ក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជានឹងដឹកនាំក្រុមសារព័ត៌មានជិត ៣០ ស្ថាប័ន ដើម្បីចូលរួមផ្សព្វផ្សាយនិងលើកកម្ពស់វិស័យទេសចរណ៍ក្នុងទឹកដីនៃខេត្តសៀមរាបនៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខ ក៏ជាជួយជំរុញកំណើនភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិ ដោយមានការរួមសហការពីបណ្តាក្រុមហ៊ុនជាច្រើន ប៉ុន្តែក្រសួងពាក់ព័ន្ធនិងអាជ្ញារធរខេត្តហាក់មិនខ្វាយ.ខ្វល់។

កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែមីនានេះ យោងតាមការបង្ហោះរបស់លោកពុយ គា ប្រធានក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជាបានរៀបរាប់ថា «ដោយមើលឃើញវិស័យទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាបមិនទាន់មានកំណើនភ្ញៀវល្អនៅឡើយ ទើបក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជាក៏សាកល្បងដឹកនាំសារព័ត៌មានជិត ៣០ ស្ថាប័ន រួមទាំងសារព័ត៌មានជាភាសាចិនផង នៅប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខនេះ ដើម្បីចូលរួមជួយផ្សព្វផ្សាយទ្រង់ទ្រាយធំពីសក្កានុពលទេសចរណ៍នៅខេត្តសៀមរាប។ ក្រុមហ៊ុនច្រើនណាស់សម្តែងក្តីរីករាយចូលរួមសហការ ប៉ុន្តែផ្នែករដ្ឋ ជាពិសេសក្រសួងនិងខេត្តហាក់ដូចជាយល់ថា “រឿងរបស់អ្នក”»។

តាមរយៈការបង្ហោះរបស់ប្រធានក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជាខាងលើនេះ គឺសូមអំពាវនាវដល់ក្រសួងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ជាពិសេសគឺអាជ្ញាធរខេត្តសៀមរាប សូមមេត្តាជួយចូលរួមរៀបចំ និងសហការ ឲ្យបានច្រើនបំផុត ដើម្បីរួមគ្នាលើកកម្ពស់និងជំរុញវិស័យទេសចរនៅក្នុងខេត្តសៀមរាប ចំណេញដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ ក៏ដូចជាបង្កើននូវប្រភពចំណូលដ៏កាក់កបជូនអាជីវករនិងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយពីភាពអស្ចារ្យរបស់ខេត្ត ក្នុងន័យទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិឲ្យបានកាន់តែច្រើន។ ជាពិសេស គឺព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ ២ ធំៗ ក្នុងខែមីនានេះ ក៏ដូចជាព្រឹត្តិការណ៍អង្គរសង្រ្កាន ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរខាងមុខ។

យ៉ាងណាមិញ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ ២ នៅលើទឹកដីនៃខេត្តសៀមរាប ក្នុងខែមីនារយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃខាងមុខទៀតនេះគឺ ទី១ ព្រឹត្តិការណ៍បុណ្យទន្លេលើកទី៨ នឹងប្រារព្ធឡើងនៅថ្ងៃទី ១៦, ១៧ ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទី២ គឺព្រះអាទិត្យរះចំកំពូលប្រាសាទអង្គរវត្តខ្មែរដ៏អស្ចារ្យនិងកម្រ នៅចន្លោះថ្ងៃទី ២១,២២,២៣ ខែមីនានេះ។ តាមរយៈព្រឹត្តការណ៍ទាំង ២ នេះ គេសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា នឹងមានការអញ្ជើញចូលយ៉ាងច្រើនកុះករពីសំណាក់ភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិ។

គួរបញ្ជាក់ថា ខេត្តសៀមរាប ទឹកដីអច្ឆរិយៈនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ប្រមូលផ្តុំដោយប្រាសាទបុរាណតូច ធំ និងទីតាំងប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ជាពិសេសគឺ ប្រាសាទអង្គរវត្តដែលតំណាងឲ្យព្រលឹងដូនតាខ្មែរបានសាងសង់ឡើងក្នុងសតវត្សទី១២ ថែមទាំងជាសំណង់អច្ឆរិយៈទី៧នៅលើពិភពលោក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ខេត្តមួយនេះក៏នៅមានតំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍ជាច្រើនកន្លែងទៀតដូចជាឧទ្យានជាតិភ្នំគូលែន ភ្នំបាខែង សហគម៍អេកូរទេសចរណ៍បន្ទាយស្រី សហគមន៍ទេសចរណ៍បាគងភូមិខ្ញុំ កម្សាន្តតាមដងស្ទឹងសៀមរាប ភូមិបណ្តែតទឹកកំពង់ភ្លុក កំពង់ផែចុងឃ្នៀស និងតំបន់រាត្រី Pub Street ជាដើម។

