ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា បច្ចុប្បន្ន អាជីវករថៃរស់នៅក្បែរព្រំដែនឆងចម ខេត្តសុរិន្ទ (ឬព្រំដែនអូរស្មាច់ ខេត្តឧត្តរមានជ័យ) បានសម្រុកទិញស្វាយកែវរមៀតពីចម្ការប្រទេសកម្ពុជា យកមកលក់ឱ្យពលរដ្ឋថៃ និងបោះដុំឱ្យអាជីវករផ្សេងទៀតបញ្ជូនទៅលក់តាមផ្សារទូទាំងប្រទេសថៃ ក្នុងតម្លៃថោកៗ គឺចាប់ពីស្វាយ៥គីឡូក្រាម មានតម្លៃ១០០បាត (ឬ១ម៉ឺនរៀល) រហូតដល់ស្វាយ៧គីឡូក្រាម តម្លៃ១០០បាត ។

កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនដែលបានធ្វើដំណើរត្រឡប់មកពីចូលរួមបុណ្យកឋិននៅតាមវត្តនានា បានមកទិញស្វាយកែវរមៀតខ្មែរតម្លៃថោក ដែលដាក់លក់នៅផ្សារជិតព្រំដែនឆងចម ស្ថិតនៅឃុំដាន ស្រុកកាបឈើង ខេត្តសុរិន្ទ ។ ស្វាយលក់ក្នុងផ្សារជិតព្រំដែននេះសម្បូរបែប គឺមានទាំងស្វាយខ្ចី និងស្វាយទុំ សម្រាប់ឱ្យអតិថិជនជ្រើសរើស ។

អាជីវករនៅផ្សារនេះបានយកស្វាយកែវរមៀតខ្មែរមកលក់យ៉ាងច្រើន ដោយពួកគេអះអាងថា បច្ចុប្បន្ន គឺជារដូវកាលស្វាយកែវរមៀតសម្បូរ ទើបពួកគេកុម្ម៉ង់ទិញស្វាយពីចម្ការនៅកម្ពុជា យកមកលក់រាយ និងលក់ដុំ ។ ពលរដ្ឋថៃបានមកទិញស្វាយកែវរមៀតយ៉ាងច្រើន ដោយសារមានតម្លៃថោក គឺស្វាយ១គីឡូក្រាម ចាប់ពី៨បាត រហូតដល់២០បាត និងអាស្រ័យលើទំហំតូច-ធំ ។ បើស្វាយល្អៗ គឺលក់១គីឡូក្រាម ២០បាត ឬ៣គីឡូក្រាម ៥០បាត ឬ៧គីឡូក្រាម ១០០បាត ។

អ្នកស្រី ឌួងរ៉ាត់ ស៊ុបូនផល អាជីវករលក់ស្វាយកែវរមៀត និយាយថា តូបរបស់ខ្លួនលក់បោះដុំស្វាយកែវរមៀតតាមរដូវកាលដែលកុម្ម៉ង់ពីប្រទេសកម្ពុជា ហើយមានក្រុមអាជីវករមកទិញយកទៅលក់បន្តក្នុងផ្សារតាមបណ្តាខេត្តនានាទូទាំងប្រទេសថៃ ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកស្រីក៏បានលក់ស្វាយនៅមុខតូបផងដែរ ហើយតម្លៃអាស្រ័យលើទំហំស្វាយ ។

ស្វាយកែវរមៀតដែលអ្នកស្រីយកលក់នេះ គឺមានទំហំតូច, កណ្តាល និងធំ ហើយស្វាយធំៗ អ្នកស្រីលក់១គីឡូក្រាម ២០បាត ឬ៣គីឡូក្រាម ៥០បាត ឬ៧គីឡូក្រាម ១០០បាត រីឯស្វាយមានទំហំតូចជាងនេះ តម្លៃក៏ធ្លាក់ចុះតាមហ្នឹងដែរ ។ ដោយឡែក ស្វាយច្រកថង់ គឺ១ថង់ ស្មើ១០គីឡូក្រាម លក់តម្លៃត្រឹមតែ៨០បាតប៉ុណ្ណោះ ដែលនេះជាតម្លៃបោះដុំ ។

