ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរឆ្នាំ២០២៤នេះ នឹងប្រារព្ធឡើងរយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា។ មុននឹងថ្ងៃកិច្ចពិធី ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតាមផ្ទះនីមួយៗត្រូវរៀបចំផ្ទះសម្បែង ត្រៀមគ្រឿងរណា្តប់សម្រាប់សែនទេវតា មានសម្លៀកបំពាក់ថ្មីៗ និងសម្ភារៈ លុយកាក់ទុកជូនដល់ឪពុកម្តាយ ចាស់ព្រឹទ្ធិចារ្យជាដើម។

យ៉ាងណាមិញ ខាងក្រោមនេះ យើងនឹងធ្វើការរៀបរាប់រាល់ចម្ងល់ទាក់ទងនឹងថា តើគ្រឿងរណ្តាប់ទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មីនេះមានអ្វីខ្លះ? ហើយត្រូវរៀបចំប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំទំាង៤ថ្ងៃនេះយ៉ាងដូចម្តេចខ្លះ?

– រណ្ដាប់ទទួលទេវតា
យោងតាមសៀវភៅមហាសង្រ្កាន្តខ្មែរ គ្រឿងរណ្ដាប់សម្រាប់ទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មីនេះមានដូចជា រានទទួលទេវតាមួយសំរាប់ ដើម្បីតាំងគ្រឿងពលីការផ្សេងៗ។ ត្រូវរៀបចំសំពត់ពណ៌ស ហើយរៀបចំបាយសី៩ថ្នាក់មួយគូ ,បាយសី៧ថ្នាក់មួយគូ ,បាយសី៥ថ្នាក់មួយគូ ,បាយសី៣ថ្នាក់មួយគូ ,បាយសីប៉ាឆាមមួយគូ ,ស្លាធម៌មួយគូ ,ទឹកអប់មួយគូ ,គ្រឿងក្រអូប,ទៀន៥ ,ធូប៥ ,ទឹកស្អាតបាញ់ទឹកអប់ដាក់ផ្កាម្លិះឬផ្កាឈូកចំនួន១ផ្តិល , ទឹកស២កែវ, មានផ្កាដាក់ពីលើជើងពាន១គូ ,ចេកនួនឬចេកណាំវ៉ាមួយគូ ,ផ្លែឈើ១១មុខរៀបដាក់ជើងពានជាគូៗ ,ដូងឡៅ មួយគូ និងអាចដាក់បង្អែមចង្អាបផងដែរទៅតាមលទ្ធិភាព។

-ចំណែក កិច្ចពិធីចូលឆ្នាំទាំង៤ថ្ងៃនេះ តែងត្រូវតែអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖
ថ្ងៃទី១នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ដែលគេហៅថា «ថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ត» ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ទេវតានឹងយាងចុះមកនៅវេលាម៉ោង១០:១៧នាទីយប់។ នៅក្នុងថ្ងៃនេះ ប្រជាពលរដ្ឋតែងតែរៀបចំគ្រឿងសក្ការដើម្បីទទួលទេវតា។ នៅពេលព្រឹក គេនឹងនាំគ្នាទៅវត្តប្រគេនចង្ហាន់ រាប់បាត្រ បង្សុកូល ពូនភ្នំខ្សាច់ជាដើម និងពេលព្រលប់ គេតែងយកភេសជ្ជៈប្រគេនព្រះសង្ឃ និមិន្តលោកចម្រើនព្រះបរិត្ត និងស្តាប់ធម៌ទេសនាជាដើម។

ថ្ងៃទី២និងទី៣នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ និង១៥ ខែមេសា គឺជា«ថ្ងៃវិរៈវ័នប័ត»កូនចៅនឹងជូនសម្លៀកបំពាក់លុយកាក់ សម្ភារៈផ្សេងៗដល់ឪពុកម្តាយ ជីដូនជីតា អ្នកមានគុណ ហើយក៏មានការចែកទានដល់ជនទីទ័លក្រ ក៏ដូចជានាំគ្នាទៅវត្តដូចនឹងថ្ងៃទី១ដែរ។

