ប្រទេសឡាវ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ចំនួនយានយន្តបានចុះបញ្ជីនៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ គឺលើសចំនួនពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុងទៅទៀត ។ ហេតុនេះ វាបណ្តាលឱ្យកកស្ទះចរាចរណ៍នៅតាមដងផ្លូវ, គ្រោះថ្នា.ក់ ចរាចរណ៍, ការបំពុលបរិយាកាសកើនឡើង និងប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋក្នុងទីក្រុងយ៉ាងខ្លាំង ។

Amphaivanh Keopradith ជាអគ្គនាយករងក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនរបស់ឡាវបញ្ជាក់ថា ចំនួនយានយន្តសរុបនៅប្រទេសឡាវ គឺស្មើជាង២លានគ្រឿង (២.៧០៥.៥៣៨គ្រឿង) នៅឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងនោះយានយន្ត៤៣% បានចុះបញ្ជីនៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ។ ពេលចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រភេទយានយន្តទាំងនេះឃើញថា ៦៧% ជាម៉ូតូ និង១៤% ជារថយន្តមួយបាំងកន្លះ ក្រៅពីនេះ ជាយានយន្តប្រភេទផ្សេង ។

បរិមាណយានយន្តកើនឡើងកាន់តែច្រើនបានធ្វើឱ្យតាមផ្លូវនានាស្ទះចរាចរណ៍យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស ក្នុងអំឡុងពេលពលរដ្ឋឡាវប្រញាប់ចេញទៅធ្វើការងាររកស៊ី ខណៈការបំពុលបរិយាកាសបានប៉ះពាល់សុខភាពពលរដ្ឋខ្លាំង ។ ក្រៅពីនេះ យានយន្តកើនឡើងបណ្តាលឱ្យកើតគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ញឹកញាប់ទៀតផង ហើយបើតាមរបាយការណ៍បង្ហាញថា គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កើតឡើងនៅឡាវ ស្មើរហូតដល់៦.៨០៦ករណី កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ។

ហេតុនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់បញ្ហាទាំងអស់ រដ្ឋាភិបាលឡាវសហការជាមួយក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នឹងដំណើរការរថយន្តក្រុងពិសេសសម្រាប់អ្នកដឹកដំណើរ ដែលជាផ្នែកមួយរបស់គម្រោងដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយនិរន្តរភាព ។ គម្រោងនេះនឹងជួយឱ្យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូននៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ស្របតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ និងចំណាយប្រាក់ចំនួន៩៩លានដុល្លារអាមេរិក ដែលទទួលបានពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB), ធនាគារវិនិយោគអឺរ៉ុប (EIB), អង្គការប្រទេសនាំចេញប្រេង (OPEC) និងថវិការដ្ឋាភិបាល ។

គម្រោងដឹកជញ្ជូនអ្នកដំណើរតាមរថយន្តពិសេសនេះ រួមទាំងការចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់រថយន្តក្រុងអគ្គិសនី ដែលពលរដ្ឋឡាវនឹងងាយស្រួលធ្វើដំណើរ, ស្អាត និងមានសុវត្ថិភាព ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលឡាវក៏មានគម្រោងកែលម្អផ្លូវតូចៗសម្រាប់សុវត្ថិភាពអ្នកថ្មើរជើង, កែលម្អផ្លូវជិះកង់ និងចំណតរថយន្តតាមដងផ្លូវ ។ គម្រោងទាំងអស់មានគោលបំណងកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍, កាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាស និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការដឹកជញ្ជូនក្នុងទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ៕

សីតុណ្ហភាពលើពិភពលោកកើនឡើងបានធ្វើឱ្យផ្ទាំងទឹកកកធំៗនៅតំបន់ប៉ូលរលាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយពេលផ្ទាំងទឹកកករលាយ កម្រិតទឹកសមុទ្រកាន់តែកើនឡើងខ្ពស់ ។ ហេតុនេះ វានឹងធ្វើឱ្យតំបន់ចំនួន៥ បាត់បង់ពីពិភពលោកជារៀងរហូត ដោយសារអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ។ តើតំបន់ទាំងនេះស្ថិតនៅប្រទេសណាខ្លះ?

