កាលពីថ្ងៃទី ២៩ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៤នេះ ត្រីបាឡែនមួយក្បាល (ពូជ Fin Whale) ដែលជាប្រភេទត្រីបាឡែនដ៏កម្រនិងពូជត្រីបាឡែនធំបំផុតទី២លើពិភពលោក បានដេកស្លាប់ ដោយសារតែការជាប់គាំងដ៏កម្រមួយ ហើយក៏ត្រូវបានគេទាញទៅច្រាំង ខណៈបានបង្កនូវភាពភ្ញាក់ផ្អើលដល់មនុស្សរាប់សិបនាក់នៅឆ្នេរសមុទ្រប្រទេស New Zealand។

ត្រីបាឡែនប្រវែង ៧ ម៉ែត្រ បានស្លាប់នៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី២៩ ខែមករានេះ នៅឯឆ្នេរខ្សាច់ Moncks Bay នៅជិតជាយក្រុង Christchurch ប្រទេស New Zealand។ បន្ទាប់ពីបានឃើញថាត្រីបាឡែននេះបានស្លាប់អណ្តែតនៅក្នុងទឹកសមុទ្រ ទើបក្រុមឆ្មាំសមុទ្របានប្រើម៉ាស៊ីនអូសយកសាកសពត្រីបាឡែននោះចេញពីទឹកភ្លាមៗ។

មនុស្សជាច្រើនមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងចំពោះករណីនេះ ព្រោះថាត្រីបាឡែននេះអាចឡើងមកដល់ខាងលើ ស្ទើរតែលើគោកទៅហើយ ហើយនៅជិតទីក្រុងទៀត ដែលអាចនឹងបង្កនូវគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សជុំវិញ ប្រសិនបើមានករណីបែបនេះលេចចេញមកម្តងទៀត។

ក្រុមអ្នកអភិរក្សក៏បាននិយាយថា វាមិនធម្មតានោះទេ ដែលត្រីបាឡែនឡើងដល់ខាងលើបែបនេះ ហើយយើងក៏ពុំទាន់ដឹងច្បាស់អំពីមូលហេតុនេះនៅឡើយនោះទេ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា គេបានកត់សម្គាល់ឃើញថា ត្រីបាឡែនច្រើនជាង ៥ ០០០ ក្បាលបាននឹងកំពុងមានវត្តមានក្នុងប្រទេសនូវែលសេឡង់ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៨៤០ មកម្លេះ ហើយក៏កម្រឃើញពួកវាហែលនៅជិតទីក្រុង Christchurch ណាស់៕

បរទេស៖ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ អាជ្ញាធររបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បាននិយាយថា ពលរដ្ឋជាច្រើននៃប្រទេសកូរ៉េខាងជើងបានចាកចេញពីទឹកដីខ្លួន ចូលមកក្នុងទឹកដីរបស់កូរ៉េខាងត្បូង កើនឡើងជិតបីដងក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ បើធៀបនឹងរយៈពេលពីរឆ្នាំមុន ដែលរួមមានទាំងយុវជន និងសមាជិកនៃឥស្សរជនកូរ៉េខាងជើងជាដើម។