សម្រាប់ថ្ងៃទី៤ គឺត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ដែលគេហៅថា«ថ្ងៃឡើងស័ក»។ តាមទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ គេនាំគ្នាទៅឆ្លងបុណ្យនៅវត្ត ដើម្បីរាប់បាត្រ បង្សុកូល ពូនភ្នំខ្សាច់ ស្តាប់ធម៌ ទេសនា ជាពិសេសគឺធ្វើពិធីស្រង់ទឹកព្រះសង្ឃ ស្រង់ព្រះពុទ្ធរូប និងស្រង់ទឹកឲ្យអ្នកមានគុណជាដើម។

ក្រៅពីកិច្ចពិធីសំខាន់ៗទាំងនេះ គេសង្កេតឃើញថា ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនឹងនាំគ្នារាំលេងកម្សាន្ត និងលេងល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរជាហូរហែរដូចជាបោះអង្គញ់ ចោលឈូង ស្តេចចង់។ល។ និងមានការសម្តែងរបាំត្រុតដើម្បីជាការអបអរដល់ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរមួយឆ្នាំមានតែម្តងផងដែរ៕

បច្ចុប្បន្ន យើងបានឃើញអ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមមួយចំនួន ជាពិសេស យុវវ័យ ចូលចិត្តយក «ការងារសំណង់» ឬប្រើពាក្យថា «ធ្វើការសំណង់» មកសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គមរបស់ខ្លួន ។ បើស្តាប់ពីដំបូង យើងនឹងគិតថា អ្នកនោះធ្វើការសំណង់ពិតមែន ដើម្បីរកប្រាក់មកចិញ្ចឹមក្រុមគ្រួសារ ប៉ុន្តែវាមិនមែនដូចជាការគិតនោះទេ ។ តាមពិត ពាក្យថា «ធ្វើការសំណង់» គ្រាន់តែជាពាក្យមួយដែលមនុស្សខ្លះយកមកសរសេរ ឬនិយាយលេងសើចប៉ុណ្ណោះ ។

ជាទូទៅ យើងតែងតែបានឃើញមនុស្សខ្លះសរសេរក្នុងហ្វេសប៊ុកថា «ថ្ងៃស្អែក ចូលធ្វើការសំណង់ធម្មតា» «ថ្ងៃនេះ សម្រាកពីការងារសំណង់» «ធ្វើការសំណង់ថ្ងៃនេះ នឿយហត់ណាស់» និង «ប្រឹងធ្វើការសំណង់ ដើម្បីយកប្រាក់ទៅដណ្តឹងកូនគេ» ជាដើម ។ លើសពីនេះ អ្នកខ្លះទៀត បើទោះជាពួកគេមានការងារល្អៗធ្វើក៏ដោយ ក៏ពួកគេនៅតែសរសេរពាក្យថា ធ្វើការសំណង់ នៅក្នុងហ្វេសប៊ុកដដែល ។

ការងារទាំងអស់សុទ្ធតែមានតម្លៃ ហើយការងារធ្វើសំណង់ ក៏ជាការងារមួយមានតម្លៃដែរ ពីព្រោះកម្មករសំណង់ខំប្រឹងធ្វើការទាំងហាលក្តៅ ហាលភ្លៀង ដើម្បីរកប្រាក់មកចិញ្ចឹមក្រុមគ្រួសារ ។ ហេតុនេះ មិនមែនការងារគ្មានតម្លៃទេ គឺមនុស្សជាអ្នកនិយាយថា ការងារនេះគ្មានតម្លៃ ឬការងារនោះគ្មានតម្លៃ ។

រីឯអ្នកខ្លះវិញនិយាយទៅកាន់កូនចៅថា «បើកូនមិនខំប្រឹងរៀនសូត្រទេ ពេលធំឡើង ប្រយ័ត្នអត់ចេះអក្សរ ទៅធ្វើការសំណង់» ។ ការនិយាយបែបនេះ ហាក់ដូចជាការបង្រៀនកូនឱ្យមើលងាយការងារសំណង់ ហើយហេតុអ្វីបានពួកគេមិនបង្រៀនកូនឱ្យលើកទឹកចិត្តអ្នកធ្វើការផ្នែកនេះ?

