មេរោគឈ្មោះ Nipah ដ៏គ្រោះថ្នា.ក់ បំផុតមានប្រភពមកពីសត្វប្រជៀវ កំពុងឆ្លងរាលដាលយ៉ាងខ្លាំងគ្មានថ្នាំព្យាបាលនៅប្រទេសឥណ្ឌា ។ នេះបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានព្រមានអំពីគ្រោះថ្នា.ក់នៃមេរោគនេះ ។

សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ថា ឥណ្ឌាកំពុងពន្លឿនការទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាលនៃមេរោគដ៏គ្រោះថ្នា.ក់ឈ្មោះ Nipah បន្ទាប់ពីគ្រូពេទ្យឥណ្ឌានៅរដ្ឋ West Bengal យ៉ាងហោចណាស់៥នាក់បានឆ្លងមេរោគនេះ ។ ក្រៅពីនេះ ក៏បានបញ្ជូនពលរដ្ឋជិត១០០នាក់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លងរាលដាល ពីព្រោះបារម្ភពីការឆ្លងរាលដាលកាន់តែខ្លាំង ។

យោងតាមរបាយការណ៍ មានគ្រូពេទ្យឥណ្ឌាចំនួន២នាក់ និងមន្ត្រីសុខាភិបាលម្នាក់បានឆ្លងមេរោគ Nipah កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ដោយសារអ្នកទាំង៣ បានធ្វើការក្នុងមន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយកន្លែងនៅទីក្រុង Barasat ក្បែរទីក្រុង Kolkata ។

មុននេះ ក៏មានរបាយការណ៍ថា គ្រូពេទ្យឥណ្ឌាចំនួន២នាក់បានឆ្លងមេរោគនេះដែរ (គឺគ្រូពេទ្យប្រុសម្នាក់ និងស្រីម្នាក់) ដែលអ្នកទាំងពីរធ្វើការក្នុងមន្ទីរពេទ្យជាមួយគ្នា ។ វាជាហេតុធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាស្នើឱ្យស្រាវជ្រាវជាបន្ទាន់ពីប្រភពមេរោគ និងតាមដានអ្នកប៉ះពាល់ ឬស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកជំងឺ ។

មន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលឥណ្ឌាឱ្យដឹងថា អ្នកឆ្លងជំងឺនេះចុងក្រោយគេត្រូវបានបញ្ជូនទៅព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យក្នុងតំបន់ Beleghata នៅទីក្រុង Kolkata ខណៈអ្នកជំងឺ២នាក់ទៀតត្រូវបានបញ្ជូនទៅបន្ទប់សង្គ្រោះបន្ទាន់របស់មន្ទីរពេទ្យឯកជន ។ ទោះជាអ្នកជំងឺម្នាក់មានអាការៈធូរស្រាល ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺម្នាក់ទៀតស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ រីឯពលរដ្ឋជិត១០០នាក់ ត្រូវបានកំណត់ឱ្យនៅដាច់ដោយឡែក ។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក(WHO) ចាត់ទុកមេរោគ Nipah មានគ្រោះថ្នាក់បំផុត ដោយសារវាអាចឆ្លងរាតត្បាតយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយមិនទាន់មានវ៉ាក់សាំង ឬថ្នាំព្យាបាលនៅឡើយទេ ។ អ្នកជំនាញដាស់តឿនថា មេរោគនេះអាចឆ្លងពីសត្វមកមនុស្ស ដោយមានសត្វប្រជៀវជាប្រភពចម្លងមេរោគ ហើយការឆ្លងមេរោគរបស់មនុស្សកើតឡើងដោយសារការបរិភោគផ្លែឈើ ឬអាហារប្រឡាក់ទឹកមាត់សត្វប្រជៀវ ។ ក្រៅពីនេះ ការប៉ះពាល់ទឹកមាត់ ទឹកនោម និងឈាមរបស់អ្នកជំងឺ ក៏ឆ្លងមេរោគដែរ ។

