បរទេស៖ បច្ចុប្បន្នប្រទេសសិង្ហបុរីកំពុងជួបប្រទះនឹងការកើនឡើងនៃការឆ្លងមេរោគគ្រុនឈាម ដោយករណីនៅក្នុងត្រីមាសដំបូងក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ នេះបានកើនឡើងទ្វេដងបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។
យោងតាម CNA ដែលបានចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសាថា នៅក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ ២០២៤ មានករណីជំងឺគ្រុនឈាមសរុបជាង ៥,០០០ ករណី កើនឡើងទ្វេដងបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន។ ដូច្នេះគិតត្រឹមថ្ងៃទី ២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ មនុស្ស ៧ នាក់បានស្លាប់ដោយសារជំងឺគ្រុនឈាម ដែលចំនួននេះខ្ពស់ជាងចំនួនអ្នកស្លាប់កាលពីឆ្នាំ ២០២៣។ តួលេខនេះត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងពិធីបើកយុទ្ធនាការជាតិទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនឈាមកាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ដែលបានកើតឡើងមុនរដូវកាលជំងឺគ្រុនឈាមជាប្រពៃណីពីខែឧសភាដល់ខែតុលា។

អាជ្ញាធរសិង្ហបុរីបានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនការពារខ្លួនពីមូសខាំ ដើម្បីជួយកុំឱ្យមានការរីករាលដាល។ មុនពេលរដូវគ្រុនឈាមមានកម្រិតកំពូលធម្មតា ចាប់ពីខែឧសភាដល់ខែតុលា អាជ្ញាធរសិង្ហបុរីបានចាប់ផ្តើម “យុទ្ធនាការទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនឈាមថ្នាក់ជាតិ” ដើម្បីបញ្ជាក់ពីទំនួលខុសត្រូវសង្គមរបស់ប្រជាជន ដោយអំពាវនាវឱ្យសហគមន៍ត្រូវតែមានការប្រុងប្រយ័ត្នជានិច្ច និងចាត់វិធានការបង្ការ ដើម្បីជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លងជំងឺគ្រុនឈាម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Baey Yam Keng រដ្ឋលេខាធិការជាន់ខ្ពស់ទទួលបន្ទុកនិរន្តរភាព និងបរិស្ថានបានថ្លែងក្នុងបទសម្ភាសន៍ថា បច្ចុប្បន្នមានមេរោគគ្រុនឈាមចំនួនបួនប្រភេទដែលកំពុងចរាចរនៅក្នុងប្រទេសសិង្ហបុរី ប្រសិនបើវិធានការមិនគ្រប់គ្រាន់ត្រូវបានចាត់វិធានការទេនោះ ជំងឺគ្រុនឈាមនឹងរីករាលដាលខ្លាំងឡើងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែខាងមុខ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ជំងឺគ្រុនឈាម គឺជាជំងឺមួយប្រភេទបង្កឡើងដោយវីរុសគ្រុនឈាម ដែលចម្លងតាមរយៈការខាំរបស់មូសខ្លា។ ជំងឺនេះកើតឡើងលើមនុស្សគ្រប់វ័យ ជាពិសេសក្មេងអាយុតិចជាង ១០ ឆ្នាំ។ រោគសញ្ញារួមមាន៖ ទ្បើងកម្តៅខ្លួនខ្លាំងភ្លាមៗ និងមានអាការញាក់ៗ, ឈឺចាប់ពេញខ្លួនប្រាណ មានអារម្មណ៍ពិបាកទ្រាំ និងអស់កម្លាំង, ឈឺក្បាល និងឈឺបំពង់ក, មានចេញកន្ទួលក្រហមដូចជាស្នាមមូសខាំនៅត្រង់ប្រអប់ដៃ និងប្រអប់ជើង រួចរាលដាលដល់ពេញរាងកាយទាំងមូល។ ហេតុនេះដើម្បីបង្ការកុំឱ្យកើតជំងឺនេះ យើងគួរតែកម្ចាត់ជម្រកមូស, គេងក្នុងបន្ទប់មានម៉ាស៊ីនត្រជាក់ ឬគេងក្នុងមុងឱ្យបានត្រឹមត្រូវ, ចៀសឱ្យបាននៅទីកន្លែងមានមូសខាំ, ពាក់ខោអាវវែង ប្រើប្រាស់ថ្នាំបណ្ដេញមូសពីក្នុងផ្ទះ និងបន្ទប់គេង៕

