ថ្មីៗនេះ ថៃបានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេក្នុងទ្វីបអាស៊ី ដែលបានរកឃើញជំងឺអុតស្វាពូជថ្មី ប្រភេទ Clade 1b ដ៏កាចសាហាវ ចំនួន ១ ករណីដែលឆ្លងពីអាហ្វ្រិក ខណៈពិភពលោកកំពុងតែបារម្ភថាអាចនឹងឆ្លងរីករាលដាលកាន់តែច្រើនមួយរំពេច ដូចទៅនឹងទ្វីបអាហ្រ្វិកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

យោងតាម CNBC News ក្រៅពីថៃ ក៏នៅមានប្រភេទអាស៊ីមួយចំនួនទៀតក៏បានរាយការណ៍ករណីឆ្លងនៃជម្ងឺនេះដូចគ្នាដែរ ដូចជាហ្វីលីពីន ស៊ុយអែត និងប៉ាគីស្ថានជាដើម។ ឯប្រទេសចិននិងឥណ្ឌា ក៏កំពុងតាមដានករណីសង្ស័យនៃជម្ងឺនេះផងដែរ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោកកាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែសីហា បានសម្តែងនូវការបារម្ភ ឲ្យប្រទេសនានាដាក់ចេញនូវវិធានការណ៍ដើម្បីទប់ស្កាត់។ តែយ៉ាងណា អ៊ុតស្វាមិនមែនជាជម្ងឺថ្មីដូចនឹងជម្ងឺកូវីដនោះទេ ដែលចំនួនឆ្លងស្ថិតនៅកម្រិតទាបនៅឡើយ ដូច្នេះអង្គការសុខភាពពិភពលោកបានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋកុំឲ្យមានការស្លន់ស្លោ។

ជំងឺអុតស្វាគឺផ្ទុះជាសកលអំឡុងឆ្នាំ ២០២២ ជាប្រភេទដើម Clade 2 ហើយក៏វិវត្តន៍ខ្លួនជាប្រភេទ Clade 1b ដែលជាពូជកាចសាហាវ និងមានអត្រាមរណៈខ្ពស់ជាង ពូជ Clade 2ទៅទៀត។ បច្ចុប្បន្ន ជំងឺអុតស្វាពូជបំប្លែងថ្មី Clade 1b បាននឹងកំពុងរីករាលដាលពាសពេញប្រទេសជាច្រើនក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក ក្នុងនោះសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ បានរាយការណ៍អំពីករណីស្លាប់ដោយសារជម្ងឺនេះប្រមាណជាង ៥០០ នាក់រួចទៅហើយ។ ជម្ងឺនេះឆ្លងខ្លាំងពិសេសលើកុមារ និងក្មេងជំទង់ក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិក ដោយជាង ៦០% នៃករណីស្លាប់ សុទ្ធសឹងតែជាកុមារដែលមានអាយុក្រោម ៥ ឆ្នាំ។

គួរបញ្ជាក់ថា រោគសញ្ញានៃជំងឺអុតស្វា នឹងបណ្តាលឲ្យមានកន្ទួល ពងបែកលើស្បែក ឬឈានដំបៅនៅគ្រប់ទីកន្លែងនៃរាងកាយសូម្បីតែប្រដាប់ភេទ ហើយអ្នកជំងឺក៏អាចកើតមានរោគសញ្ញាផ្សេងៗ ដូចផ្តាសាយ គ្រុនក្តៅ ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ ឈឺសន្លាក់និងអស់កម្លាំងជាដើម។ វានឹងវិវត្តន៍រោគសញ្ញាក្នុងរយៈពេលពី ២ ទៅ ៤ សប្តាហ៍ ហើយឆ្លងពីមនុស្សទៅមនុស្សម្នាក់ តាមរយៈការប៉ះរាងកាយជិតស្និត ការរួមភេទ និងការប្រើប្រាស់របស់របររួមផងដែរ៕