នេះបើយោងតាមក្រសួងបង្រួបបង្រួមកូរ៉េខាងត្បូងបានកត់ត្រាអ្នកធ្វើចំណាកស្រុកចំនួន ១៩៦ នាក់ដែលបានចូលប្រទេសកាលពីឆ្នាំមុន ដោយភាគច្រើនគឺមានអាយុ ២០ និង ៣០ ឆ្នាំ ហើយប្រហែល ៨៤% គឺជាស្ត្រី ឬក្មេងស្រី។ យោងតាមទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាល ក៏បានឱ្យដឹងដែរថា កាលពីឆ្នាំ២០២១ ពលរដ្ឋរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលធ្វើចំណាកស្រុកមានចំនួន ៦៣នាក់ ខណៈដែលនៅឆ្នាំ ២០២២ មានចំនួន ៦៧នាក់។ ដូច្នេះចំនួន ពលរដ្ឋរបស់កូរ៉េខាងជើងដែលធ្វើចំណាកស្រុកចូលមកក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងគឺកើនឡើងជិតបីដងក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីឆ្នាំ ២០១៩ មានអ្នកធ្វើចំណាកស្រុកចំនួន ១,០៤៧ នាក់ឯណោះ ប៉ុន្តែដោយសារការរាតត្បាតនៃជំងឺ Covid-19 ទើបតួរលេខនេះធ្លាក់ចុះវិញ។ មូលហេតុដែលប្រជាជនរបស់កូរ៉េខាងជើងធ្វើចំណាកស្រុក គឺដោយសារនៅទីនោះគឺមានច្បាប់វិន័យតឹងតែងពេក ហើយប្រជាជនមួយចំនួនតែងប្រឈមនឹងបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ការគៀបសង្កត់គ្រប់បែបយ៉ាង និងគ្មានសិទ្ធសេរីភាពនោះទេ ទើបពួកគេសម្រេចចិត្តចាកចេញពីប្រទេសរបស់ខ្លួន។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើការរត់គេចខ្លួនត្រូវបានអាជ្ញាធរកូរ៉េខាងជើងចាប់បាន នោះពួកគេនឹងត្រូវប្រហាជីវិតទាំងគ្រួសារ ឬជាប់គុកអស់មួយជីវិតទៀតផង។ កូរ៉េខាងជើងបានថ្កោលទោសការបិទព្រំដែនដ៏តឹងរ៉ឹងរបស់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ២០២០ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះបានចាប់ផ្តើមបើកដំណើរការឡើងវិញនៅឆ្នាំ ២០២៣ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋដែលរស់នៅក្រៅប្រទេសត្រឡប់មកវិញ និងបន្តជើងហោះហើរអន្តរជាតិទៅកាន់ប្រទេសមួយចំនួនរួមទាំងប្រទេសចិន និងរុស្ស៊ីផងដែរ។

យោងតាមក្រសួងបង្រួបបង្រួមជាតិបាននិយាយថា ជនជាតិកូរ៉េខាងជើងខ្លះដែលរស់នៅក្រៅប្រទេសបានជ្រើសរើសមិនវិលត្រឡប់មកវិញទេ ហើយបែរជាភៀសខ្លួនទៅកូរ៉េខាងត្បូងជារៀងរហូត។ យោងតាមក្រសួងបានឱ្យដឹងទៀតថា ប្រហែល ១០ នៃអ្វីដែលខ្លួនពិពណ៌នាថាជាឥស្សរជនកូរ៉េខាងជើងស្ថិតក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានធ្វើចំណាកស្រុកកាលពីឆ្នាំមុន ដែលជាចំនួនខ្ពស់បំផុតនៃក្រុមនេះចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ មក៕

បេះដូង Nebula ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាវត្ថុតារាសាស្ត្រដ៏អស្ចារ្យមួយដែលបានទាក់ទាញអ្នកមើលមេឃជាច្រើនជំនាន់។ វាគឺតែងតែបំភាយឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែនពណ៌ក្រហមភ្លឺ និងពពកធូលី ដែលបានបញ្ចេញរូបរាងនិងពណ៌ ដែលស្រដៀងគ្នាទៅនឹងបេះដូងមនុស្សស្ថិតនៅលើមេឃ។