១-ប្រទេស Maldives ៖ ភ្ញៀវទេសចរគួរតែប្រញាប់មកកម្សាន្តនៅទីនេះ ដោយសារ Maldives មានទីតាំងនៅកណ្តាលមហាសមុទ្រ ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីអង្គការ NASA និងអ្នកជំនាញធរណីវិទ្យារបស់អាមេរិកបានដាស់តឿនជាច្រើនឆ្នាំថា នៅឆ្នាំ២០៥០ ផ្ទៃដីប្រមាណជិត៨០% របស់ប្រទេស Maldives នឹងបាត់បង់ ។

បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋប្រទេសនេះកំពុងប្រឈមនឹងទឹកជំនន់កាន់តែញឹកញាប់ ។ កាលពីមុន មានទឹកជំនន់ចាប់ពី២លើក ទៅ៣លើកក្នុង១ឆ្នាំ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន មានទឹកជំនន់ចំនួន២លើកក្នុង១ខែ ។

២-ទីក្រុង Venice ប្រទេសអ៊ីតាលី ៖ Venice គឺជាទីក្រុងដ៏ស្រស់ស្អាតមួយរបស់ប្រទេសអ៊ីតាលី ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញនិយាយថា រយៈពេល៧០ឆ្នាំទៀត ទីក្រុងនេះនឹងលិចក្នុងទឹកសមុទ្រ ។ បច្ចុប្បន្ន អគារ និងលំនៅឋានផ្សេងៗរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ដោយសារការចូលចតរបស់នាវាបណ្តាលឱ្យមានទឹករលកប៉ះពាល់អគារ ។

៣-បឹង Dead Sea ៖ សារព័ត៌មានអាមេរិករាយការណ៍ថា អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងបានធ្វើឱ្យបរិមាណទឹកបឹង Dead Sea ស្រកចុះចំនួន១,២ម៉ែត្រក្នុង១ឆ្នាំ ។ រីឯក្រុមហ៊ុនជាច្រើនបានបូមទឹកបឹងនេះ ដែលសម្បូរដោយវីតាមីនយកទៅធ្វើអាជីវកម្ម ។ ហេតុនេះ វាកាន់តែធ្វើឱ្យបរិមាណទឹកបឹងធ្លាក់ចុះខ្លាំង ។

៤-ប្រជុំកោះ Galápagos ប្រទេសអេក្វាឌ័រ ៖ ប្រជុំកោះនេះស្ថិតនៅកណ្តាលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ប្រទេសអេក្វាឌ័រ ដែលវាជាតំបន់ធម្មជាតិ និងដែនដីរបស់សត្វជិតផុតពូជជាច្រើនប្រភេទ ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របារម្ភពីកម្រិតទឹកសមុទ្រកើនឡើងដោយសារទឹកកករលាយ នឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រជុំកោះ ។

៥-ទ្វីប Antarctica ស្ថិតនៅប៉ូលខាងត្បូង ៖ Antarctica គឺជាទ្វីបធំលំដាប់ទី៥ លើពិភពលោក កំពុងតែប្រឈមនឹងបញ្ហាទឹកកករលាយយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងបណ្តាលឱ្យកម្រិតទឹកសមុទ្រពិភពលោកកើនឡើងខ្ពស់ផងដែរ ។

របាយការណ៍ជាច្រើនលើកឡើងដូចៗគ្នាថា ទឹកកកនៅទ្វីបនេះរលាយ គឺជាបញ្ហាធំរបស់ពិភពលោក និងពិបាកដោះស្រាយ ដោយសារសីតុណ្ហភាពពិភពលោកកើនឡើង ។ វានឹងធ្វើឱ្យសត្វផ្សេងៗរស់នៅតំបន់ត្រជាក់ផុតពូជនាពេលឆាប់ៗ ហើយអ្នកជំនាញបានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសនានាជួយគ្នាថែរក្សាបរិស្ថាន ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ ស្របពេលតម្លៃខ្ទឹមស បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅប្រទេសឥណ្ឌានាពេលបច្ចុប្បន្ន ក្រុមអាជីវករនៅតាមផ្សារនានាបានយកខ្ទឹមសក្លែងក្លាយ ដែលផលិតពីស៊ីម៉ងត៍មកដាក់លក់ឱ្យអតិថិជន ។ វាធ្វើឱ្យសមត្ថកិច្ចឥណ្ឌាឈឺក្បាលយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារត្រូវដើរត្រួតពិនិត្យនៅតាមផ្សារ និងចាប់យកខ្ទឹមសក្លែងក្លាយ ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមឥណ្ឌាបានចែកចាយវីដេអូមួយ គឺអ្នកស្រី ផាទីល ជាភរិយារបស់អតីតមន្ត្រីសមត្ថកិច្ច បានទៅទិញខ្ទឹមសនៅតូបតាមផ្លូវមួយកន្លែង ប៉ុន្តែពេលអ្នកស្រីត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ហើយរៀបចំបកសំបកខ្ទឹមស ឃើញថា សំបករបស់វារឹងខ្លាំងរហូតដល់បកពុំចេញ ។ រីឯក្បាលខ្ទឹមសវិញ ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំង ហើយអ្នកស្រីក៏ពិនិត្យមើលឱ្យបានច្បាស់ ទើបដឹងថា វាជាខ្ទឹមសក្លែងក្លាយធ្វើពីស៊ីម៉ងត៍ ។