គួរបញ្ជាក់ថា មេរោគ Nipah បានឆ្លងរាតត្បាតនៅឥណ្ឌាជាច្រើនលើក ជាពិសេស នៅរដ្ឋ Kerala មានពលរដ្ឋឆ្លងជំងឺនេះជាច្រើននាក់កាលពីឆ្នាំ២០១៨ ទើបធ្វើឱ្យអ្នកជំនាញបារម្ភ ប្រសិនបើមេរោគ Nipah បំលែងខ្លួន និងងាយចម្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សនោះ វាអាចបណ្តាលឱ្យឆ្លងខ្លាំងនាថ្ងៃអនាគត ។ មេរោគនេះបានលាក់ខ្លួនសត្វប្រជៀវរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ និងជាការគំរាមកំហែងស្ងាត់ៗ ដែលពិភពលោកត្រូវតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសលុបចោលការអញ្ជើញកាណាដាចូលរួមជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព (Board of Peace) គឺជាអង្គការអន្តរជាតិថ្មីបង្កើតឡើងដោយខ្លួនលោកដើម្បីជំនួសតួនាទីអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ។ ការលុបចោលការអញ្ជើញនេះ បន្ទាប់ពីមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីររូបប៉ះពាក្យសម្តីគ្នាខ្លាំងៗអំពីសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ការប៉ះពាក្យសម្តីគ្នានេះដោយសារនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក Mark Carney បាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ប្រទេសស្វីស ដោយសង្កត់ធ្ងន់ពីការដួលរលំនៃសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកក្រោមការដឹកនាំរបស់អាមេរិក និងអំពាវនាវឱ្យមហាអំណាចកណ្តាលរួបរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងការដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចពីមហាអំណាចធំជាងគេ ។ បើទោះជានាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដាមិនបាននិយាយចំៗថា មហាអំណាចធំជាងនោះគឺជាអាមេរិក ប៉ុន្តែធ្វើឱ្យលោកប្រធានាធិបតី Trump មិនពេញចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ។

លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គម Truth Social ទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា ថា ៖ «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពសូមលុបចោលការអញ្ជើញកាណាដាឱ្យចូលរួមជាសមាជិក» ។ លោកធ្លាប់ចោទប្រកាន់កាណាដាកន្លងមកថា ៖ «កាណាដាទទួលបានរបស់មិនគិតថ្លៃច្រើនពេកពីអាមេរិក គួរតែដឹងគុណអាមេរិក កាណាដាអាចរស់បានដោយសារអាមេរិក ចូរចាំទុកផង Mark Carney» ។

ក្រៅពីហេតុផលប៉ះសម្តីគ្នា ឧបសគ្គសំខាន់ដែលលោកប្រធានាធិបតី Trump ផ្លាស់ប្តូរចិត្តមិនអញ្ជើញកាណាដាឱ្យចូលរួមក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព គឺដោយសារលោកកំណត់ឱ្យសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពត្រូវបង់ប្រាក់ចំនួន១ពាន់លានដុល្លារ ហើយកាណាដាប្រកាសថា រីករាយនឹងចូលរួមក្នុងក្រុមប្រឹក្សានេះ ប៉ុន្តែកាណាដានឹងមិនបង់ប្រាក់ឡើយ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក Carney បានឆ្លើយតបទៅលោកប្រធានាធិបតី Trump វិញ ក្នុងពេលធ្វើដំណើរមកទីក្រុង Quebec ថា ៖ «កាណាដាមិនបានរស់ដោយសារអាមេរិកទេ កាណាដារីកចម្រើនដោយសារពលរដ្ឋកាណាដាខ្លួនឯង» ។