Nebula គឺជាដុំពពកឬឧស្ម័នបំភាយដ៏ធំ ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៧ ៥០០ ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី។ នេះមានន័យថា ពន្លឺដែលយើងឃើញពី nebula សព្វថ្ងៃនេះបានចាប់ផ្តើមដំណើររបស់វាមកកាន់ផែនដីកាលពី ៧.៥០០ ឆ្នាំមុនមកម្លេះ។ បើទោះបីជា វាស្ថិតនៅលើមេឃជាដរាបមកហើយក៏ដោយ ក៏យើងមិនអាចមើលវាឃើញរហូតពេញមួយឆ្នាំនោះទេ ដែលពេលវេលាល្អនឹងអាចមើលវាឃើញនោះគឺនៅពាក់កណ្តាល់អធ្រាត្រនៃពាក់កណ្តាលខែធ្នូ។

ក្នុងឆ្នាំ ១៧៨៧ បេះដូង Nebula ត្រូវបានរកឃើញដោយតារាវិទូជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ម្នាក់ដែលមានឈ្មោះថា William Herschel ។ បេះដូង Nebula ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះបែបនេះគឺព្រោះតែរូបរាងប្លែករបស់វា ដែលស្រដៀងនឹងបេះដូងមនុស្ស។ ចាប់តាំងពីការរកឃើញរបស់វា បេះដូង Nebula ត្រូវបានសិក្សាយ៉ាងទូលំទូលាយដោយតារាវិទូជុំវិញពិភពលោក។ វាគឺជាគោលដៅដ៏ពេញនិយមមួយសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ ដោយសារតែរូបរាងដ៏ពិសេសរបស់វា និងផ្កាយវ័យក្មេងដែលត្រូវបានបង្កប់នៅក្នុង nebula ។

បេះដូង Nebula ជួនកាលត្រូវបានគេហៅថា “Love Heart Nebula” ដោយសារតែវាស្រដៀងទៅនឹងបេះដូងនៃក្តីស្រឡាញ់។ បេះដូង Nebula ត្រូវបានផ្សំឡើងជាចម្បងដោយឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន ដែលត្រូវបានអ៊ីយ៉ូដដោយវិទ្យុសកម្មខ្លាំងពីផ្កាយនៅក្បែរនោះ។ អ៊ីយ៉ូដនេះធ្វើឲ្យឧស្ម័នបញ្ចេញពន្លឺតាមរយៈរលកពន្លឺជាក់លាក់ ដែលផ្តល់ឲ្យ nebula មានពណ៌ក្រហម ។ ណេប៊ូឡាគឺជាជម្រកនៃផ្កាយធំៗជាច្រើន រួមទាំងផ្កាយមួយដែលត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមានម៉ាស់ ៥០ ដងនៃព្រះអាទិត្យ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា បេះដូង Nebula គឺជាគោលដៅដ៏ពេញនិយមសម្រាប់អ្នកថតរូបតារាសាស្ត្រ ដោយសារតែរូបរាងប្លែក និងពណ៌រស់រវើករបស់វា។ ដើម្បីចាប់យករូបភាពដ៏អស្ចារ្យនៃ nebula អ្នកនឹងត្រូវការកាមេរ៉ា និងកែវយឺត ឬកែវ telephoto ផងដែរ៕

ប្រទេសចិន ៖ ស្ត្រីចំណាស់ជនជាតិចិនម្នាក់បានសម្រេចចិត្តប្រគល់មរតកទាំងអស់ដែលមានតម្លៃ២០លានយាន់ទៅឱ្យសត្វឆ្កែ និងឆ្មាដែលខ្លួនចិញ្ចឹមវិញ ដោយគាត់លើកហេតុផលថា មានតែពួកវាប៉ុណ្ណោះដែលធ្វើជាមិត្តរបស់គាត់រហូតមក ខណៈកូនគាត់ចំនួន៣នាក់ មិនធ្លាប់បានមើលថែទាំម្តាយឡើយ ។

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ស្ត្រីជរាឈ្មោះ ស៊ែ លីវ រស់នៅទីក្រុងសៀងហៃ បានធ្វើលិខិតផ្ទេរមរតកទាំងអស់ឱ្យកូនចំនួន៣នាក់ កាលពីប៉ុន្មានឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែក្រោយមក គាត់ក៏ប្តូរចិត្តវិញ ក្រោយពីកូនៗទាំងអស់មិនយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំគាត់ និងទុកឱ្យគាត់រស់នៅជាមួយសត្វចិញ្ចឹម ។

