រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន៖ ជាមួយនឹងការពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ក្រុងប៉េកាំង នៅក្នុងតំបន់នោះ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានទទួលស្គាល់ដល់ប្រទេសដែនកោះចំនួន២ នៅក្នុងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង កំពុងតែប្រឈមមុខ ជាមួយនឹងប្រទេសចិន។

សារព័ត៌មាន Channel News Asia បានចេញផ្សាយ កាលពីរាត្រី ថ្ងៃច្ទ ទី២៥ ខែកញ្ញា ថា លោក ចូ បៃដិន (Joe Biden) ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន បានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ ចំពោះប្រជាជាតិប៉ាស៊ីហ្វិក ចំនួន២ រួមមាន ប្រទេសដែនកោះឃុក (Cook Island) និង កោះនីយូ (Niue) កាលពីថ្ងៃចន្ទ (ថ្ងៃទី 25 ខែកញ្ញា) ស្របពេលលោកប្រធានាធិបតី បានរៀបចំធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ ទទួលមេដឹកនាំនានា នៅក្នុងតំបន់ ដោយគោលបំណង ដើម្បីដណ្តើមឥទ្ធិពល ពីប្រទេសចិន។

ការប្រកាសរបស់លោកប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន បានកើតឡើង ចំពេលកិច្ចប្រជុំកំពូល នៃវេទិការបស់ប្រទេសដែនកោះប៉ាស៊ីហ្វិក ចំនួន១៨។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ក្រុមមន្រ្ដីសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា លោកប្រធានាធិបតី បៃដិន កំពុងតែប្រកាស អំពីគោលជំហររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងការការពារដល់បណ្ដាប្រទេសនានា នៅក្នុងតំបន់។

ប្រទេសដែនកោះឃុក (Cook Island) ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយមានទំនាក់ទំនងនយោបាយជាមួយនឹងប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ដ៍ និង មានប្រជាជនប្រហែល ១៥ ០០០នាក់។ រីឯប្រទេសដែនកោះនីយូ (Niue) ក៏ស្ថិតនៅប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង ផងដែរ ដោយមានប្រជាជន ប្រហែលជាជិត២០០០នាក់។ ប្រទេសដែនកោះទាំង២នេះ គ្រប់គ្រងអំណាច តាមរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ក្រោមការសោយរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ឆាលស៍ ទី៣ (Charles III) ដែលជាស្ដេច នៃចក្រភពអង់គ្លេស និង ប្រទេសខមម៉ែនវែល ចំនួន១៤ផ្សេងទៀត។ ថ្វីបើប្រទេសដែនកោះទាំង២នេះ មានប្រជាជន សរុបមិនដល់២០០០០នាក់ ក៏ពិតមែន ប៉ុន្ដែប្រទេសទាំង២នេះ កំពុងតែក្លាយជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចដ៏ទូលំទូលាយ នៅតំបន់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង។

ដែនកោះទាំង២នេះ ក្លាយជាប្រទេស គ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯង នៅក្នុង«សមាគមសេរី»ជាមួយប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ដ៍។ នេះមានន័យ ថា គោលនយោបាយការបរទេស និង ការពារជាតិរបស់ប្រទេសទាំង២នេះ ស្ថិតក្នុងកម្រិតផ្សេងៗគ្នា ដោយមានការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ែលលីងតុន (Wellington ប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ដ៍។) ។

អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ កន្លងមកហើយ ការចាត់ទុកប្រភពទឹកទាក់ទងគ្នានេះ ទើបធ្វើឲ្យតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង កំពុងតែក្លាយជាសង្វៀនដ៏សំខាន់មួយ សម្រាប់ការប្រជែងអំណាចគ្នា រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និង ប្រទេសចិន ដែលបានបង្កើនឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើង។ រីឯរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង បានបោះជំហានចូលយ៉ាងជ្រៅ នៅក្នុងតំបន់មហាសមុទ្រជាយុទ្ធសាស្ត្រ ទាំងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និង យោធា។