អ្នកស្រី ផាទីល រៀបរាប់ថា អ្នកស្រីបានពិនិត្យមើលថង់ខ្ទឹមស ដែលទិញមកឃើញថា មានខ្ទឹមសផលិតពីស៊ីម៉ងត៍លាយឡំជាមួយខ្ទឹមសពិតប្រាកដ រហូតដល់អ្នកស្រីពុំដឹងថា តើមួយណាក្លែងក្លាយ មួយណាពិត ប្រសិនបើមិនបកសំបកទេនោះ ពីព្រោះនៅពេលទិញ អ្នកស្រីពុំបានចាប់វាមើលទេ ។

គេហទំព័រ NDTV របស់ឥណ្ឌារាយការណ៍ថា ហេតុការណ៍លក់ខ្ទឹមសក្លែងក្លាយនេះបានកើតឡើងនៅទីក្រុង Akola រដ្ឋ Maharashtra ក្រោយពីតម្លៃខ្ទឹមសបានកើនឡើងខ្ពស់ កាលពីពាក់កណ្តាលខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ។ តម្លៃខ្ទឹមស បានកើនឡើងចាប់ពី៨០រូពី (ឬស្មើជាង៣ពាន់រៀល) ក្នុង១គីឡូក្រាម មកស្មើនឹង២៤០រូពី (ឬជិត១ម៉ឺនរៀល) ក្នុង១គីឡូក្រាម ។

កាលពីពាក់កណ្តាលខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ តុលាការកំពូលឥណ្ឌាបានប្រកាសថា ខ្ទឹមស គឺជាបន្លែ និងអនុញ្ញាតឱ្យអាជីវករអាចលក់ខ្ទឹមសក្នុងផ្សារបន្លែ និងគ្រឿងទេស ក្រោយពីមានការជជែកគ្នាអស់ជាច្រើនឆ្នាំថា តើខ្ទឹមស គឺជាបន្លែ ឬគ្រឿងទេស? ការប្រកាសរបស់តុលាការកំពូលនឹងក្លាយជាប្រយោជន៍សម្រាប់កសិករ និងអាជីវករលក់ដូរ ។ តម្រូវការបរិភោគខ្ទឹមសយ៉ាងច្រើននៅឥណ្ឌា បានធ្វើឱ្យតម្លៃកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់អាស្រ័យលើទិន្នផលផលិតតាមរដូវកាល ។

ទីប្រឹក្សាវេជ្ជសាស្ត្រជាន់ខ្ពស់ម្នាក់បានណែនាំឱ្យពលរដ្ឋចេះពិនិត្យមើលខ្ទឹមសពិតប្រាកដ គឺចំណិតរបស់វាពុំស្មើគ្នា និងមានសំបកស្តើងស្រដៀងសន្លឹកក្រដាសងាយស្រួលបក ។ ប៉ុន្តែចំណិតខ្ទឹមសក្លែងក្លាយមានប្រវែងស្មើគ្នាទាំងអស់ និងមានសំបកក្រាស់ពិបាកបក ។ ម្យ៉ាងទៀត ខ្ទឹមសពិត គឺមានសាច់ហាប់ណែន ហើយពេលយកវាទៅត្រាំទឹក វានឹងលិចក្នុងទឹក ខណៈខ្ទឹមសក្លែងក្លាយនឹងអណ្តែតទឹក ដោយសារមានសារធាតុគីមី ៕