អ្នកស្រីនឹងលក់ស្វាយកែវរមៀតខ្មែរ រហូតដល់ផុតរដូវកាលស្វាយ គឺលក់ចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤នេះ រហូតដល់ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ។ អ្នកស្រី និងអាជីវករផ្សេងទៀតនឹងលក់ស្វាយកែវរមៀតម្តងទៀត នៅចុងឆ្នាំ២០២៥ ៕

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ប៉ាគីស្ថានគឺជាគោលដៅដ៏ទាក់ទាញមួយ ជាពិសេសនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ និងរដូវរងារតែម្តង ដោយសារនៅទីនេះមានភាពស្រស់ស្អាតខ្លាំង មិនចាញ់នៅអឺរ៉ុបនោះទេ។ ប្រទេសប៉ាគីស្ថានត្រូវបានសមាជិកនៃវេទិកាទេសចរណ៍អន្តរជាតិចាត់ទុកថាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានរដូវស្លឹកឈើជ្រុះអស្ចារ្យបំផុតនៅអាស៊ី ហើយគោលដៅដែលល្បីបំផុតនោះគឺតំបន់ Skardu ឬ Gilgit ដែលនៅទីនោះមានទេសភាពស្អាតជាងគេ។

លើសពីនេះអ្នកទេសចរក៏អាចរីករាយនឹងទិដ្ឋភាពភ្នំព្រិលនៃភ្នំហិម៉ាឡៃចំនួនបីគឺ Karakoram, hindu kush និងកំពូលភ្នំ Nanga Parbat ផងដែរ ជាមួយកម្ពស់ ៨,១២៦ ម៉ែត្រនៅលើផ្លូវ Islamabad និង Skardu។ ក្រៅពីតំបន់សំខាន់ៗខាងលើបឹង Shausar មានទឹកពណ៌បៃតងដូចត្បូងមរកត ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ខ្ពង់រាប Deosai ក៏ជាកន្លែងមិនធម្មតាដែរ ដោយសារនៅទីនោះមានខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ និងភ្នំព្រិលដ៏អស្ចារ្យ បូករួមនឹងធម្មជាតិស្រស់បំព្រង ដែលមានកម្ពស់ជាមធ្យម ៤,១១៤ ម៉ែត្របានកំពុងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរឱ្យមកទស្សនារាប់ពាន់នាក់ទូទាំងពិភពលោក។

អ្នកទេសចរមួយក្រុមបាននិយាយថា រដូវស្លឹកឈើជ្រុះដ៏ល្អឥតខ្ចោះនៃប្រទេសអាស៊ីខាងត្បូងមួយនេះគឺមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងក្នុងអាកាសធាតុរវាងខាងត្បូង និងខាងជើង ខណៈខាងត្បូងនៅតែក្តៅ ប៉ុន្តែខាងជើងត្រជាក់ ហើយនៅកន្លែងខ្លះ សីតុណ្ហភាពពេលយប់អាចធ្លាក់ចុះដល់ដក ៨ អង្សារសេក៏មាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះតំបន់ Hunza – Nagar Valley ក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាឋានសួគ៌របស់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាននៅលើផែនដីជាមួយនឹងភូមិដ៏ស្រស់ស្អាតផងដែរ។ នៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ កន្លែងនេះគឺមានពណ៌លឿង-ទឹកក្រូច និងពណ៌ផ្កាឈូក ដែលមានអាយុកាលរាប់រយពាន់ឆ្នាំនៃដើម cherry, apricot, Walnut, strawberry និងដើមម៉េផល។

