យោងតាមប្រភពស្ថិតិទេសចរណ៍មកពីរាជធានី និងខេត្តនានាបានអោយដឹងថា ខេត្តចំនួន៥ ដែលទទួលទេសចរណ៍តិចជាងគេបំផុត គឺមានខេត្តមណ្ឌលគីរីជាង១,៥ម៉ឺននាក់ ខេត្តកោះកុង ចំនួនជាង១,៧ម៉ឺននាក់ ខេត្តស្ទឹងត្រែង ជាង២ម៉ឺននាក់ ខេត្តរតនគីរីចំនួនជាង៣ម៉ឺននាក់ និងខេត្តឧត្តរមានជ័យជាង៤ ម៉ឺននាក់ នៅឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ រយៈពេល៣ថ្ងៃ។

មណ្ឌលគីរី ជាខេត្តមួយដែលសិ្ថតនៅភូមិភាគឦសាននៃប្រទេសកម្ពុជា មានកន្លែងទេសចរណ៍មួយចំនួន ដែលមានភាពល្បីរន្ទឺខ្លាំង ក៏ប៉ុន្តែដោយសារតែស្ថានភាពផ្លូវឆ្ងាយ និងមិនសូវមានកន្លែងដើរកម្សាន្តនៅពេលយប់ ហេតុដូច្នេះធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរ ហាក់មិនសម្រុកទៅលេងខេត្តមួយនេះ។

គួរបញ្ជាក់ថា ខេត្តនេះមានផ្ទៃដីធំជាងគេ មានផៃ្ទដីសរុបទាំងអស់ ១៤២៨៨គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានប្រជាជនសរុប ៣២៤០៧នាក់ មាន៥៦៥៧គ្រួសារ (តាមរបាយការណ៍ជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨) ហើយដង់ស៊ីតេប្រជាជនគិតជាមធ្យម ២នាក់ក្នុង ១គីឡូម៉ែត្រការ៉េ អត្រាកំនើនប្រជាជន ០.៣២ភាគរយ ហើយ ៨០% នៃប្រជានជនខេត្តនេះ ជាជនជាតិភាគតិច១០ជនជាតិ៕

ជាការពិតណាស់ មនុស្សមួយចំនួននៅតែយល់ឃើញថា ក្នុងឱកាសបុណ្យឆ្លងចូលឆ្នាំថ្មីនៃប្រពៃណីជាតិខ្មែរ អ្វីដែលត្រូវតែធ្វើជាចម្បងនោះគឺរៀបចំសែនទទួលទេវតា និងទៅវត្តប្រគេនចង្ហាន់ព្រះសង្ឃតែប៉ុណ្ណោះ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទាំងនេះគ្រាន់តែជារឿងបន្ទាប់បន្សំប៉ុណ្ណោះ ការពិតទៅរឿងដែលត្រូវតែធ្វើដំបូងគេបំផុតក្នុងឆ្នាំថ្មីនោះ គឺជាការជូនបច្ច័យ៤ដល់អ្នកមានគុណ ពោលគឺជីដូនជីតា ឪពុកម្តាយ។

ក្នុងឱកាសចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ដែលទើបតែបានកន្លងទៅដោយរលូនកាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដោយគេសង្កេតឃើញថា ដើម្បីជាការប្រារព្ធនូវកិច្ចពិធី គឺត្រូវតែមានការរៀបចំសែនពេ្រនទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ទៅវត្តតាមទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណី ដើម្បីជាការអបអរដល់ការផ្តាច់ឆ្នាំចាស់ចូលឆ្នាំថ្មី បណ្តេញនូវឧបទ្រពចង្រៃផ្សេងៗ។ អ្វីដែលសំខាន់កូនប្រុសស្រីមិនត្រូវភ្លេចក្រុមគ្រួសារ ជាពិសេសអ្នកមានគុណជាដាច់ខាត គឺគួរតែផ្តល់ឱកាសជួបជុំពួកគាត់ក្នុងថ្ងៃដ៏ពិសេស។ តើក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ កូនចៅគួរតែបានប្រតិបត្តិអ្វីខ្លះជូនអ្នកមានគុណ?

