ប្រទេសថៃ ៖ ទីក្រុងបាងកករបស់ថៃស្ថិតក្នុងចំណោមទីក្រុងមានខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃមិនទាន់អាចដោះស្រាយបញ្ហាខ្យល់កខ្វក់នៅឡើយទេ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់សុខភាពយ៉ាងខ្លាំង ។ អភិបាលក្រុងបាងកកបានត្រឹមតែស្នើឱ្យពលរដ្ឋធ្វើការពីផ្ទះ (Work from Home) ជាញឹកញាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៥ ហើយនៅដើមឆ្នាំ២០២៦ អភិបាលក្រុងបាងកកបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋធ្វើការពីផ្ទះដូចមុន ដោយសារខ្យល់កខ្វក់កើនឡើងឈានដល់ពណ៌ទឹកក្រូចគ្របដណ្តប់លើទីក្រុងបាងកក រហូតដល់៣៥តំបន់ ។

អភិបាលក្រុងបាងកក លោក Chadchart Sittipunt កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានសុំការសហការពីស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងកន្លែងប្រកបអាជីវកម្មទាំងអស់ អនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិករបស់ខ្លួនធ្វើការពីផ្ទះ (Work from Home) រយៈពេល២ថ្ងៃ (ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមករា) ដើម្បីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវ និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នពុលពីយានជំនិះ បន្ទាប់ពីមានការសន្និដ្ឋានថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ទីក្រុងបាងកកគ្របដណ្តប់ដោយខ្យល់កខ្វក់បំផុតគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ។

ខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំងឈានដល់ពណ៌ទឺកក្រូច គឺជាកម្រិតខ្យល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភដោយសារវាប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងទីក្រុង ។ អាជ្ញាធរបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋថែទាំសុខភាព និងការពារខ្លួន ដូចជា ៖ ពាក់ម៉ាស់ការពារខ្យល់កខ្វក់ (PM 2.5) គ្រប់ពេលចេញទៅខាងក្រៅ, កំណត់រយៈពេលធ្វើការងារ ឬហាត់ប្រាណនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃដែលប្រើប្រាស់កម្លាំង, សង្កេតអាការៈខុសប្រក្រតី រួមមាន ៖ ក្អក ពិបាកដកដង្ហើម និងរមាស់ភ្នែក ។

ក្រៅពីនេះ អាជ្ញាធរក៏បានដាស់តឿនឱ្យមនុស្សចាស់ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ កុមារ និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ យកចិត្តទុកដាក់លើការថែទាំសុខភាពដោយការពាក់ម៉ាក់ការពារខ្យល់កខ្វក់ (PM 2.5) ជានិច្ចគ្រប់ពេលចេញទៅខាងក្រៅ, ចៀសវាងធ្វើការងារ ឬហាត់ប្រាណក្រោមកំដៅថ្ងៃដែលប្រើប្រាស់កម្លាំង ព្រមទាំងអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ ។ ប្រសិនបើមានអាការៈខុសប្រក្រតី ត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងបាងកក និងខេត្តជាច្រើនទៀតតែងតែប្រឈមនឹងខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំង ដែលឈានដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព រួមមាន ៖ ខេត្តណុនថាក់បុរី, ណាខនប៉ាធុម, សាមុទ្រសាខាន, សាមុទ្រប្រាកាន, សុខោទ័យ, ស្រះបុរី និងអាន់ថង ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ប្រឹងប្រែងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាខ្យល់កខ្វក់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចដោះស្រាយបាន ដែលបញ្ហានេះប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង ។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែចូលដល់រដូវប្រាំង ខ្យល់កខ្វក់បណ្តាលមកពីផ្សែងរថយន្ត រោងចក្រឧស្សាហកម្មនានា និងការដុតកាកសំណល់នៅក្នុងស្រែចម្ការ បានគ្របដណ្តប់លើទីក្រុងបាងកកបណ្តាលឱ្យបរិយាកាសអួរអាប់យ៉ាងខ្លាំង ។ ខ្យល់កខ្វក់នេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃធ្លាក់ខ្លួនឈឺជាបន្តបន្ទាប់ បើតាមតួលេខរបស់អាជ្ញាធរថៃព្យាករថា ការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារខ្យល់កខ្វក់អាចនឹងកើនឡើងដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារនាឆ្នាំខាងមុខ ៕

