នៅលើផែនដីយើងនេះ មានដើមឈើច្រើនរាប់មិនអស់ឡើយ ដោយដើមឈើនីមួយៗសុទ្ធតែផ្តល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនសម្រាប់មនុស្ស និងសត្វដូចជា ដើមឈើនៅតាមព្រៃភ្នំជាជម្រករបស់សត្វព្រៃទាំងឡាយជ្រកអាស្រ័យ។ ចំណែករុក្ខជាតិដែលដុះក្នុងស្រុក ជាជម្រករបស់សត្វស្រុកទាំងឡាយ និងជាជម្រករបស់មនុស្សផងដែរ។ រីឯដើមឈើដែលដុះនៅតាមដងផ្លូវវិញ គឺជាទីពឹងរបស់អ្នកដំណើរចូលទៅជ្រកសម្រាកកាយ បរិភោគអាហារដោយក្តីរីករាយនៅក្រោមម្លប់ឈើនោះ។ ដូច្នេះហើយតើអ្នកដឹងទេថា ដើមឈើណាដែលធំជាងគេ ខ្ពស់ជាងគេ និងមានអាយុកាលចំណាស់ជាងគេនៅលើពិភពលោក? ហើយពួកវាស្ថិតក្នុងប្រទេសណា?

១.ដើមឈើធំជាងគេ៖ ដើមឈើដែលគេចាត់ទុកថាធំជាងគេបំផុតលើលោក គឺដើមឈើ Giant Sequoia ដែលស្ថិតនៅឧទ្យានជាតិ «សេក្វូយ៉ា (Sequoia)» ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វរញ៉ានៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដើមឈើនេះ មានមាឌប្រមាណ ១,៤៨៧ ម៉ែត្រគូប ដែលធំជាងគេបង្អស់លើផែនដី និងមានកម្ពស់ជាង ៨៣ ម៉ែត្រ ដែលភាគច្រើនវាមានអាយុលើសពី ៣,២០០ ឆ្នាំ។

២.ដើមឈើខ្ពស់ជាងគេ៖ ដើមឈើដែលគេចាត់ទុកថាខ្ពស់ជាងគេបំផុតលើលោក គឺដើមឈើ Hyperion ដែលស្ថិតនៅឧទ្យានជាតិ «រ៉េដវូដ (Redwood)» ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វរញ៉ានៃសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយវាមានកម្ពស់រហូតដល់ទៅ ១១៥.៧ ម៉ែត្រត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាដើមឈើខ្ពស់ជាងគេបង្អស់នៅលើផែនដី។

៣.ដើមឈើចំណាស់ជាងគេ៖ យោងតាមក្រុមអ្នកជំនាញបានឱ្យដឹងថា ដើមឈើដែលចំណាស់ជាងគេបំផុតលើលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះគឺដើមឈើ Methuselah ដែលមានអាយុកាលជាង ៤,៨០០ ឆ្នាំ ជាប្រភេទដើមឈើ Bristlecone Pine ស្ថិតនៅជួរភ្នំសនៃរដ្ឋកាលីហ្វរញ៉ា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កាលពីកន្លងទៅក៏ធ្លាប់មានដើមឈើមួយទៀត ដែលមានឈ្មោះ Prometheus ស្ថិតនៅរដ្ឋ Nevada មានអាយុកាលរហូតដល់ ៤,៩០០ ឆ្នាំឯណោះ ប៉ុន្តែត្រូវបានគេកាត់ចោលកាលតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦៤ មកម្លេះ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ នៅថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ចូ បៃដិន គ្រោងដំឡើងពន្ធរថយន្តអគ្គិសនី និងផលិតផលចិនគ្រប់ប្រភេទ ហើយគោលនយោបាយនេះស្របគ្នានឹងគោលនយោបាយរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ ដែលធ្លាប់ប្រកាសថា នឹងដំឡើងពន្ធខ្ពស់សម្រាប់ផលិតផលគ្រប់ប្រភេទនាំចូលពីចិន ។ តើចិននឹងឆ្លើយតបថាម៉េចវិញ ពេលអាមេរិកប្រកាសដំឡើងពន្ធផលិតផលបែបនេះ?