ត្រីទឹកសាបគឺជាប្រភពអាហារដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានប្រជាប្រិយភាព និងពេញនិយមខ្លាំងបំផុតនៅអាស៊ីយើងនេះមិនថាប្រទេសកម្ពុជា ឬប្រទេសជិតខាងនោះទេ ប្រទេសដែលនៅទ្វីបអាស៊ីសុទ្ធតែចូលចិត្តត្រីទឹកសាបទាំងអស់។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលនិយាយដល់បណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកវិញ យើងតែងតែឃើញត្រីសមុទ្រលេចឡើងក្នុងមុខម្ហូបដ៏ពេញនិយមជំនួសឱ្យត្រីទឹកសាប។ នេះមានន័យថានៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកគឺពួកគេកម្របរិភោគត្រីទឹកសាបណាស់ ក៏ព្រោះតែមានហេតុផលជាច្រើនទាក់ទងទៅនឹងបរិស្ថាន វប្បធម៌ និងទំនៀមទម្លាប់ទើបប្រទេសនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកមិននិយមបរិភោគត្រីទឹកសាប។

ដូច្នេះសម្រាប់ហេតុផលទីមួយគឺទាក់ទងទៅនឹងបរិស្ថាន៖ ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកច្រើនគិតថា ការបរិភោគត្រីទឹកសាបគឺអាចបង្កឱ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ជាហេតុធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព ដោយសារក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរការឧស្សាហូបនីយកម្ម រោងចក្រនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកពួកគេបានបញ្ចេញជាតិពុលដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងទន្លេ និងបឹង ដែលធ្វើឱ្យទឹកនៅកន្លែងទាំងនេះមានការបំពុលយ៉ាងខ្លាំង។ ជាលទ្ធផល សារពាង្គកាយដែលរស់នៅក្នុងប្រភពទឹកទាំងនេះ រួមទាំងត្រីទឹកសាប ត្រូវបានបំពុល ឬមិនអាចរស់រានមានជីវិត ដែលនាំឱ្យបរិមាណ និងគុណភាពត្រីទឹកសាបធ្លាក់ចុះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

កត្តាមួយទៀតដែលរួមចំណែកដល់ការថយចុះប្រជាប្រិយភាពនៃត្រីទឹកសាបនៅក្នុងម្ហូបបស្ចិមប្រទេសនោះគឺភាពសម្បូរបែបនៃត្រីសមុទ្រ មានន័យថាត្រីសមុទ្រគឺមានច្រើនជាងត្រីទឹកសាប ដោយសារបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិក មានឆ្នេរសមុទ្រវែងៗ ជាប់នឹងមហាសមុទ្រជាច្រើន ដែលសម្បូរទៅដោយធនធានអាហារសមុទ្រ។ ដូច្នេះហើយវាមិនចម្លែកទេដែលត្រីសមុទ្របានក្លាយជាជម្រើសអាទិភាពរបស់មនុស្សនៅទីនេះ។ ត្រីសមុទ្រមានគុណសម្បត្តិដ៏អស្ចារ្យបើប្រៀបធៀបទៅនឹងត្រីទឹកសាប។ សាច់ត្រីសមុទ្រជាធម្មតាមិនមានឆ្អឹងតូចៗច្រើនទេ ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងមិនមានក្លិនឆ្អាបដូចត្រីទឹកសាបឡើយ។ លើសពីនេះ ត្រីសមុទ្រច្រើនតែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាង ដោយសារវត្តមានអំបិលសមុទ្រធម្មជាតិនៅក្នុងជម្រករបស់វា។

សម្រាប់ហេតុផលទីពីរវិញគឺទាក់ទងទៅនឹងវប្បធម៌ទំនៀមទម្លាប់៖ បន្ថែមពីលើកត្តាបរិស្ថាន និងការផ្គត់ផ្គង់ ទម្លាប់ធ្វើម្ហូប និងវប្បធម៌ក៏ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរៀបចំវិធីដែលប្រជាជនអឺរ៉ុប និងអាមេរិកទទួលទានត្រីផងដែរ។ ខណៈពេលដែលប្រទេសអាស៊ីជាច្រើនចាត់ទុកថាការបរិភោគត្រីទឹកសាបជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបាននៃអាហារប្រចាំថ្ងៃនោះ នៅលោកខាងលិចក៏ចាត់ទុកថាត្រីសមុទ្រជាផ្នែកមួយដែលមិនអាចខ្វះបានដូចគ្នា។ នេះក៏ព្រោះតែប្រជាជននៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកភាគច្រើនផ្តោតទៅលើការធ្វើសាច់ត្រីច្រើនបំផុត ខុសពីការចម្អិនម្ហូបបែបអាស៊ី ដែលត្រីត្រូវបានគេប្រើទាំងមូលពីក្បាលដល់កន្ទុយ ហើយការរៀបចំគឺស្មុគស្មាញ ដែលហេតុផលទាំងនេះហើយធ្វើឱ្យប្រទេសនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកកម្របរិភោគត្រីទឹកសាប៕