សេអ៊ូល៖ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Yoon Suk Yeol អាចនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការកាត់ទោ.សប្រ.ហារជីវិត ជុំវិញការប៉ុនប៉ងធ្វើច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលបរាជ័យរបស់គាត់ក្នុងឆ្នាំ 2024 ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ Reuters ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី9 ខែមករា។

លោក Yoon ត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ថាជាមេក្លោងនៃចលនាបះបោរ ដែលស្ថានទម្ងន់ទោ.សនេះអាចនឹងត្រូវប្រហារជីវិត ឬជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតក្រោមច្បាប់កូរ៉េខាងត្បូង ប្រសិនបើត្រូវបានរកឃើញថាលោកពិតជាបានប្រព្រឹត្តខុសបែបនមែន។

តាមច្បាប់កូរ៉េខាងត្បូង ការដឹកនាំដែលអនុញ្ញាតឲ្យមានសកម្មភាពយោធា ឬអំពើហិង្សា គឺស្មើនឹងបទឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរបំផុតប្រឆាំងនឹងរដ្ឋ។ បើទោះជាទោ.សកំហុសជាក់លាក់របស់លោក Yoon នៅមិនទាន់ត្រូវបានរៀបរាប់លម្អិតនៅក្នុងតុលាការនៅឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់និយាយថា ការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ គឺធ្ងន់ធ្ងរគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យព្រះរាជអាជ្ញាស្នើសុំការកាត់ទោ.សប្រ.ហារជីវិតសម្រាប់គាត់ ទោះបីជាមានការផ្អាកច្បាប់នេះជាយូរមកហើយក៏ដោយ។

គួររម្លឹកថា កាលពីឆ្នាំ 2024 ក្នុងអាណត្តិគ្រប់គ្រងរបស់លោក Yoon Suk Yeol ជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោកត្រូវបានព្រះរាជអាជ្ញារកឃើញថា បានរៀបចំផែនការដើម្បីព្យួររដ្ឋសភា និងចោទប្រកាន់គូប្រជែងនយោបាយថាជា «កងកម្លាំងប្រឆាំងរដ្ឋ» រួចយកវាធ្វើជាលេសដើម្បីប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងប្រទេស ដែលកាលនោះបង្កនូវភាពចលាចលយ៉ាងខ្លាំង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកនិងបក្ខពួកថែមទាំងបានបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយកូរ៉េខាងជើង តាមរយៈប្រតិបត្តិការដ្រូនសម្ងាត់ទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណា អតីតប្រធានាធិបតី វ័យ 65ឆ្នាំ រូបនេះបានបដិសេធរាល់ការចោ.ទប្រកាន់ទាំងឡាយ ដោយអះអាងថា ការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកគឺជាអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ដើម្បីដាស់តឿនអំពីការរាំងស្ទះរបស់បក្សប្រឆាំង។ អ្នកគាំទ្រលោក Yoon បានបន្ទរការអះអាងទាំងនោះ ដោយព្រមានថា ការកាត់ក្តីនេះអាចធ្វើឱ្យការបែកបាក់នយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។

សូមជម្រាបថា ច្បាប់កាត់ទោសប្រហារជីវិតអ្នកទោសនៃចលនាបះបោរនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានផ្អាកលែងមានការអនុវត្តចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1997 មក ទោះបីជាគេមិនទាន់លុបចោលទោសនេះក៏ដោយ។ យ៉ាងណាមិញ តុលាការត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងប្រកាសសាលក្រមម្ដងទៀតនៅខែកុម្ភៈ ខាងមុខនេះ៕

មហាជនពិតជាមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងអំពីការបែកធ្លាយប្រទេសថៃធ្លាប់ចា.ប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប (Prince Group) កាលពី១១ឆ្នាំមុន ហើយដោះលែងវិញដោយគ្មានមូលហេតុ ។ ការបែកធ្លាយព័ត៌មាននេះ បន្ទាប់ពីទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៣ថៃបានផ្សព្វផ្សាយកាលពីពេលថ្មីៗនេះពីការចា.ប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្ស៊ី នៅប្រទេសថៃ រួចហើយបញ្ជូនមកកម្ពុជា ដែលជាល្បិ.ចរបស់ថៃបញ្ជូនមេឆបោ.កអនឡាញមកកម្ពុជាដើម្បីបំផ្លា.ញកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់ទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៣ថៃ មុននឹងមកប្រទេសកម្ពុជា លោក ចេន ហ្ស៊ី (Chen Zhi) ត្រូវបានគេចា.ប់ជំរិតទារប្រាក់នៅប្រទេសថៃកាលពីឆ្នាំ២០១៤ ចំនួន១០០លានបាត (ឬជាង៣លានដុល្លារ) ដែលក្រោយមករកឃើញថា ជនល្មើ.សម្នាក់ដែលផ្សំគំនិតជំរិតទារប្រាក់ គឺជាសមត្ថកិច្ចថៃ ។ ពេលនោះ អាជ្ញាធរចិនក៏តាមចា.ប់ខ្លួនលោកនៅថៃផងដែរ ដោយសារពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោ.កប្រាក់ចំនួន២០០លានបាត (ឬជាង៦លានដុល្លារ) ជាមួយជ.នជាតិចិនមួយក្រុមនៅប្រទេសចិន ។