សារព័ត៌មានរ៉យទ័របានរាយការណ៍យោងតាមប្រភពពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក២រូបមិនបញ្ចេញឈ្មោះថា លោក ចូ បៃដិន គ្រោងដំឡើងពន្ធលើផលិតផលចិននៅពាក់កណ្តាលខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ដោយផ្តោតលើយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ រួមទាំងរថយន្តអគ្គិសនី, Semiconductor និងបន្ទះសូឡា ខណៈភាពតានតឹងរបស់ប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរនៅតែកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលទាំង២រូបសន្និដ្ឋានថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនឹងប្រកាសពីការដំឡើងពន្ធជាផ្លូវការនៅពាក់កណ្តាលខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ។

ប្រភពព័ត៌មានឱ្យដឹងថា ចំណុចលម្អិតពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រមូលពន្ធនេះពុំទាន់ច្បាស់លាស់ទេ ប៉ុន្តែអាមេរិកនឹងផ្តោតលើការប្រកួតប្រជែងជាយុទ្ធសាស្ត្រ និងសន្តិសុខជាតិ ។ លោក ចូ បៃដិន បានស្វែងរកវិធីដើម្បីឈ្នះឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក សម័យកាលទី២ ទើបលោកចេញគោលនយោបាយដើម្បីទទួលបានសំឡេងគាំទ្រ ឬទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងពីពលរដ្ឋអាមេរិក ។

ទោះយ៉ាងណា គោលនយោបាយនេះអាចធ្វើឱ្យចិនសងសឹកវិញ ខណៈទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចទាំងពីរតានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើង ។ មុននេះ ពេលលោក ដូណាល់ ត្រាំ ធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោកក៏បានប្រកាសដំឡើងពន្ធខ្ពស់លើផលិតផលចិនផងដែរ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ ដល់ឆ្នាំ២០២១ រហូតធ្វើឱ្យចិនសងសឹកវិញ ដោយការហាមឃាត់ផលិតផលអាមេរិក ។

លោក ចូ បៃដិន បាននិយាយជាច្រើនលើកថា អាមេរិកពុំចង់ធ្វើសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិនទេ ហើយអាមេរិកចង់ប្រកួតប្រជែងដោយយុត្តិធម៌ច្រើនជាងជម្លោះ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២២ លោក ចូ បៃដិន បានត្រួតពិនិត្យគោលនយោបាយសម័យលោក ដូណាល់ ត្រាំ ហើយនៅឆ្នាំ២០២៣ លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យដំឡើងពន្ធផលិតផលដែករបស់ចិន ។

លោក ចូ បៃដិន បានបញ្ជាឱ្យស៊ើបអង្កេតពីដំណើរការអាជីវកម្មរបស់ចិន ដូចជា ៖ ផ្នែកផលិតនាវា, ការបើកបរនាវា និង Logistics ដើម្បីដំឡើងពន្ធបន្ថែមទៀត ។ លើសពីនេះ ក្រុមការងាររបស់លោក ចូ បៃដិន បានដាក់សម្ពាធប្រទេសម៉ិកស៊ិកផងដែរ មិនឱ្យទទួលផលិតផលដែករបស់ចិន និងបញ្ជូនមកអាមេរិក ។ រីឯចិននិយាយថា ការដំឡើងពន្ធ និងការរារាំងពាណិជ្ជកម្មនឹងផ្តល់គុណវិបត្តិដល់ផ្នែកផលិត និងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក ក៏ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ៕

ប្រទេសចិន ៖ ហេតុការណ៍គួរឱ្យសោកសៅមួយបានកើតឡើង នៅពេលមហាជនបានស្តាប់ឮការរៀបរាប់របស់គ្រួសារ និងសាច់ញាតិអ្នកស្លា.ប់ ហើយមហាជនបន្ទោសថា គ្រូបង្រៀនពុំគួរអនុវត្តវិន័យតឹងរ៉ឹងលើសិស្សខ្លាំងពេកទេ ជាពិសេស សិស្សមានសុខភាពខ្សោយ ឬមានជំងឺប្រចាំកាយ គ្រូគួរតែយោគយល់ ។ ការបញ្ជា ឬបង្ខំឱ្យធ្វើអ្វីមួយធ្ងន់ធ្ងរពេក ដោយពុំស្តាប់ហេតុផលសិស្ស ចុងក្រោយ វានឹងក្លាយជាវប្បដិសារី និងគ្មានការទទួលខុសត្រូវ ហើយអ្នកដែលកើតទុក្ខបំផុត គឺក្រុមគ្រួសារអ្នកស្លា.ប់ ។