ប្រទេសសិង្ហបុរី ៖ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មាន AFP រាយការណ៍ថា សន្ទស្សន៍សកម្មភាពបរិស្ថាន (EPI) ប្រចាំឆ្នាំ២០១៤ របស់សាកលវិទ្យាល័យ Yale បានចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ស្តង់ដារអនាម័យ និងទឹកនៅប្រទេសផ្សេងៗ ដោយពិចារណាពីផលប៉ះពាល់សុខភាព និងទឹកផឹកគ្មានសុវត្ថិភាព ជាពិសេស ហានិភ័.យនៃការឆ្លងបាក់តេរីបណ្តាលឱ្យរាគរូស ។

របាយការណ៍ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់បញ្ជាក់ថា សិង្ហបុរីបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ជាប្រទេសមានទឹកស្អាត និងសុវត្ថិភាពបំផុតលើពិភពលោក ក្នុងចំណោមការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ប្រទេសចំនួន១៨០ ដោយសារសិង្ហបុរីមានអនាម័យខ្ពស់ និងជាប្រទេសនាំមុខគេលើពិភពលោក ក្នុងការកម្ចាត់ និងយកទឹកស្អុយមកប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ។ វាជាការរួមចំណែកអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម និងការប្រើប្រាស់ទឹកដោយមានសុវត្ថិភាព ។

ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ហានិភ័យសុខភាពដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទឹក និងអនាម័យរបស់ប្រទេសនីមួយៗ គឺនឹងទទួលបានពិន្ទុផ្អែកតាមផលប៉ះពាល់សុខភាពក្នុងរយៈពេល១ឆ្នាំ ឬអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ហៅថា «ការប៉ះពាល់សុខភាពប្រចាំឆ្នាំ» ។ ពិន្ទុខ្ពស់បំផុតស្មើនឹង១០០ពិន្ទុ មានន័យថា ជាការប៉ះពាល់សុខភាពតិចបំផុតលើពិភពលោក ខណៈសូន្យពិន្ទុ មានន័យថា ការប៉ះពាល់សុខភាពខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក ។

ប្រទេសសិង្ហបុរីបានទទួលចំណាត់ថ្នាក់ទី១ ក្នុងរបាយការណ៍សន្ទស្សន៍សកម្មភាពបរិស្ថាន ប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ ដោយសិង្ហបុរីទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់រហូតដល់៩៩,៩ពិន្ទុ និងវ៉ាដាច់អ៊ីតាលី និងអង់គ្លេស ដែលប្រទេសទាំងពីរទទួលបានពិន្ទុត្រឹមតែ៩៨,២ពិន្ទុប៉ុណ្ណោះ ។ បន្ទាប់មក គឺប្រទេសស្វីស និងអាល្លឺម៉ង់ ទទួលបាន៩៨ពិន្ទុ និង៩៧,៩ពិន្ទុ តាមលំដាប់ ។

ចំណែកប្រទេសជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ចុងក្រោយបង្អស់ក្នុងរបាយការណ៍សន្ទស្សន៍សកម្មភាពបរិស្ថាន គឺភាគច្រើនស្ថិតនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដូចជា ៖
-ម៉ាដាហ្គាស្ការ ១២,៩ពិន្ទុ
-នីហ្សេរីយ៉ា ១២,២ពិន្ទុ
-ឡេសូតូ ៩,៤ពិន្ទុ
-សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល (Central African Republic) ៨,៩ពិន្ទុ និង
-ឆាដ ៤,៣ពិន្ទុ ។

រីឯចំណាត់ថ្នាក់ទឹកស្អាតរបស់ប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន រួមមាន ៖
-ព្រុយណេ ទី២៧
-ម៉ាឡេស៊ី ទី៩០
-វៀតណាម ទី៩៤
-ថៃ ទី១០០
-ហ្វីលីពីន ទី១១១
-កម្ពុជា ទី១១៤
-មីយ៉ាន់ម៉ា ទី១២២
-ឥណ្ឌូណេស៊ី ទី១២៨ និង
-ឡាវ ទី១៣១ ។