ទូរទស្សន៍ប៉ុស្តិ៍លេខ៣ថៃរាយការណ៍លម្អិតថា កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៤ លោក ចេន ហ្ស៊ី ត្រូវបានគេចាប់ខ្លួននៅមុខអគារបៃយុក ប្រទេសថៃ ក្នុងអំឡុងពេលលោកដើរចេញពីសណ្ឋាគារមួយកន្លែងទៅកាន់អគារបៃយុក ជាន់ទី២ ស្រាប់តែមានរថយន្តពណ៌ខ្មៅ១គ្រឿង និងម៉ូតូ១គ្រឿងទៀតបើកដេញតាម ។ ក្រោយមក ក៏មានហេតុការណ៍មួយទៀតកើតឡើង គឺលោកត្រូវបានមនុស្ស១ក្រុមផ្សេងទៀតចាប់បញ្ចូលក្នុងរថយន្ត ដោយពួកគេអះអាងថា មានដីកាចាប់ខ្លួនពីប្រទេសចិន ។

សមត្ថកិច្ចថៃអះអាងពេលនោះថា លោក ចេន ហ្ស៊ី ត្រូវបានគេចាប់ជំរិតទារប្រាក់ចំនួន១០០លានបាត (ឬជាង៣លានដុល្លារ) សមត្ថកិច្ចថៃបានតាមស្វែងរកលោកគ្រប់ទីកន្លែង ប៉ុន្តែរកមិនឃើញ ចុងក្រោយ លោកជូនដំណឹងទៅក្រុមគ្រួសារថា ត្រូវបានដោះលែងនៅកម្ពុជា ។ សមត្ថកិច្ចថៃមួយចំនួនពាក់ព័ន្ធនឹងការជំរិតទារប្រាក់ពីលោក ចេន ហ្ស៊ី នាពេលនោះ ហើយសមត្ថកិច្ចថៃម្នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួននាពេលបន្ទាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការជំរិតប្រាក់ ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៤ លោក ចេន ហ្ស៊ី ក៏ប្រឈមនឹងការដាក់ទោសពីអាជ្ញាធរចិនផងដែរ និងហាមធ្វើដំណើរចូលប្រទេសចិន ដោយសារពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសឆបោកប្រាក់ចំនួន២០០លានបាត (ឬជាង៦លានដុល្លារ) ជាមួយជនជាតិចិនមួយក្រុមនៅប្រទេសចិន ។ រហូតមកដល់ឆ្នាំ២០២៦ មានរយៈពេល១១ឆ្នាំហើយ ដែលលោកបាត់ខ្លួនពីប្រទេសថៃ និងមិនគួរឱ្យជឿថា លោកក្លាយជាមហាសេដ្ឋីនៅកម្ពុជា ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក ចេន ហ្ស៊ី អាយុ៣៩ឆ្នាំ ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប (Prince Group) ត្រូវបានអាមេរិក និងអង់គ្លេស រឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ និងចោទប្រកាន់ជាមេខ្លោងដ៏ធំក្នុងបទល្មើសចាប់បង្ខំមនុស្សឲ្យធ្វើការនៅក្នុងបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា បន្ទាប់ពីតុលាការអាមេរិកចោទប្រកាន់ពីបទឃុបឃិតបោកប្រាស់ជាប្រព័ន្ធ និងលាងលុយកខ្វក់ ។ លោក ចេន ហ្ស៊ី និងបក្ខពួកចំនួន២នាក់ទៀត ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាប់ខ្លួនបញ្ជូនទៅប្រទេសចិនវិញកាលពីថ្ងៃទី៦ មករា ឆ្នាំ២០២៦ តាមសំណើរបស់អាជ្ញាធរចិន ។