គ្រួសារ និងសាច់ញាតិរបស់និស្សិតពេទ្យ ឆ្នាំទី១ រៀននៅសាលាពេទ្យក្នុងខេត្តជីលីន និយាយថា ក្មួយស្រីរបស់ពួកគេបានស្លាប់ ក្រោយពីគ្រូបង្រៀនបង្ខំឱ្យនាងហាត់ប្រាណរាល់ថ្ងៃ បើទោះជាដឹងថា នាងមានជំងឺក្តី ។ នាងឈ្មោះ ចាវ មានជំងឺបេះដូងតាំងពីកំណើត ហើយពេលនាងចូលរៀននៅសាលាពេទ្យដំបូង នាងបានយកឯកសារមកឱ្យសាលាដើម្បីបញ្ជាក់ថា នាងមានជំងឺពិតប្រាកដមែន ហើយនាងបានទទួលការលើកលែងពីសាលាមិនឱ្យចូលរួមហាត់ប្រាណជាមួយមិត្តភក្តិ និងពុំចាំបាច់ចូលរួមសកម្មភាពផ្សេងទៀតដែលត្រូវបញ្ចេញកម្លាំង ។

ប៉ុន្តែគ្រូបង្រៀនរបស់នាង បែរជាមិនជឿថា នាងមានជំងឺក្នុងខ្លួន ហើយគ្រូក៏បង្ខំឱ្យនាងរត់ហាត់ប្រាណរហូតដល់នាងដួលសន្លប់បាត់ស្មារតី ។ ក្រោយមក ខាងសាលាក៏បញ្ជូននាងទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ ប៉ុន្តែនាងបានស្លាប់ក្នុងរយៈពេល២ថ្ងៃបន្ទាប់ ។

អ៊ំស្រីរបស់និស្សិតពេទ្យជឿថា គ្រូបង្រៀនមានបំណងធ្វើបាបក្មួយស្រីរបស់គាត់ ។ គ្រូអាចមិនពេញចិត្ត ព្រោះក្នុងថ្ងៃបុណ្យឆេងម៉េងកន្លងមក គ្រូបានឱ្យក្មួយស្រីគាត់ទិញត្រីនៅរស់ ធ្វើជាកាដូឱ្យភរិយារបស់ខ្លួន ។ ប៉ុន្តែដោយសារមានបញ្ហាពេលដឹកជញ្ជូន ត្រីទាំងនេះបានងាប់អស់ពេលបញ្ជូនទៅដល់ផ្ទះគ្រូ ។

អ៊ំស្រីនិយាយថា ៖ «គ្រូខឹងនឹងក្មួយស្រីខ្ញុំយ៉ាងខ្លាំង ពេលត្រីងាប់អស់បែបនេះ ។ គ្រូនិយាយថា ឯកសារដែលបញ្ជាក់ថា ក្មួយស្រីខ្ញុំមានជំងឺបេះដូងនេះជាឯកសារក្លែងក្លាយ ទើបគ្រូបញ្ជាឱ្យក្មួយស្រីរត់ហាត់ប្រាណរាល់ថ្ងៃ ហើយគ្រូក៏ដកតួនាទីជាប្រធានថ្នាក់ពីក្មួយស្រីផងដែរ» ។