បរទេស៖ នាយកប្រតិបត្តិ និងជាស្ថាបនិក Telegram លោក Pavel Durov ត្រូវបានប៉ូលីសចា.ប់ខ្លួនភ្លាមៗកាលពីថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ នៅក្នុងប្រទេសបារាំងបន្ទាប់ពីលោកបានធ្វើរឿងនេះ។
យោងតាម Reuters បច្ចុប្បន្ន Telegram ដែលជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយ មានអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ៩០០ លាននាក់ជុំវិញពិភពលោកបានកំពុងប្រឈមនឹងការវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងនៅអឺរ៉ុបពីពួក Hacker ដោយមនុស្សជាច្រើនបានប្តឹងនាយកប្រតិបត្តិ Telegram រូបនេះពីបទគ្មានទំនួលខុសត្រូវធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់រងគ្រោះ.ថ្នាក់។

កាលពីថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ លោក Pavel Durov មហាសេដ្ឋីបច្ចេកវិទ្យាអាយុ ៣៩ ឆ្នាំត្រូវបានប៉ូលីសចាប់ខ្លួនភ្លាមៗនៅអាកាសយានដ្ឋាន Le Bourget ទីក្រុងប៉ារីសបន្ទាប់ពីលោកត្រូវបានចោតប្រកាន់ពីបទអនុញ្ញាតឱ្យមានឧក្រិដ្ឋកម្មជាច្រើននៅលើ Telegram ដោយសារតែការខ្វះអ្នកសម្របសម្រួល និងកង្វះកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប៉ូលីស ដោយបច្ចុប្បន្នស្ថាបនិករូបនេះត្រូវបានដាក់ក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំង។

ទោះជាយ៉ាងណានៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់លោក Pavel Durov បាននិយាយថា កម្មវិធីរបស់ខ្លួនគឺគោរពតាមច្បាប់របស់សហភាពអឺរ៉ុប រួមទាំងច្បាប់សេវាកម្មឌីជីថល ការសម្របសម្រួលរបស់វាស្ថិតនៅក្នុងស្តង់ដារឧស្សាហកម្ម និងកែលម្អឥតឈប់ឈរមិនមានកំហុសនោះទេ។ ទោះបីជាណានេះក្តី នាយកប្រតិបត្តិ និងជាស្ថាបនិក Telegram រូបនេះនៅតែផ្នែកមួយនៃការស៊ើបអង្កេតបឋមរបស់ប៉ូលីសបារាំង។ Telegram ដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់សកម្មជិត ៩០០ លាននាក់ បានក្លាយជាវេទិកាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដ៏ធំបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក បន្ទាប់ពី Facebook, YouTube, WhatsApp, Instagram, TikTok និង WeChat ។

កម្មវិធីនេះមានភាពល្បីល្បាញសម្រាប់លក្ខណៈពិសេសសុវត្ថិភាពខ្ពស់របស់វា និងសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតបណ្តាញព័ត៌មានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ទោះជាយ៉ាងណាបច្ចុប្បន្ន Telegram បានកំពុងប្រឈមនឹងការវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំងនៅអឺរ៉ុបពីពួក Hacker ដោយមនុស្សជាច្រើនដែលលេងកម្មវិធីនេះកំពុងប្រឈមនឹងគ្រោះ.ថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ ខណៈនាយកប្រតិបត្តិមិនទទួលខុសត្រូវ ហើយសព្វថ្ងៃកំពុងស្ថិតក្នុងការស៊ើបអង្កេតរបស់ក្រុមប៉ូលីសបារាំង៕