ជាការកត់សម្គាល់ តាមសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានរបស់គ្រឹះស្ថានអង្គរកាលពីពេលថ្មីៗនេះបានឱ្យដឹងថា រយៈពេល ២ខែដំបូង ឆ្នាំ២០២៤ រមណីយដ្ឋានអង្គរ ទទួលបានភ្ញៀវទេសចរសរុប ២៣៥ ៨៥០នាក់ ដែលរកចំណូលបានជាង ១១,២លានដុល្លារផងដែរ៕

កាលពីពេលថ្មីនេះ បើយោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរបស់ប្រទេសថៃ Thai PBS គឺបានរៀបរាប់អំពីទុក្ខលំបាករបស់ប្រជាកសិករថៃទៅលើដំណាំផ្លែស្វាយ ដែលខណៈពេលនេះ ទីផ្សារស្វាយកែវរមៀតខ្មែរកំពុងតែមានទីផ្សារខ្លាំងក្នុងប្រទេសថៃ ដែលបានបណ្តាលឲ្យតម្លៃស្វាយស្រុកថៃមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំង ១ គីឡូក្រាមត្រឹមតែ ២-៣បាតប៉ុណ្ណោះ។

ដោយឡែក ក្រឡេកមកមើលស្វាយកែវរមៀតរបស់ខ្មែរវិញ បច្ចុប្បន្ននេះក៏មានសន្ទុះនៃការគាំទ្រច្រើនដូចគ្នាដែរក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មិនត្រឹមតែជាផ្លែឈើហូបផ្លែដ៏ឆ្ងាញ់ពិសារ ងាយស្រួលដាំ និងពេញនិយមក្នុងចំណោមប្រជាជនខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ដោយមើលឃើញថាកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អាជីវករនិងអ្នកលក់ជាច្រើនបានកែច្នៃផ្លែស្វាយធ្វើជាភេសជ្ជៈលក់ព្រោងព្រៀត ជាពិសេសគឺស្វាយគ្រីម កំពុងតែផ្ទុះនូវការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង។

ទោះជាយ៉ាងណា យោងតាមការបញ្ចេញមតិនៅលើបណ្តាញសង្គមអ៊ីនធើណែតក្នុងចំណោមប្រជាកសិករខ្មែរជាច្រើនក៏បានលើកឡើងស្រដៀងៗគ្នាថា បើទោះបីជាស្វាយកែវរមៀតខ្មែរកំពុងតែមានទីផ្សារនៅក្នុងប្រទេសថៃក៏ពិតមែន ក៏តម្លៃស្វាយរបស់ពួកគាត់ហាក់មិនឡើងថ្លៃ គ្មានទីផ្សារ និងកាន់តែធ្លាក់ថ្លៃខ្លាំងឡើងផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកខ្លះក៏បានបញ្ចេញមតិថា «បងហ៎ា ថ្ងៃនេះស្វាយខ្ញុំគេទិញតែ៣០០រៀលទេ ធ្លាក់ពី១៨០០រៀលមក៣០០រៀលនៀគ មានចំណូលមកពីណា»។ អ្នកខ្លះថា «ខ្ញុំគឺជាឈ្មួញកណ្តាល ដោយសារស្វាយលក់ចេញបានតិច ទើបទិញចូលថោក ១គីឡូចំណេញ ១០០រៀល ទៅ១៥០រៀលប៉ុណ្ណោះ»។ អ្នកខ្លះថា «២០០រៀល! យំមិនចេញ! សើចក៏មិនចេញ!»។ អ្នកខ្លះថា«វាយលុកទីផ្សារ តែ៣០០រៀល អត់មានអ្នកទិញទៀត»។ អ្នកខ្លះទៀតថា«ស្វាយស្រុកខ្ញុំ ១គីឡូ ៣០០រៀល»។ អ្នកខ្លះថា«នៅខេត្តកណ្តាល ១គីឡូ ១៥០រៀល»។ ខ្លះថា«ទុំជ្រុះចោល មិនបានមើលផង»។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា នាពេលកន្លងមកក៏មានការបញ្ជាក់ពីបងប្អូនប្រជាកសិករនៅក្នុងខេត្តប៉ៃលិនថា កាលពីមុននៅពេលដែលស្វាយកែវរមៀតខ្មែរមិនទាន់សម្បូរហូរហ៊ា ឈ្មួញកណ្តាលហ៊ានឲ្យតម្លៃចន្លោះពី ១៥០០រៀលទៅ២០០០រៀល។ ដោយឡែកសព្វថ្ងៃនេះ ជារដូវស្វាយកំពុងតែសម្បូរខ្លាំង បែរជាតម្លៃធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៅត្រឹម ២០០រៀល ,៣០០រៀលប៉ុណ្ណោះ ហើយស្ទើរតែគ្មានអ្នកទិញទៀត ជាពិសេសគឺតំបន់ដាច់ស្រយាល។ ទោះជាយ៉ាងណា បើងាកមកមើលទីផ្សារស្វាយកែវរមៀតនៅទីក្រុងភ្នំពេញវិញ តម្លៃលក់រាយ ១គីឡូក្រាមចន្លោះពី ៣០០០ ទៅ ៥០០០រៀលឯណ្ណោះ។