លើសពីនេះ នៅថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ ជាថ្ងៃដែលក្មួយស្រីគាត់សន្លប់ក្រោយពីរត់ហាត់ប្រាណរួច គ្រូរូបនេះបានហាមនិស្សិតផ្សេងទៀតមិនឱ្យចូលជិតក្មួយស្រីរបស់គាត់ទេ ហើយក៏ពុំព្រមទូរស័ព្ទហៅរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់ដែរ បែរជាទាក់ទងទៅកាន់ផ្នែកគ្រប់គ្រងសាលាទៅវិញ ។ មិត្តរួមថ្នាក់ម្នាក់និយាយថា ៖ «បើយើងព្យាយាមជួយនាងទាន់ពេលវេលាពីដំបូង នាងនឹងមិនបែបនេះទេ តែគ្រូមិនព្រមឱ្យយើងចូលទៅជិតនាងឡើយ» ។

ក្រោយកើតហេតុ អ្នកតំណាងសាលាពេទ្យនិយាយថា និស្សិតស្រីឈ្មោះ ចាវ បានស្លាប់ដោយសារជំងឺបេះដូង ប៉ុន្តែពុំបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាលម្អិតដែលបានកើតឡើងទេ គ្រាន់តែនិយាយថា សាលានឹងសហការជាមួយសមត្ថកិច្ចដើម្បីស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុពិតប្រាកដ ៕

យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយបំផុតពីក្រុមប្រឹក្សាមាសពិភពលោក (WGC)បានឲ្យដឹងថា ធនាគារកណ្តាលពិភពលោកបាននឹងកំពុងបន្តបង្កើនការកាន់កាប់មាសយ៉ាងខ្លាំងបំផុតក្នុងអំឡុងខែមីនា។ កំពូលអ្នកទិញមាសធំៗក្នុងអំឡុងខែមីនានេះមកពីប្រទេសទាំងបី គឺ ប្រទេសទួរគី ឥណ្ឌា និងចិន ខណៈដែលអ្នកលក់មាសធំជាងគេគឺ ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន ថៃ ហ្ស៊កដានី និងអាល្លឺម៉ង់។

ប្រទេសចិនបានបញ្ជាទិញមាសប្រមាណ ៥ តោនក្នុងអំឡុងខែមីនា ខណៈការទិញមាសក្នុងត្រីមាសទីមួយនៃឆ្នាំ២០២៤ របស់ប្រទេសនេះបានជាង ២៧ តោនឯណ្ណោះ។ បច្ចុប្បន្ន ធនាគារចិនបាននឹងកំពុងកាន់កាប់ទុនបម្រុងមាសជាផ្លូវការសរុបរហូតដល់ប្រមាណ ២.២៦២ តោន។ ទោះជាយ៉ាងណា ការកាន់កាប់មាសពិតប្រាកដរបស់ប្រទេសចិនអាចខ្ពស់ជាងទិន្នន័យផ្លូវការ ដោយមានអ្នកវិភាគជាច្រើនបានប៉ាន់ប្រមាណថាមាសក្នុងប្រទេសនេះ អាចឈានដល់រាប់ពាន់តោន ដែលលើសពីនេះទៀត។

ចំណែកធនាគារកណ្តាលឥណ្ឌា កាលពីអំឡុងខែមីនា ក៏បានបន្ថែមមាសចំនួន ៥ តោនទៅក្នុងទុនបំរុងរបស់ខ្លួនដែរ ខណៈការបញ្ជាទិញមាសចាប់ពីដើមឆ្នាំ២០២៤មកដល់ពេលនេះបានជាង ១៨ តោន ។ បច្ចុប្បន្ន ការកាន់កាប់មាសសរុបក្នុងប្រទេសនេះ ត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថាមានរហូតដល់ទៅ ៨៨២ តោន។ ការទិញមាសរបស់ប្រទេសឥណ្ឌាត្រូវបានជំរុញដោយហេតុផលនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ដូចជាការធ្លាក់ចុះនៃ “ភាពជឿជាក់” នៃប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក និង “ការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង” នៃទំនុកចិត្តលើទ្រព្យសម្បត្តិប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក។ ហេតុផលផ្សេងទៀតសម្រាប់ការវិនិយោគលើមាសរួមមានការកើនឡើង ដោយសារតែការប្រែប្រួលនៅក្នុងទីផ្សារប្តូរប្រាក់ ការកើនឡើងអត្រាការប្រាក់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក និងបង្កើនទំនុកចិត្តលើផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈទ្រព្យសម្បត្តិបម្រុងរបស់ពួកគេ។