ការជូនបច្ច័យ៤គឺមានន័យថា ជាការផ្តល់ឲ្យនូវសម្លៀកបំពាក់រៀបចំម្ហូបអាហារ បាយទឹក នំចំណី បង្អែម ថ្នាំសង្កូវ លុយកាក់ជាដើមទៅតាមលទ្ធភាពរៀងៗខ្លួន ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពកត្តញូ។ ក្រៅពីបច្ច័យ៤ កូនប្រុសស្រីក៏ត្រូវតែបានស្រង់ទឹកឲ្យអ្នកគុណផងដែរ ដើម្បីជាការសងគុណដល់ពួកគាត់ ដែលធ្លាប់បានបីបាច់ថែរក្សាយើងតាំងពីតូចក្រូចឆ្មារមក។

យ៉ាងណាមិញ កាតព្វកិច្ចទាំងនេះ មិនមែនត្រូវតែធ្វើឲ្យចំនៅក្នុងថ្ងៃចូលឆ្នាំខ្មែរនោះទេ ព្រោះកូនចៅគ្រប់ៗរូបត្រូវតែអនុវត្តឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួនជាប្រចាំថ្ងៃ ដែលជាការបង្ហាញចេញនូវទង្វើល្អ សេចក្តីស្រលាញ់ ការមើលថែរក្សា និងទំនុកបម្រុកអ្នកមានគុណឲ្យបានល្អបំផុត ដូចដែលគាត់បានធ្វើឲ្យយើងកាលពីពេលកន្លងមកផងដែរ៕

នៅក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីខ្មែរកាលពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ប្រទេសកម្ពុជាបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិសរុបប្រមាណ ៨១.៧៤៥ នាក់ ក្នុងរយៈពេល ៤ ថ្ងៃនេះ ខណៈដែលភ្ញៀវទេសចរជាតិមានចំនួនរហូតដល់ ១៣.២៨ លាននាក់។

ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺជាបុណ្យប្រពៃណីជាតិ ដែលប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែងតែប្រារព្ធធ្វើជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នៅក្នុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ ជាទូទៅមានរយៈពេល ៣ថ្ងៃ ប៉ុន្តែដោយឡែកនៅឆ្នាំនេះគឺមានរយៈពេល ៤ថ្ងៃ គឺថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ដោយប្រជាជនខ្មែរតែងតែនាំគ្នាទៅវត្តធ្វើបុណ្យ និងជួបជុំបងប្អូននៅតាមបណ្តាខេត្តនានា។

ក្នុងរយៈពេល ៤ ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីនេះ ក៏មានប្រារព្ធកម្មវិធីសប្បាយៗជាច្រើនដូចជា ការប្រគំតន្ត្រីបុរាណ-សម័យ រាំលេងកម្សាន្ត តាំងពិព័ណ៌ផលិតផលផ្សេងៗ និងលេងល្បែងប្រជាប្រិយជាដើម។ បើយោងតាមរបាយការណ៍បានឱ្យដឹងថា គិតត្រឹមថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ រយៈពេល ៤ ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ប្រទេសកម្ពុជាបានស្វាគមន៍ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិជាង ៨ ម៉ឺននាក់ ក្នុងនោះភ្ញៀវទេសចរជាតិមានចំនួនជាង ១៣ លាននាក់។ ហើយទីតាំងដែលមានភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិទៅកម្សាន្តច្រើនជាងគេគឺខេត្តកំពង់ចាមមានចំនួនភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងបរទេសជាង ៣.៤ លាននាក់ តាមពីក្រោយដោយខេត្តកំពង់ស្ពឺជាង ១.២ លាននាក់ និងខេត្តបាត់ដំបងជិត ១.១ លាននាក់ ។