ទោះជារដ្ឋាភិបាលអាមេរិកអះអាងពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពមានគោលដៅបញ្ឈប់សង្គ្រាមនៅតំបន់កាហ្សា និងស្តារសន្តិភាពឡើងវិញ ប៉ុន្តែក្នុងសេចក្តីព្រាងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពមិនបានលើកឡើងពីប៉ាឡេស្ទីនទេ បែរជាផ្តល់អំណាចឱ្យលោកប្រធានាធិបតី Trump មានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តក្នុងឋានៈជាប្រធាន ហើយក្រុមប្រឹក្សានេះនឹងជំនួសតួនាទីអង្គការសហប្រជាជាតិ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពេលនេះ មានប្រទេសជាង៦០ ទទួលបានលិខិតអញ្ជើញពីអាមេរិកឱ្យចូលរួមជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព ហើយមានប្រទេសចំនួន៣៥ យល់ព្រមចូលរួមជាសមាជិក ។ រីឯសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ ដូចជា ៖ ចិន បារាំង រុស្ស៊ី និងអង់គ្លេស បដិសេធការចូលរួម ៕

យោងតាមការចែករំលែកនៅលើបណ្ដាញសង្គមពីប្រទេសថៃ នៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ «ម្ចាស់ក្សត្រី មហាចក្រី សារិន្ទថន» ព្រះអនុជ នៃព្រះមហាក្សត្រថៃបច្ចុប្បន្ន បានរៀបចំពិធីមន្តអាគមធំមួយដើម្បីរំដោះគ្រោះច.ង្រៃ និងសុំសេចក្ដីសុខ ជាមួយព្រះភ័ក្រ្តស្លេកស្លាំង និងព្រះរាជសុខភាពកាន់តែដុនដាប ខណៈឈានដល់វ័យគត់ព្រះវស្សា។

ពិធីចម្រើនព្រះបរិត្ត ពុទ្ធមន្តជ័យមង្គល ឬដែលគេស្គាល់ថាជាពិធីរំដោះគ្រោះនិងលើករាសី ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅវត្តចេតិយហ្លួងវរវិហាន ខេត្តឈាងម៉ៃ ដើម្បីបណ្តេញឧបទ្រពចង្រៃ ជំនួសមកវិញនូវសិរីសួស្តី ពរជ័យ និងសេចក្តីសុខ សម្រាប់លើកដួងកែវជោគជតារបស់ព្រះនាង សារិន្ទថន ដែលគិតមកត្រឹមឆ្នាំនេះព្រះនាងមានវ័យ ៧០ ព្រះវស្សា។

តាមការសង្កេត នៅក្នុងពិធីខាងលើព្រះនាង សារិន្ទថន ធ្វើចលនាយឺតៗហាក់ដូចគ្មានកម្លាំងពលំ ព្រះនេត្រស្លេកស្លក់ និងមានទឹកព្រះភ័ក្រ្តមិនស្រស់បស់ទាល់តែសោះ។ ការណ៍នេះបានជំរុញឲ្យមនុស្សជាច្រើនមើលឃើញថា សែរាជវង្សនៃត្រកូលចក្រីអង្គនេះមានភាពជរាកាន់តែខ្លាំងឡើងៗទៅហើយ បន្ទាប់ពីប្រឈួនអស់ពេលមួយរយៈធំ។