ធនាគារកណ្តាលនៃប្រទេសទួរគីបានបង្កើនទុនបម្រុងមាសរបស់ខ្លួនចំនួន ១៤ តោនក្នុងខែមីនា ខណៈការទិញមាសតាំងពីដើមឆ្នាំមកទល់នឹងពេលនេះ បានប្រមាណ ៣០ តោន។ ទុនបម្រុងមាសសរុបក្នុងប្រទេសនេះបច្ចុប្បន្ន មានប្រមាណ ៥៤០ តោន។

រីឯប្រទេសធំៗមួយចំនួនទៀតដែលបានបញ្ជាទិញមាសក្នុងខែមីនាដែររួមមាន: សិង្ហបុរី៖ ៤ តោន, រុស្ស៊ី៖ ៣ តោន ,ប៉ូឡូញ៖ ១ តោន , សាធារណរដ្ឋឆេក៖ ១ តោន ,សាធារណរដ្ឋ Kyrgyz: ១ តោន។

គួរបញ្ជាក់ថា ការកើនឡើងខ្លាំងបំផុតនៃការទិញមាសដោយធនាគារកណ្តាលនៃប្រទេសធំៗទាំងនេះ គឺឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនុកចិត្តខ្ពស់លើហាងឆេងមាសកំពុងបន្តមានទីផ្សារ បើទោះបីជាមានភាពមិនប្រាកដប្រជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចក្តី។ មាសត្រូវបានចាត់ទុកថាជាទ្រព្យសម្បត្តិដែលមានសុវត្ថិភាពយូរអង្វែង ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលនៃការប្រែប្រួលទីផ្សារ និងសម្ពាធអតិផរណា៕

ដើម្បីជំរុញ Soft Power និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ប្រទេសថៃគ្រោងនឹងបញ្ជូនឈ្មោះជាបេក្ខភាព ដើម្បីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះរៀបចំ «មហាសន្និបាតពិភពលោកនៃអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា» ដំបូងគេនៅអាស៊ី ដែលនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅឆ្នាំ២០២៥។

យោងតាមកាសែត Bangkok Post កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នំាំ២០២៤នេះ លោក Harisuda Boonyawat ប្រធាននាយកដ្ឋាមហោស្រពមេហ្គានៃការិយាល័យសន្និបាតនិងពិព័រណ៍ថៃ (TCEB) បានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រទេសថៃនឹងដាក់សំណើដើម្បីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ «មហាសន្និបាតពិភពលោកនៃអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នា» ដែលគេហៅថា InterPride World Conference ឆ្នាំ ២០២៥ ជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំអស្ចារ្យ ដើម្បីលើកកម្ពស់ចលនា LGBTQ+ និងសមភាពយេនឌ័រទូទាំងពិភពលោក។

មហាសន្និបាត World InterPride ត្រូវបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨២ មកម្លេះ គិតមកទល់ពេលនេះគឺប្រារព្ធបានចំនួន ៤១ ដងហើយនៅក្នុងអឺរ៉ុបនិងអាមេរិកខាងជើង ប៉ុន្តែមិនដែលមានប្រារព្ធនៅអាស៊ីទេ។ អាជ្ញាធរថៃរំពឹងថាក្នុងរយៈពេល៥ ថ្ងៃនៃមហាសន្និបាតនេះ នឹងមានអង្គការចំនួនជាង ៦០០ មកពីជាង៤០ ប្រទេសចូលរួម និងរកចំណូលបានយ៉ាងតិចប្រមាណ ១១០០ លានបាត (២៧លានដុល្លារអាមេរិក)។

លើសពីនេះទៀត ប្រសិនបើប្រទេសថៃត្រូវបានជ្រើសរើសធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំអស្ចារ្យលើកនេះ វាគឺសញ្ញាបង្ហាញថាប្រទេសនេះត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ដើម្បីធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះព្រឹត្តិការណ៍ធំៗរបស់ពិភពលោកជាបន្តបន្ទាប់ទៀតដូចជា World Pride 2030 ផងដែរ៕