ប្រទេសថៃ ៖ នាយកដ្ឋានឧតុនិយមប្រទេសថៃបានប្រកាសថា នៅតំបន់កណ្តាល និងខាងជើងប្រទេសថៃ នឹងប្រឈមជាមួយអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ គឺសីតុណ្ហភាពខ្ពស់បំផុត ចាប់ពី៣៩អង្សាសេ ទៅ៤២អង្សាសេ ខណៈនៅទីក្រុងបាងកក មានសីតុណ្ហភាព៤០អង្សាសេ ។

មន្ត្រីឧតុនិយមលើកឡើងថា អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងអាចនឹងមានភ្លើងឆេះព្រៃនៅខេត្តឈៀងម៉ៃផងដែរ ។ រីឯខេត្តឡាំប៉ាង មានសីតុណ្ហភាពកើនឡើងរហូតដល់៤១.២អង្សាសេ ហើយវានឹងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ។ រីឯតំបន់ខាងកើត និងតំបន់ឦសាន មានអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ព្រមទាំងមានខ្យល់ព្យុះ និងផ្គររន្ទះទៀតផង ។

នៅខេត្តឈៀងម៉ៃ មិនត្រឹមតែប្រឈមនឹងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចនឹងមានភ្លើងឆេះព្រៃជាច្រើនតំបន់ផងដែរ ។ ភ្លើងឆេះព្រៃនៅឧទ្យានជាតិ Mae Takhrai បានឆេះរាលដាលរហូតដល់កំពូលភ្នំណាងម៉ក់ ហើយអាជ្ញាធរបានជួយគ្នាពន្លត់ភ្លើង និងទប់ស្កាត់ភ្លើងនៅបរិវេណជើងភ្នំណាងម៉ក់ ដោយមានការសហការពីពលរដ្ឋក្នុងតំបន់ ។

គេហទំព័រ Iqair.com រាយការណ៍ថា បរិយាកាសកខ្វក់នៅខេត្តឈៀងម៉ៃ នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពពលរដ្ឋគ្រប់រូប ហើយខេត្តឈៀងម៉ៃ មានការបំពុលបរិយាកាសខ្លាំងស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី២ លើពិភពលោក ខណៈចំណាត់ថ្នាក់ទី១ គឺទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម ។

កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ភ្ញៀវទេសចរដែលបានទៅកម្សាន្តនៅវត្តព្រះកែវ ក្នុងទីក្រុងបាងកក បានកាន់ឆ័ត្រ ឬវត្ថុផ្សេងៗសម្រាប់បាំងពន្លឺថ្ងៃ ដោយសារអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ។ រីឯភ្ញៀវទេសចរខ្លះទៀតបានដាក់ទឹកតាមខ្លួនសម្រាប់ផឹកនៅតាមផ្លូវផងដែរ ។

ពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងគ្របដណ្តប់ប្រទេសថៃ រដ្ឋាភិបាលបានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបថែទាំសុខភាពរបស់ខ្លួន ក៏ដូចជាក្រុមគ្រួសារ ព្រមទាំងចៀសវាងការធ្វើការងារ ឬធ្វើសកម្មភាពអ្វីមួយនៅកណ្តាលថ្ងៃរយៈពេលយូរ ៕

ប្រទេសអ៊ីតាលី ៖ តើអ្នកណាទៅគិតថា ដំណើរកម្សាន្តនៅថ្ងៃចុងសប្តាហ៍នឹងក្លាយជាថ្ងៃភ័យលស់ព្រលឹង ហើយភ្ញៀវទេសចរម្នាក់ៗស្ទើរតែ បាត់ប.ង់ ជីវិតក្នុងកន្ត្រកខ្សែរ៉កនៅរីសតមួយកន្លែងរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលី ។ ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើង កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយសារមានខ្យល់ព្យុះខ្លាំង ខណៈភ្ញៀវទេសចរកំពុងជិះកន្ត្រកខ្សែរ៉ក ។

អ្នកស្រី ស្តេហ្វានី បឺត អាយុ៤៨ឆ្នាំ ជាកីឡាការិនីលេងស្កីពោរពេញទៅដោយបទពិសោធន៍ បានធ្វើដំណើរទៅកម្សាន្តនៅរីសតមួយកន្លែងឈ្មោះ Breuil-Cervinia នៅប្រទេសអ៊ីតាលី ជាមួយក្រុមគ្រួសារ និងមិត្តភក្កិ ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីមិនគិតថា អ្នកស្រីត្រូវមកប្រឈមនឹងហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់បែបនេះឡើយ ។