គួរជម្រាបថា ព្រះនាង សារិន្ទថន គឺជាអ្នកប្រាជ្ញមួយរូប ដែលចេះអានទាំងសិលាចារិក និងអក្សរខ្មែរយ៉ាងផ្ទាត់ជំនាញ ជាពិសេស ធ្លាប់រៀនទាំងសិល្បៈ និងមន្តអាគមបុរាណខ្មែរថែមទៀតផង ។ តាមឯកសាររបស់អ្នកជំនាញខាងប្រវត្តិសាស្រ្តបានបង្ហាញថា កាលសម័យកម្ពុជាមានសង្គ្រាមស៊ីវិលផ្ទៃក្នុង ព្រះនាងធ្លាប់បានទាក់ទងគ្រូរបាំ និងសិល្បៈបុរាណខ្មែរច្រើនទម្រង់ឲ្យទៅបង្រៀនសិស្សថៃ ជាថ្នូរនឹងទឹកប្រាក់យ៉ាងច្រើន ហើយក្រោយៗមកយើងឃើញថាប្រទេសថៃ មានទម្រង់សិល្បៈនិងវប្បធម៌ស្រដៀង ឬដូចនឹងកម្ពុជាដែរ ប៉ុន្តែពួកគេអះអាងថាទាំងនោះគឺជាកេរតំណែលរបស់ដូនតាគេសុទ្ធសាធ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ នៅគ្រាដែលប្រទេសកម្ពុជាមានសង្គ្រាមស៊ីវិលជាបន្តបន្ទាប់ សារិនថន បានអោយបក្ខពួកធ្វើកលដូចជាមកជួយខ្មែរ តែតាមការពិតគឺមកឆ្លៀតឱកាស ជីក រុករក វត្ថុបុរាណ វត្ថុសាកសិទ្ធ ពីទីតាំងប្រាសាទបុរាណមួយចំនួនដូចជានៅខេត្តកំពង់ធំ និងសៀមរាប លួ.ចយកព្រះខ័នរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧ និងអោយគ្រូអាគមន៍ថៃមកចងបារមីដូនតាខ្មែរគ្រប់ទីកន្លែងមិនអោយងើបរួច ។

ក្រៅពីនេះនៅមានរឿងអាក្រ.ក់ជាច្រើនផ្សេងទៀត តួយ៉ាងពាក់ព័ន្ធនឹងសង្រ្គាមខ្មែរ-ថៃនៅពេលថ្មីៗនេះ មនុស្សជាច្រើនបានកត់សម្គាល់ឃើញថា សែរាជវង្សថៃដែលមានជាពិសេសស្ដេចរាមាទី១០សព្វថ្ងៃ និងព្រះនាងជរាអង្គនេះ គឺជាមេខ្លោងធំដែលនៅពីក្រោយការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃ ដើម្បីសម្រេចមហិច្ចតាបុព្វបុរសខ្លួនដែលបរាជ័យក្នុងការដណ្ដើមយកទឹកដីខ្មែរកាលពីជំនាន់មុនៗ។

ទាំងអស់នេះហើយ ទើបបានជាប្រទេសថៃសព្វថ្ងៃជួបបញ្ហាមិនចេះចប់ មានទាំងការរង្គោះរង្គើរផ្ទៃក្នុង បញ្ហាអន្តិសុខ និងជាពិសេសគឺរឿងឧបទ្រពចង្រៃតែងកើតមានលើសមាជិកសែរាជវង្សត្រកូលចក្រីបន្តបន្ទាប់។ បើគិតតាមផ្លូវក្នុង វាទំនងជាបណ្ដាសាររបស់ដូនតា និងប្រជាជនខ្មែរ ដែលរងការឈឺចាប់ក្រោយការធ្វើបាបរបស់ថៃ ហើយបើគិតតាមផ្លូវលោកវិញ កត្តាទាំងនេះគឺជាវេនកម្មដែលវិលមកតបស្នងម្ចាស់ដូចពាក្យចាស់ពោលថា «សាងអ្វីគឺបានហ្នឹង»៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Volodymyr Zelenskyy ក្នុងពេលចូលរួមកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ប្រទេសស្វីស កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយលើកឡើងពីសង្គ្រា.មនៅអ៊ុយក្រែនដែលបន្លាយពេលជិត៤ឆ្នាំ ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែន ក៏បានពិភាក្សាពីការត្រៀមចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីជាមួយរុស្ស៊ីផងដែរ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមករា នៅទីក្រុងអាបូដាប៊ី អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (UAE) ដើម្បីរកវិធីបញ្ច.ប់សង្គ្រា.ម ។