កន្លែងនេះក៏មានចម្ការផ្លែប៉ោមដែលមានពណ៌ក្រហមស្រស់ និងបៃតងទៀតផង។ រដូវស្លឹកឈើជ្រុះក៏ជារដូវប្រមូលផលផ្លែប៉ោមផងដែរ អ្នកទស្សនាអាចទៅកសិដ្ឋានផ្លែប៉ោម ឬទិញផ្លែធម្មជាតិនេះនៅនឹងកន្លែងដើម្បីរីករាយនឹងទេសភាពទីនោះ។ យោងតាមសម្តីភ្ញៀវទេសចរ បាននិយាយថា ប៉ាគីស្ថានមិនត្រឹមតែជាប្រទេសមានរដូវស្លឹកឈើជ្រុះអស្ចារ្យបំផុតនៅអាស៊ីនោះទេ ប្រជាជននៅទីនោះក៏មានភាពរួសរាយរាក់ទាក់ខ្លាំងផងដែរ៕

ប្រទេសចិន ៖ នារីជា Influencer ដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់នៅប្រទេសចិនបានបរិភោគចំណីជ្រូកបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម និងអះអាងថា វាផ្តល់នូវប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ថែមទាំងអាចសន្សំសំចៃប្រាក់ទៀតផង ប៉ុន្តែត្រូវបានមហាជនមិនយល់ស្រប និងនិយាយបែបនេះទៅវិញ ។

វាបានក្លាយជាប្រធានបទមួយដែលមានការជជែកគ្នាយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គមចិន ពេលនារីម្នាក់ឈ្មោះ Kong Yufeng ឬមានឈ្មោះក្នុងបណ្តាញសង្គមថា King Kong Like ដែលល្បីល្បាញខាងច្នៃប្រឌិត និងមានអ្នកតាមដានក្នុង Douyin រហូតដល់២លាន៨សែននាក់ បានបង្ហោះវីដេអូបរិភោគចំណីជ្រូកមានតម្លៃថោកជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីសន្សំសំចៃប្រាក់ ។ នាងអះអាងថា វាផ្តល់នូវប្រូតេអ៊ីនច្រើនណាស់ បរិភោគហើយល្អសម្រាប់សុខភាព ។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ នារីឈ្មោះ Kong បានបង្ហោះវីដេអូពីការសន្សំសំចៃប្រាក់ ឬចំណាយប្រាក់ឱ្យអស់តិចបំផុត ដោយការបរិភោគចំណីជ្រូក ។ នាងបានទិញចំណីជ្រូក១ថង់ ដោយចំណាយប្រាក់ត្រឹមតែ១៤ដុល្លារអាមេរិកប៉ុណ្ណោះ ព្រមទាំងនិយាយថា បើនាងបរិភោគវា គឺនាងនឹងចំណាយប្រាក់មិនដល់១ដុល្លារទេ ។

ពេលបើកថង់ចំណីជ្រូក នាងនិយាយថា ក្លិនវាឈ្ងុយណាស់ ដោយសារមានគ្រឿងផ្សំជាច្រើនមុខ ដូចជា ៖ សណ្តែក, ល្ង, ពោត និងវីតាមីនផ្សេងៗ ។ ដូច្នេះ វាផ្តល់នូវប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់, ខ្លាញ់តិច និងសុទ្ធតែជាគ្រឿងផ្សំពីធម្មជាតិទាំងអស់ ហើយផ្តល់ផលល្អសម្រាប់សុខភាពជាងអាហារដែលនាងទិញមកបរិភោគ ។

នាងក៏បានយកចំណីជ្រូកមកផ្សំជាមួយទឹកក្តៅបរិភោគ ហើយនិយាយថា ៖ «រសជាតិប្រៃខ្លាំងណាស់ និងជូរបន្តិច ។ ខ្ញុំទ្រាំពុំបានទេ ត្រូវតែផឹកទឹកបន្ថែម» ។ ប៉ុន្តែទោះយ៉ាងណា នាងនៅតែបន្តបរិភោគចំណីជ្រូករហូតដល់អស់ពីចាន ថែមទាំងមានគម្រោងបរិភោគចំណីជ្រូកឱ្យបាន១សប្តាហ៍ ព្រោះចង់ដឹងថា តើសុខភាពនាងនឹងដូចម្តេច បើនាងបរិភោគតែចំណីជ្រូកមួយមុខ ។

នាងបានប្រាប់អ្នកមើលវីដេអូកុំឱ្យធ្វើតាមនាង បើទោះជាគ្មានប្រាក់ទិញអាហារក្តី ។ ក្រោយពីវីដេអូនេះផ្សព្វផ្សាយក្នុងបណ្តាញសង្គម គឺមានចំនួនចូលមើលយ៉ាងច្រើន ហើយអ្នកលេងបណ្តាញជាច្រើនរិះគន់ថា វាគ្មានប្រយោជន៍ ពីព្រោះជាចំណីជ្រូក តើឱ្យមនុស្សបរិភោគយ៉ាងម៉េចកើត?