របាយការណ៍នេះបញ្ជាក់ថា ការចាត់ចំណាត់ថ្នាក់ទឹកស្អាត មានន័យថា ពលរដ្ឋគ្រប់រូបអាចប្រើប្រាស់ទឹកស្អាត, ការត្រៀមទុកទឹកស្អាត និងគុណភាពទឹកដែលគ្រួសារនីមួយៗប្រើប្រាស់សម្រាប់សុខភាព ព្រមទាំងតម្រូវការទឹកស្អាតរបស់គ្រួសារក្នុង១ថ្ងៃ ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋនឹងអាចប្រើប្រាស់ទឹកស្អាតយ៉ាងងាយស្រួល និងគ្មានការចម្លងមេរោគ ជាពិសេស ការបំពុលពីទឹកស្អុយ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤ ថា បណ្តាក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះសូឡាអាមេរិកបានអំពាវនាវឱ្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្មដំឡើងពន្ធបន្ទះសូឡាថៃ និងវៀតណាម គិតចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រោយពីប្រទេសទាំងពីរបាននាំចូលបន្ទះសូឡាមកអាមេរិកកើនឡើង ។ ​ថៃ និងវៀតណាមកំពុងប្រឈមនឹងការស៊ើបអង្កេតជុំវិញការចោទប្រកាន់ថា បានធ្វើពាណិជ្ជកម្មអយុត្តិធម៌ដែលមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ។

កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមត្រួតពិនិត្យបន្ទះសូឡាផលិតពីស៊ីលីកុននៅប្រទេសវៀតណាម, ថៃ, ម៉ាឡេស៊ី និងកម្ពុជា ក្រោយពីក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះសូឡាអាមេរិកមួយចំនួននិយាយថា បន្ទះសូឡានាំចូលមកលក់នៅអាមេរិកមានតម្លៃទាប និងទទួលបានការគាំទ្រថវិកាពីចិន ។ ពួកគេលំបាកប្រកួតប្រជែងជាមួយទំនិញនាំចូលមានតម្លៃថោកជាងអាមេរិក ។

គណៈកម្មការក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះសូឡាអាមេរិកបានដាក់លិខិតទៅក្រសួងពាណិជ្ជកម្មឱ្យត្រួតពិនិត្យការធ្វើពាណិជ្ជកម្មបន្ទះសូឡា ដោយបញ្ជាក់ថា ការនាំចេញបន្ទះសូឡាពីថៃ និងវៀតណាម បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ។ គេរំពឹងថា ការស៊ើបអង្កេតផ្នែកពាណិជ្ជកម្មនឹងធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០២៤ ហើយគណៈកម្មការនេះនឹងតំណាងឱ្យក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ព្រមទាំង Hanwha Qcells និង First Solar ផងដែរ ។

ការត្រួតពិនិត្យនេះនឹងឈានដល់ការប្រមូលពន្ធខ្ពស់ចាប់ពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ តទៅ ប្រសិនបើអាជ្ញាធរអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មបន្ទះសូឡាមិនយុត្តិធម៌ក្នុងការស៊ើបអង្កេតបឋមនៅដើមខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ ។ បន្ទាប់មក នឹងឈានដល់ការប្រមូលពន្ធថយក្រោយ ចំនួន៩០ថ្ងៃ ក្រោយពីចេញសេចក្តីសម្រេច ។ ប៉ុន្តែក្រសួងពាណិជ្ជកម្មថៃ និងវៀតណាមពុំទាន់ឆ្លើយតបពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រមូលពន្ធទេ ។

អត្រាពន្ធថ្មីរបស់អាមេរិកនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់វៀតណាមខ្លាំងជាងគេ ពីព្រោះត្រូវប្រឈមនឹងការប្រមូលពន្ធខ្ពស់ ។ អាមេរិកប៉ាន់ស្មានថា ភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃបន្ទះសូឡាលក់នៅវៀតណាម និងតម្លៃនាំចេញ ឬហៅថា «វិសមភាពតម្លៃទីផ្សារ» គឺស្មើជាង២៧០% ហើយតម្លៃបន្ទះសូឡាវៀតណាមខ្ពស់ជាងថៃរ ហូតដល់៣ដង ។

លិខិតរបស់បណ្តាក្រុមហ៊ុនផលិតបន្ទះសូឡាអាមេរិកបញ្ជាក់ថា ប្រទេសទាំងពីរបាននាំចេញបន្ទះសូឡាមកអាមេរិកកើនឡើង ។ ជាក់ស្តែង កាលពីត្រីមាសទី២ ឆ្នាំ២០២៤ ការនាំចូលបន្ទះសូឡាពីវៀតណាម និងថៃ បានកើនឡើង៣៩% និង១៧% តាមលំដាប់ បើធៀបនឹងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៤ ។ វាធ្វើឱ្យបន្ទះសូឡាអាមេរិកមានបញ្ហា ហើយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងគណៈកម្មការពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិគួរតែប្រមូលពន្ធថយក្រោយ ។