រីឯខេត្តព្រះសីហនុបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិច្រើនជាងគេចំនួន ១៤.៧៦៩ នាក់ ខណៈខេត្តប៉ៃលិនភាគពាយ័ព្យ និងខេត្តសៀមរាប ទទួលបាន ១៤.៣៨៧ និង ១២.៩៩១ រៀងគ្នា។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្នុងរយៈពេល ៤ ថ្ងៃនេះពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ គឺមានការប្រព្រឹត្តិទៅដោយរលូន និងប្រកបដោយសុខសុវត្ថិភាព និងមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ ព្រមទាំងទទួលបានការសប្បាយរីករាយផងដែរ ក្រោមការរៀបចំ និងដោយមានការយកចិត្តទុកដាក់ពីថ្នាក់ដឹកនាំ អាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ព្រមទាំងមានការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ និងប្រជាពលរដ្ឋផងដែរ៕

ថ្មីៗនេះមហាជន អ្នកក្នុងចង្កោមសិល្បៈបានបញ្ចេញមតិប្រតិកម្មទៅលើបវរកញ្ញាថៃជា Miss Grand Buriram 2024 ប្រើប្រាស់រូបភាពផ្ទុយពីខ្លឹមសារដោយអ្នកខ្លះក៏បានចែករំលែក អ្នកខ្លះក៏ Screenshot បង្ហោះជាដើម។ ឃើញមានមតិប្រតិកម្មច្រើនលោក អូលីវ៉ា គង់ គ្រូបង្រៀនដើរម៉ូត និងជាអ្នកច្នៃម៉ូត បានលើកឡើងថា ខ្មែរយើងឆោតដូចជំនាន់បាចប្រាក់ដួងចឹង អត់កែទំលាប់សោះស៊ែរជួយប្រម៉ូតស្រីសៀមឱ្យល្បី តិចទៀតបវរកញ្ញានោះក្លាយជាជនស្នេហាជាតិប្រទេសថៃនឹងលើកឱ្យក្លាយជា BA អីមួយហើយ។

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ មេសា លោក ម៉ែន សីហា ហៅ អូលីវ៉ា គង់ បានបង្ហោះរូបភាពនៅលើទឹកដីអង្គរវត្តដោយភ្ជាប់មកជាមួយខ្លឹមសារថា «អ្វីដែលជារបស់ខ្លួនពិត ទាំងធនធាន ទាំងប្រាសាទ ទាំងវប្បធម៌ អត់ប្រឹងស៊ែរចែករំលែក ទៅស៊ែរជួយប្រម៉ូតស្រីសៀមឱ្យវាល្បី តិចទៀតវាក្លាយជាជនស្នេហាជាតិ ប្រទេសវាលើកវាឱ្យក្លាយជា BA អីមួយហើយ ។ ពិភពលោកគេមិនស្គាល់ចោរស្រីសៀមឡើយ ប៉ុន្តែកូនខ្មែរម្នាក់ៗខំប្រឹងប្រម៉ូតឱ្យពួកវាល្បីពេញពិភពលោក។ ខ្មែរយើងឆោតដូចជំនាន់បាចប្រាក់ដួងចឹង អត់កែទំលាប់សោះ»។
អ្នកច្នៃម៉ូតដែលទទួលពានរង្វាន់អន្តរជាតិរូបនេះបានសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា «អ្វីដែលលោកហួសចិត្ត ស្រែកថាខ្លួនឆ្លាត ស្រឡាញ់វប្បធម៌ណាស់ តែធាតុពិតបានតែស្រែក ការអនុវត្តន៍ស្មើនឹង សូន្យ»។

ការលើកឡើងរបស់អ្នកច្នៃម៉ូតរូបនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមហាជន រួមទាំងអ្នកសិល្បៈផងបានចែករំលែកការបង្ហោះរបស់ Amy Viranya Berry ដែលគេដឹងថាជា Miss Grand Buriram 2024 បានបង្ហោះរូបភាព៣សន្លឹកនៅមុខប្រាសាទអង្គរវត្តដោយបានដាក់ចំណងជើងថា«រីករាយសង្ក្រាន្តថៃ»។