ចូលដល់ដូវវស្សា មេឃប្រែប្រួលមិនទៀងទាត់ ដោយពេលខ្លះប្រែទៅជាពណ៌ខ្មៅងងឹត ខ្យល់បក់ខ្លាំង ហើយធ្លាក់ភ្លៀងស្ទើររាល់ថ្ងៃ ដែលស្ថានភាពបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យមានការពិបាកដល់អ្នកបើកបរលើដងផ្លូវ ដោយសារការមើលមិនសូវឃើញ ឬមើលមិនច្បាស់។ ទោះជាយ៉ាងណា យើងមានវិធីដោះស្រាយ ដោយអ្នកគ្រាន់តែពាក់វ៉ែនតាខ្មៅ ឬវ៉ែនតាការពារកម្ដៅថ្ងៃក្នុងអំឡុងបើកបររថយន្តនៅពេលមេឃភ្លៀងនឹងជួយឱ្យអ្នកមើលឃើញផ្លូវកាន់តែច្បាស់ជាងមុន។

មិនថាលោកអ្នកប្រើប្រាស់វ៉ែនតាម៉ូដែលណានោះទេ ឱ្យតែជាពាក់វ៉ែនតាខ្មៅ ឬវ៉ែនតាការពារកម្ដៅថ្ងៃ គឺអាចធ្វើឱ្យទិដ្ឋភាពខ្យល់ព្យុះបាត់ឯងៗ ដោយអ្នកបើកបរអាចឃើញ ដូចមិនមានភ្លៀងអ៊ីចឹង ដែលនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកមើលឃើញផ្លូវ និងស្ថានភាពចរាចរណ៍កាន់តែច្បាស់ ហើយលោកអ្នកអាចពាក់បានទាំងពេលថ្ងៃ និងពេលល្ងាចតែម្តង។ ម្យ៉ាងទៀត ការពាក់វ៉ែនតាពេលធ្លាក់ភ្លៀង ក៏នឹងធ្វើឱ្យលក្ខខណ្ឌទិដ្ឋភាពមានកម្រិតធម្មតាដែរ មានន័យថា ភ្នែករបស់អ្នកគឺល្អដូចដើម មិនមានផលប៉ះពាល់អ្វីឡើយ។

ទោះជាយ៉ាងណាការប្រើវ៉ែនតាពេលយប់គឺមានស្ថានភាពងងឹត វានឹងធ្វើឱ្យទិដ្ឋភាពកាន់តែងងឹតថែមទៀត នេះមិនផ្ដល់ផលល្អក្នុងការសម្លឹងមើលនោះទេ។ ហេតុនេះអ្នកគួរតែប្រើវ៉ែនតាពេលថ្ងៃ ឬល្ងាចខណៈពេលភ្លៀង អាចប្រើការបាន ដរាបណាមេឃមិនចុះអ័ព្ទខ្លាំង។ ដូច្នេះហើយចំពោះវ៉ែនតាដែលអាចបង្កើនការមើលឃើញនៅពេលមេឃភ្លៀង ត្រូវតែជាវ៉ែនតាដែលប្រើកញ្ចក់ Polarized lens ដោយសារវារចនាឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាព្រិលភ្នែកអំឡុងពេលភ្លៀង ក៏ដូចជាជួយឱ្យអ្នកមើលឃើញផ្លូវ និងស្ថានភាពចរាចរណ៍ច្បាស់ជាងមុន។

ហេតុនេះអ្នកគួរជ្រើសរើសវ៉ែនតាណាដែលមានកម្រិតអាំងតង់ស៊ីតេកញ្ចក់ខ្ពស់ស័ក្តិសមនឹងលក្ខខណ្ឌពន្លឺ ព្រោះបើកញ្ចក់ងងឹតពេក នឹងអាចធ្វើឱ្យពិបាកមើលក្នុងអាកាសធាតុមានពពកក្រាស់។ ចំពោះវ៉ែនតាទូទៅដែលមិនមែនជាកញ្ចក់ Polarized ទោះបីជាវាអាចជួយកាត់បន្ថយបរិមាណពន្លឺក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ការបើកបរក្នុងអំឡុងពេលភ្លៀងនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ ដរាបណាការណែនាំខាងលើត្រូវបានអនុវត្តតាម ការពាក់វ៉ែនតាពេលធ្លាក់ភ្លៀងគឺពិតជាមានប្រយោជន៍ច្រើន៕

