ប្រទេសវៀតណាម ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Xinhua កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ការនាំចេញទុរេនវៀតណាមទៅប្រទេសចិនកាលពីឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងវិញ បន្ទាប់ពីធ្លាក់ចុះដោយសារសារធាតុគីមី ។ នៅឆ្នាំ២០២៥ វៀតណាមនាំចេញទុរេនទៅចិន ជិត៩សែនតោន ស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៤ពាន់លានដុល្លារ ដែលប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញទុរេនទៅចិន ស្មើជិត៥០% នៃប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញបន្លែ និងផ្លែឈើសរុបរបស់វៀតណាម ។

ការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសនៅក្រោមក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មវៀតណាមបញ្ជាក់ថា ចិននៅតែជាទីផ្សារនាំចេញចម្បង និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំរុញកំណើនឧស្សាហកម្មទុរេនវៀតណាម ។ ប៉ុន្តែការនាំចេញទុរេនវៀតណាមបានធ្លាក់ចុះកាលពីឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ (ចាប់ពីខែមករា ដល់ខែមិថុនា) ដោយសារចិនរឹតបន្តឹងការត្រួតពិនិត្យសារធាតុគីមី និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំកម្ចាត់សត្វល្អិតឱ្យស្របតាមបច្ចេកទេស ។

បន្ទាប់ពីការនាំចេញទុរេនវៀតណាមធ្លាក់ចុះកាលពីឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ ការនាំចេញទុរេនក៏បានកើនឡើងវិញ ចាប់ពីខែកក្កដា ដល់ខែកញ្ញា ដោយសារកសិករវៀតណាមប្រឹងប្រែងកែលម្អចម្ការទុរេនរបស់ខ្លួន និងការវេចខ្ចប់ រួមទាំងត្រួតពិនិត្យគុណភាពតាមបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវ ខណៈមន្ត្រីកសិកម្មវៀតណាមបានសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកសិករដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតបច្ចេកទេសក្នុងការដាំដុះ ។

បើគិតត្រឹមតែរយៈពេល១១ខែ (ចាប់ពីដើមខែមករា ដល់ចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥) ប្រទេសវៀតណាមបាននាំចេញទុរេនទៅចិន ស្មើជិត៨សែន ៨ម៉ឺន ៥ពាន់តោន ស្មើទឹកប្រាក់ប្រមាណ ៣,២៤០លានដុល្លារ ។

គួរបញ្ជាក់ថា វៀតណាមនាំចេញទុរេនទៅចិនធ្លាក់ចុះកាលពីឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារចិនរឹតបន្តឹងការត្រួតពិនិត្យគុណភាពទុរេនវៀតណាម និងថៃ ជុំវិញការបារម្ភទុរេននាំចូលពីប្រទេសទាំងពីរប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីខ្លាំង ។ ហេតុនេះ ដើម្បីជំរុញការនាំចេញទុរេនឡើងវិញ ប្រធាននាយកដ្ឋានផលិតកម្ម និងការពារដំណាំរបស់វៀតណាម លោក Huynh Tan Dat បានអនុវត្តវិធានការត្រួតពិនិត្យចម្ការទុរេនដែលប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី Cadmium កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងគោលដៅធានាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ព្រមទាំងបំពេញតម្រូវការទីផ្សារចិន ៕

(បរទេស)៖ ក្នុងរយៈពេលជាង ៤០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ មេរោគអេដស៍ (HIV) បានក្លាយជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំបំផុតមួយសម្រាប់មនុស្សជាតិ។ ប៉ុន្តែនៅដើមឆ្នាំ ២០២៦ នេះ ពិភពលោកបានឈានដល់ចំណុចរបត់ថ្មីមួយ បន្ទាប់ពីលទ្ធផលនៃការសាកល្បងវ៉ាក់សាំង HIV ជំនាន់ថ្មីលើមនុស្ស បានបង្ហាញពីជោគជ័យដ៏អស្ចារ្យ ដែលអាចបើកផ្លូវទៅរកការបញ្ចប់ការរីករាលដាលនៃជំងឺដ៏កាចសាហាវនេះជារៀងរហូត។

ចាប់តាំងពីការរកឃើញមេរោគ HIV ដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៨១ មក អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានជួបការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការផលិតវ៉ាក់សាំង ដោយសារមេរោគនេះមានសមត្ថភាព “បំប្លែងខ្លួន” និង “លាក់ខ្លួន” ពីប្រព័ន្ធការពាររាងកាយបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ។ ទោះជាយ៉ាងណា តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា mRNA (ដែលទទួលបានជោគជ័យខ្លាំងក្នុងយុទ្ធនាការវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩) រួមជាមួយយុទ្ធសាស្ត្រ Germline Targeting អ្នកស្រាវជ្រាវអាចរកឃើញ “ចំណុចខ្សោយ” របស់មេរោគនេះបានសម្រេច។

ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ដោយស្ថាប័ន IAVI និងក្រុមហ៊ុន Moderna ដែលជាក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សរបស់អាមេរិក វ៉ាក់សាំងនេះ មិនដំណើរការដូចវ៉ាក់សាំងធម្មតាដែលប្រើមេរោគអសកម្មនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា mRNA ដើម្បីផ្ដល់ការណែនាំ ដល់កោសិកាក្នុងរាងកាយឱ្យបង្កើតនូវប្រូតេអ៊ីនម្យ៉ាង ដែលមានសមត្ថភាពជំរុញកោសិកាប្រភេទ B (B-cells)ដើម្បីឱ្យពួកវាវិវត្តទៅជាកោសិកាដែលអាចផលិត Broadly Neutralizing Antibodies (bnAbs)។ ខែលការពារ bnAbs គឺជាអង្គបដិបក្ខដ៏កម្រ ដែលអាចទៅតោង និងកម្ចាត់មេរោគ HIV បានស្ទើរតែគ្រប់ទម្រង់ ទោះបីជាមេរោគនោះព្យាយាមបំប្លែងខ្លួនក៏ដោយ។

នៅក្នុងរបាយការណ៍សាកល្បងគ្លីនិកដំណាក់កាលទី១ (Phase 1 Clinical Trial) ដែលបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រល្បីៗ កាលពីចុងឆ្នាំ ២០២៥ បានបង្ហាញថា អ្នកស្ម័គ្រចិត្តប្រមាណ ៩៧% បានបង្កើតនូវការឆ្លើយតបនៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំដែលចង់បាន បន្ទាប់ពីទទួលបានវ៉ាក់សាំង។ ផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរណាមួយមិនត្រូវបានរកឃើញចំពោះអ្នកចូលរួមនោះទេ ដែលនេះគឺជាសញ្ញាវិជ្ជមានបំផុតសម្រាប់ការឈានទៅវគ្គបន្ត។

លទ្ធផលដ៏ប្រសើរនេះ ទាំងវេជ្ជបណ្ឌិត និងអ្នកស្រាវជ្រាវឈានមុខគេបានលើកឡើងថា នេះមិនមែនគ្រាន់តែជាជោគជ័យក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា ភស្តុតាងនៃគោលការណ៍ (Proof of Concept) ដែលបង្ហាញថាការផលិតវ៉ាក់សាំង HIV គឺជារឿងដែលអាចធ្វើទៅបានពិតប្រាកដ។

ជំហានបន្ទាប់ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនឹងបន្តការសាកល្បងដំណាក់កាលទី២ និងទី៣ ដើម្បីពិនិត្យមើលពីប្រសិទ្ធភាពនៃការការពារការឆ្លងក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។ ទោះបីជាវាមិនទាន់ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់ជាសកលក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើការធ្វើតេស្តលើកចុងក្រោយជោគជ័យមែននោះ វ៉ាក់សាំងនេះនឹងក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតសម្រាប់ប្រទេសដែលមានអត្រាឆ្លងខ្ពស់ ក៏ដូចជាផ្ដល់អនាគតដ៏ភ្លឺស្វាងសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយផងដែរ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាននាពេលថ្មីៗនេះថា កងទ័ពអាមេរិកអាចនឹងបើកការវាយប្រ.ហារក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក ដោយសារគ្រឿងញៀនបានសម្លា.ប់ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់ម៉ឺននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងមើលឃើញក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀនកាន់តែធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងនៅម៉ិកស៊ិក ។ ការវាយប្រ.ហារបន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកទើបបើកការវាយប្រ.ហារនៅវេណេស៊ុយអេឡា ដែលធ្វើឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលទូទាំងពិភពលោក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បាននិយាយទៅកាន់ពិធីករសារព័ត៌មាន Fox News ក្នុងបទសម្ភាសន៍ដែលចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមករា ថា ៖ «អាមេរិកបានកម្ចាត់គ្រឿងញៀននាំចូលតាមផ្លូវទឹក ប្រមាណ៩៧% ពេលនេះ កងទ័ពអាមេរិកអាចនឹងវាយប្រហារក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅម៉ិកស៊ិក ។ ក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀនកំពុងតែគ្រប់គ្រងម៉ិកស៊ិក វាគួរឱ្យសោកសៅណាស់ចំពោះអ្វីដែលកើតឡើងនៅទីនោះ» ។

ការគំរាមរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump ក្រោយពីកងទ័ពអាមេរិកទើបវាយប្រហារប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា និងចាប់ខ្លួនលោកប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro និងភរិយា ដែលអាមេរិកចាត់ទុកជាមេដឹកនាំផ្តាច់ការពាក់ព័ន្ធនឹងការនាំចូលគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។ រដ្ឋាភិបាលវេណេស៊ុយអេឡាអះអាងថា មនុស្សស្លាប់រហូតដល់ជាង១០០នាក់ ពេលកងទ័ពអាមេរិកធ្វើប្រតិបត្តិការនៅវេណេស៊ុយអេឡាកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ដែលហេតុការណ៍នេះកើតឡើងក្រោយលោកប្រធានាធិបតី Trump ដាក់សម្ពាធប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The New York Times រដ្ឋាភិបាលរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបញ្ជាឱ្យវាយប្រហារកប៉ាល់ដឹកគ្រឿងញៀននៅសមុទ្រការាបៀន ចំនួន៣៥លើក បណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់ ១១៥នាក់ ។

អ្នកនាំពាក្យសេតវិមាន អ្នកស្រី Anna Kelly ថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកំពុងអនុវត្តគោលការណ៍ស្តារឡើងវិញនូវភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់អាមេរិកនៅភាគខាងលិច គ្រប់គ្រងជនអន្តោប្រវេសន៍ និងរារាំងការជួញដូរគ្រឿងញៀន ។ ប្រធានាធិបតីរបស់យើងមានវិធីជាច្រើនការពារប្រទេសកុំឱ្យរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រឿងញៀន ដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋអាមេរិករាប់ម៉ឺននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ហើយប្រធានាធិបតីអាមេរិកធ្លាប់និយាយពីការវាយប្រហារក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅម៉ិកស៊ិកផងដែរ ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីម៉ិកស៊ិក លោកស្រី Claudia Sheinbaum Pardo ថា នឹងគ្មានប្រតិបត្តិការរបស់កងទ័ពអាមេរិកបង្ក្រាបក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀននៅម៉ិកស៊ិកទេ បើលោកស្រីមិនអនុញ្ញាត ។ លោកស្រីបានថ្កោលទោសអាមេរិកដែលចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា និងបញ្ជាក់ពីការការពារអធិបតេយ្យប្រទេសម៉ិកស៊ិកជាថ្មី គឺពលរដ្ឋម៉ិកស៊ិកជាអ្នកគ្រប់គ្រងប្រទេស យើងមានសេរីភាព អធិបតេយ្យ យើងសហការជាមួយអាមេរិក ប៉ុន្តែមិនទទួលយកការជ្រៀតជ្រែក ។

ម៉ិកស៊ិកនឹងពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយអាមេរិកក្នុងការបង្ក្រាបក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន ហើយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសម៉ិកស៊ិកនឹងជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសអាមេរិក ប្រសិនបើចាំបាច់ ។ ថ្មីៗនេះ លោក Marco Rubio រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកបាននិយាយពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងសន្តិសុខជាមួយម៉ិកស៊ិក ដោយការផ្លាស់ប្តូរព័ត៌មានទៅវិញទៅមក ៕

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បាននិយាយកាលពីថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងវា.យប្រហារអ៊ីរ៉ង់ «ខ្លាំងក្លាបំផុត» ប្រសិនបើការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាប្រឆាំងនឹងការតវ៉ានៅក្នុងប្រទេសកាន់តែកើនឡើង ហើយធ្វើឲ្យក្រុមបាតុករស្លា.ប់កាន់តែច្រើន។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអន្តរជាតិ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយ Hugh Hewitt Show លោក Trump បាននិយាយថា «ប្រសិនបើពួកគេចាប់ផ្តើមសម្លា.ប់មនុស្សបន្ថែម ដូចដែលពួកគេតែងតែធ្វើក្នុងអំឡុងពេលកុបកម្មរបស់ជនស៊ីវិល នោះកុបកម្មនឹងមានកាន់តែច្រើនឡើង។ ដូចគ្នានេះដែរ ប្រសិនបើពួកគេធ្វើវា យើងនឹងវាយប្រហារពួកគេយ៉ាងខ្លាំង»។

ទន្ទឹមនឹងនេះ អនុប្រធានាធិបតី JD Vance បាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្រក្រុមបាតុករដោយសន្តិវិធីនៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ។ លោកបានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាននៅក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយនៅឯសេតវិមានថា «យើងពិតជាគាំទ្រនរណាម្នាក់ដែលចូលរួមក្នុងការតវ៉ាដោយសន្តិវិធី … ដែលកំពុងតស៊ូមតិដើម្បីសិទ្ធិរបស់ពួកគេ»។

