ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាននាពេលថ្មីៗនេះថា កងទ័ពអាមេរិកអាចនឹងបើកការវាយប្រ.ហារក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដោយសារគ្រឿងញៀនបានសម្លា.ប់ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់ម៉ឺននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងមើលឃើញក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀនកាន់តែធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងនៅម៉ិកស៊ិក ។ ការវាយប្រ.ហារបន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកទើបបើកការវាយប្រ.ហារនៅវេណេស៊ុយអេឡា ដែលធ្វើឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលទូទាំងពិភពលោក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បាននិយាយទៅកាន់ពិធីករសារព័ត៌មាន Fox News ក្នុងបទសម្ភាសន៍ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ថា ៖ «អាមេរិកបានកម្ចាត់គ្រឿងញៀននាំចូលតាមផ្លូវទឹក ប្រមាណ៩៧% ពេលនេះ កងទ័ពអាមេរិកអាចនឹងវាយប្រហារក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅម៉ិកស៊ិក ។ ក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀនកំពុងតែគ្រប់គ្រងម៉ិកស៊ិក វាគួរឱ្យសោកសៅណាស់ចំពោះអ្វីដែលកើតឡើងនៅទីនោះ» ។

ការគំរាមរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump ក្រោយពីកងទ័ពអាមេរិកទើបវាយប្រហារប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro និងភរិយា ដែលអាមេរិកចាត់ទុកជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។ រដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡាអះអាងថា មនុស្សស្លាប់រហូតដល់ជាង១០០នាក់ ពេលកងទ័ពអាមេរិកធ្វើប្រតិបត្តិការនៅវេណេស៊ុយអេឡាកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ដែលហេតុការណ៍នេះកើតឡើងក្រោយលោកប្រធានាធិបតី Trump ដាក់សម្ពាធប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The New York Times រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបញ្ជាឱ្យវាយប្រហារកប៉ាល់ដឹកគ្រឿងញៀននៅសមុទ្រការាបៀន ចំនួន៣៥លើក បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ ១១៥នាក់ ។

អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន អ្នកស្រី Anna Kelly ថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកំពុងអនុវត្តគោលការណ៍ស្តារឡើងវិញនូវភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់អាមេរិកនៅភាគខាងលិច គ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍ និងរារាំងការជួញដូរគ្រឿងញៀន ។ ប្រធានាធិបតីរបស់យើងមានវិធីជាច្រើនការពារប្រទេសកុំឱ្យរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រឿងញៀន ដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់ម៉ឺននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយប្រធានាធិបតីអាមេរិកធ្លាប់និយាយពីការវាយប្រហារក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅម៉ិកស៊ិកផងដែរ ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិក លោកស្រី Claudia Sheinbaum Pardo ថា នឹងគ្មានប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ពអាមេរិកបង្ក្រាបក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅម៉ិកស៊ិកទេ បើលោកស្រីមិនអនុញ្ញាត ។ លោកស្រីបានថ្កោលទោសអាមេរិកដែលចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា និងបញ្ជាក់ពីការការពារអធិបតេយ្យប្រទេសម៉ិកស៊ិកជាថ្មី គឺពលរដ្ឋម៉ិកស៊ិកជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រទេស យើងមានសេរីភាព អធិបតេយ្យ យើងសហការជាមួយអាមេរិក ប៉ុន្តែមិនទទួលយកការជ្រៀតជ្រែក ។

ម៉ិកស៊ិកនឹងពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយអាមេរិកក្នុងការបង្ក្រាបក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន ហើយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ិកស៊ិកនឹងជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ប្រសិនបើចាំបាច់ ។ ថ្មីៗនេះ លោក Marco Rubio រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកបាននិយាយពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងសន្តិសុខជាមួយម៉ិកស៊ិក ដោយការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានទៅវិញទៅមក ៕

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងវា.យប្រហារអ៊ីរ៉ង់ «ខ្លាំងក្លាបំផុត» ប្រសិនបើការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងការតវ៉ានៅក្នុងប្រទេសកាន់តែកើនឡើង ហើយធ្វើឲ្យក្រុមបាតុករស្លា.ប់កាន់តែច្រើន។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអន្តរជាតិ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ Hugh Hewitt Show លោក Trump បាននិយាយថា «ប្រសិនបើពួកគេចាប់ផ្តើមសម្លា.ប់មនុស្សបន្ថែម ដូចដែលពួកគេតែងតែធ្វើក្នុងអំឡុងពេលកុបកម្មរបស់ជនស៊ីវិល នោះកុបកម្មនឹងមានកាន់តែច្រើនឡើង។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រសិនបើពួកគេធ្វើវា យើងនឹងវាយប្រហារពួកគេយ៉ាងខ្លាំង»។

ទន្ទឹមនឹងនេះ អនុប្រធានាធិបតី JD Vance បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្រក្រុមបាតុករដោយសន្តិវិធីនៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាននៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅឯសេតវិមានថា «យើងពិតជាគាំទ្រនរណាម្នាក់ដែលចូលរួមក្នុងការតវ៉ាដោយសន្តិវិធី … ដែលកំពុងតស៊ូមតិដើម្បីសិទ្ធិរបស់ពួកគេ»។

សូមជម្រាបថា ការតវ៉ាបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 28 ខែធ្នូ នៅឯផ្សារ Grand Bazaar ក្នុងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ដែលជាបេះដូងនៃសកម្មភាពអាជីវកម្មរបស់រដ្ឋធានី។ ក្រុមបាតុករបានតវ៉ាអំពីការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃប្រាក់រៀលអ៊ីរ៉ង់ និងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចដែលកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។ ក្រោយមកការតវ៉ាបានរីករាលដាលដល់ទីក្រុងជាច្រើនទៀតនៅទូទាំងប្រទេស។

ដោយឡែក ចំពោះមូលហេតុដែលសហរដ្ឋអាមេរិកលូកដៃចូលក្នុងបញ្ហានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅពេលនេះ គឺដោយសារតែ ភាពចលាចលនៅទីនោះនឹងប៉ះពាល់ដល់កត្តាសិទ្ធិមនុស្ស អំណាចក្នុងតំបន់ និងក្ដីបារម្ភទាក់ទងនឹងនុយក្លេអ៊ែរ។

គិតមកទល់ពេលនេះ ស្ថានភាពមិនមានអ្វីប្រសើឡើងឡើយ ហើយដូចអ្វីដែលអាមេរិកបានព្រ.មាន ការវា.យប្រហារដ៏ខ្លាំងក្លាអាចនឹងកើតមានក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ ប្រសិនបើតួលេខអ្នកស្លា.ប់ដោយសារការតវ៉ានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តកាន់ឡើង៕

ម៉ានីឡា៖ អាជ្ញាធរហ្វីលីពីន បានរាយការណ៍ពីហេតុការណ៍បា.ក់គំនរសំរា.មដ៏ធំមួយក្នុងទីក្រុង Cebu ភាគកណ្តាលប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្ស២នាក់ស្លា.ប់ របួស ៧នាក់ និងយ៉ាងហោចណាស់ ៣៦នាក់ផ្សេងទៀតកំពុងបាត់ខ្លួន។ នេះបើតាមការចេញរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី៩ មករា។

ប៉ូលីសបាននិយាយថា ជនរងគ្រោះភាគច្រើនគឺជាកម្មករកាយសំរាម ដែលនៅខណៈពេលនៃការបា.ក់រលំនោះ ពួកគេមិនអាចរត់គេចខ្លួនទាន់ពេលវលា ជាហេតុធ្វើឲ្យកម្ទេចកម្ទីរសំរាមដ៏ក្រាស់បានគ្របដណ្ដប់និងសង្កត់ពួកគេឲ្យជាប់គាំង។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមអ្នកជួយសង្រ្គោះកំពុងបើកប្រតិបត្តិការស្វែងរកអ្នកដែលបានបាត់ខ្លួននៅក្រោមគំនរសំរាមទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ។

អភិបាលក្រុង Cebu លោក Nestor Archival បាននិយាយថា យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ១២នាក់ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ និង ៣៨នាក់ផ្សេងទៀតនៅតែបាត់ខ្លួន។ ហើយមូលហេតុនៃការបា.ក់រលំនេះ គេនៅមិនទាន់អាចបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ភ្លាមៗនោះទេ ដោយមន្រ្តីជំនាញកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេត។

លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក Roderick Maranan នាយនគរបាលតំបន់ បានធ្វើការបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្ស គំនរសំរាមដែលបានបា.ក់នោះក៏បានប៉ះពាល់ដល់អគារទាបៗដែលនៅក្បែរនោះផងដែរ។ គិតមកត្រឹមពេលនេះ អាជ្ញាធរ និងមន្ត្រីនៅមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងកាកសំណល់បានបញ្ជូនមនុស្សចំនួន ១១០នាក់ ដើម្បីសម្រួលប្រតិបត្តិការជួយសង្រ្គោះនៅកន្លែងចាក់សំរាម។

គួរជម្រាបថា ហេតុការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះបានកើតឡើង កាលពីអំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០០ ដែលគំនរសំរាមដ៏ធំមួយនៅកន្លែងចាក់សំរាមមួយកន្លែងក្នុងសង្កាត់ក្រីក្រមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុង Quezon ជាយក្រុង Manila បានដួលរលំបន្ទាប់ពីមានព្យុះបោកបក់ជាច្រើនថ្ងៃ បណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង ២០០នាក់ស្លា.ប់ និងបាត់ខ្លួនជាច្រើននាក់ បំផ្លាញផ្ទះតូចៗជាច្រើនខ្នង និងជំរុញឱ្យមានការអនុម័តច្បាប់មួយ ដែលតម្រូវឱ្យបិទកន្លែងចាក់សំរាមខុសច្បាប់ និងកែតម្រូវការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ដោយអាជ្ញាធរឡើងវិញ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយទៅកាន់សារព័ត៌មានអំពីអាមេរិកចង់គ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែន (Greenland) ដែលពិភពលោកកំពុងចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនាពេលនេះ ក្នុងពេលលោកពិភាក្សាជាមួយនាយកប្រតិបត្តិក្រុមហ៊ុនប្រេងឥន្ធនៈអាមេរិកនៅសេតវិមានកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ថា អាមេរិកចាំបាច់ត្រូវតែគ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែន ដើម្បីការពារមិនឱ្យរុស្ស៊ី និងចិន គ្រប់គ្រងនាថ្ងៃអនាគត ។ បើការចរចាទិញកោះមិនជោគជ័យ អាមេរិកនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពកាន់កាប់តែម្តង ទោះជារងការរិះគ.ន់ពីពិភពលោកក្តី ។

អាមេរិកត្រូវតែធ្វើអ្វីម្យ៉ាងជាមួយកោះហ្គ្រីនឡែន មិនថាពួកគេយល់ព្រមឬក៏អត់ ពីព្រោះបើអាមេរិកមិនគ្រប់គ្រងកោះនេះទេ រុស្ស៊ី និងចិន នឹងគ្រប់គ្រងនាថ្ងៃអនាគត ។ យើងមិនយល់ព្រមឱ្យរុស្ស៊ី និងចិន មកធ្វើជាប្រទេសជិតខាងរបស់អាមេរិកទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump ។

លោកបន្តថា អាមេរិកត្រូវតែគ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែនឱ្យបាន ទោះជាអាមេរិកមានកងទ័ពប្រចាំការនៅកោះនេះក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីឆ្នាំ១៩៥១ ក្តី ប៉ុន្តែកិច្ចព្រមព្រៀងមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីការពារកោះទេ ។ អាមេរិកនឹងធ្វើជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិ មិនមែនគ្រាន់តែបញ្ជូនកងទ័ពទៅការពារកោះ បើអាមេរិកមិនធ្វើបែបនេះ រុស្ស៊ី និងចិន នឹងក្លាយជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិមិនខាន ។

លោកបានពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីសេតវិមានដើម្បីរកគ្រប់វិធីគ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែន គឺជាដែនដីគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងផង និងគ្រប់គ្រងដោយដាណឺម៉ាកផង ដែលមានពលរដ្ឋរស់នៅប្រមាណ ៥ម៉ឺន ៧ពាន់នាក់ ឱ្យស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់អាមេរិក ។ អាមេរិកអាចនឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងទ័ពបញ្ចូលកោះក្នុងទឹកដីអាមេរិក និងផ្តល់ប្រាក់យ៉ាងច្រើនឱ្យពលរដ្ឋហ្គ្រីនឡែន គឺចាប់ពី១ម៉ឺនដុល្លារ ទៅ១០ម៉ឺនដុល្លារក្នុងម្នាក់ ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលពួកគេផ្តាច់ខ្លួនពីដាណឺម៉ាក ហើយមកនៅជាមួយអាមេរិកនាថ្ងៃអនាគត ។

ចំណែកមេដឹកនាំដាណឺម៉ាក និងបណ្តាប្រទេសជាមិត្តនៅអឺរ៉ុបបង្ហាញការមិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំងកាលពីពេលថ្មីៗនេះចំពោះគោលជំហររបស់លោកប្រធាធិបតី Trump និងមន្ត្រីសេតវិមាន ដែលទាមទារគ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែន ខណៈអាមេរិក និងដាណឺម៉ាក គឺជាសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងអង្គការសន្ធិសញ្ញាអាត្លង់ទិកខាងជើង (NATO) ដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងការពារកោះរួមគ្នា ។

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមករា ប្រទេសបារាំង អាល្លឺម៉ង់ អ៊ីតាលី ប៉ូឡូញ អេស្ប៉ាញ អង់គ្លេស និងដាណឺម៉ាក បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមបញ្ជាក់ថា មានតែពលរដ្ឋហ្គ្រីនឡែន និងដាណឺម៉ាកប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តពីទំនាក់ទំនងរវាងគ្នា ។

គួរបញ្ជាក់ថា ហ្គ្រីនឡែន គឺជាកោះដ៏ធំបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលសម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិយ៉ាងច្រើន ជាពិសេស រ៉ែកម្រ ប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នធម្មជាតិ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកកោះនេះជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ល្អសម្រាប់ដំឡើងរ៉ាដាតាមដានសកម្មភាពមហាអំណាចរុស្ស៊ី និងចិន ។

អាមេរិកធ្លាប់ទិញអាឡាស្កាពីរុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ១៨៦៧ ក្នុងតម្លៃត្រឹមតែ ៧លាន ២សែនដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ដែលត្រូវប្រទេសនានាសើចចំអកអាមេរិកទិញអាឡាសា្កជាដែនទឹកកក ។ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន អាឡាស្កាក្លាយជាដែនទឹកកកមានប្រេង មាស និងទីតាំងឈរជើងកងទ័ពអាមេរិក ហើយនេះអាចជាមូលហេតុធ្វើឱ្យលោក Trump សុខចិត្តធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីទទួលបានហ្គ្រីនឡែនជាដែនទឹកកកធំជាងអាឡាស្កា ។

អាមេរិក រុស្ស៊ី និងចិន ចាត់ទុកហ្គ្រីនឡែនជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់អាកទិកដ៏សំខាន់ ពីព្រោះពេលផ្ទាំងទឹកកករលាយនឹងបង្កើតជាផ្លូវដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់តំបន់អាកទិក ដែលជួយឱ្យការដឹកទំនិញរវាងតំបន់អាស៊ី និងអឺរ៉ុបងាយស្រួលជាងមុន មិនចាំបាច់ឆ្លងកាត់ព្រែកជីកស៊ុយអេ ឬប្រឡាយប៉ាណាម៉ា ។ ម្យ៉ាងទៀត ហ្គ្រីនឡែនជាផ្លូវហោះហើរជុំវិញពិភពលោក ទើបក្លាយជាទីតាំងឈរជើងកងទ័ព និងទីតាំងប្រកាសអាសន្នពីមីស៊ីលចម្ងាយឆ្ងាយ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ទីក្រុងបាងកករបស់ថៃស្ថិតក្នុងចំណោមទីក្រុងមានខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ហើយរដ្ឋាភិបាលថៃមិនទាន់អាចដោះស្រាយបញ្ហាខ្យល់កខ្វក់នៅឡើយទេ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋប្រឈមនឹងផលប៉ះពាល់សុខភាពយ៉ាងខ្លាំង ។ អភិបាលក្រុងបាងកកបានត្រឹមតែស្នើឱ្យពលរដ្ឋធ្វើការពីផ្ទះ (Work from Home) ជាញឹកញាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៥ ហើយនៅដើមឆ្នាំ២០២៦ អភិបាលក្រុងបាងកកបានប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋធ្វើការពីផ្ទះដូចមុន ដោយសារខ្យល់កខ្វក់កើនឡើងឈានដល់ពណ៌ទឹកក្រូចគ្របដណ្តប់លើទីក្រុងបាងកក រហូតដល់៣៥តំបន់ ។