មន្រ្ដីសហរដ្ឋអាមេរិក បានបញ្ជាក់ ថា ការអះអាង និង ឥទ្ធិពលរបស់ចិន រួមទាំង នៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ ក្លាយជាកត្តាមួយ ជំរុញឲ្យយើង ផ្តោតលើយុទ្ធសាស្ត្ររបស់យើង នៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង។ រីឯវេទិកានេះ បានប្រមូលផ្តុំរដ្ឋ និង ដែនដី ដែលនៅរាយប៉ាយពាសពេញមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ចាប់ពីប្រទេសអូស្ត្រាលី រហូតទៅដល់រដ្ឋ ជាដែនកោះតូចៗ និង ប្រជុំកោះ ដែលមានប្រជាជនតិចតួច។ ប៉ុន្តែឥទ្ធិពលរបស់ចិន នឹងត្រូវដឹង តាមរយៈអវត្តមានរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃប្រទេសប្រជុំដែនកោះសូឡូម៉ុង (Solomon) ខណៈរដ្ឋាភិបាលរបស់គាត់ ឥឡូវនេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលក្រុងប៉េកាំង៕

ប្រទេសឡាវ ៖ សារព័ត៌មាន Vientiane Times បានចុះផ្សាយពីលទ្ធផលស្ទង់មតិរបស់ធនាគារពិភពលោក ចាប់ពីខែមិថុនា រហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ បង្ហាញថា ពលរដ្ឋឡាវប្រមាណ៨៧% ដែលឆ្លើយតបការស្ទង់មតិ គឺពួកគេរងផលប៉ះពាល់រឿងការទិញម្ហូបអាហារ ដោយសារបញ្ហាអតិផរណាខ្ពស់នៅប្រទេសឡាវ ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋឡាវនាំគ្នាទិញអាហារមានតម្លៃថោក និងកាត់បន្ថយបរិមាណការបរិភោគអាហារប្រចាំថ្ងៃ ។

ចំណែកអ្នកមានជីវភាពក្រីក្របានលក់ទ្រព្យសម្បត្តិដែលពួកគេមានដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិត ឬទៅខ្ចីប្រាក់គេមកដោះស្រាយជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ។ លើសពីនេះ ពួកគេបានកាត់បន្ថយការចំណាយផ្នែកការសិក្សារបស់កូនៗទៀតផង ។ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋមានជីវភាពក្រីក្រប្រមាណ១៤% គ្មានលទ្ធភាពបញ្ជូនកូនទៅសិក្សាបន្តទេ ។

លោក អាឡិច គ្រេមម័រ (Alex Kramer) នាយកគ្រប់គ្រងធនាគារពិភពលោក សាខាប្រទេសឡាវលើកឡើងថា វាបានប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសឡាវយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស ប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋ ។ បើពលរដ្ឋឡាវគ្មានលទ្ធភាពទិញម្ហូបអាហារឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ឬមិនអាចបញ្ជូនកូនចៅទៅសិក្សាបន្ត វានឹងប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចឡាវក្នុងរយៈពេលយូរ ។

បើទោះជារដ្ឋាភិបាលឡាវចេញវិធានការជាច្រើនសម្រាប់ដោះស្រាយបញ្ហាអតិផរណា ដូចជា កាត់បន្ថយការនាំចូលទំនិញច្រើន, ជំរុញការផលិតទំនិញសំខាន់ៗក្នុងប្រទេស, ជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ និងការនាំចេញទំនិញទៅក្រៅប្រទេស ដែលបានជួយបង្កើនប្រាក់ចំណូលជាមធ្យមរបស់ពលរដ្ឋ ស្មើនឹង១១,៥% ប៉ុន្តែនៅតែមិនអាចទប់ទល់នឹងអតិផរណាក្នុងកម្រិត៣៦% បានទេ ។

ធនាគារពិភពលោកណែនាំថា រដ្ឋាភិបាលឡាវចាំបាច់ត្រូវតែអនុវត្តគោលនយោបាយពន្ធលើតម្លៃបន្ថែម១០%, លុបចោលការកាត់បន្ថយពន្ធ, កែលម្អគុណភាពការវិនិយោគសាធារណៈ និងការផ្តល់សម្បទាន, បង្កើនវិធានការត្រួតពិនិត្យធនាគារ, ចរចារៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធបំណុល និងធ្វើឱ្យច្បាប់វិនិយោគរបស់ផ្នែកឯកជនកាន់តែងាយស្រួល ៕ ប្រភព ៖ TNN LIVE