ក្រសួងមហាផ្ទៃកម្ពុជាបានចេញសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ថា លោក ចេន ហ្ស៊ី ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប (Prince Group) រួមទាំងបក្ខពួក ២នាក់ទៀត ឈ្មោះ ស៊ូ ជី លាង (Xu Ji Liang) និងឈ្មោះ សៅ ជី ហួយ (Shao Ji Hui) ត្រូវបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា បញ្ជូនទៅប្រទេសចិន ។

ការចាប់ខ្លួននេះធ្វើឡើងក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន និងផ្អែកតាមសំណើរបស់អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ចរបស់ប្រទេសចិន និងបន្ទាប់ពីបានបើកការស្រាវជ្រាវអស់ជាច្រើនខែពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ។ លោក ចេន ហ្ស៊ី ត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាចេញព្រះរាជក្រឹត្យដកសញ្ជាតិខ្មែរ ដោយផ្អែកតាមច្បាប់សញ្ជាតិកម្ពុជា កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក ចេន ហ្ស៊ី មានដើមកំណើតជាជនជាតិចិន ដែលគេស្គាល់ជាម្ចាស់សម្ព័ន្ធក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍ គ្រុប បានរកស៊ីផ្នែកអចលនទ្រព្យ ផ្សារទំនើប ធនាគារ និងវិស័យជាច្រើននៅកម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ២០១៥ ។ តុលាការឧក្រិដ្ឋកម្មចិនស៊ើបអង្កេតលោកពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញ និងការលាងលុយកខ្វក់ ៕

ប្រទេសអង់គ្លេស ៖ តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសបានហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃតាមទូរទស្សន៍មុនម៉ោង៩យប់ ដែលនេះជាវិធានការទប់ស្កាត់កុ.មារ និងយុវជនអង់គ្លេសមិនឱ្យមើលឃើញការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃ និងភេសជ្ជៈផ្អែមមិនល្អសម្រាប់សុខភាព ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសក៏បានហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃតាមប្រព័ន្ធអនឡាញផ្សេងៗផងដែរ ប៉ុន្តែមិនរាប់បញ្ចូលការផ្សាយតាមវិទ្យុ និងការផ្សាយអាហារណាដែលមានតែសំឡេង គ្មានរូបភាព ។

ទិន្នន័យស្រាវជ្រាវរបស់សេវាសុខភាពជាតិអង់គ្លេស (NHS) បង្ហាញថា កុមារតូចៗនៅអង់គ្លេសម្នាក់ក្នុងចំណោម១០នាក់ កំពុងប្រឈមនឹងជំងឺធាត់ ហើយកុមារម្នាក់ក្នុងចំណោម៥នាក់ មានបញ្ហាពុកធ្មេញមុនអាយុ៥ឆ្នាំ ។ លើសពីនេះ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃដែលមិនល្អសម្រាប់សុខភាពកុមារ គឺជះឥទ្ធិពលដល់ទម្លាប់ការបរិភោគអាហាររបស់កុមារ ថែមទាំងធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមនឹងការឡើងទម្ងន់ ឬជំងឺធាត់នាថ្ងៃអនាគត ។

តាមការស្រាវជ្រាវរបស់មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកអង់គ្លេស គឺកុមារ និងយុវជនអង់គ្លេសបានមើលឃើញការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃមិនល្អសម្រាប់សុខភាពក្នុងអ៊ីនធើរណេតជាញឹកញាប់ ជាពិសេស Influencer តែងតែផ្សាយពីអាហារកែច្នៃជាច្រើន ដែលកាន់តែធ្វើឱ្យកុមារចង់បរិភោគខ្លាំង ។ កុមារ និងយុវជន ស្មើ៣៩% ប្រាប់ថា ពួកគេចាប់អារម្មណ៍នឹងការផ្សាយអាហារកែច្នៃ ដោយចុច Like, Comment និង Share ដែលធ្វើឱ្យចំនួនតាមដានការផ្សាយអាហារកែច្នៃតាមរយៈ Influencer គឺច្រើនជាងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយផ្សេងៗ ។