ការលើកឡើងរបស់ អូលីវ៉ា គង់ ថាខ្មែរឆោតដូចជំនាន់ប្រាក់ដួងនេះដោយសារតែកម្ពុជាមានប្រវត្តិសាស្រ្តនាសម័យលង្វែកបែកបាក់រាជធានីហ៊ុមព័ទ្ធទៅដោយព្រៃឫស្សីយ៉ាងក្រាស់ ដោយសារតែប្រាក់ដួង។ នាសម័យនោះ សៀមរៀបគម្រោងវាយលុកចូលក្រុងលង្វែក ដោយបាចប្រាក់ដួងចូលក្នុងព្រៃឫស្សី។ ដោយសារតែភាពក្រីក្រ លោភលន់ និងអវិជ្ជាប្រជាជនខ្មែរប្រុសស្រី បាននាំគ្នាកាប់ឆ្ការសីមាការពារទឹកដីទម្រាំដឹងខ្លួនបន្ទាយលង្វែកត្រូវបានសៀមវាយបែក៕

ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែររយៈ៤ថ្ងៃប្រព្រឹត្តិទៅដោយរលូន ដោយក្នុងនោះគេសង្កេតឃើញថា បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរព្រមទាំងភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិភ្លុកទឹកភ្លុកដីទៅលេងកម្សាន្តសប្បាយនៅតាមទីតាំងសង្ក្រាន្តនីមួយៗ ទូទាំង២៥ខេត្តក្រុងនៃប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីជាការអបអរក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងព័ត៌មានកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤នេះបានឲ្យដឹងថា ភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តរជាតិហក់រហូតដល់ប្រមាណ ៣០ម៉ឺននាក់ បានមកលេងកម្សាន្ដសង្ក្រាន្តនៅរមណីយដ្ឋានវត្តភ្នំនៅថ្ងៃចុងបញ្ចប់នៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ នេះបើតាមលោក ម៉េត មាសភក្តី អ្នកនាំពាក្យសាលារាជធានីភ្នំពេញ។

ក្រឡេកមកមើល សង្រ្កាន្តស្រុកស្ទោងខេត្តកំពង់ធំវិញ សរុបរយៈពេលទាំង៤ថ្ងៃនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ មានអ្នកចូលរួមយ៉ាងច្រើនកុះករ ប្រមាណ ២៧៦,៧៥០នាក់ បើយោងតាមមន្ទីរព័ត៌មានខេត្តកំពង់ធំ។ ចំណែកឯនៅខាងខេត្តរតនគិរីនេះវិញ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរសរុបរយៈពេលទាំង៤ថ្ងៃ គឺមានភ្ញៀវទេសចរទាំងជាតិនិងអន្តជាតិមកកម្សាន្តប្រមាណ ១៣៤,២៩១នាក់ កើនឡើង១៧.៥៥% បើធៀបទៅនឹងឆ្នាំមុន។

រីឯនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង រយៈពេល៣ថ្ងៃចុងក្រោយនៃពិធីបុណ្យចូលឆ្នំាខ្មែរនេះទទួលបានភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ៣ម៉ឺននាក់។ សង្រា្កន្តអូរាំងឪ លើទឹកដីនៃខេត្តត្បូងឃ្មុំ រយៈពេល៥ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១២ ដល់១៦ ខែមេសា មានអ្នកចូលរួមរហូតដល់ជាង ១០ម៉ឺននាក់។ ហើយក៏នៅមានសង្ក្រាន្តនៅតាមបណ្តាខេត្តជាច្រើនទៀតផងដែរ។

តាមរយៈកម្មវិធីទាំង៤ថ្ងៃខាងលើ ទីតាំងសង្ក្រាន្តធំៗជាច្រើន ជាពិសេសគឺសង្ក្រាន្តវត្តភ្នំបានមានការរៀបចំកម្មវិធីបែបប្រពៃណីជាតិ និងកម្សាន្តសប្បាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដូចជា កម្មវិធីទទួលទេវតាឆ្នាំថ្មី ដង្ហែព្រះពុទ្ធរូប ពូនភ្នំខ្សាច់ ស្រង់ព្រះ សម្ដែងសិល្បៈ របាំប្រពៃណី របាំបុរាណ ល្បែងប្រជាប្រិយជាតិ (ទាញព្រ័ត្រ បោះអង្គញ់ វាយក្អម ចោលឈូង លាក់កន្សែង ចាប់កូនខ្លែង និងដណ្តើម ស្លឹកឈើ) ប្រគំតន្ត្រីបុរាណ-សម័យ រាំលេងកម្សាន្ត តាំងបង្ហាញគំនូរបុរាណ និងវត្ថុសិល្បៈវប្បធម៌ជាដើម៕