ស្ត្រីចំណាស់និយាយថា កូនទាំង៣នាក់មិនធ្លាប់មកសួរសុខទុក្ខគាត់សោះ ហើយនៅពេលគាត់ឈឺម្តងៗ ពួកគេមិនធ្លាប់ជូនគាត់ទៅមន្ទីរពេទ្យទេ ។ លើសពីនេះ សូម្បីតែការទំនាក់ទំនងមករកម្តាយខ្លះ ក៏គ្មានដែរ ទើបគាត់សម្រេចចិត្តប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិទាំងអស់ទៅឱ្យឆ្កែ និងឆ្មាវិញ ព្រោះមានតែពួកវានេះហើយ ដែលនៅក្បែរគាត់រហូតមក ។ គាត់ចង់ឱ្យឆ្កែ និងឆ្មាទាំងនេះ ព្រមទាំងកូនៗរបស់វាបានរស់នៅសុខសប្បាយ ក្រោយពីគាត់ចែកឋានទៅ ។

ប៉ុន្តែគោលបំណងរបស់គាត់ពុំបានសម្រេចទេ ពីព្រោះច្បាប់របស់ចិនបានហាមបុគ្គលណាម្នាក់ប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិឱ្យសត្វចិញ្ចឹមដោយផ្ទាល់ ។ ក្រោយមក ស្ត្រីចំណាស់ក៏បានប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយមេធាវី និងប្រគល់តួនាទីទៅឱ្យគ្លីនិកព្យាបាលសត្វមួយកន្លែងជាអ្នកគ្រប់គ្រងមរតក និងបំពេញតួនាទីថែទាំសត្វចិញ្ចឹមដែលគាត់ស្រឡាញ់ ។

មន្ត្រីការិយាល័យផ្ទេរមរតកនៅទីក្រុងប៉េកាំងបាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាន South China Morning Post ថា ការផ្ទេរមរតករបស់អ្នកស្រី ស៊ែ លីវ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ធ្វើឱ្យទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់ប្រឈមនឹងហានិភ័យ ។ ហេតុនេះ ការិយាល័យផ្ទេរមរតកបានប្រាប់ឱ្យគាត់ជ្រើសរើសបុគ្គលទុកចិត្តណាម្នាក់មកគ្រប់គ្រងមរតករបស់គាត់នៅគ្លីនិកបន្ថែមទៀត ។ រីឯអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ម្នាក់ទៀតបានណែនាំឱ្យកូនៗរបស់គាត់ ប្រញាប់ទៅជួយថែទាំម្តាយដើម្បីឱ្យគាត់ប្តូរចិត្តវិញ ហើយប្រគល់មរតកឱ្យកូនម្តងទៀត ។

រឿងរ៉ាវរបស់ស្ត្រីចំណាស់ម្នាក់នេះ បានធ្វើឱ្យអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមចិនជាច្រើននាក់មានអារម្មណ៍សោកសៅ ហើយមនុស្សភាគច្រើនប្រាប់ថា អាណិតគាត់ខ្លាំងណាស់ ដែលជួបនឹងស្ថានការណ៍បែបនេះ ។ គេចាត់ទុកថា ការដឹងគុណមាតា បិតា គឺជាគុណធម៌មួយនៅក្នុងសង្គមចិន ហើយកូនចៅដែលមិនមើលថែឪពុក-ម្តាយចាស់ជរា គឺពួកគេខុសច្បាប់នៅប្រទេសចិន ៕

បរទេស៖ ទើបតែខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ សោះក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជិត ១០០ ដូចជា Meta, Amazon, Microsoft, Google, TikTok,YouTube និង Salesforce បានកាត់បន្ថយបុគ្គលិករាប់ម៉ឺននាក់ ដោយសារការកែទម្រង់ថ្មី ក៏ដូចជាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងការងើបឡើងវិញនៃអាជីវកម្មយឺត។

យោងតាមវេទិកាតាមដានការងារតាមអ៊ីនធឺណិត layoffs.fyi កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា បានឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនជាច្រើនកំពុងកែសម្រួលបុគ្គលិកតាមវិធីចាប់ពីការកាត់បន្ថយតូចៗនៅក្នុងនាយកដ្ឋានរហូតដល់ការបញ្ឈប់បុគ្គលិកខ្នាតធំតែម្តង។ ដូច្នេះសរុបមក មនុស្សចំនួន ២៥,០០០ នាក់នៅក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាពិភពលោកនឹងត្រូវបញ្ឈប់ពីការងារចាប់ពីដើមឆ្នាំ ២០២៤ នេះតទៅ។

លោក Jeff Shulman សាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Washington’s Foster School of Business បាននិយាយថា ការបញ្ឈប់ការងារកើតឡើងនៅពេលដែលក្រុមហ៊ុនតូចៗអស់ប្រាក់ ខណៈដែលអាជីវកម្មធំៗរកឃើញថាការកាត់បន្ថយបុគ្គលិកជួយឱ្យពួកគេដំណើរការកាន់តែប្រសើរ។ ហេតុនេះហើយ តម្លៃភាគហ៊ុននៅលើទីផ្សារជារឿយៗកើនឡើងបន្ទាប់ពីការកែតម្រូវបុគ្គលិកនីមួយៗ។

រលកនៃការបញ្ឈប់ការងារនៅក្នុងឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាបានចាប់ផ្តើមនៅចុងឆ្នាំ ២០២២ ហើយបានសាយភាយពេញមួយឆ្នាំ ២០២៣។ យោងតាម គេហទំព័រ layoffs.fyi ចំនួនសរុបនៃការបាត់បង់ការងារនៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាកាលពីឆ្នាំមុនមានចំនួន ២២៤,៥០៣ នាក់។ រីឯនៅដើមឆ្នាំ ២០២៤ វិញចំនួនមនុស្ស ២៥,០០០ នាក់ដែលត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារចាប់តាំងពីខែមករាគឺជិតមួយភាគបួននៃមនុស្ស ៨៩,៥៥៤ នាក់ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន៕

ប្រទេសថៃ ៖ តើដឹងឬទេថា ក្រដាសមាស និងក្រដាសប្រាក់ បានផ្ទុកនូវសារធាតុពុលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់រាងកាយ? យើងអាចឧទ្ទិសទៅកាន់បុព្វបុរសដែលបានចែកឋានទៅកាន់លោកខាងមុខ ហើយកុំភ្លេចថែទាំសុខភាពរបស់យើងផងដែរ ។ ក្រសួងសុខាភិបាលប្រទេសថៃប្រកាសថា ការដុតក្រដាសមាស ក្រដាសប្រាក់ គឺប្រឈមនឹងការកើតជំងឺមហារីក ដោយសារជាតិលោហធាតុស្រោបលើវា ។

ក្រោយពីពិធីចូលឆ្នាំសកលមិនយូរប៉ុន្មាន ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិនក៏បានត្រឡប់មកម្តងទៀត ហើយគេនឹងបានឃើញការលក់ទំនិញផ្សេងៗ ដូចជា ៖ សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីចិនដ៏ស្រស់ស្អាត, ការតុបតែងលំនៅឋានពោរពេញទៅដោយពណ៌ក្រហម, ការចែកអាំងប៉ាវ និងការគោរពបុព្វបុរសដែលបានចែកឋាន ។

ក្នុងពិធីសែនដូនតា គេតែងឃើញការអុជធូប ទៀន ដើម្បីបង្ហាញពីការគោរពដូនតា ។ លើសពីនេះ ក៏មានការដុតក្រដាសមាស ក្រដាសប្រាក់ ដើម្បីបញ្ជូនទៅឱ្យសាច់ញាតិដែលយើងស្រឡាញ់បានទៅកាន់ទីស្ងប់សុខក្រោយពីស្លាប់ ប៉ុន្តែសារធាតុផ្សេងៗដែលចេញពីធូប ឬក្រដាសមាស ក្រដាសប្រាក់នោះអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់រាងកាយរបស់យើងបាន ។

នាយកដ្ឋានសុខាភិបាលនៃក្រសួងសុខាភិបាលប្រទេសថៃបានផ្សព្វផ្សាយថា វត្ថុទាំងនេះមានផ្ទុកនូវសារធាតុពុលប្រភេទលោហធាតុធ្ងន់ ចំនួន៤ប្រភេទ ដូចជា ៖ ក្រូមីញ៉ូម, នីកែល, សំណ និងម៉ង់ហ្គាណែស ។ ក្រៅពីនេះ ផ្សែងធូបក៏មានសារធាតុពុលជាច្រើនដែរ ហើយវាមិនខុសពីការជក់បារី ឬផ្សែងចេញពីបំពង់ស៊ីមាំងរថយន្តទេ ។

លើសពីនេះ វាផ្ទុកនូវសារធាតុបង្កជំងឺមហារីកផងដែរ ដូចជា ៖ បេនសៃអេផៃរីន គឺជាសារធាតុបង្កឱ្យកើតមហារីកស្បែក និងសួត ព្រមទាំងសារធាតុបេនស៊ីន និងបិវហាដាយអ៊ីន ហើយវានឹងបង្កជាជំងឺមហារីកឈាម ។ សារធាតុទាំងអស់នេះជាហានិភ័យរយៈពេលវែង ប៉ុន្តែការដុតវត្ថុផ្ទុកនូវសារធាតុគីមីទាំងនេះ ក៏អាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ក្នុងរយៈពេលខ្លីបាន ។

ផ្សែងចេញពីការដុតវត្ថុសែនដូនតាទាំងនេះ នឹងធ្វើឱ្យយើងកើតការរលាកស្រោមភ្នែក, ក្អក, រលាកបំពង់ក, ពិបាកដកដង្ហើម ហើយអាចធ្វើឱ្យយើងបាត់បង់ស្មារតីទៀតផង ។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះនឹងមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំង ជាពិសេស ក្រុមងាយរងគ្រោះ ដូចជា ៖ កុមារ, មនុស្សចាស់, ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងអ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ ។

នាយកដ្ឋានសុខាភិបាលនៃក្រសួងសុខាភិបាលថៃបានណែនាំថា គួរតែការពារខ្លួនឯងដោយអនុវត្តតាមចំណុចដូចខាងក្រោមនេះ ៖
១-ដុតក្រដាសមាស ក្រដាសប្រាក់នៅទីកន្លែងធំទូលាយ ដើម្បីឱ្យខ្យល់ចេញ-ចូលស្រួល
២-ប្រើប្រាស់ធូបខ្លី ឬតូច ដើម្បីកាត់បន្ថយបរិមាណផ្សែងឱ្យតិចជាងមុន
៣-ជ្រើសរើសការដុតវត្ថុផ្សេងៗសម្រាប់សែនដូនតាក្នុងអនឡាញជំនួសវិញ ព្រោះវិធីនេះមិនធ្វើឱ្យមានជាតិពុលទេ
៤-បោសសម្អាត និងប្រមូលកាកសំណល់ដាក់ក្នុងធុងសំរាម ក្រោយបញ្ចប់ពិធីដុតសែនដូនតានដើម្បីការពារការសាយភាយ ឬភ្លើងឆេះ និង
៥-ពាក់ម៉ាស់ដើម្បីការពារធូលី និងផ្សែង ។

លោក Weerachai Phutthawong ជាសាស្ត្រាចារ្យមុខវិជ្ជាគីមីនៅសាកលវិទ្យាល័យកសិកម្មប្រទេសថៃ បាននិយាយថា ៖ «ផ្សែង និងសារធាតុពុលទាំងនេះ គឺជាមេរោគដែលសម្ងំនៅក្នុងរាងកាយ ហើយទីបំផុត វាក៏ប្តូរជាជំងឺមហារីក» ។

លោកសាស្ត្រាចារ្យបញ្ជាក់ថា បើអាចទៅរួច យើងចង់ឱ្យផ្លាស់ប្តូរមកដុតវត្ថុសែនដែនតាតាមអនឡាញវិញ គឺដូចគ្នានឹងការបណ្តែតប្រទីបដែលប្រទេសថៃបានធ្វើនាពេលកន្លងមក ព្រោះក្រៅពីវាមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ខ្លួនយើងហើយ វានឹងបង្កើនកម្រិតធូលីទៅក្នុងបរិយាសកាស ដែលជាបញ្ហានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ» ៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុប្រទេសថៃថ្លែងថា លោកបារម្ភពីបរិយាកាសកខ្វក់ខ្លាំងនៅប្រទេសថៃ នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋ ។ លោកបានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ថែទាំសុខភាពដោយការពាក់ម៉ាស់ ជាពិសេស នៅទីកន្លែងមានកម្រិតធូលីខ្ពស់ ហើយបើពលរដ្ឋមានអាការៈខុសប្រក្រតី គួរតែទៅជួបគ្រូពេទ្យ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៤ លោក Srettha Thavisin នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានបង្ហាញការបារម្ភអំពីបរិយាកាសកខ្វក់ ដោយសារធូលីជាទូទៅនៅប្រទេសថៃមានកម្រិតពុលខ្លាំងនៅតាមបណ្តាខេត្តផ្សេងៗ ។ ហេតុនេះ វានឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់ពលរដ្ឋ ដូចជា ៖ ធ្វើឱ្យពួកគេកើតជំងឺ និងប៉ះពាល់ដល់សុខភាពផ្នែកផ្សេងទៀត ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃសង្កត់ធ្ងន់ថា សូមឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ថែទាំសុខភាពរបស់ខ្លួន ហើយត្រូវតែពាក់ម៉ាស់នៅពេលស្ថិតនៅតាមទីកន្លែងសាធារណៈ ជាពិសេស នៅកន្លែងមានកម្រិតធូលីខ្ពស់ ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្លែងថា ៖ «រដ្ឋាភិបាលមិនបានព្រងើយកន្តើយទេ ហើយរដ្ឋាភិបាលបានដោះស្រាយបញ្ហានេះ តាំងពីដើមទីរហូតដល់រយៈពេលវែង ។ យើងបានចេញច្បាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងបរិយាកាសស្អាត ព្រមទាំងដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយប្រទេសជិតខាងផងដែរ ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យតំបន់មួយចំនួនដែលធ្លាប់មានបញ្ហានោះបានធូរស្រាល ដូចជា ៖ ខេត្តឈៀងម៉ៃ ។ ប៉ុន្តែនៅមានខេត្តជាច្រើនទៀតគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ដូចជា ៖ ខេត្តប៉ាធុមថានី, នុនថាក់បុរី, ណាខនបាធុម, សមុទ្រសាខន, សមុទ្រប្រាកា និងទីក្រុងបាងកក» ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ថា ៖ «សូមឱ្យពលរដ្ឋទាំងអស់ថែទាំសុខភាពរបស់ខ្លួន និងពាក់ម៉ាស់ជាប្រចាំ ដើម្បីការពារការស្រូបយកជាតិពុល ឬបរិយាកាសកខ្វក់ខ្លាំង ។ បើមានអាការៈខុសប្រក្រតី សូមទៅជួបគ្រូពេទ្យ» ៕