មនុស្សយើងម្នាក់ៗមានជំនាញខុសគ្នា ហើយមនុស្សម្នាក់មិនអាចធ្វើការងារគ្រប់ជំនាញតែម្នាក់ឯងបានទេ ។ ឧទាហរណ៍ ៖ បើអ្នកចេះធ្វើល្អី ខ្ញុំចេះធ្វើបង្គី ហើយអ្នកផ្សេងទៀតចេះធ្វើចប ឬចេះធ្វើនង្គ័ល ជាដើម ។ ហេតុនេះ មនុស្សម្នាក់ៗត្រូវតែពឹងពាក់លើការងារគ្នាទៅវិញទៅមក ទើបក្លាយជាសង្គមធំមួយ និងក្លាយជាប្រទេសមួយបាន ។

សរុបមក យើងគួរតែឱ្យតម្លៃការងារគ្នាទៅវិញទៅមក មិនថាការងារសំណង់, ការងារបោសសំរាមនៅតាមផ្លូវ, ការងារផ្នែកអនាម័យ, ការងារលាងចាន, ការងារបើកបររថយន្ត ឬការងារក្នុងការិយាល័យ ពីព្រោះការងារទាំងអស់នេះបានជួយធ្វើឱ្យសង្គមរបស់យើងរីកចម្រើន ហើយសង្គមក៏មិនអាចខ្វះការងារណាមួយបានដែរ ។

ការងារអ្វីក៏ដោយសុទ្ធតែមានតម្លៃទាំងអស់ ឱ្យតែការងារនោះរកប្រាក់ដោយកម្លាំងញើសឈាម និងជាការងារស្មោះត្រង់ លើកលែងតែការងារលួចឆក់ ឬប្លន់ទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ ដែលធ្វើឱ្យអ្នកដទៃក្តៅក្រហាយ ទួញសោក ទើបសង្គមចាត់ទុកថា វាជាការងារគ្មានតម្លៃ និងគួរឱ្យស្ពប់ខ្ពើម ៕

មានការភ្ញាក់ផ្អើលជាខ្លាំងនៅលើបណ្ដាញសង្គម ក្រោយលោកឈួរ ឈុនហួរ ស្វាមីម្ចាស់ប្រ៊េន Lakamo បានបាត់បង់ជីវិត នៅក្នុងករណីប្លន់ក្នុងគេហដ្ឋាន ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្ត្រខណ្ឌជ្រោយចង្វារ។

យោងតាមការចេញផ្សាយសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក Fresh New បានបញ្ជាក់ថា៖” ប្រហែលម៉ោង ១១ យប់ ជនដៃដល់បានផ្លោះរបងចូលផ្ទះវីឡាជនរងគ្រោះ ហើយយកកាំភ្លើងភ្ជង់អ្នកបើកបរនៅខាងក្រោម ដើម្បីឱ្យនាំជនដៃដល់ទៅបន្ទប់ជនរងគ្រោះ។ លុះពេលទៅដល់ ជនដៃដល់បានធ្វើសកម្មភាពគំរាមមនុស្សនៅក្នុងផ្ទះ និង លោក ឈួរ ឈុនហួរ ស្វាមីម្ចាស់ផលិតផល Lakamo ហើយក៏បាញ់លោកមួយគ្រាប់ចំក្បាលផ្នែកខាងក្រោយ បណ្ដាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតភ្លាមៗតែម្ដង។

ក្រោយបាញ់សម្លាប់បុរសជាម្ចាស់ផ្ទះ តាមប្រភពបានបញ្ជាក់ថា ជនដៃដល់បានជំរិតឱ្យជនរងគ្រោះយកលុយមកប្រគល់ឱ្យខ្លួនចំនួន ២០ ម៉ឺនដុល្លារ ខណៈការធ្វើសកម្មភាពរបស់ជនដៃដល់ គឺស្ថិតនៅក្នុងផ្ទះជនរងគ្រោះ បានបន្ដរហូតដល់ព្រឹកម៉ោងប្រមាណ ៧ ថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ទើបហេតុការណ៍នេះបានដឹងដល់សមត្ថកិច្ចកងរាជអាវុធហត្ថរាជធានីភ្នំពេញ ក៏ចេញទៅអន្ដរាគមន៍ និង បង្ក្រាបជនដៃដល់ ស្របពេលដែលពេលឃើញកម្លាំងអាវុធហត្ថទៅដល់ និង កំពុងឡោមព័ទ្ធផ្ទះនោះ ជនដៃដល់ទំនងអស់ផ្លូវដើម្បីតស៊ូក៏បាញ់សម្លាប់ខ្លួនឯងតែម្ដង។