នៅពេលអាកាសធាតុមិនអំណោយផល និងពិបាកមើលផ្លូវផងនោះ អ្នកស្រី ស្តេហ្វានី បឺត និងមិត្តភក្តិបានសម្រេចចិត្តឈប់លេងស្គី រួចនាំគ្នាឡើងជិះកន្ត្រកខ្សែរ៉កដើម្បីចុះពីលើភ្នំមកវិញ ។ ប៉ុន្តែរយៈពេលត្រឹមតែ៥នាទី ក្រោយពីពួកគេចេញដំណើរ ស្រាប់តែកន្ត្រកខ្សែរ៉កឈប់ដំណើរការ ដោយសារខ្យល់បក់ខ្លាំងពេក ។ វាបានធ្វើឱ្យអ្នកស្រី ស្តេហ្វានី បឺត និងមិត្តភក្តិ ព្រមទាំងភ្ញៀវទេសចរម្នាក់ទៀតនៅខាងក្រោយជាប់ក្នុងកន្ត្រកខ្សែរ៉ក ហើយត្រូវខ្យល់បក់ទៅមកគួរឱ្យខ្លាចបំផុត ។

អ្នកស្រី ស្តេហ្វានី បឺត ប្រាប់ថា ខ្លួនអ្នកស្រីបានធ្លាក់ពីកៅអីអង្គុយ ហើយរមៀលទៅមកនៅលើអាកាស ។ ហេតុផលតែមួយគត់ដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្រីនៅមានជីវិតនោះ ដោយសារអ្នកស្រី និងមិត្តភក្តិមានទម្ងន់សរុប១០០គីឡូក្រាម បាននាំគ្នាជួយចាប់កន្ត្រកខ្សែរ៉ក ។ រីឯកន្ត្រកខ្សែរ៉កដែលអ្នកលេងស្គីម្នាក់ទៀតជិះត្រូវបានខ្យល់បក់ទៅមកខ្លាំង ហើយអ្នកស្រីបានឮសំឡេងអ្នកជិះយំទៀតផង ។

ក្រោយមក ភ្ញៀវទេសចរក៏សម្រេចចិត្តលោតចុះពីលើកន្ត្រកខ្សែរ៉ក ពីព្រោះខ្លាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត បើនៅតែជិះវាបន្តទៀត ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានបញ្ជូនភ្ញៀវទេសចរទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យតាមរយៈឧទ្ធម្ភាគចក្រ ក្រោយពីភ្ញៀវទេសចរបានអង្គុយក្នុងកន្ត្រកខ្សែរ៉កអស់រយៈពេលជាង២០នាទី ។

នាថ្ងៃបន្ទាប់ អ្នកស្រី ស្តេហ្វានី បឺត បានសុំជួបម្ចាស់រីសត និងប្រធានវិស្វករប្រចាំរីសត ដើម្បីជជែកពីហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង ។ ប៉ុន្តែអ្នកស្រីបានដើរចេញពីបន្ទប់ជជែកដោយការខឹងសម្បារកាន់តែខ្លាំង ដោយសារពួកគេមិនចាប់អារម្មណ៍នឹងរឿងសុវត្ថិភាពដែលអ្នកស្រីលើកមកនិយាយទេ ដោយពួកគេព្យាយាមមិនទទួលខុសត្រូវអ្វីទាំងអស់ ។

អ្នកស្រីបន្តថា ភ្ញៀវទេសចរបានព្យាយាមយករួចខ្លួន ប៉ុន្តែគ្មានអ្នកណាម្នាក់មកត្រួតពិនិត្យថា តើភ្ញៀវទេសចរមានអាការៈបែបណាខ្លះ? ខណៈភ្ញៀវទេសចរខ្លះរងរបួស និងស្ទើរគាំងបេះដូងស្លាប់ ដោយពួកគេគ្រាន់តែនិយាយថា ៖ «យើងសោកស្តាយដែលអ្នកភ័យខ្លាច» ។ អ្នកស្រីថា នឹងមិនមកលេងស្គីនៅប្រទេសអ៊ីតាលីទៀតទេ ប្រសិនបើរីសតនេះមិនគិតគូរពីសុវត្ថិភាពភ្ញៀវទេសចរទេនោះ ៕

