សង្គ្រា.មរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសនានាលើពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីត្រូវប្រឈមនឹងការខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នប្រើប្រាស់ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តម្លៃប្រេងឆៅកើនឡើងរហូតដល់១០០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសអាស៊ីជាច្រើនចាប់ផ្តើមចាត់វិធានការសន្សំសំចៃប្រេង និងឧស្ម័នរៀងៗខ្លួន ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច ដូចជា ថៃ ៖ កំណត់ឱ្យមន្ត្រីរាជការធ្វើការពីផ្ទះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា តទៅ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul បានកំណត់ឱ្យមន្ត្រីរាជការទាំងអស់ធ្វើការពីផ្ទះ (Work From Home) និងផ្អាកការធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស លើកលែងតែការចូលរួមកិច្ចប្រជុំសំខាន់ៗ ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា រហូតដល់ស្ថានការណ៍នៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាល្អប្រសើរឡើងវិញ ដើម្បីសន្សំសំចៃការចំណាយលើប្រេងឥន្ធនៈដែលថៃរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដោយសារតម្លៃប្រេងកើនឡើងខ្ពស់ ។

កាលពីវេលាម៉ោង១២ និង៣៥នាទីថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី១០ ខែមីនា អ្នកនាំពាក្យរងរដ្ឋាភិបាលថៃ អ្នកស្រី ឡាលិដា ប្រឺតវិវឌ្ឍនា បានប្រកាសព័ត៌មានបន្ទាន់ថា ស្ថានការណ៍សង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានឡើងកំដៅខ្លាំងនៅមជ្ឈិមបូព៌ាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់មកលើស្ថិរភាពថាមពល និងតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈនៅប្រទេសថៃ ។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin មើលឃើញពីផលប៉ះពាល់នេះ ទើបសម្រេចឱ្យមន្ត្រីរាជការទាំងអស់ធ្វើការពីផ្ទះចាប់ពីថ្ងៃប្រកាស ។

ការធ្វើការពីផ្ទះនេះ គឺសម្រាប់ការងារដែលមិនផ្តល់សេវាកម្មដល់ពលរដ្ឋ ដើម្បីកាត់បន្ថយការធ្វើដំណើរ និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងក្នុងអគាររដ្ឋ ហើយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin ក៏បានកំណត់ឱ្យគ្រប់ស្ថាប័នរដ្ឋផ្អាកធ្វើដំណើរទៅក្រៅប្រទេស និងផ្អាករៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលនៅក្រៅប្រទេស ដោយប្តូរមករៀបចំកម្មវិធីនៅប្រទេសថៃជំនួសវិញ ដើម្បីសន្សំសំចៃថវិកាលើការទិញប្រេង ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានជំរុញឱ្យគ្រប់ស្ថាប័នរដ្ឋតាមដានស្ថានការណ៍សេដ្ឋកិច្ច និងថាមពល ដើម្បីឱ្យប្រទេសថៃអាចផ្លាស់ប្តូរវិធានការភ្លាមៗ ព្រមទាំងសំណូមពរឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់សហការគ្នាសន្សំសំចៃការចំណាយប្រេងក្នុងពេលសង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាមិនទាន់បញ្ចប់ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏សំណូមពរឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមសហការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថាមពល, កាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពម៉ាស៊ីនត្រជាក់, បិទភ្លើងមិនចាំបាច់ ខណៈនៅទូទាំងប្រទេសថៃបានប្រើប្រាស់ប្រេងជាមធ្យមចំនួន១២៤លានលីត្រក្នុង១ថ្ងៃ ហើយថៃមានប្រេងស្តុកទុកត្រឹមតែ៨,០៥៥លានលីត្រប៉ុណ្ណោះ ។

នេះជាការអនុវត្តវិធានការរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតម្លៃប្រេងកំពុងតែកើនឡើងខ្ពស់លើពិភពលោក ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងកាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាលើការទិញប្រេង ដោយរដ្ឋាភិបាលជំរុញឱ្យស្ថាប័នរដ្ឋទាំងអស់ចូលរួមអនុវត្តតាមវិធានការនេះ ប៉ុន្តែមិនឱ្យធ្លាក់ចុះប្រសិទ្ធភាពការងារ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីប្រទេសថៃដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីរាជការធ្វើការពីផ្ទះដើម្បីសន្សំសំចៃការចំណាយលើប្រេងឥន្ធនៈពេលស្ថានការណ៍សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាឡើងកំដៅ ប្រទេសវៀតណាមក៏ជំរុញឱ្យពលរដ្ឋធ្វើការពីផ្ទះដែរដើម្បីសន្សំសំចៃប្រេង ខណៈប្រទេសហ្វីលីពីនសម្រេចឱ្យមន្ត្រីរាជការធ្វើការត្រឹមតែ៤ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះក្នុង១សប្តាហ៍ ៕

នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ កងទ័ពថៃបានសម្រេចកាត់បន្ថយកម្លាំងកងទ័ពឈរជើងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសារគ្មានសញ្ញាជម្លោះណាមួយគួរឱ្យព្រួយបារម្ភដូចការលើកឡើងរបស់ពលរដ្ឋថៃមួយចំនួននោះទេ ។ កងទ័ពថៃថា ខ្លួនប្រកាន់គោលជំហរដោះស្រាយបញ្ហាតាមរយៈយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ដូចជា ៖ កិច្ចប្រជុំ JBC រវាងកម្ពុជា-ថៃ និងអនុវត្តតាមគោលការណ៍ដែលចែងក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC កន្លងមក ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Matichon Online នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបានជូនដំណឹងពីការសម្រេចចិត្តកែសម្រួលកម្លាំងកងទ័ពថៃនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយអ្នកនាំពាក្យរូបនេះសង្កត់ធ្ងន់ថា ការកែសម្រួលកម្លាំងកងទ័ពធ្វើឡើងស្របតាមស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន ដោយសារគ្មានសញ្ញាជម្លោះកើតឡើង ។ ស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃពេលនេះមិនគួរឱ្យបារម្ភឡើយ ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃនៅតែតាមដានស្ថានការណ៍ជានិច្ច ។

អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ លោក វីនឆ័យ សុវ៉ារី បាននិយាយពីពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនបង្ហាញក្តីបារម្ភអំពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា គ្មានអ្វីកើតឡើងខុសប្រក្រតីទេ កងទ័ពជើងគោកថៃបានតាមដានស្ថានការណ៍យ៉ាងដិតដល់ បើតាមការវាយតម្លៃស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ន គឺគ្មានសញ្ញាជម្លោះកើតឡើង ។

ចំណែកពលរដ្ឋមួយចំនួនបារម្ភថា កម្ពុជានឹងទាមទារទឹកដីរបស់ខ្លួនត្រឡប់ទៅវិញនោះ លោក វីនឆ័យ និយាយថា ប្រសិនបើកម្ពុជាទាមទារទឹកដីត្រឡប់ទៅវិញមែន គឺកម្ពុជានឹងប្រើប្រាស់វិធីការទូត ឬប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគី ។ រីឯការធ្វើសកម្មភាពរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅតំបន់ព្រំដែនគ្មានទេ ខណៈថៃប្រកាន់គោលជំហរដោះស្រាយបញ្ហាតាមរយៈយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ ដូចជា ៖ កិច្ចប្រជុំ JBC រវាងកម្ពុជា-ថៃ និងអនុវត្តតាមគោលការណ៍ដែលចែងក្នុងកិច្ចប្រជុំ GBC កន្លងមក រហូតដល់ប្រទេសទាំងពីរពិភាក្សាគ្នាពីយន្តការពាក់ព័ន្ធនាថ្ងៃអនាគត ។

ការកាត់បន្ថយកម្លាំងកងទ័ពថៃនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាប់កម្ពុជា គឺជាការកែសម្រួលកម្លាំងស្របតាមស្ថានការណ៍ជាក់ស្តែង និងជាប្រតិបត្តិការរបស់អង្គភាពកងទ័ព ដើម្បីឱ្យកងទ័ពមួយចំនួនអាចវិលត្រឡប់ទៅបំពេញភារកិច្ចធម្មតារបស់ខ្លួន ។ រីឯនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតែមានការពង្រាយកម្លាំងកងទ័ពថៃដើម្បីត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ ។

យោងតាមប្រភពព័ត៌មាន គឺគ្មានការបង្កសកម្មភាពណាមួយរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅតំបន់ព្រំដែនឈានទៅដល់ការប៉ះទង្គិចគ្នាជាលើកទី៣ ដូចពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនប៉ាន់ស្មានទេ ។ ស្ថានការណ៍ព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរនាពេលនេះមិនគួរឱ្យបារម្ភឡើយ ទោះយ៉ាងណា មេបញ្ជាការកងទ័ពថៃបានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពគ្រប់អង្គភាពកុំឱ្យប្រមាថ ៕

