដោយលោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានសង្កត់ធ្ងន់លើភារកិច្ចបន្ទាន់ៗ គឺការឈប់បាញ់ និងស្តារទំនុកចិត្តឡើងវិញ ។

នេះជាការព្យាយាមសម្របសម្រួលរបស់ចិនដើម្បីឱ្យកម្ពុជា-ថៃទទួលបានសន្តិភាពឆាប់ៗ បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំថៃទាត់ចោលបទឈប់បា.ញ់ កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងមិនទទួលយកការសម្របសម្រួលពីប្រទេសណាទាំងអស់ ។

បន្ទាប់ពីពិភាក្សាតាមទូរស័ព្ទជាមួយឯកឧត្តម ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា និងលោក Sihasak Phuangketkeow រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ លោក Wang Yi មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជា-ថៃត្រៀមខ្លួនកាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងឈប់បាញ់ ។
លោក Wang Yi រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិនបានលើកឡើងថា ក្នុងឋានៈជាមិត្តជិតស្និទ្ធរបស់កម្ពុជា-ថៃ ចិនមិនចង់ឃើញប្រទេសទាំងពីរមានជម្លោះជាមួយគ្នាបែបនេះទេ ចិនសោកស្តាយបំផុតចំពោះការបាត់បង់ជីវិត និងរងរបួសរបស់ពលរដ្ឋទាំងសងខាង ។

លោកបន្តថា សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃជាថ្មីនេះបានអូសបន្លាយពេលយូរជាងសង្គ្រាមលើកដំបូង ប្រសិនបើសង្គ្រាមនៅតែអូសបន្លាយយូរទៀត វាគ្មានប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសទាំងពីរឡើយ ថែមទាំងបំផ្លាញសាមគ្គីភាពរបស់អាស៊ាន ហេតុនេះ ភារកិច្ចបន្ទាន់ គឺការឈប់បាញ់លឿនបំផុតដើម្បីកាត់បន្ថយការខូចខាតឱ្យទាន់ពេលវេលា និងស្តារទំនុកចិត្តរវាងគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ចិនប្រកាន់គោលជំហរជំរុញការចរចាបញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែន និងការដោះស្រាយបញ្ហារបស់អាស៊ាន ហើយកាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ កន្លងមក ចិនបានបញ្ជូនបេសកជនពិសេសរបស់ក្រសួងការបរទេសទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ី ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការមកកាន់កម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីស្តារសន្តិភាព ។

លោកបានបន្តែមទៀតថា ចិននឹងបំពេញតួនាទីភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង ព្រមទាំងស្ថាបនាការស្តារសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ហើយសង្ឃឹមថា កម្ពុជា-ថៃនឹងអនុវត្តវិធានការមានប្រសិទ្ធភាព ក៏ដូចជាធានាសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋចិនដែលស្នាក់នៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ ។ ក្រៅពីនេះ ចិនអំពាវនាវឱ្យទប់ស្កាត់ការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ក្នុងគោលបំណងបំផ្លាញទំនាក់ទំនងរវាងចិនជាមួយប្រទេសទាំងពីរ ។

កម្ពុជាសូមស្វាគមន៍ចំពោះការសម្របសម្រួលម្តងហើយម្តងទៀតរបស់មហាអំណាចចិន មហាអំណាចអាមេរិក និងម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានអាស៊ាន ដើម្បីឱ្យថៃបញ្ចប់សង្គ្រាមឈ្លានពាននេះ ហើយកម្ពុជាក៏រីករាយចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់បេសកជនពិសេសក្រសួងការបរទេសចិនទទួលបន្ទុកកិច្ចការអាស៊ីមកកាន់កម្ពុជាផងដែរ ដើម្បីឱ្យថៃងាកមកគោរពបទឈប់បាញ់ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ នៅលើពិភពលោកនេះ មានតែពលរដ្ឋថៃទេដែលគាំទ្រឱ្យមេដឹកនាំ និងកងទ័ពបន្តសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នប្រទេសជិតខាង ដើម្បីបំពេញមហិច្ឆតាពង្រីកទឹកដី និងចង់បានប្រាសាទបុរាណឥតខ្មាស់អៀន ទោះជាដឹងថាមិនមែនជារបស់ខ្លួនក្តី ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃមួយក្រុមបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីស្នាក់ការគណបក្សភូមិចៃថៃ ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ ដោយស្រែកទាមទារឱ្យធ្វើសង្គ្រា.មវាយប្រ.ហារកម្ពុជាបន្តទៀត ថែមទាំងចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យទៅវិញ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul បានរៀបចំផែនការសង្គ្រាមដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី និងបើកដៃឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារចូលដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាជាថ្មីកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមលេសការពារសុវត្ថិភាពពលរដ្ឋ និងអធិបតេយ្យ ។ ពេលកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមជាថ្មី វីរកងទ័ពកម្ពុជាបានអត់ធ្មត់យ៉ាងខ្លាំងមិនតបតរហូតដល់២៤ម៉ោងក្រោយ ទើបប្រើប្រាស់សិទ្ធិការពារខ្លួនពីសត្រូវឈ្លានពាន ។

សារព័ត៌មានថៃនានាផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ញុះញង់ លាបពណ៌រហូតមក រហូតផ្ទុះសង្គ្រាមម្តងទៀត ។ ចាប់ពីថ្នាក់លើដល់ថ្នាក់ក្រោមសុទ្ធតែចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី ល្មើសអធិបតេយ្យ ទើបពលរដ្ឋថៃគាំទ្រឱ្យកងទ័ពកុំបញ្ចប់សង្គ្រាម និងទាត់ចោលការជួយសម្របសម្រួលពីប្រទេសនានា ។ ចំណែកកម្ពុជាមិនបានឈ្លានពានថៃឡើយ ពីព្រោះជាប្រទេសតូច មានពលរដ្ឋតិចជាង ម្យ៉ាងទៀត កម្ពុជាធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាមកន្លងមក ពលរដ្ឋកម្ពុជាទាំងអស់ចង់បានសន្តិភាព ការពារទឹកដីរបស់ខ្លួនឱ្យគង់វង្ស មិនចង់បានទឹកដីអ្នកណាឡើយ ។

សារព័ត៌មាន Amarin រាយការណ៍ថា នាវេលាម៉ោង១០និង៥០នាទីព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ ពលរដ្ឋថៃមួយក្រុមដែលតាំងខ្លួនជាក្រុមការពារទឹកដី បានធ្វើដំណើរមកពីខេត្តអយុធ្យា សីងបុរី លុបបុរី ស្រះបុរី និងពេជ្របុរី ដើម្បីបង្ហាញការគាំទ្រលោក Anutin ឱ្យធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាបន្តទៀត ដោយចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យ ។ មេក្រុមបានអានលិខិតមានខ្លឹមសារថា ពួកខ្លួនគាំទ្រព្រះមហាក្សត្រក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមបន្ត ដោយបង្ហាញគោលជំហរចំនួន២ រួមមាន ៖

១-គាំទ្រចំណាត់ការរបស់រដ្ឋាភិបាលចាំផ្ទះក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Anutin ដែលផ្តោតខ្លាំងលើផលប្រយោជន៍ជាតិ និង
២-គាំទ្រលោក Anutin ដែលប្រកាសឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារកម្ពុជា ដើម្បីការពារកិត្តិយសប្រទេសថៃ ។

ជាការឆ្លើយតប លោក Anutin ថា មិនចុះចាញ់ជាដាច់ខាត រដ្ឋាភិបាលថៃគាំទ្រប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ព១០០% មិនឱ្យប្រទេសណាឈ្លានពានអធិបតេយ្យឡើយ ។ ក្រៅពីនេះ លោក Anutin បានសំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋជួយគ្នាធ្វើជារបងការពារប្រទេស ខណៈខ្លួនលោកធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកងទ័ព ។

គួរបញ្ជាក់ថា រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៩ ខែធ្នូ មានរយៈពេល១៣ថ្ងៃហើយ ដែលកងទ័ពថៃបានបន្តបាញ់ប្រហារ និងឈ្លានពានដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាយ៉ាងកំរោល ។ ភាគីថៃនៅតែបន្តរំលោភបំពានលើបទឈប់បាញ់ និងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នាកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ដោយភាគីថៃប្រើប្រាស់សព្វាវុធធុនធ្ងន់គ្រប់ប្រភេទ និងយន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកក្នុងទឹកដីកម្ពុជាតាមទំនើងចិត្ត ។

ការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាលើកនេះ គឺជាទង្វើប្រមាថដ៏ធ្ងន់ធ្ងរលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់អាស៊ាន មហាអំណាចអាមេរិក មហាអំណាចចិន និងសហគមន៍អន្តរជាតិទាំងមូល ក្នុងការកសាងសន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់ ។ ថៃមិនមែនជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនខ្លាំងលំដាប់ទី១នៅអាស៊ី ហេតុនេះ មិនអាចធ្វើអ្វីតាមទំនើងចិត្តទេ ហើយការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង F-16 ទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅខេត្តសៀមរាប គឺជាចេតនាបំផ្លាញទេសចរណ៍ទៅទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្ត ៕