បច្ចុប្បន្នសមត្ថកិច្ចកំពុងសាកសួរមនុស្ស១២ ជុំវិញករណីប្លន់សម្លាប់នេះ៕

បឹងទន្លេសាបគឺជាបេះដូងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានតម្លៃមិនអាចកាត់ថ្លៃបានលើផ្នែកសង្គម សេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងបរិស្ថាន។ បឹងទន្លេសាប គឺស្ថិតនៅជាប់ខេត្តសក្តានុពលទាំង៥របស់កម្ពុជា រួមមាន៖ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ខេត្តកំពង់ធំ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តសៀមរាប។ ខេត្តទាំងនេះមិនត្រឹមតែប្រមូលផ្តុំទៅដោយប្រាសាទបុរាណរាប់ពាន់ឆ្នាំរបស់ខ្មែរជាច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងសម្បូរដោយរមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ធម្មជាតិរាប់រយពាន់កន្លែង ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិ បង្កើតបានជាប្រភពចំណូលដ៏កាក់កបរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសគឺជួយជំរុញចំណូលសេដ្ឋកិច្ចជាតិតាមរយៈវិស័យទេសចរផងដែរ។ ដូច្នេះ ខាងក្រោមនេះ គឺជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញនិងល្បីៗបំផុតជុំវិញបឹងទន្លេសាបនៃប្រទេសកម្ពុជា៖

១ ខេត្តសៀមរាប ៖ ជាខេត្តដែលស្ថិតជាប់នឹងបឹងទន្លេសាប ដែលបន្ថែមពីការដែលសម្បូរដោយរប្បធម៌អរិយធម៌ ស្ថាបតិយ្យកម្មចំណាស់ៗជាច្រើន ខេត្តមួយនេះក៏មានគោលដៅអេកូទេសចរណ៍ធម្មជាតិជាច្រើនកន្លែងរាប់មិនអស់ផងដែររួមមាន កំពង់ផែកំពង់ឃ្លាំង ,កំពង់ផែចុងឃ្នៀស ,កំពង់ភ្លុក ,បឹងពារាំង ,ជំរំសត្វស្លាប បឹងព្រះពន្លៃ។ តាមរយៈភូមិធម្មជាតិទាំងនេះ ភ្ញៀវទេសចរគ្រប់រូបគឺអាចមកលេងកម្សាន្តដើម្បីយល់ដឹងអំពីជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាពលរដ្ឋតាមបឹងទន្លេសាប ការនេសាទ ទស្សនាសត្វស្លាប ព្រៃលិចទឹក សេវាកម្មស្នាក់នៅ ភ្លក្សម្ហូបអាហារឆ្ងាញ់ៗប្រចាំតំបន់ និងរួមមានសកម្មភាពសប្បាយៗជាច្រើនទៀតដូចជា ជិះទូក ជិះគោរក្របី បោះតង់ជាដើម។

២ ខេត្តបាត់ដំបង៖ គោលដៅទេសចរណ៍ដ៏ទាក់ទាញមួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តបបាត់ដំបង គឺ សហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ព្រែកទាល់។ វាគឺមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិព្រែកទាល់ ឃុំកោះជីវាំង ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង មានចម្ងាយប្រមាណ ១០០គីឡូម៉ែត្រ ពីក្រុងបាត់ដំបង ដោយធ្វើដំណើរតាមកាណូត ។ សក្តានុពលនៅសហគមន៍ព្រែកទាល់នេះរួមមាន ៖ សត្វស្លាបចម្រុះ ទេសភាពបឹងទន្លេសាប ទេសភាពព្រៃលិចទឹក ភូមិអណ្តែតទឹក សហគមន៍នេសាទ សិប្បកម្មកែច្នៃកំប្លោកជាដើម។