គួរឲ្យកត់សម្គាល់ថា ប្រជាកសិករខ្មែរដែលធ្វើកសិកម្មភាគច្រើន មិនបានរៀនសូត្រជ្រៅជ្រះអំពីរបៀបធ្វើកសិកម្មសម័យទំនើបទេ គឺចេះតែបន្តធ្វើកសិកម្មបែបបុរាណ មិនបានយល់ដឹងពីរបៀបរកទីផ្សារ ពោលគឺចេះតែលក់ឲ្យឈ្មួញកណ្តាល។ ម៉្យាងវិញទៀត ការបង្កើនផលទាំងគ្មានចំណេះជំនាញច្បាស់លាស់បែបនេះហើយ ទើបជាហេតុបណ្តាលឲ្យឈ្មួញបន្ទាបតម្លៃ ឬបង្អាប់ពីគុណភាពផលិតផលបែបនេះផងដែរ៕

ការធ្វើពិធីបុណ្យ ស.ព គឺជាការបង្ហាញអំពីការលាគ្នា ឬការព្រាត់ប្រាសសាច់ញាតិដ៏សោកសៅ ហើយចាស់បុរាណបានប្រាប់ពីមុខម្ហូបមួយចំនួនដែលយើងពុំគួរយកមកឱ្យភ្ញៀវបរិភោគក្នុងពិធីបុណ្យ ស.ព ទេ ដោយសារវាមានអត្ថន័យពុំសូវល្អ ។ តើមានអាហារអ្វីខ្លះដែលគេហាមឃាត់សម្រាប់ពិធីបុណ្យ ស.ព?

១-ម្ហូបអាហារ និងនំជាសរសៃ ៖
គេពុំអាចធ្វើអាហារ និងនំប្រភេទសរសៃក្នុងពិធីបុណ្យសពទេ ដូចជា ៖ នំបញ្ចុក, គុយទាវ និងមីឆា ជាដើម ដោយសារចាស់បុរាណនិយាយថា អាហារសរសៃទាំងនេះមានន័យថា វាជាសរសៃចងភ្ជាប់ដើម្បីធ្វើឱ្យសាច់ញាតិ បងប្អូន ដែលនៅរស់រានមានជីវិតត្រូវជាប់ជំពាក់ជាមួយអ្នកស្លាប់ទៅ រហូតមិនអាចកាត់ផ្តាច់ចេញពីគ្នាបាន ។ ហេតុនេះ ដួងព្រលឹងរបស់អ្នកស្លាប់អាចនៅវិលវល់ និងមិនព្រមទៅចាប់ជាតិ ដោយសារតែបារម្ភពីសាច់ញាតិនៅរស់ ។