អ្នកជំនាញផ្នែកពាណិជ្ជកម្មនិយាយថា វិធានការប្រមូលពន្ធថ្មីនេះនឹងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រទេសវៀតណាមដែលត្រូវបង់ពន្ធខ្ពស់ជាងមុន ដោយសារអាមេរិកចាត់ទុកថា ប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមមិនផ្អែកលើយន្តការទីផ្សារ (Non-Market Economy) ៕

ប្រទេសចិន ៖ ប្រទេសចិនបានផ្លាស់ប្តូរអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មឱ្យក្លាយជាបណ្ណាល័យអានសៀវភៅដ៏ពេញនិយម ដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹងបន្ថែមទៀតដល់ពលរដ្ឋដែលចូលចិត្តអានសៀវភៅ ។ បណ្ណាល័យថ្មីនេះត្រូវបានរចនាឡើងយ៉ាងស្អាតប្លែក ដែលអ្នកមកអានសៀវភៅនៅទីនេះអាចថតរូបលេង ខណៈទិដ្ឋភាពក្នុងអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មស្អាតដូចគំនូរ ។

ប្រទេសចិនតែងតែមានអ្វីប្លែកៗបង្ហាញប្រទេសផ្សេងជានិច្ច ហើយរូបភាពដែលយើងឃើញនេះ គឺជាអតីតអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មដែលគេបោះបង់ចោលបានក្លាយជាបណ្ណាល័យដ៏ធំទូលាយ, តំបន់ទេសចរណ៍, កន្លែងសម្រាកលំហែរកាយ, អានសៀវភៅ និងទិដ្ឋភាពដ៏ស្រស់ស្អាត ។

បណ្ណាល័យថ្មីនេះឈ្មោះថា «Quarry 8» គឺជាអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្ម ទី៨ ស្ថិតក្នុងចំណោមអណ្តូងរ៉ែ ចំនួន៩ ដែលរដ្ឋាភិបាលចិនបានកែច្នៃធ្វើជាតំបន់ទេសចរណ៍ ។ បណ្ណាល័យ Quarry 8 មានទីតាំងនៅតំបន់ជិនយុន និងតុបតែងរចនាម៉ូដដោយស្ទូឌីយ៉ូចិន ឈ្មោះ DnA Design and Architecture ។

គេហទំព័រ New Scientist បញ្ជាក់ថា បរិវេណនេះមានរ៉ែធ្យូងថ្មរាប់ពាន់កន្លែង ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ន គ្មានការជីករ៉ែទៀតទេ ។ កន្លងមក អណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្ម ទី៨ គឺជាកន្លែងជីករកថ្ម Tuff ដែលថ្មនេះកើតចេញពីផេះភ្នំភ្លើង ក្នុងរយៈពេលចាប់ពី១.៣០០ឆ្នាំ ទៅ២.០០០ឆ្នាំ ។ អណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មនេះបានក្លាយជាទីកន្លែងសាធារណៈ ដែលមនុស្សម្នាអាចមកជួបជុំគ្នាអានសៀវភៅ ឬថតរូបបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម ពីព្រោះគ្មានកន្លែងណាផ្សេងមានទិដ្ឋភាពស្អាតបែបនេះទេ ។

នេះជាគំនិតថ្មីមួយក្នុងការកែច្នៃអណ្តូងរ៉ែធ្យូងថ្មឱ្យក្លាយជាកន្លែងមានប្រយោជន៍ដល់សង្គម ខណៈអណ្តូងរ៉ែមួយនេះអស់ប្រយោជន៍ និងត្រូវគេបោះបង់ចោល ។ ដូច្នេះ វាជាគំរូមួយនៃការសម្របខ្លួនរស់នៅជាមួយធម្មជាតិ និងមើលឃើញភាពស្រស់ស្អាតរបស់កំទេចថ្មទាំងនេះ ។

លើសពីនេះ វាជាការប្រើប្រាស់ធនធានធម្មជាតិដែលមានស្រាប់យកមកកែច្នៃឡើងវិញ និងផ្លាស់ប្តូរបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែអាចទទួលបានប្រយោជន៍យ៉ាងមាននិរន្តរភាព ។ ចំណែកប្រទេសកម្ពុជាវិញ តើយើងមានកន្លែងណាខ្លះដែលស្រស់ស្អាតមិនចាញ់អណ្តូងរ៉ែចិន ប៉ុន្តែយើងបោះបង់ចោលធ្វើឱ្យកន្លែងស្រស់ស្អាតទាំងនេះលាក់បាំងពីភ្នែកភ្ញៀវទេសចរ?