អាហារកែច្នៃដែលរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមទូរទស្សន៍មុនម៉ោង៩យប់ រួមមាន ៖ ប័រហ្គ័ ភីសា នំកញ្ចប់ផ្អែម នំប៉័ងផ្អែម និងសានវិច ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលអង់គ្លេស អ្នកស្រី Ashley Dalton ថា ៖ «បម្រាមផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃតាមទូរទស្សន៍មុនម៉ោង៩យប់ និងការហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មអាហារកែច្នៃតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ នឹងជួយកាត់បន្ថយការបរិភោគអាហារកែច្នៃច្រើនប៉ះពាល់សុខភាព» ។

រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសជឿជាក់ការហាមផ្សាយអាហារកែច្នៃនេះនឹងជួយការពារកុមារប្រមាណ ២ម៉ឺននាក់ កុំឱ្យកើតជំងឺធាត់ ហើយក្រុមហ៊ុននានាអាចផ្សាយអាហារជំនួយសុខភាពជំនួសវិញ ។ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសសង្ឃឹមថា ក្រុមហ៊ុននានានឹងងាកមកចាប់អារម្មណ៍អាហារល្អសម្រាប់សុខភាពច្រើនជាងមុន ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋ ។

ទោះជាការហាមឃាត់ទើបតែអនុវត្តនាដើមឆ្នាំ២០២៦ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនផ្សាយអាហារកែច្នៃអង់គ្លេសបានស្ម័គ្រចិត្តអនុវត្តតាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ មកម៉្លេះ ដោយងាកមកផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ពីអាហារមានខ្លាញ់តិច ស្ករតិច និងមិនសូវប្រៃ ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់សុខភាពកុមារ និងយុវជន ខណៈការផ្សាយនំផ្អែមត្រូវបានជំនួសដោយអាហារបន្លែ និងផ្លែឈើ ។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២១ ដល់ឆ្នាំ២០២៤ រដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសធ្លាប់បានហាមឃាត់ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតាមផ្ទាំងប៉ាណូពីអាហារកែច្នៃប៉ះពាល់សុខភាពនៅក្បែរសាលារៀន ឬមណ្ឌលសុខភាព ៕

អ៊ីស្តង់ប៊ុល៖ មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោកគីម ជុងអ៊ុន បានសន្យាថាគាំទ្រ «ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ» ចំពោះគោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក វ្ល៉ាឌីមៀរ ពូទីន នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋរបស់ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងនៅពីថ្ងៃសុក្រ ទី៩ មករា។

តាមរយៈសេចក្ដីរាយការណ៍ខាងលើ លោកគីម ជុងអ៊ុន បានប្រាប់លោកពូទីននៅក្នុងលិខិតមួយថា «ខ្ញុំនឹងគោរព និងគាំទ្រដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌចំពោះគោលនយោបាយ និងការសម្រេចចិត្តទាំងអស់របស់អ្នក ហើយខ្ញុំមានឆន្ទៈនៅជាមួយអ្នកជានិច្ច ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អ្នក និងប្រទេសរុស្ស៊ីរបស់អ្នក។ ជម្រើសនេះនឹងស្ថិតស្ថេរ និងអចិន្ត្រៃយ៍»។

នៅក្នុងលិខិតនោះ លោកគីម បានបន្តទៀតថា «ខ្ញុំទទួលបានអារម្មណ៍ម្តងទៀតនូវទំនាក់ទំនងមិត្តភាពពិតប្រាកដរវាងយើង និងការប្រើប្រាស់ឱកាសនេះ ខ្ញុំចង់សង្កត់ធ្ងន់ថា ខ្ញុំចាត់ទុកទំនាក់ទំនងមិត្តភាពជាមួយអ្នកថាជាទំនាក់ទំនងដ៏មានតម្លៃ និងជាមោទនភាពបំផុត» នេះបើតាមអ្វីដែលមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបានសរសេរដោយផ្ទាល់។

គួរបញ្ជាក់ថា ទំនាក់ទំនងរបស់កូរ៉េខាងជើងជាមួយរុស្ស៊ីកាន់តែមានភាពស្អិតរមួតជាមួយគ្នានៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ជាពិសេសចាប់តាំងពីពេលដែលទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានដាក់ពង្រាយកងទ័ពរបស់ខ្លួន នៅក្នុងសង្គ្រាមរវាងរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន។