៣ ខេត្តកំពង់ធំ៖ សហគមន៍អេកូទេសចរណ៍ធម្មជាតិផាត់សណ្តាយ និងបឹងទន្លេឆ្មា គឺជាគោលដៅដ៏ពេញនិយមបំផុតក្នុងខេត្តកំពង់ធំ។ អេកូទេសចរណ៍ផាត់សណ្តាយ ជាកន្លែងកម្សាន្តសម្រាកលម្ហែកាយបែបធម្មជាតិដ៏ល្អបំផុត ជាមួយនឹងភាពរៀបរយនិងស្រស់ស្អាតនៃផ្ទះបណ្តែតទឹករបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រៃលិចទឹករាប់ម៉ឺនហិកតា ដើមស្តី (ប្រភេទឈើព្រៃលិចទឹក) មានអាយុកាលជាង ២០០ឆ្នាំ និងមានទំហំធំរហូតដល់ទៅ១២ឱបមនុស្សពេញវ័យ។

ចំណែកឯ បឹងទន្លេឆ្មា គឺជាជម្រកដ៏សុខសាន្តរបស់ហ្វួងសត្វស្លាបបក្សីជាច្រើនប្រភេទរាប់ពាន់ក្បាល សម្បូរដោយជីវចម្រុះ ព្រៃលិចទឹក អមជាមួយព្រៃប្រឹក្សាដ៏ខៀវស្រងាត់ព័ទ្ធជុំវិញ ដែលបឹងទន្លេឆ្មាទាំងមូលគឺគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណនឹង៤០០ហិកតាផងដែរ។

៤ ខេត្តពោធិ៍សាត់៖ សហគមន៍ភូមិបណ្តែតទឹកកំពង់ហ្លួង នៃខេត្តពោធិ៍សាត់ បច្ចុប្បន្នសហគមន៍ភូមិរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងការរស់នៅនិងចិញ្ចឹមជីវិតនៅលើផ្ទៃទឹក ទាំងការជួញដូរអាជីវកម្ម និងការនេសាទផ្សេងៗ ប្រមូលផ្តុំទៅដោយជីវចម្រុះគ្រប់ប្រភេទផងដែរ។ បន្ថែមពីនេះ កាលពីដើមឡើយ កំពង់ហ្លួងគឺជាកំពង់សម្រាប់ស្ដេចសំចត តាំងពីមុនរជ្ជកាលព្រះបាទអង្គច័ន្ទរាជា និងក្នុងសម័យព្រះអង្គច័ន្ទរាជាផ្ទាល់ ទើបកន្លែងមួយនេះបានជាប់ឈ្មោះ «កំពង់ហ្លួងៗ» រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

៥ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង៖ រមណីយដ្ឋានភ្នំនាងកង្រី គឺជាភ្នំប្រវត្តិសាស្រ្តនៃរឿង«ឬទ្ធិសែននាងកង្រី » ។ បន្ថែមពីនេះ ភ្នំនាងកង្រីមានសម្រស់ព្រៃភ្នំ និងទឹកទន្លេជាប់ជើងភ្នំជាការទាក់ទាញបំផុត។ ទស្សនីយភាពធម្មជាតិ ភ្នំនាងកង្រី បានបង្ហាញពីរូបរាងភ្នំយ៉ាងចម្លែក គឺដូចជារាងមនុស្សស្រីកំពុងដេក ។ នៅលើភ្នំនាងកង្រី ក៏មានដើមឈើតូចធំជាច្រើនប្រភេទ និងមានទន្លេយ៉ាងធំល្វឹងល្វើយ អាចឱ្យអ្នកទេសចរជាតិអន្តរជាតិ ជិះទូកកម្សាន្ត គយគន់មើលពីសម្រស់ភ្នំនាងកង្រី ពីត្រើយម្ខាងនៃទន្លេផ្សារក្រោមផងដែរ៕