ប្រទេសចិន ៖ បើនិយាយអំពីទន្លេ យើងនឹងនឹកឃើញដល់ទន្លេមានទំហំធំទូលំទូលាយ ដែលអាចឱ្យនាវា ឬទូកផ្សេងៗធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់បាន ។ ប៉ុន្តែយើងអាចមិនជ្រាបថា ទន្លេមួយមានទំហំតូចបំផុតនៅលើពិភពលោក គឺតូចខ្លាំងដល់ថ្នាក់យើងពុំអាចចុះទៅហែលទឹកបាន ។

ទន្លេ Hualai ស្ថិតនៅប្រទេសចិន ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះថា ជាទន្លេមានទំហំតូចបំផុតលើពិភពលោក ដោយសារការវាស់វែងនៅចំណុចធំបំផុតរបស់វា គឺស្មើមិនដល់១ម៉ែត្រទេ ។ ទន្លេនេះតូចខ្លាំងដល់ថ្នាក់យើងអាចដើររំលងពីផ្នែកម្ខាងទៅផ្នែកម្ខាងទៀតបាន ហើយបើទោះទំហំរបស់វាតូចក្តី ប៉ុន្តែវានៅតែមានឈ្មោះថាទន្លេដដែល ។

ទន្លេ Hualai ស្ថិតនៅតំបន់ខ្ពស់រាបម៉ុងហ្គោលីភាគខាងជើងប្រទេសចិន ដែលមានទទឹងត្រឹមតែ១៥សង់ទីម៉ែត្រ ហើយនៅចំណុចខ្លះរបស់ទន្លេ មានទទឹងត្រឹមតែ៤សង់ទីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ។ ប៉ុន្តែទន្លេនេះមានប្រវែងរហូតដល់ជាង១៧គីឡូម៉ែត្រ ។

ក្រៅពីទទឹង និងប្រវែងទន្លេធ្វើឱ្យគេភ្ញាក់ផ្អើលហើយ អ្នកជំនាញចិននិយាយថា ទឹកទន្លេនេះបានហូរឆ្លងកាត់វាលស្មៅ Gongger អស់រយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ ១ម៉ឺនឆ្នាំ ។ ទឹកទន្លេនេះមានប្រភពពីទឹកក្រោមដី ហើយបានហូរមកកាន់បឹងដាឡៃណូ ក្នុងតំបន់អភិរក្សធម្មជាតិ Hexigten Grasslands ។ ទោះជាទន្លេនេះមិនធំទូលាយក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាមានជម្រៅរហូតដល់៥០សង់ទីម៉ែត្រ ។

ប៉ុន្តែមនុស្សមួយចំនួននិយាយថា ទន្លេ Hualai មានទំហំតូចខ្លាំងណាស់ និងពុំគួរដាក់ឈ្មោះថាជាទន្លេទេ ប៉ុន្តែការពិត ទំហំរបស់វាពុំមែនជាកត្តាកំណត់ភាពខុសប្លែករវាងទន្លេ, ស្ទឹង ឬព្រែកឡើយ ។ រីឯមូលហេតុដែលគេកំណត់ថា Hualai ជាទន្លេនោះ ដោយសារវាមានទឹកហូរជាប្រចាំពេញមួយឆ្នាំ និងមានសមាសធាតុជាទន្លេពេញលេញ ។

ក្រៅពីវាមានឈ្មោះថាជាទន្លេតូចបំផុតលើពិភពលោក ទន្លេនេះមានឈ្មោះមួយទៀតថា «ទន្លេស្ពានសៀវភៅ» ដោយសារមានរឿងនិទានថា មានក្មេងប្រុសម្នាក់បានដួលពេលឆ្លងទន្លេនេះ ។ ក្មេងប្រុសបានយកសៀវភៅរបស់ខ្លួនដាក់នៅលើចំណុចតូចបំផុតរបស់ទន្លេ ហើយសៀវភៅ១ក្បាលនេះក៏ក្លាយជាស្ពានមានប្រយោជន៍សម្រាប់ពួកសត្វស្រមោច ដែលព្យាយាមឆ្លងកាត់ពីផ្នែកម្ខាងទៅផ្នែកម្ខាងទៀត ៕