វេទិកាផ្ញើសារ Telegram កំពុងប្រឈមមុខនឹងសម្ពាធកាន់តែខ្លាំងឡើងនៅជុំវិញពិភពលោក ដោយប្រទេសជាច្រើនកំពុងពិចារណាលើការរឹតបន្តឹង ឬបិទដំណើរការកម្មវិធីនេះនៅក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេតែម្ដង ខណៈដែលរុស្ស៊ីដែលជាប្រទេសគ្រប់គ្រងលើកម្មវិធីនេះផ្ទាល់ ក៏មានគម្រោងបិទផងដែរនៅដើមខែមេសាខាងមុខ ដោយចោ.ទប្រកាន់វាថាមានកម្រិតការពារសុវត្ថិភាពទាបសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងបម្រើជាជម្រកសម្រាប់ក្រុមឧក្រិដ្ឋជន។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលដកស្រង់ពីទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានរុស្ស៊ី The Moscow Times បានឲ្យដឹងថា Telegram ត្រូវបានប្រើប្រាស់កាន់តែខ្លាំងឡើងដើម្បីរៀបចំការបោកប្រាស់ ចែកចាយខ្លឹមសារខុសច្បាប់ និងសម្របសម្រួលប្រតិបត្តិការឧក្រិដ្ឋកម្ម។ ដោយសារតែកម្មវិធីនេះផ្តល់នូវមុខងារឯកជនភាពដ៏រឹងមាំ អាជ្ញាធររុស្ស៊ីអះអាងថា វាបានក្លាយជាឧបសគ្គដ៏ធំសម្រាប់ភ្នាក់ងារស៊ើបអង្កេតក្នុងការអនុវត្តច្បាប់លើការត្រួតពិនិត្យសកម្មភាពគួរឱ្យសង្ស័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ទុច្ចរិត។

គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ 2026 ប្រទេសជាច្រើនបានសម្រេចបិទវេទិកានេះទាំងស្រុង ខណៈពេលដែលប្រទេសផ្សេងទៀតកំពុងអនុវត្ត “ការរឹតបន្តឹងជាដំណាក់កាល” ឬបញ្ហាប្រឈមផ្នែកច្បាប់ដើម្បីបង្ខំឱ្យអនុលោមតាមច្បាប់ក្នុងស្រុក។ នៅក្នុងប្រទេសចិន អ៊ីរ៉ង់ និង ប៉ាគីស្ថាន កម្មវិធី Telegram ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលបិទលែងឲ្យប្រប្រាស់ជាអចិន្រ្តៃយ៍ ខណៈនៅក្នុងបណ្ដារប្រទេសជាច្រើនផ្សេងទៀត វាត្រូវបានណែនាំឲ្យប្រើប្រាស់ដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងមានការរឹតបន្តឹង។

ងាកមកកាន់ប្រទេសរុស្ស៊ីដែលជាមូលដ្ឋានដើមរបស់ Telegram បានឲ្យដឹងថា ក្រោយការចាប់ខ្លួនរបស់លោក Pavel Durov ស្ថាបនិក Telegram លើការចោទប្រកាន់ពីបទជួយផ្ដល់ទិន្នន័យដល់ជនបរទេស និងញុះញង់អំពើភេរវកម្ម ប្រទេសរុស្ស៊ីមានគម្រោងបិទកម្មវិធីនេះចោលទាំងស្រុងតែម្ដង ខណៈដែលប្រភពជិតស្និតនឹងរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហានេះថា Telegram អាចត្រូវបានបិទលែងឲ្យចូលទៅប្រើប្រាស់បាននៅក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ីចាប់ពីដើមខែមេសាខាងមុខនេះតទៅ។

ទោះបីជាមានសម្ពាធខ្លាំងបែបនេះក៏ក្ដី Telegram នៅតែជាកម្មវិធីផ្ញើសារដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយ ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រាប់រយលាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ អ្នករិះគន់នឹងសេចក្ដីសម្រេចបិទ Telegram បាននិយាយថា ការហាមឃាត់វេទិកានេះនឹងរឹតត្បិតទំនាក់ទំនង និងសេរីភាពរបស់មនុស្សក្នុងការបញ្ចេញមតិ ខណៈដែលអ្នកគាំទ្រចលនានេះអះអាងថា បទប្បញ្ញត្តិដ៏រឹងមាំនេះគឺចាំបាច់ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មតាមអ៊ីនធឺណិត៕