អភិបាលក្រុងបាងកក លោក Chadchart Sittipunt កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បានសុំការសហការពីស្ថាប័នរដ្ឋ ក្រុមហ៊ុនឯកជន និងកន្លែងប្រកបអាជីវកម្មទាំងអស់ អនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលិករបស់ខ្លួនធ្វើការពីផ្ទះ (Work from Home) រយៈពេល២ថ្ងៃ (ចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមករា) ដើម្បីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍នៅតាមផ្លូវ និងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នពុលពីយានជំនិះ បន្ទាប់ពីមានការសន្និដ្ឋានថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ទីក្រុងបាងកកគ្របដណ្តប់ដោយខ្យល់កខ្វក់បំផុតគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ។

ខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំងឈានដល់ពណ៌ទឺកក្រូច គឺជាកម្រិតខ្យល់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភដោយសារវាប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងទីក្រុង ។ អាជ្ញាធរបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋថែទាំសុខភាព និងការពារខ្លួន ដូចជា ៖ ពាក់ម៉ាស់ការពារខ្យល់កខ្វក់ (PM 2.5) គ្រប់ពេលចេញទៅខាងក្រៅ, កំណត់រយៈពេលធ្វើការងារ ឬហាត់ប្រាណនៅក្រោមកំដៅថ្ងៃដែលប្រើប្រាស់កម្លាំង, សង្កេតអាការៈខុសប្រក្រតី រួមមាន ៖ ក្អក ពិបាកដកដង្ហើម និងរមាស់ភ្នែក ។

ក្រៅពីនេះ អាជ្ញាធរក៏បានដាស់តឿនឱ្យមនុស្សចាស់ ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ កុមារ និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ យកចិត្តទុកដាក់លើការថែទាំសុខភាពដោយការពាក់ម៉ាក់ការពារខ្យល់កខ្វក់ (PM 2.5) ជានិច្ចគ្រប់ពេលចេញទៅខាងក្រៅ, ចៀសវាងធ្វើការងារ ឬហាត់ប្រាណក្រោមកំដៅថ្ងៃដែលប្រើប្រាស់កម្លាំង ព្រមទាំងអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ ។ ប្រសិនបើមានអាការៈខុសប្រក្រតី ត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងបាងកក និងខេត្តជាច្រើនទៀតតែងតែប្រឈមនឹងខ្យល់កខ្វក់ខ្លាំង ដែលឈានដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព រួមមាន ៖ ខេត្តណុនថាក់បុរី, ណាខនប៉ាធុម, សាមុទ្រសាខាន, សាមុទ្រប្រាកាន, សុខោទ័យ, ស្រះបុរី និងអាន់ថង ។ ទោះជារដ្ឋាភិបាលថៃ និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ ប្រឹងប្រែងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហាខ្យល់កខ្វក់យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏មិនអាចដោះស្រាយបាន ដែលបញ្ហានេះប៉ះពាល់ដល់វិស័យទេសចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង ។

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ឱ្យតែចូលដល់រដូវប្រាំង ខ្យល់កខ្វក់បណ្តាលមកពីផ្សែងរថយន្ត រោងចក្រឧស្សាហកម្មនានា និងការដុតកាកសំណល់នៅក្នុងស្រែចម្ការ បានគ្របដណ្តប់លើទីក្រុងបាងកកបណ្តាលឱ្យបរិយាកាសអួរអាប់យ៉ាងខ្លាំង ។ ខ្យល់កខ្វក់នេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃធ្លាក់ខ្លួនឈឺជាបន្តបន្ទាប់ បើតាមតួលេខរបស់អាជ្ញាធរថៃព្យាករថា ការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចដោយសារខ្យល់កខ្វក់អាចនឹងកើនឡើងដល់រាប់ពាន់លានដុល្លារនាឆ្នាំខាងមុខ ៕