មតិខ្លះទៀតបារម្ភខ្លាចមានអ្នកធ្វើតាមនាង ដោយសារនាងជា Influencer ដ៏ល្បីល្បាញម្នាក់ ហើយទង្វើរបស់នាងនឹងមានឥទ្ធិពលដល់អ្នកដទៃ ជាពិសេស យុវជនអាចនឹងបរិភោគចំណីជ្រូកតាមនាង ។

ដោយឡែក បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនផលិតចំណីជ្រូក និយាយថា បើទោះជាចំណីជ្រូកគ្មានគ្រោះថ្នាក់ក្តី ប៉ុន្តែបើមនុស្សបរិភោគ គឺក្រពះពុំអាចរំលាយបានទេ ចូរកុំបរិភោគដាច់ខាត ។ ក្រៅពីនេះ អ្នកជំនាញផ្នែកសុខភាពក៏បាននិយាយដែរថា ការបរិភោគចំណីជ្រូកអាចធ្វើឱ្យខ្វះកាល់ស្យូម, ធាតុដែក និងអៃអូទីន ហើយបណ្តាលឱ្យខូចឆ្អឹង និងឆាប់ហត់ ។

ក្រោយពីមានមហាជនរិះគន់ច្រើនពេក នារីរូបនេះក៏បានលុបវីដេអូរបស់ខ្លួនចេញពីបណ្តាញសង្គម ហើយគេពុំអាចស្វែងរកគណនីរបស់នាងឃើញទេ ៕

ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ៖ អាកាសយានដ្ឋាន Frankfurt ដ៏ធំបំផុតនៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ បានសាកល្បងធ្វើផ្លូវ Runway ថ្មីពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិផ្សំពីសំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងអះអាងថា វាមានភាពរឹងមាំល្អជាងកៅស៊ូធ្វើផ្លូវធម្មតា រហូតដល់១០ដង ។ បើការសាកល្បងនេះទទួលបានជោគជ័យ អាកាសយានដ្ឋាននឹងធ្វើផ្លូវ Runway ថ្មីពីសំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទីទាំងអស់ ។

ជាទូទៅ កៅស៊ូសម្រាប់ធ្វើផ្លូវត្រូវបានផលិតឡើងពីកំទេចថ្ម, គ្រួស និងខ្សាច់ ផ្សំជាមួយសារធាតុ Bitumen ពណ៌ខ្មៅ ដែលបានមកពីការកែច្នៃប្រេងឆៅ ។ នៅក្នុងសារធាតុ Bitumen មានភាគល្អិតរឹងដូចម្សៅ Asphaltenes និង Maltenes មានសភាពរាវ ដែលជួយឱ្យសារធាតុ Bitumen អាចបត់បែនបាន និងជាប់ជាមួយសារធាតុផ្សេងៗ ។

ក្រុមហ៊ុនអាល្លឺម៉ង់ឈ្មោះ B2 SQUARE បានបង្កើតការច្នៃប្រឌិតមួយហៅថា BioBitumen តាមរយៈវិធីថ្មី ដែលអាចបំបែកសារធាតុ Asphaltenes និង Maltenes ឱ្យចេញពីគ្នា ។ បន្ទាប់មក ក្រុមហ៊ុនក៏យកសារធាតុផ្សេងមកផ្សំជំនួសវិញ ដូចជា ៖ សំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ។