ប្រទេសចិន ៖ ចាប់ពីឆ្កែយន្ត រហូតដល់ទូរលក់ម្ហូបអាហារស្វ័យប្រវត្តិ បានធ្វើឱ្យគ្រឿងយន្តដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងតំបន់ផ្សេងៗនៅលើពិភពលោក មិនលើកលែងសូម្បីតែទីក្រុងហាំងចូវ ដែលជាទីកន្លែងរៀបចំការប្រកួតកីឡា Asian Games លើកទី១៩ នៅខេត្ត Zhejiang ដែលស្ថិតនៅភាគខាងកើតប្រទេសចិន ។

លោក ឈៀន សៀវយូ នាយកគ្រប់គ្រងប្រេន DEEP Robotics និយាយថា ៖ «បើតាមទស្សនៈផ្ទាល់ខ្លួន ខ្ញុំមិននិយាយថា គ្រឿងយន្តនឹងមកធ្វើការជំនួសមនុស្សទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាឧបករណ៍សម្រាប់ជួយមនុស្ស ។ នៅពេលសមត្ថភាពរបស់គ្រឿងយន្តអភិវឌ្ឍន៍កាន់តែច្រើន ពួកវានឹងមានចំណែករួមនៅក្នុងស្ថានការណ៍ផ្សេងៗកាន់តែច្រើន និងពុំចាំបាច់សង្ស័យ» ។

ទីក្រុងហាំងចូវមានពលរដ្ឋរស់នៅចំនួន១២លាននាក់ ហើយវាជាទីក្រុងយុទ្ធសាស្ត្រផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ប្រទេសចិន ។ ទីក្រុងនេះបានកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាកន្លែងចាប់ផ្តើមអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យា រួមទាំងផ្នែកឧស្សាហកម្មមនុស្សយន្ត ដែលសំដៅកាត់បន្ថយភាពចន្លោះប្រហោងរវាងគូប្រជែងក្នុងឧស្សាហកម្ម ដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក និងជប៉ុន ។

អ្នកទាំងអស់គ្នាបានឃើញទូរលក់ម្ហូបអាហារស្វ័យប្រវត្តិ ដែលវាដំណើរការតាមរយៈ Internet of Things (IoT) ឬឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកផ្សេងៗដែលអាចតភ្ជាប់ ឬបញ្ជូនទិន្នន័យឱ្យគ្នាដោយសារអ៊ីនធើរណេត ។ ទូរស្វ័យប្រវត្តិនេះអាចចម្ហិនម្ហូបអាហារផ្សេងៗលក់ឱ្យអតិថិជន និងមិនខុសគ្នាពីការចម្អិនរបស់មនុស្សទេ ។

នារីជាអតិថិជនម្នាក់និយាយថា ៖ «បើនិយាយពីភាពខុសប្លែកគ្នារវាងអាហារដែលធ្វើដោយម៉ាស៊ីននេះ ជាមួយអាហារធ្វើដោយមនុស្ស និយាយតាមត្រង់ ខ្ញុំមិនឃើញវាខុសប្លែកគ្នាប៉ុន្មានទេ ។ ម្ហូបដែលធ្វើដោយទូរស្វ័យប្រវត្តិមើលទៅគួរឱ្យចង់ញ៉ាំ ហើយវាថែមទាំងមានជំនាញធ្វើម្ហូបល្អជាងមនុស្សទៀតផង ខណៈមនុស្សភាគច្រើនមិនចេះធ្វើម្ហូបដោយខ្លួនឯងទេ» ។

ក្រៅពីនេះ ទីក្រុងហាំងចូវ គឺជាទីតាំងការិយាល័យកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន Alibaba ដែលប្រកបអាជីវកម្មផ្នែក E-Commerce ដ៏ធំបំផុតនៅប្រទេសចិន ។ ចំណែកក្រុមហ៊ុន Taobao ដែលមានកម្មវិធីទិញទំនិញតាមអនឡាញពេញនិយមរបស់ពលរដ្ឋចិន ក៏មានទីតាំងស្ថិតនៅទីក្រុងនេះដែរ ៕ ប្រភព ៖ TNN World

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ តាមលទ្ធផលស្ទង់មតិរបស់ Washington Post និង ABC News បង្ហាញថា អ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យបានបាត់បង់ជំនឿលើប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន ដោយសារបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា ការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងជនអន្តោប្រវេសន៍, អាមេរិកជួយប្រទេសអ៊ុយក្រែនច្រើនពេកក្នុងការធ្វើសង្គ្រាមជាមួយរុស្ស៊ី ហើយលោក ចូ បៃដិន មានអាយុច្រើនសម្រាប់កាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី អាណត្តិទី២ ។