ប្រទេសចិន៖ កាលពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ បើយោងតាមរបាយការណ៍ថ្មីដែលចេញដោយក្រុមស្រាវជ្រាវ (Think Tank) រួមទាំងអ្នកជំនាញ និងអ្នកប្រាជ្ញមកពី ៥ ប្រទេសគឺ អាមេរិក រុស្សី កាណាដា ឥណ្ឌា និងចិន បានព្យាករណ៍ថា នៅឆ្នាំ២០៣៥ ប្រទេសចិននឹងវ៉ាដាច់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូលត្រូវបានរំពឹងថានឹងកើនឡើងទ្វេដងនៅឆ្នាំ ២០៣៥ បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំ ២០២៣។ ការព្យាករណ៍នេះគឺជាចក្ខុវិស័យមួយក្នុងចំណោមចក្ខុវិស័យទាំង ១០ សម្រាប់ប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ ២០៣៥។

ដូច្នោះហើយ ប្រទេសចិនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងវ៉ាដាច់សហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទី ១ របស់ពិភពលោកក្នុងរង្វង់ឆ្នាំ ២០៣៥ ប្រសិនបើប្រទេសនេះរក្សាបាននូវកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) ប្រហែល ៥% ក្នុងមួយឆ្នាំសម្រាប់ប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ ហើយកំណើនកើនឡើងយ៉ាងហោចណាស់ ៤% រហូតដល់ឆ្នាំ ២០៣៥ វាច្បាស់ណាស់ថាប្រទេសចិននឹងវ៉ាដាច់សហរដ្ឋអាមេរិកនាពេលអនាគត។ ចក្ខុវិស័យផ្សេងទៀតសម្រាប់ប្រទេសនៅក្នុងរបាយការណ៍រួមមានថា ប្រាក់ចំណូលដែលអាចប្រើប្រាស់បានរបស់ប្រជាជនចិនត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងទ្វេដងនៅឆ្នាំ ២០៣៥ បើធៀបនឹងឆ្នាំ ២០២៣។

សមាមាត្រនៃក្រុមចំណូលមធ្យមត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងកើនឡើងពី ១/២ ដល់ទៅ ១/៣ ។ ហេតុនេះហើយនៅឆ្នាំ ២០៣៥ គ្រួសារចិនជាមធ្យមនឹងមានរថយន្តមួយ ដែលមួយភាគបីជារថយន្តថាមពលថ្មី ហើយចំនួនក្រុមហ៊ុនចិនក្នុង Top ២០០ ពិភពលោកនឹងឡើងដល់យ៉ាងហោចណាស់ជាង ៥០០ ឬច្រើនជាងនេះ។ របាយការណ៍ក៏បាននិយាយផងដែរថា គំនិតផ្តួចផ្តើម “ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ” នឹងក្លាយជាគំនិតផ្តួចផ្តើមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក ដែលគ្របដណ្តប់ប្រទេសច្រើនបំផុត ប្រជាជនច្រើនបំផុត និងទំហំសេដ្ឋកិច្ចធំបំផុត។

នៅក្នុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៣ សាស្រ្តាចារ្យ Cuc Kien Dong នៃសាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua របស់ប្រទេសចិនក៏បាននិយាយផងដែរថា ដោយផ្អែកលើការព្យាករណ៍របស់អង្គការអន្តរជាតិ និងអ្នកប្រាជ្ញ GDP របស់ប្រទេសនេះនឹងរក្សាបានតំណែងលេខ ១ នៅលើពិភពលោកក្នុងរយៈពេលដ៏យូរបន្ទាប់ពីឆ្នាំ ២០៣៥។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកក៏បានបញ្ចេញមតិផងដែរថា សមាមាត្រអតិបរមារបស់ប្រទេសចិននៅក្នុង GDP សកលនឹងមិនលើសពី ៣០% នោះទេ ហើយរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ នឹងក្លាយជាការប្រកួតប្រជែងរយៈពេលវែង និងការរួមរស់ជាមួយគ្នានៃសេដ្ឋកិច្ចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងឥណ្ឌា ហើយប្រទេសណាមួយដែលស្វែងរក “គ្រប់គ្រងពិភពលោក” នឹងមិនមាននិរន្តរភាពឡើយ៕