នាក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិរយៈពេល៤ថ្ងៃ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ មានមនុស្ស៣៧នាក់ បានស្លាប់ និង ៨៨នាក់ បានរងរបួស ដោយសារគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍សរុបចំនួន៦៤ករណីនៅទូទាំងប្រទេស។

បើធៀបនឹងចំនួនករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិរយៈពេល៣ថ្ងៃ ពីថ្ងៃទី១៤-១៦ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ កន្លងទៅ បានពិនិត្យឃើញថា រយៈពេល៣ថ្ងៃពីថ្ងៃ១៤ដល់១៦ ខែមេសា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានកើតឡើងសរុបចំនួន៤៧ករណី គឺកើនឡើងចំនួន២ករណីដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់សរុបចំនួន ២៥នាក់ គឺកើនឡើងចំនួន១នាក់ និងរងរបួសធ្ងន់ស្រាលសរុបចំនួន ៦៦នាក់ ថយចុះចំនួន ២៦នាក់៕

ថ្ងៃ១៧ មេសា ១៩៧៥ ៤៩ឆ្នាំមុននេះ របបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យខ្មែរក្រហម បានប្រើអំពើហិង្សាចូលកាន់កាប់ប្រទេសនិងបានធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់អស់ជិត២លាននាក់ ក្នុងរយៈពេលដឹកនាំប្រទេសជាង៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃ។

នាគ្រានោះ នៅថ្ងៃទី១៧មេសា កងទាហានស្លៀកខោអាវខ្មៅ បានចូលមកទីក្រុងភ្នំពេញ ខណៈក្រុមទាហានរបបសាធារណរដ្ឋខ្មែរលោក លន់ នល់ បានលើកទង់ជ័យសនៅគ្រប់កន្លែង។

ក្រោយមកទាហានឈុតខ្មៅទាំងនោះបានប្រកាសដាក់មេក្រូ សុំឱ្យពលរដ្ឋដកថយចេញពីភ្នំពេញក្នុងរយៈពេល៣ថ្ងៃ ដោយខ្លាចអាមេរិកាំងទម្លាក់គ្រាប់បែក។

បន្ទាប់ពីជម្លៀសមនុស្សចេញពីក្រុង ខ្មែរក្រហមបានលុបចោលនូវរាល់កម្មសិទ្ធិឯកជន ហើយរូបីយវត្ថុជាតិត្រូវគេបោះបង់ ធនាគារជាតិរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ។ រីឯវត្តអារ៉ាមដែលធ្លាប់ជាកន្លែងសក្ការៈបូជាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនានោះត្រលប់ទៅកន្លែងចិញ្ចឹមជ្រូក ហើយព្រះសង្ឃត្រូវខ្មែរក្រហមចាប់ផ្សឹក។

ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំ ៨ខែ ២០ថ្ងៃនេះ ពលរដ្ឋកម្ពុជា រស់នៅដូចធ្លាក់នរក ដោយមិនមានសិទ្ធគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការរស់នៅ ដោយតែងតែទទួលទារុណកម្ម និងការសម្លាប់គ្នារវាងខ្មែរនិងខ្មែរតែប៉ុណ្ណោះ។

លុះដល់ថ្ងៃរំដោះ ៧ មករា ១៩៧៩ កងទ័ពវៀតណាមចូលមកដល់រដ្ឋធានីភ្នំពេញ ដើម្បីរំដោះរដ្ឋធានីភ្នំពេញពីពួកខ្មែរក្រហមដែលបានកាន់កាប់ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩៕