យោងតាមការចែករំលែកនៅលើបណ្ដាញសង្គមពីប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ «ម្ចាស់ក្សត្រី មហាចក្រី សារិន្ទថន» ព្រះអនុជ នៃព្រះមហាក្សត្រថៃបច្ចុប្បន្ន បានរៀបចំពិធីមន្តអាគមធំមួយដើម្បីរំដោះគ្រោះច.ង្រៃ និងសុំសេចក្ដីសុខ ជាមួយព្រះភ័ក្រ្តស្លេកស្លាំង និងព្រះរាជសុខភាពកាន់តែដុនដាប ខណៈឈានដល់វ័យគត់ព្រះវស្សា។

ពិធីចម្រើនព្រះបរិត្ត ពុទ្ធមន្តជ័យមង្គល ឬដែលគេស្គាល់ថាជាពិធីរំដោះគ្រោះនិងលើករាសី ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅវត្តចេតិយហ្លួងវរវិហាន ខេត្តឈាងម៉ៃ ដើម្បីបណ្តេញឧបទ្រពចង្រៃ ជំនួសមកវិញនូវសិរីសួស្តី ពរជ័យ និងសេចក្តីសុខ សម្រាប់លើកដួងកែវជោគជតារបស់ព្រះនាង សារិន្ទថន ដែលគិតមកត្រឹមឆ្នាំនេះព្រះនាងមានវ័យ ៧០ ព្រះវស្សា។

តាមការសង្កេត នៅក្នុងពិធីខាងលើព្រះនាង សារិន្ទថន ធ្វើចលនាយឺតៗហាក់ដូចគ្មានកម្លាំងពលំ ព្រះនេត្រស្លេកស្លក់ និងមានទឹកព្រះភ័ក្រ្តមិនស្រស់បស់ទាល់តែសោះ។ ការណ៍នេះបានជំរុញឲ្យមនុស្សជាច្រើនមើលឃើញថា សែរាជវង្សនៃត្រកូលចក្រីអង្គនេះមានភាពជរាកាន់តែខ្លាំងឡើងៗទៅហើយ បន្ទាប់ពីប្រឈួនអស់ពេលមួយរយៈធំ។

គួរជម្រាបថា ព្រះនាង សារិន្ទថន គឺជាអ្នកប្រាជ្ញមួយរូប ដែលចេះអានទាំងសិលាចារិក និងអក្សរខ្មែរយ៉ាងផ្ទាត់ជំនាញ ជាពិសេស ធ្លាប់រៀនទាំងសិល្បៈ និងមន្តអាគមបុរាណខ្មែរថែមទៀតផង ។ តាមឯកសាររបស់អ្នកជំនាញខាងប្រវត្តិសាស្រ្តបានបង្ហាញថា កាលសម័យកម្ពុជាមានសង្គ្រាមស៊ីវិលផ្ទៃក្នុង ព្រះនាងធ្លាប់បានទាក់ទងគ្រូរបាំ និងសិល្បៈបុរាណខ្មែរច្រើនទម្រង់ឲ្យទៅបង្រៀនសិស្សថៃ ជាថ្នូរនឹងទឹកប្រាក់យ៉ាងច្រើន ហើយក្រោយៗមកយើងឃើញថាប្រទេសថៃ មានទម្រង់សិល្បៈនិងវប្បធម៌ស្រដៀង ឬដូចនឹងកម្ពុជាដែរ ប៉ុន្តែពួកគេអះអាងថាទាំងនោះគឺជាកេរតំណែលរបស់ដូនតាគេសុទ្ធសាធ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅគ្រាដែលប្រទេសកម្ពុជាមានសង្គ្រាមស៊ីវិលជាបន្តបន្ទាប់ សារិនថន បានអោយបក្ខពួកធ្វើកលដូចជាមកជួយខ្មែរ តែតាមការពិតគឺមកឆ្លៀតឱកាស ជីក រុករក វត្ថុបុរាណ វត្ថុសាកសិទ្ធ ពីទីតាំងប្រាសាទបុរាណមួយចំនួនដូចជានៅខេត្តកំពង់ធំ និងសៀមរាប លួ.ចយកព្រះខ័នរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧ និងអោយគ្រូអាគមន៍ថៃមកចងបារមីដូនតាខ្មែរគ្រប់ទីកន្លែងមិនអោយងើបរួច ។