ក្នុងរយៈពេល ១០ ទៅ ២០ ឆ្នាំខាងមុខអង្គការ NASA គ្រោងនឹងនាំយកមនុស្សទៅរស់នៅលើភពអង្គារ ក៏ដូចជាគ្រោងសាងសង់លំនៅឋានអចិន្ត្រៃយ៍នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ ហើយនៅពេលដែល NASA បង្កើតមូលដ្ឋានក្រៅភពបានជោគជ័យនោះ មនុស្ស សត្វ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី នឹងត្រូវនាំយកមកជាមួយទាំងអស់។ បន្ថែមពីនេះការនាំយកសត្វទៅរស់នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារ ក៏អាចជួយបំពេញការងារសំខាន់ៗជាច្រើនដូចជា ការចិញ្ចឹមក្នុងរន្ធតូចៗសម្រាប់ជាអាហាររបស់មនុស្ស ក៏ដូចជាជួយស្វែងរកវិធីដោះស្រាយវិទ្យុសកម្មទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណាតើលោកអ្នកដឹងទេថា សត្វណាខ្លះដែលអាចមានសមត្ថភាពរស់នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារមុនគេបង្អស់? នេះបើយោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បាននិយាយថា ត្រី បង្គា និងខ្លាឃ្មុំ tardigrades គឺជាសត្វដែលអាចមានសមត្ថភាពរស់នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារដំបូងគេជាមួយមនុស្សនាពេលខាងមុខ។ យ៉ាណាមិញនេះគ្រាន់តែជាការលើកឡើងរបស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនទាន់មានភុស្តតាងច្បាស់លាស់នោះទេថាសត្វទាំងអស់នេះអាចរស់នៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារបានយូរប៉ុណ្ណា ដោយសារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្រៅភពគឺមានភាពស្មុគស្មាញ ហើយច្បាស់ណាស់ ទំនាញអាចជាឧបសគ្គដ៏ធំមួយរបស់មនុស្សសត្វ។

លោក Christopher McKay អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រភពផែនដីនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ Ames របស់ NASA បាននិយាយថា “បញ្ហាសំខាន់បំផុតនោះគឺការថយចុះទំនាញផែនដី” ។ ការប្រែប្រួលទំនាញផែនដីអាចប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់សាច់ដុំ និងឆ្អឹង ដែលធ្វើឱ្យសត្វនៅក្រៅភពមិនអាចឈរ ឬដើរបាននោះទេ។ នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ សត្វតូចៗដូចជាកណ្តុរ និងប្រភេទសត្វក្នុងទឹកទំនងជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុត ដោយសារវាមានភាពធន់ជាង។ នេះយោងតាមរបាយការណ៍ឆ្នាំ ២០២០ របស់សាកលវិទ្យាល័យ South Australia និង International Space University ក្នុងប្រទេសបារាំង បានឱ្យដឹងថា សត្វល្អិតក៏ជាសត្វចិញ្ចឹមដែលអាចឋិតឋេរបានយូរនៅក្នុងលំហផងដែរ។

ហេតុនេះហើយ ដើម្បីធ្វើអាណានិគមលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារអ្នកស្រាវជ្រាវកំពុងបង្វែរការយកចិត្តទុកដាក់របស់ពួកគេទៅលើ tardigrades ដែលជាសត្វដ៏តូចមួយ និងមានអាយុវែងបំផុតនៅលើផែនដី ដោយសារវាមានសមត្ថភាពក្នុងការទប់ទល់នឹងលក្ខខណ្ឌធ្ងន់ធ្ងរ រួមទាំងកំដៅ អាកាសធាតុត្រជាក់ខ្លាំង និងវិទ្យុសកម្ម។ បេសកកម្មកន្លងមកបានបង្ហាញថា ពួកវារស់បានរយៈពេល ១២ ថ្ងៃនៃការប៉ះពាល់នឹងកន្លែងទំនេរ ហើយអាចបន្តពូជបានដោយគ្មានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមាននៃការហោះហើរក្នុងលំហឡើយ។ ដូច្នេះសត្វតូចៗក្នុងទឹកដូចជា ត្រី បង្គា និងខ្លាឃ្មុំ tardigrades ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងអាចរស់រានមានជីវិត ក៏ដូចជានឹងក្លាយជាប្រភពអាហារដ៏សំខាន់របស់មនុស្សនៅលើឋានព្រះច័ន្ទ និងភពអង្គារនាពេលអនាគត៕