ការជ្រើសយកសំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទីសម្រាប់ធ្វើផ្លូវ Runway នេះ ដោយសារវាមានភាពធន់ និងអាចកាត់បន្ថយបរិមាណកាបូនឌីអុកស៊ីត ។ ពេលដើមស្វាយចន្ទីលូតលាស់ វានឹងស្រូបយកកាបូនឌីអុកស៊ីត ហើយសំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទីបានរក្សាទុកកាបូនឌីអុកស៊ីត ប៉ុន្តែកាបូនឌីអុកស៊ីតនឹងត្រូវបន្សាបដោយបច្ចេកទេសពិសេសរបស់ក្រុមហ៊ុន មុនពេលយកវាទៅធ្វើគ្រឿងផ្សំ ។

នាយកគម្រោងសេវាកម្មអាកាសយានដ្ឋាន Frankfurt និយាយថា ផ្លូវ Runway ថ្មីក្នុងអាកាសយានដ្ឋាន នឹងរឹងមាំជាងផ្លូវ Runway ទូទៅ រហូតដល់១០ដង ។ បច្ចុប្បន្ន អាកាសយានដ្ឋានបានសាកល្បងធ្វើផ្លូវ Runway ប្រវែង២០០ម៉ែត្រ គឺផ្នែកម្ខាងនៃផ្លូវក្រាលដោយកៅស៊ូផ្សំពីសំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងផ្នែកម្ខាងទៀតក្រាលដោយកៅស៊ូធម្មតា ដើម្បីប្រៀបធៀបគុណភាពកៅស៊ូទាំង២ប្រភេទ ។

បើការសាកល្បងនេះទទួលបានជោគជ័យ អាកាសយានដ្ឋាន Frankfurt នឹងធ្វើផ្លូវ Runway ពីកៅស៊ូផ្សំពីសំបកគ្រាប់ស្វាយចន្ទីទាំងអស់ ។ អាកាសយានដ្ឋានបានកំណត់គោលដៅបំភាយកាបូនឌីអុកស៊ីតស្មើសូន្យ នៅឆ្នាំ២០៤៥ ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ថា ពលរដ្ឋឥណ្ឌារាប់ពាន់នាក់បាននាំគ្នាចុះជ្រមុជទឹកក្នុងទន្លេ Yamuna នៅទីក្រុងញូវដែលី ដែលពោរពេញដោយសារធាតុពុលចេញពីរោងចក្រឧស្សាហកម្ម ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបុណ្យសាសនាហិណ្ឌូដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិ ។

បើទោះជាទឹកទន្លេនេះពោរពេញទៅដោយសារធាតុពុលហូរចេញពីរោងចក្រឧស្សាហកម្មក្តី ប៉ុន្តែពលរដ្ឋដែលមានជំនឿបានធ្វើដំណើរមកកាន់ទន្លេដ៏ស័ក្តិសិទ្ធិនេះ ដើម្បីប្រារព្ធពិធីបូជាព្រះអាទិត្យ ។ ពលរដ្ឋម្នាក់ៗបានឈរក្នុងទឹក និងជ្រមុជទឹកបន្តិចម្តងៗក្នុងអំឡុងពេលព្រះអាទិត្យរះ ឬលិច ហើយពួកគេពុំពេញចិត្តនឹងទឹកទន្លេកខ្វក់បែបនេះទេ និងអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយដោះស្រាយបញ្ហាទឹកទន្លេស័ក្តិសិទ្ធិ ។

លោក ដេហ្វីនឌ័រ ខាពូ នាយកគម្រោងទឹកនៅមជ្ឈមណ្ឌលវិទ្យាសាស្ត្រ និងបរិស្ថានឥណ្ឌានិយាយថា រដ្ឋាភិបាលគួរតែជួយដោះស្រាយបញ្ហាទឹកកខ្វក់ក្នុងទន្លេ Yamuna ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋប្រាកដចិត្តថា វប្បធម៌ និងប្រពៃណីរបស់ពួកគេពុំបាត់បង់ ។ ហេតុនេះ ពួកគេនឹងអាចសូត្រធម៌នៅមាត់ទន្លេបន្តទៀត ដោយពុំបារម្ភពីទឹកកខ្វក់ ។