ក្រៅពីនេះនៅមានរឿងអាក្រ.ក់ជាច្រើនផ្សេងទៀត តួយ៉ាងពាក់ព័ន្ធនឹងសង្រ្គាមខ្មែរ-ថៃនៅពេលថ្មីៗនេះ មនុស្សជាច្រើនបានកត់សម្គាល់ឃើញថា សែរាជវង្សថៃដែលមានជាពិសេសស្ដេចរាមាទី១០សព្វថ្ងៃ និងព្រះនាងជរាអង្គនេះ គឺជាមេខ្លោងធំដែលនៅពីក្រោយការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃ ដើម្បីសម្រេចមហិច្ចតាបុព្វបុរសខ្លួនដែលបរាជ័យក្នុងការដណ្ដើមយកទឹកដីខ្មែរកាលពីជំនាន់មុនៗ។

ទាំងអស់នេះហើយ ទើបបានជាប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃជួបបញ្ហាមិនចេះចប់ មានទាំងការរង្គោះរង្គើរផ្ទៃក្នុង បញ្ហាអន្តិសុខ និងជាពិសេសគឺរឿងឧបទ្រពចង្រៃតែងកើតមានលើសមាជិកសែរាជវង្សត្រកូលចក្រីបន្តបន្ទាប់។ បើគិតតាមផ្លូវក្នុង វាទំនងជាបណ្ដាសាររបស់ដូនតា និងប្រជាជនខ្មែរ ដែលរងការឈឺចាប់ក្រោយការធ្វើបាបរបស់ថៃ ហើយបើគិតតាមផ្លូវលោកវិញ កត្តាទាំងនេះគឺជាវេនកម្មដែលវិលមកតបស្នងម្ចាស់ដូចពាក្យចាស់ពោលថា «សាងអ្វីគឺបានហ្នឹង»៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Volodymyr Zelenskyy ក្នុងពេលចូលរួមកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ប្រទេសស្វីស កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយលើកឡើងពីសង្គ្រា.មនៅអ៊ុយក្រែនដែលបន្លាយពេលជិត៤ឆ្នាំ ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែន ក៏បានពិភាក្សាពីការត្រៀមចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីជាមួយរុស្ស៊ីផងដែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមករា នៅទីក្រុងអាបូដាប៊ី អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (UAE) ដើម្បីរកវិធីបញ្ច.ប់សង្គ្រា.ម ។

ក្រោយជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅទីក្រុង Davos ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Zelenskyy និយាយនៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ថា មន្ត្រីអ៊ុយក្រែនបានធ្វើការជាមួយមន្ត្រីអាមេរិកស្ទើរតែរាល់ថ្ងៃដើម្បីជំរុញការបញ្ចប់សង្គ្រាម រីឯឯកសារកំណត់គោលដៅដោះស្រាយជម្លោះរវាងអ៊ុយក្រែនជាមួយរុស្ស៊ីជិតបញ្ចប់ហើយ ។ កិច្ចប្រជុំត្រីភាគីរវាងអាមេរិក អ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី នៅអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (UAE) នឹងចាប់ផ្តើមចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ដែលនេះជាការពិភាក្សាត្រីភាគីលើកដំបូងតាំងពីចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមកាលពីឆ្នាំ២០២២ ។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Zelenskyy បាននិយាយនៅលើវេទិកាកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ដោយលោកបង្ហាញការមិនពេញចិត្តរបស់គោលជំហររបស់សហគមន៍អឺរ៉ុបដែលអសកម្ម និងគ្មានវិធានការម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ។ លោកថា មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបជ្រាបពីបញ្ហាជម្លោះនានា ប៉ុន្តែរង់ចាំការសម្រេចចិត្តពីអាមេរិក ។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនចង់ឱ្យសហគមន៍អឺរ៉ុបបំពេញតួនាទីសកម្មជាងនេះ ជាពិសេស ការកសាងសមត្ថភាពការពារខ្លួន ប៉ុន្តែប្រសិនបើសហគមន៍នៅតែពឹងផ្អែកលើអាមេរិកតែម្យ៉ាងនោះ គឺសហគមន៍អឺរ៉ុបប្រហែលជាមិនអាចរក្សាតួនាទីរបស់ខ្លួននៅលើឆាកនយោបាយពិភពលោករយៈពេលវែងទេ ។

បើតាមប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីអឺរ៉ុប កិច្ចប្រជុំត្រីភាគីដើម្បីរកវិធីបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងអ៊ុយក្រែនជាមួយរុស្ស៊ីនាពេលនេះ គឺមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលទេ ដូចជា ៖ រុស្ស៊ីកាន់កាប់ទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលជាបញ្ហាសំខាន់ក្នុងការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនាថ្ងៃអនាគត ។

ជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែន នៅទីក្រុង Davos ព្រមទាំងការត្រៀមខ្លួនចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីរវាងអាមេរិក អ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី ត្រូវបានចាត់ទុកថា គឺជាការចាប់ផ្តើមចរចាការទូតជាផ្លូវការ បើគិតតាំងពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនចាប់ផ្តើម ។ ទោះយ៉ាងណា នៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់ពីការចរចាត្រីភាគីនេះនឹងអាចបញ្ចប់សង្គ្រាម ឬឈានទៅធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនាពេលឆាប់ៗ ឬយ៉ាងណាទេ ។

ម្យ៉ាងទៀត មិនទាន់មានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ តើប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin នឹងយល់ព្រមចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីជាមួយអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែន នៅអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមដែរឬទេ ដោយសារគ្មានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីប្រទេសរុស្ស៊ី ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI មុនគេនៅលើពិភពលោក ក្នុងគោលដៅផ្តល់នូវទំនុកចិត្ត និងសុវត្ថិភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងជាច្រើនបារម្ភពីច្បាប់នេះអាចរារាំងការរីកចម្រើនអាជីវកម្មរបស់ពួកគេក្នុងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងថាច្បាប់មិនបានកំណត់ច្បាស់លាស់ពីចំណុចលម្អិតសំខាន់ៗ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងសង្ឃឹមថា ច្បាប់នេះនឹងជួយជំរុញឱ្យកូរ៉េខាងត្បូងក្លាយជាប្រទេសឈានមុខគេផ្នែកគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI និងជាការអនុវត្តមុនបណ្តាប្រទេសនៅតំបន់អឺរ៉ុប ខណៈសហភាពអឺរ៉ុបប្រឹងប្រែងអនុវត្តច្បាប់គ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI (EU AI Act) បែងចែកជាដំណាក់កាលរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧ ។

ខ្លឹមសារសំខាន់នៃច្បាប់គ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI របស់កូរ៉េខាងត្បូង គឺកំណត់ឱ្យក្រុមហ៊ុននានាត្រូវមានបុគ្គលិកទទួលខុសត្រូវកុំឱ្យបច្ចេកវិទ្យាផ្តល់ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់អ្នកប្រើប្រាស់ ដោយគ្របដណ្តប់សុវត្ថិភាពនុយក្លេអ៊ែរ ការផលិតទឹកបរិសុទ្ធ ការដឹកជញ្ជូន ការថែទាំសុខភាព ព្រមទាំងប្រើប្រាស់ក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ រួមមាន ៖ ការវាយតម្លៃឥណទាន និងពិនិត្យប្រាក់កម្ចី ។ ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុនត្រូវជូនដំណឹងជាមុនទៅអ្នកប្រើប្រាស់ពីផលិតផល ឬសេវាកម្មដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាប្រភេទ Generative (ឬបច្ចេកវិទ្យាផ្តល់ផលប៉ះពាល់ខ្លាំង) ក៏ដូចជាបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ពីផលិតផលឆ្លងកាត់ការផលិតតាមបច្ចេកវិទ្យា ។

បើតាមក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាកូរ៉េខាងត្បូង ច្បាប់នេះបង្កើតឡើងដើម្បីយកបច្ចេកវិទ្យាមកប្រើប្រាស់ឱ្យមានសុវត្ថិភាព និងទំនុកចិត្ត បន្ទាប់ពីមានការពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយរដ្ឋាភិបាលទុករយៈពេលឱ្យក្រុមហ៊ុននានាត្រៀមខ្លួនអនុវត្តច្បាប់រយៈពេល១ឆ្នាំ មុននឹងពិន័យប្រាក់ក្រុមហ៊ុនល្មើសច្បាប់ ចំនួន២ម៉ឺន ៤រយដុល្លារ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ លោក Bae Kyung-hoon និងជាអតីតប្រធានស្រាវជ្រាវបច្ចេកវិទ្យា AI របស់ក្រុមហ៊ុន LG និយាយថា ច្បាប់គ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI នឹងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កូរ៉េខាងត្បូងក្លាយជាប្រទេសនាំមុខផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាមុនគេលើពិភពលោក ។

ទោះយ៉ាងណា ក្រុមហ៊ុនកូរ៉េខាងត្បូងជាច្រើនមិនពេញចិត្តនឹងច្បាប់នេះដោយសារមិនបានកំណត់ច្បាស់លាស់ពីចំណុចលម្អិតសំខាន់ៗ និងសួរថា ហេតុអ្វីកូរ៉េខាងត្បូងអនុវត្តច្បាប់នេះមុនគេ? ខណៈអ្នកស្រាវជ្រាវមើលឃើញច្បាប់នេះមិនច្បាស់លាស់ដែលអាចធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុននានាជ្រើសរើសវិធីសុវត្ថិភាពដើម្បីចៀសវាងការល្មើសច្បាប់ និងប៉ះពាល់ដល់ការរីកចម្រើនរបស់ក្រុមហ៊ុន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ប្រទេសនានាលើពិភពលោក មានការយល់ឃើញផ្សេងៗគ្នាពីការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI ក្នុងនោះអាមេរិកផ្តោតលើវិធីសាស្ត្រអាចបត់បែនបានដើម្បីចៀសវាងរារាំងការរីកចម្រើនបច្ចេកវិទ្យា ខណៈចិនចាប់ផ្តើមអនុវត្តគោលការណ៍បច្ចេកវិទ្យា AI មួយចំនួន និងស្នើឱ្យបង្កើតអង្គការសម្របសម្រួលគោលការណ៍ AI នៅទូទាំងពិភពលោក ៕

វ៉ាស៊ីនតោន ៖ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានអះអាងយ៉ាងក្លាហានថា ប្រសិនបើលោកមិនត្រូវបានជាប់ឆ្នោតទេ នោះនឹងមាន “សង្គ្រាមលោកលើកទី 3” ដោយព្រ.មានថាស្ថានភាពអន្តរជាតិកាន់តែយ៉ាប់យឺន ពិសេសនៅពេលដែលសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនកំពុងកើតឡើង។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Daily Express US។

ក្នុងអំឡុងពេលថ្លែងសុន្ទរកថាដ៏វែងមួយនៅឯវេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកាលពីថ្ងៃពុធ ទី២១ មករាកន្លងទៅ លោកប្រធានាធិបតី Trump បាននិយាយយ៉ាងដូច្នេះថា៖ “ខ្ញុំគិតថា ប្រសិនបើខ្ញុំមិនត្រូវបានជាប់ឆ្នោតទេ នោះស្ថានភាពអាចវិវត្តទៅជាសង្គ្រាមលោកលើកទី 3 ហើយពេលនោះវានឹងកាន់តែអាក្រ.ក់។ វានឹងនៅតែបន្តបែបនេះ ប៉ុន្តែវាមិនអាក្រ.ក់ពេកនោះទេ វាអាក្រ.ក់ត្រង់ថាយុវជនជាច្រើនត្រូវបានសម្លា.ប់ជាបន្តបន្ទាប់”។

លោក Trump បានអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិក “ជិតឈានដល់ការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង” រវាងរុស្ស៊ីនិងអ៊ុយក្រែនហើយ ប៉ុន្តែបន្ថែមថា ប្រធានាធិបតី លោក Vladimir Putin និងប្រធានាធិបតី Volodymr Zelensky ហាក់ដូចជានៅតែមិនត្រូវរូវគ្នាសោះ ខណៈពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងមួយកំពុងស្ថិតនៅលើតុ។

បន្ថែមលើនេះ លោក Trump ក៏បានធ្វើការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងចំពោះសម្ព័ន្ធមិត្ត NATO ផងដែរដោយនិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិក «មិនដែលទទួលបានអ្វីពីការជួយ NATO ទេ»។ លោក Trump បាននិយាយថា «យើងនឹងនៅជាមួយ NATO 100% ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនប្រាកដថាពួកគេនឹងនៅទីនោះសម្រាប់យើងវិញទេ»។

ក្នុងន័យនេះគឺលោក Trump ចង់សំដៅលើបញ្ហាកោះ Greenland ដោយទទូចថា NATO មិនបានជួយក្នុងការពារកោះដ៏ធំសម្បើមនេះពីការគំរាមកំហែងឡើយ។ តាមការប្រកាសរបស់លោក Trump គាត់បានចាត់ទុកវាជាផ្នែកមួយនៃអាមេរិកខាងជើង» ហើយហៅវាថាជា «ទឹកដីរបស់អាមេរិក»។

ផ្អែកតាមប្រសាសន៍របស់ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកដូចខាងលើនេះ គឺជាការបង្ហាញឲ្យយើងឃើញថា កាលដែលលោកត្រូវបានជាប់ឆ្នោតបញ្ហាអន្តរជាតិជាច្រើនត្រូវបានដោះស្រាយ ដែលផ្ទុយពីនោះ ប្រសិនលោកមិនបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅពេលនេះទេ ម្ល៉េះសង្រ្គាមលោកលើកទី3 បានកើតមានយូរមកហើយ៕