សេអ៊ូល៖ អតីតប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Yoon Suk Yeol អាចនឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងការកាត់ទោ.សប្រ.ហារជីវិត ជុំវិញការប៉ុនប៉ងធ្វើច្បាប់អាជ្ញាសឹកដែលបរាជ័យរបស់គាត់ក្នុងឆ្នាំ 2024 ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ Reuters ចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី9 ខែមករា។

លោក Yoon ត្រូវបានចោ.ទប្រកាន់ថាជាមេក្លោងនៃចលនាបះបោរ ដែលស្ថានទម្ងន់ទោ.សនេះអាចនឹងត្រូវប្រហារជីវិត ឬជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិតក្រោមច្បាប់កូរ៉េខាងត្បូង ប្រសិនបើត្រូវបានរកឃើញថាលោកពិតជាបានប្រព្រឹត្តខុសបែបនមែន។

តាមច្បាប់កូរ៉េខាងត្បូង ការដឹកនាំដែលអនុញ្ញាតឲ្យមានសកម្មភាពយោធា ឬអំពើហិង្សា គឺស្មើនឹងបទឧក្រិដ្ឋធ្ងន់ធ្ងរបំផុតប្រឆាំងនឹងរដ្ឋ។ បើទោះជាទោ.សកំហុសជាក់លាក់របស់លោក Yoon នៅមិនទាន់ត្រូវបានរៀបរាប់លម្អិតនៅក្នុងតុលាការនៅឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់និយាយថា ការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ គឺធ្ងន់ធ្ងរគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យព្រះរាជអាជ្ញាស្នើសុំការកាត់ទោ.សប្រ.ហារជីវិតសម្រាប់គាត់ ទោះបីជាមានការផ្អាកច្បាប់នេះជាយូរមកហើយក៏ដោយ។

គួររម្លឹកថា កាលពីឆ្នាំ 2024 ក្នុងអាណត្តិគ្រប់គ្រងរបស់លោក Yoon Suk Yeol ជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោកត្រូវបានព្រះរាជអាជ្ញារកឃើញថា បានរៀបចំផែនការដើម្បីព្យួររដ្ឋសភា និងចោទប្រកាន់គូប្រជែងនយោបាយថាជា «កងកម្លាំងប្រឆាំងរដ្ឋ» រួចយកវាធ្វើជាលេសដើម្បីប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកនៅក្នុងប្រទេស ដែលកាលនោះបង្កនូវភាពចលាចលយ៉ាងខ្លាំង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកនិងបក្ខពួកថែមទាំងបានបង្កើនភាពតានតឹងជាមួយកូរ៉េខាងជើង តាមរយៈប្រតិបត្តិការដ្រូនសម្ងាត់ទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណា អតីតប្រធានាធិបតី វ័យ 65ឆ្នាំ រូបនេះបានបដិសេធរាល់ការចោ.ទប្រកាន់ទាំងឡាយ ដោយអះអាងថា ការប្រកាសច្បាប់អាជ្ញាសឹកគឺជាអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ដើម្បីដាស់តឿនអំពីការរាំងស្ទះរបស់បក្សប្រឆាំង។ អ្នកគាំទ្រលោក Yoon បានបន្ទរការអះអាងទាំងនោះ ដោយព្រមានថា ការកាត់ក្តីនេះអាចធ្វើឱ្យការបែកបាក់នយោបាយនៅក្នុងប្រទេសកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង។

សូមជម្រាបថា ច្បាប់កាត់ទោសប្រហារជីវិតអ្នកទោសនៃចលនាបះបោរនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ត្រូវបានផ្អាកលែងមានការអនុវត្តចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1997 មក ទោះបីជាគេមិនទាន់លុបចោលទោសនេះក៏ដោយ។ យ៉ាងណាមិញ តុលាការត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងប្រកាសសាលក្រមម្ដងទៀតនៅខែកុម្ភៈ ខាងមុខនេះ៕