ទន្លេ Yamuna គ្របដណ្តប់ទៅដោយសារធាតុពុលបានបង្ហាញថា ទីក្រុងញូវដែលីរបស់ឥណ្ឌាពោរពេញទៅដោយបរិយាកាសកខ្វក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រោយពិធីបុណ្យសាសនាហិណ្ឌូ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទន្លេ Yamuna បានក្លាយជាទន្លេកខ្វក់ពោរពេញទៅដោយពពុះពណ៌ស គឺបណ្តាលមកពីសារធាតុគីមីកើតពីការលួចទម្លាក់សំរាមរោងចក្រឧស្សាហកម្ម និងការបង្ហូរទឹកស្អុយពីទីក្រុង ។ ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងទឹកឥណ្ឌាបញ្ជាក់ថា ទឹកស្អុយនេះមានប្រភពពីរដ្ឋនៅក្បែរៗ មិនមែនមានប្រភពពីទីក្រុងញូវដែលី ទេ ។

អ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូជាច្រើននាក់បានចុះជ្រមុជទឹកក្នុងទន្លេកខ្វក់នេះ ដោយសារត្រូវប្រារព្ធពិធីបុណ្យបូជាព្រះអាទិត្យ គឺអ្នកមានជំនឿត្រូវតែចុះទន្លេដើម្បីធ្វើពិធីស័ក្តិសិទ្ធិក្នុងទន្លេ ពុំអាចប្រកែកបាន ។ អ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូប្រាប់ថា បើទោះជាទឹកទន្លេកខ្វក់ខ្លាំងក្តី ប៉ុន្តែគ្មានជម្រើសផ្សេងទេ ៕

កោះ Mesyatsev ដែលជាផ្ទាំងទឹកកកដ៏ធំមួយនៅតំបន់អាក់ទិកស្ថិតក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី បានរលាយបាត់ខ្លួនហើយ ដោយសារតែការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ នេះបើយោងតាមរូបភាពពីផ្កាយរណបរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររុស្ស៊ី។
កោះ Mesyatsev គឺជាផ្ទាំងទឹកកក និងធូលីដែលមានទីតាំងនៅជិតកោះ Eva-Liv ក្នុងប្រជុំកោះ Franz Josef Land ដែលជាប្រជុំកោះរុស្ស៊ីមានប្រហែល ១៩០ កោះនៅមហាសមុទ្រអាកទិក។ នៅឆ្នាំ២០១០ កោះនេះមានផ្ទៃដីប្រហែល ១.១ លានម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹងទីលានបាល់ទាត់អាមេរិកប្រហែល ២០។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅពេលពិនិត្យមើលសារជាថ្មីនៃរូបថតផ្កាយរណបដែលបានថតនៅថ្ងៃទី ១២ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៤ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា កោះនេះមានទំហំត្រឹមតែ ៣០,០០០ ម៉ែត្រការ៉េប៉ុណ្ណោះ ដែលជាការថយចុះជាង ៩៩.៧% បើធៀបនឹង ១៤ ឆ្នាំមុន។ ដូច្នេះគិតត្រឹមខែវិច្ឆិកានេះ រូបភាពដែលបានថតថ្មីៗបានបង្ហាញថាកោះនេះបានបាត់ខ្លួនទាំងស្រុងហើយ នេះបើយោងតាមសមាគមភូមិសាស្ត្ររុស្ស៊ី។ វាជារឿងមួយដ៏គួរឱ្យសោកស្តាយបំផុតសម្រាប់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងពិភពលោកទាំងមូល។ ពីមុនមហាសមុទ្រអាកទិក មានកោះក្បែរនោះប្រហែល ១៩០ ឥឡូវមានត្រឹម ១៨៩ ប៉ុណ្ណោះ។