ក្រោយជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីអាមេរិកនៅទីក្រុង Davos ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Zelenskyy និយាយនៅថ្ងៃទី២២ ខែមករា ថា មន្ត្រីអ៊ុយក្រែនបានធ្វើការជាមួយមន្ត្រីអាមេរិកស្ទើរតែរាល់ថ្ងៃដើម្បីជំរុញការបញ្ចប់សង្គ្រាម រីឯឯកសារកំណត់គោលដៅដោះស្រាយជម្លោះរវាងអ៊ុយក្រែនជាមួយរុស្ស៊ីជិតបញ្ចប់ហើយ ។ កិច្ចប្រជុំត្រីភាគីរវាងអាមេរិក អ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី នៅអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម (UAE) នឹងចាប់ផ្តើមចាប់ពីថ្ងៃទី២៣ ដល់ថ្ងៃទី២៤ ខែមករា ដែលនេះជាការពិភាក្សាត្រីភាគីលើកដំបូងតាំងពីចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមកាលពីឆ្នាំ២០២២ ។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន លោក Zelenskyy បាននិយាយនៅលើវេទិកាកិច្ចប្រជុំសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក (World Economic Forum) នៅទីក្រុង Davos ដោយលោកបង្ហាញការមិនពេញចិត្តរបស់គោលជំហររបស់សហគមន៍អឺរ៉ុបដែលអសកម្ម និងគ្មានវិធានការម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែន ។ លោកថា មេដឹកនាំបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបជ្រាបពីបញ្ហាជម្លោះនានា ប៉ុន្តែរង់ចាំការសម្រេចចិត្តពីអាមេរិក ។

ប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែនចង់ឱ្យសហគមន៍អឺរ៉ុបបំពេញតួនាទីសកម្មជាងនេះ ជាពិសេស ការកសាងសមត្ថភាពការពារខ្លួន ប៉ុន្តែប្រសិនបើសហគមន៍នៅតែពឹងផ្អែកលើអាមេរិកតែម្យ៉ាងនោះ គឺសហគមន៍អឺរ៉ុបប្រហែលជាមិនអាចរក្សាតួនាទីរបស់ខ្លួននៅលើឆាកនយោបាយពិភពលោករយៈពេលវែងទេ ។

បើតាមប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីអឺរ៉ុប កិច្ចប្រជុំត្រីភាគីដើម្បីរកវិធីបញ្ចប់សង្គ្រាមរវាងអ៊ុយក្រែនជាមួយរុស្ស៊ីនាពេលនេះ គឺមិនទាន់ទទួលបានលទ្ធផលទេ ដូចជា ៖ រុស្ស៊ីកាន់កាប់ទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលជាបញ្ហាសំខាន់ក្នុងការធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនាថ្ងៃអនាគត ។

ជំនួបរវាងប្រធានាធិបតីអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែន នៅទីក្រុង Davos ព្រមទាំងការត្រៀមខ្លួនចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីរវាងអាមេរិក អ៊ុយក្រែន និងរុស្ស៊ី ត្រូវបានចាត់ទុកថា គឺជាការចាប់ផ្តើមចរចាការទូតជាផ្លូវការ បើគិតតាំងពីសង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនចាប់ផ្តើម ។ ទោះយ៉ាងណា នៅមិនទាន់ច្បាស់លាស់ពីការចរចាត្រីភាគីនេះនឹងអាចបញ្ចប់សង្គ្រាម ឬឈានទៅធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនាពេលឆាប់ៗ ឬយ៉ាងណាទេ ។

ម្យ៉ាងទៀត មិនទាន់មានព័ត៌មានច្បាស់លាស់ តើប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក Vladimir Putin នឹងយល់ព្រមចូលរួមកិច្ចប្រជុំត្រីភាគីជាមួយអាមេរិក និងអ៊ុយក្រែន នៅអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមដែរឬទេ ដោយសារគ្មានការបញ្ជាក់ជាផ្លូវការពីប្រទេសរុស្ស៊ី ៕