លើសពីនេះ ចាស់បុរាណមានជំនឿថា ការយកអាហារ និងនំប្រភេទសរសៃមកឱ្យភ្ញៀវបរិភោគក្នុងពិធីបុណ្យសព វានឹងបណ្តាលឱ្យសាច់ញាតិសពស្លាប់ជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ ។ អាហារប្រភេទសរសៃទាំងនេះ គឺដូចគ្នានឹងការនាំផ្លូវឱ្យវិញ្ញាណឱ្យមកយកជីវិតមនុស្សក្នុងគ្រួសារទៅរស់នៅក្នុងភពខ្មោចជាមួយគ្នា ។

២-ម្ហូបអាហារខ្ចប់ដោយស្លឹកចេក ៖
កាលពីមុន ចាស់បុរាណតែងតែយកស្លឹកចេកមានទំហំធំៗមកដាក់នៅក្រោមសព ឬរុំសព ។ ហេតុនេះ ការយកធ្វើម្ហូបអាហារដែលខ្ចប់ដោយស្លឹកចេកមកឱ្យភ្ញៀវបរិភោគក្នុងពិធីបុណ្យសព គឺជារឿងមិនល្អ និងមិនសមរម្យឡើយ ។ វាជាហេតុផលដែលពិធីបុណ្យសពមួយចំនួនមិននិយមប្រើប្រាស់ស្លឹកចេកសម្រាប់ដាក់អាហារ ឬដាក់ស្លឹកចេកនៅលើតុអាហារទេ ។

៣-ផ្លែខ្នុរ ៖
តាមជំនឿរបស់ចាស់បុរាណ ខ្នុរ គឺជាផ្លែឈើសម្រាប់បរិភោគក្នុងពិធីមង្គលផ្សេងៗតែប៉ុណ្ណោះ ។ បើយើងដាំដើមខ្នុរនៅមុខផ្ទះ គឺនឹងមានមនុស្សចាំជួយគ្រួសារយើងឱ្យរួចផុតពីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ និងជួយនាំជីវិតយើងទៅរកផ្លូវល្អ ។ លើសពីនេះ ដើមខ្នុរនឹងនាំមកនូវសិរីសួស្តី, លាភសំណាង និងមាសប្រាក់ចូលក្នុងគ្រួសារទៀតផង ។ ហេតុនេះ ទើបគេហាមយកខ្នុរមកបរិភោគក្នុងពិធីបុណ្យសព ដោយសារផ្លែឈើប្រភេទនេះសម្រាប់ប្រើប្រាស់តែក្នុងពិធីមង្គលប៉ុណ្ណោះ ដូចជា ៖ ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ។

ទោះយ៉ាងណា វាគ្រាន់តែជាជំនឿរបស់ចាស់បុរាណប៉ុណ្ណោះ ហើយការជឿ ឬមិនជឿនោះ គឺស្ថិតនៅលើបុគ្គលម្នាក់ៗពិចារណាដោយខ្លួនឯង ។ ម្យ៉ាងទៀត ជំនឿនេះអាចផ្លាស់ប្តូរទៅតាមសម័យកាលផងដែរ ៕

ថ្មីៗនេះ រដ្ឋបាលខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានត្រៀមដាក់សម្ពោធជាផ្លូវការនូវរូបសំណាកស្តេចកន គង់នៅលើសេះ មានកម្ពស់ពីដីដល់ចុងកំពូល ១៣.៣៥ ម៉ែត្រ និងរូបសេះកម្ពស់រូប ១១ ម៉ែត្រ ធ្វើពីស្ពាន់គ្រឹះបេតុង នៅចំកណ្តាលរង្វង់មូលហ្លួងព្រះស្តេចកន មានអង្កត់ផ្ចិត ៣៦ ម៉ែត្រ និងមានផ្ទៃក្រឡា ១,០១៧ ម៉ែត្រការ៉េ។

ក្រោយការប្រកាសនេះ ក៏មានមហាជនចំនួនចូលទៅបញ្ចេញមតិដោយមានទាំងមតិសាទរ និងរិះគន់។ នៅក្នុងពលរដ្ឋមួយចំនួនធំ ហាក់សម្តែងការមិនពេញចិត្តដោយអ្នកខ្លះលើកឡើងថា”ស្តេចច្រើនណាស់ មិចទៅធ្វើស្តេចក្បត់នេះវិញ”។ នឹងអ្នកខ្លះទៀតលើកឡើងថា”ស្តេចកន ជាស្តេចជ្រែករាជ្យ និងជាស្តេចដែលធ្វើអោយទឹកដីមានសង្គ្រាមសុីវិល”។

