មកស្គាល់មហាសមុទ្រធំៗ ដែលខណ្ឌចែកទ្វីបនីមួយៗ ជុំវិញពិភពលោក

ប្រសិនបើយើងសម្លឹងមើលភពផែនដីពីទីអវកាស យើងនឹងឃើញពណ៌ខៀវស្រងាត់ដែលគ្របដណ្តប់ ៧១% ស្ទើរតែទាំងស្រុងនៃភពមួយនេះ។ ផ្ទៃទឹកដ៏មហិមាទាំងនេះមិនត្រឹមតែជាជម្រកនៃជីវិតរាប់លានប្រភេទប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាព្រំប្រទល់ធម្មជាតិដ៏អស្ចារ្យដែលបានខណ្ឌចែកដីគោកឱ្យក្លាយជាទ្វីបផ្សេងៗពីគ្នា បង្កើតបានជាអត្តសញ្ញាណភូមិសាស្ត្រដាច់ដោយឡែកពីគ្នាផងដែរ។

ចាប់ផ្តើមដំបូងគេបង្អស់គឺ មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក(Pacific Ocean) ដែលជាស្ដេចនៃផ្ទៃទឹកទាំងអស់។ វាមានទំហំធំធេងរហូតដល់អាចផ្ទុកទ្វីបទាំងអស់បញ្ចូលគ្នាបានយ៉ាងងាយ។ មហាសមុទ្រមួយនេះដើរតួជាអ្នកខណ្ឌចែកយ៉ាងដាច់ស្រឡះរវាងពិភពលោកចាស់គឺទ្វីបអាស៊ី និងទ្វីបអូសេអានី បង្កើតបានជាទ្វីបថ្មី គឺទ្វីបអាមេរិកទាំងខាងជើង និងខាងត្បូង។ នៅពេលដែលព្រះអាទិត្យរៀបលិចនៅឆ្នេរនៃទ្វីបអាមេរិក វាគឺជាពេលដែលពន្លឺព្រឹកព្រាងៗចាប់ផ្តើមរះឡើងនៅឆ្នេរនៃទ្វីបអាស៊ី ដែលនេះសបញ្ជាក់ពីឥទ្ធិពលដ៏មហិមារបស់វាចំពោះពេលវេលា និងចម្ងាយផ្លូវដ៏សែនឆ្ងាយ។

បន្ទាប់មកទៀត យើងសម្លឹងទៅកាន់ មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក(Atlantic Ocean) ដែលមានរាងដូចអក្សរ “S” លាតសន្ធឹងពីប៉ូលខាងជើងរហូតដល់ប៉ូលខាងត្បូង។ មហាសមុទ្រនេះគឺជាស្ពានសេដ្ឋកិច្ច និងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុត ដោយវាបានខណ្ឌចែកទ្វីបអឺរ៉ុប និងទ្វីបអាហ្វ្រិកឱ្យនៅដាច់ពីទ្វីបអាមេរិក។ រាប់សតវត្សមកហើយ អាត្លង់ទិកបានក្លាយជាសមរភូមិនៃរលកយក្ស និងជាផ្លូវនាវាចរណ៍ដែលផ្សារភ្ជាប់វប្បធម៌រវាងពិភពលោកខាងលិច និងខាងកើត។ ទោះបីជាវាមានភាពកាចសាហាវក្នុងរដូវព្យុះភ្លៀង ប៉ុន្តែវាគឺជាខ្សែជីវិតដែលជួយឱ្យការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងទ្វីបទាំងនេះដំណើរការទៅមុខជានិច្ច។

ដោយឡែក បើយើងធ្វើដំណើរទៅកាន់តំបន់ត្រូពិក យើងនឹងជួបជាមួយ មហាសមុទ្រឥណ្ឌា(Indian Ocean) ដែលជាមហាសមុទ្រមានសីតុណ្ហភាពក្តៅជាងគេបំផុត។ វាស្ថិតនៅចន្លោះទ្វីបអាហ្វ្រិកខាងកើត ទ្វីបអាស៊ីភាគខាងត្បូង និងទ្វីបអូស្ត្រាលី។ មហាសមុទ្រឥណ្ឌាមិនត្រឹមតែខណ្ឌចែកទ្វីបទាំងនេះប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាកន្លែងដែលផ្តល់នូវប្រព័ន្ធខ្យល់មូសុងដ៏សំខាន់សម្រាប់កសិកម្ម និងជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីខាងត្បូងផងដែរ។

ងាកមកមើលតំបន់ដែលត្រជាក់ខ្លាំងបំផុតវិញ យើងមាន មហាសមុទ្រអាកទិក(Arctic Ocean) នៅប៉ូលខាងជើង និង មហាសមុទ្រខាងត្បូង(Southern Ocean) នៅប៉ូលខាងត្បូង។ មហាសមុទ្រអាកទិកព័ទ្ធជុំវិញដោយដែនដីនៃទ្វីបអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងអាស៊ី ដោយបង្កើតបានជាដំបូលទឹកកកនៃពិភពលោក។ ចំណែកឯមហាសមុទ្រខាងត្បូងវិញ វាគឺជាខ្សែទឹកដ៏ត្រជាក់ដែលព័ទ្ធជុំវិញទ្វីបអង់តាក់ទិកឱ្យនៅឯកោពីទ្វីបដទៃទៀត ដែលនេះធ្វើឱ្យទ្វីបទឹកកកមួយនេះរក្សាបាននូវអាថ៌កំបាំង និងបរិស្ថានដ៏បរិសុទ្ធរបស់វា។

ជារួមមក មហាសមុទ្រនីមួយៗមិនមែនគ្រាន់តែជាផ្ទៃទឹកដែលរារាំងផ្លូវដើររបស់មនុស្សនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាបេះដូងនៃភពផែនដីដែលកំណត់នូវអាកាសធាតុ ព្រំដែនប្រទេស និងវប្បធម៌នៃទ្វីបនីមួយៗ។ ការយល់ដឹងពីមហាសមុទ្រ គឺជាការយល់ដឹងពីទំនាក់ទំនងដ៏ស្អិតរមួតរវាងដី និងទឹក ដែលធ្វើឱ្យជីវិតនៅលើភពដ៏ស្រស់ស្អាតមួយនេះមានតុល្យភាពរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ៕