មូលហេតុនៃការបាត់ខ្លួនរបស់កោះនេះគឺដោយសារតែការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលបណ្តាលមកពីមនុស្ស ធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពនៅទីនោះកើនឡើងខ្លាំងឥតឈប់ឈរ។ លោក Alexey Kucheiko អ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានអាកាសចរណ៍ម៉ូស្គូ បាននិយាយថា កោះ Mesyatsev បានរលាយបន្តិចម្តងៗចាប់តាំងពីការបំបែកចេញពីកោះ Eva-Liv ប៉ុន្តែអត្រានៃការរលាយបានកើនឡើងលឿនក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ នៅឆ្នាំ ២០១៥ តំបន់កោះនេះត្រូវបានវាស់ប្រហែល ៥៣០,០០០ m2 ដែលតិចជាងពាក់កណ្តាលនៃផ្ទៃដីសរុបក្នុងឆ្នាំ ២០១០។ ហើយនៅឆ្នាំ ២០២២ កោះនេះបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង រហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០២៤ កោះនេះក៏រលាយបាត់តែម្តងទៅ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា គណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ បានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលលុបចោលកិច្ចព្រៀង MOU កោះកុតជាមួយកម្ពុជា ឬធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ថ្មី ។ គណបក្សនេះអះអាងថា ការកំណត់ព្រំដែនរបស់កម្ពុជាក្នុងសមុទ្រ គឺធ្វើហួសពីច្បាប់អន្តរជាតិ និងធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀប ។

លោក សុនធីរ៉ាត់ សុនធិជិរ៉ាវង្ស អនុប្រធានគណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ បានលើកឡើងពីការចុះកិច្ចព្រមព្រៀង MOU កោះកុតរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងថៃថា ៖ «យើងពុំចាំបាច់ចរចាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នាក្នុងសមុទ្រជាមួយកម្ពុជាទេ ហើយយើងក៏គ្មានចេតនារារាំងដល់ការចរចាបែងចែកផលប្រយោជន៍របស់ប្រទេសទាំងពីរ ។ កោះកុត គឺជារបស់ថៃ ប៉ុន្តែត្រូវបានរំលោភដែនទឹក» ។

ករណីកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ឆ្នាំ២០០១ គណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ សូមបញ្ជាក់ពីគោលជំហរថា វាជាឧបសគ្គក្នុងការចរចា និងបែងចែកផលប្រយោជន៍ពុំយុត្តិធម៌របស់ភាគីទាំងពីរ ។ កាលពីមុន ប្រទេសថៃពុំបានស្រាវជ្រាវឯកសារកោះកុតឱ្យស៊ីជម្រៅដូចពេលបច្ចុប្បន្ន ហើយយើងបានណែនាំឱ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើ MOU ថ្មី ពីព្រោះប្រទេសមួយគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែប្រទេសមួយទៀតមិនអនុវត្តតាមច្បាប់អន្តរជាតិ តើនឹងចរចាគ្នាដូចម្តេច? នេះហើយជាក្តីបារម្ភរបស់យើង ។

រីឯលោក ធីរ៉ាក់ឆ័យ ភូវ៉ាណាថុរ៉ានុបាល អតីតរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រធានគោលនយោបាយរបស់គណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ និយាយថា គណបក្សចេញមកនិយាយពីបញ្ហាកោះកុត ដើម្បីជាផលប្រយោជន៍ជាតិ និងនយោបាយ ។ លោកសូមសំណូមពរឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសការពារជាតិ និងគោរពតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

គួរបញ្ជាក់ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ និងលោក ភូមិថាំ វេជ្ជឆ័យ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បានថ្លែងមកកាន់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មាន អំពីបញ្ហាកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ជាមួយកម្ពុជា ហើយលោកស្រី ផេថងថាន នឹងបង្កើតគណៈកម្មការ JTC ឱ្យរួចរាល់នៅពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ ។

គណបក្សផ្លាំងប្រាឆារ៉ាត់ បានដាក់សម្ពាធឱ្យរដ្ឋាភិបាលលុបចោលកិច្ចព្រមព្រៀង MOU ឆ្នាំ២០០១ គឺរដ្ឋាភិបាលយល់ថា នៅមានបញ្ហាផ្នែកច្បាប់ និងពុំបានឆ្លងកាត់រដ្ឋសភា ។ រីឯករណីត្រូវកម្ពុជាប្តឹង ប្រសិនបើថៃលុបចោល MOU នោះ លោកស្រី ផេថងថាន ថ្លែងថា រឿងប្តឹង ឬមិនប្តឹង វាអាចកើតឡើងបាន បើថៃលុបចោល MOU ។ ដូច្នេះ ថៃពុំគួរលុបចោល MOU ទេ ពីព្រោះនឹងធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងពីរមានបញ្ហាជាមួយគ្នា ៕