សូមជម្រាបថា ការតវ៉ាបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី 28 ខែធ្នូ នៅឯផ្សារ Grand Bazaar ក្នុងទីក្រុងតេអេរ៉ង់ ដែលជាបេះដូងនៃសកម្មភាពអាជីវកម្មរបស់រដ្ឋធានី។ ក្រុមបាតុករបានតវ៉ាអំពីការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃប្រាក់រៀលអ៊ីរ៉ង់ និងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចដែលកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ។ ក្រោយមកការតវ៉ាបានរីករាលដាលដល់ទីក្រុងជាច្រើនទៀតនៅទូទាំងប្រទេស។

ដោយឡែក ចំពោះមូលហេតុដែលសហរដ្ឋអាមេរិកលូកដៃចូលក្នុងបញ្ហានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅពេលនេះ គឺដោយសារតែ ភាពចលាចលនៅទីនោះនឹងប៉ះពាល់ដល់កត្តាសិទ្ធិមនុស្ស អំណាចក្នុងតំបន់ និងក្ដីបារម្ភទាក់ទងនឹងនុយក្លេអ៊ែរ។

គិតមកទល់ពេលនេះ ស្ថានភាពមិនមានអ្វីប្រសើឡើងឡើយ ហើយដូចអ្វីដែលអាមេរិកបានព្រ.មាន ការវា.យប្រហារដ៏ខ្លាំងក្លាអាចនឹងកើតមានក្នុងពេលឆាប់ៗខាងមុខ ប្រសិនបើតួលេខអ្នកស្លា.ប់ដោយសារការតវ៉ានៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តកាន់ឡើង៕

ម៉ានីឡា៖ អាជ្ញាធរហ្វីលីពីន បានរាយការណ៍ពីហេតុការណ៍បា.ក់គំនរសំរា.មដ៏ធំមួយក្នុងទីក្រុង Cebu ភាគកណ្តាលប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលបណ្តាលឲ្យមនុស្ស២នាក់ស្លា.ប់ របួស ៧នាក់ និងយ៉ាងហោចណាស់ ៣៦នាក់ផ្សេងទៀតកំពុងបាត់ខ្លួន។ នេះបើតាមការចេញរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AP កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី៩ មករា។

ប៉ូលីសបាននិយាយថា ជនរងគ្រោះភាគច្រើនគឺជាកម្មករកាយសំរាម ដែលនៅខណៈពេលនៃការបា.ក់រលំនោះ ពួកគេមិនអាចរត់គេចខ្លួនទាន់ពេលវលា ជាហេតុធ្វើឲ្យកម្ទេចកម្ទីរសំរាមដ៏ក្រាស់បានគ្របដណ្ដប់និងសង្កត់ពួកគេឲ្យជាប់គាំង។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមអ្នកជួយសង្រ្គោះកំពុងបើកប្រតិបត្តិការស្វែងរកអ្នកដែលបានបាត់ខ្លួននៅក្រោមគំនរសំរាមទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ។

អភិបាលក្រុង Cebu លោក Nestor Archival បាននិយាយថា យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ១២នាក់ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះ និង ៣៨នាក់ផ្សេងទៀតនៅតែបាត់ខ្លួន។ ហើយមូលហេតុនៃការបា.ក់រលំនេះ គេនៅមិនទាន់អាចបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ភ្លាមៗនោះទេ ដោយមន្រ្តីជំនាញកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេត។

លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក Roderick Maranan នាយនគរបាលតំបន់ បានធ្វើការបញ្ជាក់ថា ក្រៅពីបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្ស គំនរសំរាមដែលបានបា.ក់នោះក៏បានប៉ះពាល់ដល់អគារទាបៗដែលនៅក្បែរនោះផងដែរ។ គិតមកត្រឹមពេលនេះ អាជ្ញាធរ និងមន្ត្រីនៅមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងកាកសំណល់បានបញ្ជូនមនុស្សចំនួន ១១០នាក់ ដើម្បីសម្រួលប្រតិបត្តិការជួយសង្រ្គោះនៅកន្លែងចាក់សំរាម។

គួរជម្រាបថា ហេតុការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះបានកើតឡើង កាលពីអំឡុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០០ ដែលគំនរសំរាមដ៏ធំមួយនៅកន្លែងចាក់សំរាមមួយកន្លែងក្នុងសង្កាត់ក្រីក្រមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុង Quezon ជាយក្រុង Manila បានដួលរលំបន្ទាប់ពីមានព្យុះបោកបក់ជាច្រើនថ្ងៃ បណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង ២០០នាក់ស្លា.ប់ និងបាត់ខ្លួនជាច្រើននាក់ បំផ្លាញផ្ទះតូចៗជាច្រើនខ្នង និងជំរុញឱ្យមានការអនុម័តច្បាប់មួយ ដែលតម្រូវឱ្យបិទកន្លែងចាក់សំរាមខុសច្បាប់ និងកែតម្រូវការគ្រប់គ្រងកាកសំណល់ដោយអាជ្ញាធរឡើងវិញ៕