កាលពីខែសីហា កូរ៉េខាងជើងបានបញ្ជូនវិស្វករយោធាប្រហែល 1,000 នាក់ទៅកាន់ទីក្រុង Kursk ភាគខាងលិចនៃប្រទេសរុស្ស៊ី ដើម្បីជួយកងកម្លាំងរុស្ស៊ីក្នុងការសម្អាតមីនដែលគេដាក់ក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពអ៊ុយក្រែន។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារចារកម្មកូរ៉េខាងត្បូង ការដាក់ពង្រាយនេះបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីការបញ្ជូនកងទ័ពប្រយុទ្ធប្រមាណ 15,000 នាក់ដើម្បីគាំទ្រដល់កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសង្គ្រាមរបស់រុស្ស៊ី ដែលមានរបាយការណ៍មួយចំនួនបានអះអាងថា ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានបាត់បង់កងទ័ពចំនួន 2,000 នាក់នៅក្នុងសង្គ្រាមនោះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះកាលពីឆ្នាំ២០២៤ កូរ៉េខាងជើង និងរុស្ស៊ីបានចុះហត្ថលេខាលើភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ទូលំទូលាយ ដោយសន្យាគាំទ្រយោធាទៅវិញទៅមក ប្រសិនបើប្រទេសណាមួយត្រូវបានវាយប្រហារដោយភាគីទីបី៕

របាយការណ៍ស៊ើបអង្កេតរបស់ព្រះរាជអាជ្ញានៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្ហាញថា លោក ចេនហ្ស៊ី ស្ថាបនិក ព្រីនស៍ គ្រុប អាចរកចំណូលបានជាង ៣០លានដុល្លារ ឬលើសនេះនៅក្នុងមួយថ្ងៃតាមរយៈអាជីវកម្មខុសច្បាប់ដែលមាននៅក្នុងដៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័រ Fox Business ។

ក្រោយត្រូវបានចាប់ខ្លួននិងបញ្ជូនត្រឡប់ទៅប្រទេសចិន ការស៊ើបអង្កេតទាក់ទងនឹងក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍គ្រុប ត្រូវបានគេលាតត្រដាងថា ទទួលបានចំណូលយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ក្នុងពេលដ៏ខ្លី។ តាមការបញ្ជាក់ ប្រាក់ចំណូលរបស់ក្រុមហ៊ុននេះ អាចឈានដល់ខ្ទង់ ៣០លានដុល្លារនៅក្នុងមួយថ្ងៃ ដែលបានមកពីការចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការលាងលុយកខ្វក់ ការបោ.កប្រាស់តាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការក្លែងបន្លំផ្សេងៗ។

អ្នកជំនាញខាងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនបានហៅលោក ចេនហ្ស៊ី ថាជាប្រតិបត្តិករបោកប្រាស់តាមអ៊ីនធឺណិតដ៏ធំបំផុតម្នាក់ និងមានរបាយការណ៍មួយចំនួនបានលើកឡើងថា ក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍គ្រុប របស់គាត់ ក៏មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសក្លែងបន្លំតាមប្រព័ន្ធអិនធើណេតដ៏ធំសម្បើម និងបានទាក់ទាញជនរងគ្រោះមកពីតាមបណ្ដារប្រទេសជាច្រើន។

តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក ចេនហ្ស៊ី និងក្រុមហ៊ុន ព្រីនស៍គ្រុប បានបដិសេធចំពោះការចោ.ទប្រកាន់នេះ ដោយអះអាងថាអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនមិនមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើសខុសច្បាប់ណាមួយឡើយ។

គួរជម្រាបថា គិតមកត្រឹមថ្ងៃសុក្រ ទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោកចេនហ្ស៊ី ត្រូវបានចាប់បញ្ជូនត្រឡប់ទៅដល់ប្រទេសចិនវិញហើយ បន្ទាប់ពីប្រតិបត្តិការតាមស្វែងរករបស់អាជ្ញាធរកម្ពុជានិងចិន។ ជំហានបន្ទាប់ ផ្នែកស៊ើបអង្កេតព្រហ្មទណ្ឌរបស់ក្រសួងសន្តិសុខសាធារណៈចិននឹងត្រូវបើកការស៊ើបង្កេតបន្ថែម។

រដ្ឋាភិបាលចិន បានចាត់ទុកការចាប់ខ្លួនលោក ចេន ហ្សី មេឧក្រិដ្ឋកម្ម Online Scam ពីប្រទេសកម្ពុជាបញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសចិនវិញនេះថា គឺជាសមិទ្ធផលដ៏ធំធេងនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអនុវត្តច្បាប់កម្ពុជា–ចិន៕