ប្រទេសរុស្ស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងបានចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងបំផុតជាមួយគេហទំព័រទាំងនេះ ក្រោយពីពួកគេទើបតែបានប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេតជាលើកដំបូង ក្នុងអំឡុងពេលពួកគេមកជួយកងទ័ពរុស្ស៊ីប្រយុ.ទ្ធ ជាមួយអ៊ុយក្រែន ។

យោងតាមប្រភពមួយបញ្ជាក់ថា កងទ័ពកូរ៉េខាងជើង ដែលត្រូវបានមេដឹកនាំរបស់ខ្លួនបញ្ជូនមកប្រចាំការនៅប្រទេសរុស្ស៊ី ដើម្បីជួយរុស្ស៊ីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយអ៊ុយក្រែន កំពុងតែចាប់អារម្មណ៍ការប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេតយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស គេហទំព័របង្ហាញរូបភាពមិនល្អ ក្រោយពេលពួកគេទើបតែបានប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេតលើកដំបូង ។

រីឯសារព័ត៌មាន Financial Times រាយការណ៍ថា នាពេលថ្មីៗនេះ កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងចំនួន១១.០០០នាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនមកជួយប្រយុទ្ធនៅទីក្រុង Kursk ស្ថិតនៅភាគខាងលិចប្រទេសរុស្ស៊ី ។

លោក Gideon Rachman អ្នកវិភាគកិច្ចការបរទេសរបស់សារព័ត៌មាន Financial Times បានសរសេរក្នុងបណ្តាញសង្គម X ថា ៖ «កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងនៅប្រទេសរុស្ស៊ី ពួកគេពុំធ្លាប់ប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេតទេ ប៉ុន្តែពេលមកដល់រុស្ស៊ី ដែលពុំបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេត ពួកគេក៏បានចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនឹងគេហទំព័រមិនល្អ» ។

កងទ័ពកូរ៉េខាងជើងទាំងនេះត្រូវបានលោក គីម ជុងអ៊ុន មេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើងបញ្ជូនមកប្រទេសរុស្ស៊ី ហើយពួកគេស្ថិតនៅក្រោមការបញ្ជារបស់កងទ័ពរុស្ស៊ី ។ យើងពុំអាចបញ្ជាក់ថា តើកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងបានប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេត និងចាប់អារម្មណ៍លើគេហទំព័រមិនល្អ ឬយ៉ាងណាទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសរុស្ស៊ី ។

ប្រទេសរុស្ស៊ីនឹងផ្តោតលើបញ្ហាសំខាន់ជាងនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងការចូលរួមចំណែករបស់កូរ៉េខាងជើងជាមួយកងទ័ពរុស្ស៊ី ។ បើកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេតមែននោះ គួរតែបញ្ជូនពួកគេត្រឡប់ទៅរុស្ស៊ីវិញល្អជាង ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន អាមេរិកបានបង្ហាញពីគោលជំហរគាំទ្រអ៊ុយក្រែន និងដោះស្រាយបញ្ហាសន្តិសុខក្នុងតំបន់ ។

ទោះយ៉ាងណា គេពុំដឹងច្បាស់ថា ការបែកធ្លាយព័ត៌មានកងទ័ពកូរ៉េខាងជើងកំពុងតែចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងនឹងការប្រើប្រាស់អ៊ីនធើរណេតនេះ ចេញមកពីប្រភពណាឱ្យពិតប្រាកដទេ ។ សារព័ត៌មាន New York Post បានព្យាយាមទាក់ទងទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលរុស្ស៊ីដើម្បីសុំបំភ្លឺពីរឿងនេះ ប៉ុន្តែគ្មានការឆ្លើយតប ៕