ស្ថានការណ៍សង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ប្រែប្រួលកាន់តែខ្លាំង នៅពេលច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ក្លាយជាសន្លឹកបៀរចុងក្រោយរបស់អ៊ីរ៉ង់ដើម្បីប្រឆាំងជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ។ អ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ថា អនុញ្ញាតឱ្យនាវាប្រទេសផ្សេងៗអាចឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz យ៉ាងសេរី ឱ្យតែប្រទេសទាំងនោះហ៊ានបណ្តេញមន្ត្រីស្ថានទូតអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Shafaq News កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា កងកម្លាំងបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ប្រកាសថា ប្រសិនបើបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ ឬប្រទេសនានានៅតំបន់អឺរ៉ុបបណ្តេញមន្ត្រីស្ថានទូតអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលចេញពីទឹកដីរបស់ខ្លួន អ៊ីរ៉ង់នឹងអនុញ្ញាតឱ្យនាវាប្រទេសនោះឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz យ៉ាងសេរី ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ ។

ការប្រកាសរបស់កងកម្លាំងបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា គឺជាការប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់ក្នុងការដាក់សម្ពាធប្រទេសទាំងឡាយឱ្យប្រឆាំងអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ស្របពេលស្ថានការណ៍សង្គ្រាមកាន់តែរាលដាលខ្លាំង ចាប់ពីតំបន់ឈានទៅប្រឈមមុខគ្នាលើពិភពលោក ។

អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ លោក Majid Takht-Ravanchi ថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់មានលក្ខខណ្ឌតែ១គត់ដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល គឺហាមធ្វើប្រតិបត្តិការកងទ័ពបន្ថែមទៀតដែលអ៊ីរ៉ង់ចាត់ទុកជាការឈ្លានពាន ។ ប្រទេសជាច្រើន ដូចជា ៖ រុស្ស៊ី ចិន និងបារាំង បានទំនាក់ទំនងមកកាន់អ៊ីរ៉ង់ឱ្យកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹង និងជម្លោះ ។

កន្លងមក លោក Ali Larijani អគ្គលេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ថា ស្ថិរភាពនៅច្រកសមុទ្រ Hormuz ពិបាកនឹងកើតឡើងណាស់ បើអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនៅតែបង្កសង្គ្រាមក្នុងតំបន់ ។ លោកបានបង្ហោះសារឆ្លើយតបនឹងការលើកឡើងរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំង លោក Emmanuel Macron អំពីការបញ្ជូននាវាចម្បាំងទៅកាន់ច្រកនេះ ដោយបញ្ជាក់ថា ច្រកសមុទ្រនេះពិបាកនឹងមានស្ថិរភាព ដោយសារប្រទេសខ្លះព្យាយាមបញ្ឆេះជម្លោះ ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានគំរាមវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ខ្លាំងជាងមុន២០ដង បើនៅតែរារាំងមិនឱ្យនាវាដឹកប្រេងឥន្ធនៈរបស់ប្រទេសនានាឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ។ លោកបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ថា ៖ «បើអ៊ីរ៉ង់មិនអនុញ្ញាតឱ្យនាវាដឹកប្រេងនានាឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រនេះ អាមេរិកនឹងវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់លើសមុនរហូតដល់២០ដង ព្រមទាំងបំផ្លាញគោលដៅសំខាន់ៗដែលធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់ពិបាកកសាងប្រទេសឡើងវិញ» ។ ក្រៅពីនេះ លោកកំពុងពិចារណាបន្ធូរបន្ថយទណ្ឌកម្មប្រេងលើរុស្ស៊ី និងបញ្ចេញប្រេងឆៅបម្រុងដើម្បីទប់ស្កាត់កុំឱ្យប្រេងឡើងថ្លៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ច្រកសមុទ្រ Hormuz គឺជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនប្រេងដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ដោយការដឹកប្រេងឆ្លងកាត់ច្រកនេះស្មើ១ភាគ ក្នុងចំណោម៥ភាគ ។ ចិន និងប្រទេសផ្សេងៗនៅអាស៊ីពឹងផ្អែកលើច្រកនេះក្នុងការដឹកប្រេងឆៅ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ខណៈច្រកនេះបិទស្ទើរទាំងស្រុងតាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្តើមថ្ងៃដំបូង ។

អ៊ីរ៉ង់បិទច្រកសមុទ្រនេះជំរុញតម្លៃប្រេងលើពិភពលោកកើនឡើងរហូតដល់១២០ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែលកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ខណៈអ្នកវិភាគសន្និដ្ឋានថា តម្លៃប្រេងនឹងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់រហូតដល់២១៥ដុល្លារក្នុង១បារ៉ែល បើច្រកសមុទ្រនេះនៅតែមានបញ្ហាអូសបន្លាយ ៕