មូលហេតុដែលពលរដ្ឋខ្មែរមួយចំនួននៅតែចាត់ទុក ស្តេចកន ជាស្តេចក្បត់ជាតិ និងជ្រែករាជ្យ ក៏ព្រោះតែទ្រង់មិនជាប់ពូជពង្សក្នុងត្រកូលរាជវង្សទេ ហើយការដែលទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យគឺបានធ្វើសង្គ្រាមជាមួយព្រះរាជា។

គ្រានោះព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ ទ្រង់សុបិនឃើញនាគរាជដេញខាំព្រះអង្គ ហើយទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យពួកហោរាទាយ ស្រាប់តែពួកហោរា បានទាយពីសុបិននេះថា៖”អាចនឹងមានរឿងអាក្រក់កើតឡើង បង្កដោយព្រះស្ដេចកន ដែលកើតនៅឆ្នាំរោង គឺឆ្នាំនាគ ហេតុនេះត្រូវតែកម្ចាត់ស្តេចកនចោល”។

ក្រោយមក ដោយខ្លាចក្រែងស្តេចកន ក្បត់ដណ្តើមរាជសម្បត្តិ សមដូចទំនាយរបស់ហោរានោះ ព្រះរាជាទ្រង់បានធ្វើការប្រជុំសម្ងាត់នឹងពួកមន្រ្តីជំនិត ដើម្បីរិះរកមធ្យោបាយកំចាត់ស្តេចកនឱ្យបាន តែផែនការនេះ ត្រូវបានបងស្រីរបស់ស្តេចកន លួចស្តាប់ឮ ហើយក៏ផ្ញើសំបុត្រទៅស្តេចកន។

លុះរៀបចំគម្រោងរួច ព្រះរាជាទ្រង់បានបញ្ជាឱ្យពួកមន្រ្តីរៀបចំដង្ហែព្រះអង្គ ទៅក្រសាលបឹងបង់សំណាញ់កំសាន្តដោយធ្វើកលថា សំណាញ់ជាប់សំរាស់លើកពុំរួច ហើយទ្រង់ក៏បញ្ជាឱ្យស្តេចកនមុជទឹកទៅដោះ តែដោយដឹងមុនស្តេចកនបានហែលទៅគេចខ្លួនបានសម្រេច។

បន្ទាប់មក ស្តេចកន បានភៀសខ្លួនទៅដល់ខេត្តបាភ្នំ ហើយប្រើឧបាយកលបញ្ឆោតពួកចៅហ្វាយខេត្តថា ខ្លួនបានទទួលបញ្ជាពីព្រះរាជាឱ្យមកកេណ្ឌទ័ពកម្ចាត់មហាឧបរាជ ចន្ទរា ជា ដែលមានចិត្តចង់ឡើងសោយរាជ្យនៅក្រុងចតុមុខ។

ពាក្យឃោសនារបស់ស្តេចកន ក៏បានលេចឮដល់ព្រះចន្ទរាជា។ ព្រះអង្គនឹងស្មានថាមានហេតុមិនស្រួលក៏នាំព្រះរាជវង្សានុវង្សភៀសព្រះកាយទៅសុំជ្រកកោននឹងស្តេចសៀម។

លុះទទួលបានដំណឹងថា ព្រះចន្ទរាជា ដែលជាព្រះអនុជព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទបានយាងចេញពីប្រទេសហើយ ស្តេចកន ក៏ចាប់ផ្តើមវាយលុកចូលរាជធានីទួលបាសាន។ ព្រះរាជាទ្រង់បានលើកទ័ពតបតដែរ តែក៏ត្រូវបរាជ័យនិងដកទ័ពថយទៅវិញ។

ក្រោយព្រះរាជាសោយទិវង្គត ស្តេចកន ក៏បានត្រឡប់មកទួលបាសានវិញ ប្រកាសឱ្យគេរកព្រះខាន់រាជ្យ លំពែង និងគ្រឿងព្រះបញ្ចក្សត្រ ដើម្បីឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ។ កាលដែលឡើងសោយរាជ្យនោះស្តេចកនមានព្រះជន្មត្រឹមតែ ២៩វស្សាប៉ុណ្ណោះ និងមាននាមសម្រាប់រាជ្យថា ស្រីជេដ្ឋាធិរាជរាមាធិបតី៕