បញ្ហាទាំងអស់នេះបានធ្វើឱ្យបច្ចុប្បន្ន ពិន្ទុរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន នៅសល់ត្រឹមតែ៣៧% ដែលធ្លាក់ពី៤២% កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៣ ។ លោក ចូ បៃឌិន ទើបទទួលបានជ័យជម្នះកាលពីឆ្នាំ២០២០ ប៉ុន្តែអ្នកគាំទ្រគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងអ្នកមានសិទ្ធិបោះឆ្នោតដោយសេរីប្រាប់ថា ពួកគេចង់បានមេដឹកនាំថ្មីជំនួសលោក ចូ បៃដិន ។ លទ្ធផលការស្ទង់មតិបង្ហាញទៀតថា ពិន្ទុរបស់លោក ចូ បៃដិន បានធ្លាក់ចុះមកសល់ត្រឹមតែ១០% ប៉ុណ្ណោះ ខណៈពិន្ទុរបស់គណបក្សផ្សេងទៀតកើនឡើងខ្លាំង ។

កន្លងមក មានពលរដ្ឋអាមេរិកប្រមាណពាក់កណ្តាលប្រទេសចង់ផ្លាស់ទីលំនៅចេញពីអាមេរិក ដោយសារការគ្រប់គ្រងប្រទេសរបស់ប្រធានាធិបតី លោក ចូ បៃដិន ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែលំបាកជាងមុន ។ សារព័ត៌មាន CNBC បានចុះផ្សាយថា ពលរដ្ឋនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ារាប់សែននាក់ត្រូវការផ្លាស់ទីលំនៅចេញពីអាមេរិក ហើយពួកគេចង់ទៅរស់នៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក ។ ពលរដ្ឋនិយាយថា រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា គឺជារដ្ឋដែលត្រូវចាយវាយខ្ពស់ក្នុងលំដាប់ទី២ របស់អាមេរិក ខណៈការចាយវាយនៅរដ្ឋហាវ៉ៃខ្ពស់ជាងគេ ។ លើសពីនេះ ផ្ទះធម្មតា១ខ្នងនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា មានតម្លៃស្មើនឹង៨សែនដុល្លារអាមេរិក ទើបពលរដ្ឋភាគច្រើនជួលផ្ទះគេរស់នៅ ខណៈពលរដ្ឋខ្លះទៀតគ្មានទីលំនៅពិតប្រាកដ ។

ពលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាបានផ្លាស់ទីលំនៅទៅរស់នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន, អារីហ្សូណា, តិចសាស់ និងប្រទេសម៉ិកស៊ិក ។ បើទោះជាប្រទេសម៉ិកស៊ិកមានបញ្ហាក្នុងសង្គមជាច្រើន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋអាមេរិកសម្រេចចិត្តទៅរស់នៅទីនោះ ដោយសារស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នផ្លាស់ប្តូរ ហើយមនុស្សភាគច្រើនធ្វើការពីផ្ទះ (Work From Home) ។ ដូច្នេះ ពួកគេអាចធ្វើការតាមអនឡាញនៅម៉ិកស៊ិក រួចហើយបញ្ជូនលទ្ធផលការងារមកអាមេរិកបាន ។ ចំណែកការធ្វើដំណើរពីប្រទេសម៉ិកស៊ិកមកកាន់រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ក៏មិនចំណាយពេលយូរដែរ ។

ពលរដ្ឋអាមេរិកផ្សេងទៀតប្រាប់ថា ពួកគេអាចរស់នៅយ៉ាងមានក្តីសុខ និងមិនចំណាយច្រើនទេនៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក ហើយក៏មិនចាំបាច់ប្រជែងគ្នាដូចនៅអាមេរិកទេ ។ ចំណែកការចាយវាយប្រចាំថ្ងៃនៅម៉ិកស៊ិក គឺថោកជាងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ារហូតដល់ពាក់កណ្តាល ខណៈការចំណាយលើការព្យាបាលនៅម៉ិកស៊ិក ក៏ថោកជាងអាមេរិកដែរ ហើយគ្រូពេទ្យបានថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ទៀតផង បើធៀបនឹងអាមេរិក ៕ ប្រភព ៖ Nation World