សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ សារព័ត៌មានបរទេសបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ថា យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Japan Airlines (JAL) បានបុកជាមួយយន្តហោះក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Delta Airlines នៅអាកាសយានដ្ឋានអាមេរិក ប៉ុន្តែសំណាងល្អ អ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ សរុបជាង៣០០នាក់ គ្មានរបួសស្នាម ខណៈថ្មីៗនេះ អាមេរិកទើបកើតហេតុការណ៍យន្តហោះបុកឧទ្ធម្ភាគចក្រនៅលើអាកាស ដែលបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លា.ប់ ទាំងអស់ ។

ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនៅអាកាសយានដ្ឋាន Tacoma International Airport ក្នុងទីក្រុង Seattle កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ (ពេលវេលានៅអាមេរិក) ដោយស្លាបខាងស្តាំរបស់យន្តហោះ Japan Airlines បានបុកផ្នែកខាងក្រោយយន្តហោះ Delta Airlines រហូតធ្វើឱ្យអាកាសយានដ្ឋានផ្អាកការហោះហើរមួយចំនួន ។ យន្តហោះ Japan Airlines មានអ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ សរុប១៨៥នាក់ រីឯយន្តហោះ Delta Airlines មានចំនួន១៤២នាក់ ។

យន្តហោះ Boeing 737-800 របស់ Delta Airlines កំណត់ការហោះហើរទៅកាន់ទីក្រុង Puerto Vallarta ប្រទេសម៉ិកស៊ិក ហើយយន្តហោះនេះកំពុងរង់ចាំឱ្យទឹកកករលាយ ប៉ុន្តែត្រូវបានយន្តហោះ Boeing 787-9 របស់ Japan Airlines មកបុកផ្នែកខាងក្រោយពេលចុះចតនៅអាកាសយានដ្ឋាន ក្រោយធ្វើដំណើរមកពីទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបានជម្លៀសអ្នកដំណើរចេញពីយន្តហោះទាំង២គ្រឿង និងគ្មានអ្នកដំណើរណាម្នាក់រងរបួសទេ ។

ការិយាល័យរដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍អាមេរិកនឹងស៊ើបអង្កេតហេតុការណ៍នេះ ហើយពួកគេនិយាយថា គ្រោះថ្នាក់មិនស្ថិតក្នុងតំបន់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស ។ រីឯភ្នាក់ងារអាកាសយានដ្ឋាន Tacoma ឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍នេះបានប៉ះពាល់តិចតួចដល់ការងាររបស់អាកាសយានដ្ឋាន ។

កាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ អាមេរិកទើបតែកើតហេតុការណ៍យន្តហោះបុកគ្នាលើអាកាសនៅក្បែរអាកាសយានដ្ឋាន Reagan International Airport ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន គឺយន្តហោះក្រុមហ៊ុន American Airlines ដែលមានអ្នកដំណើរ និងបុគ្គលិកអាកាសចរណ៍ ៦៤នាក់ បានបុកឧទ្ធម្ភាគចក្រ Black Hawk របស់កងទ័ពអាមេរិក ដែលមានអាកាសយានិក និងកងទ័ព ៣នាក់ ។ ហេតុការណ៍នេះបណ្តាលឱ្យមនុស្សទាំងអស់លើយន្តហោះស្លាប់ រួមទាំងក្រុមកីឡាករល្បីរបស់អាមេរិក ហើយវាជាគ្រោះថ្នាក់លើអាកាសអាក្រក់បំផុតនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ៕

ប្រទេសអូស្ត្រាលី ៖ ទំនិញនានាក្នុងផ្សារទំនើបនៅអូស្ត្រាលី ដូចជា បន្លែ ផ្លែឈើពុំវេចខ្ចប់ផ្លាស្ទិក គឺមានតម្លៃថ្លៃជាងបន្លែ ផ្លែឈើវេចខ្ចប់ ។ ហេតុនេះ អតិថិជនបានទិញទំនិញវេចខ្ចប់ដោយផ្លាស្ទិកច្រើនជាង ដោយសារមានតម្លៃថោក បើទោះជាមានគុណភាពអន់បន្តិចក្តី ប៉ុន្តែវាជាមូលហេតុធ្វើឱ្យកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកកើនឡើង ។

Australian Marine Conservation Society បានស្ទង់មតិពីការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិកក្នុងផ្សារទំនើបនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ហើយលទ្ធផលការស្ទង់មតិបង្ហាញថា បន្លែ ផ្លែឈើពុំវេចខ្ចប់ផ្លាស្ទិកក្នុងផ្សារទំនើប គឺមានតម្លៃថ្លៃជាងបន្លែ ផ្លែឈើវេចខ្ចប់ ។ ជាក់ស្តែង ដំឡូងបារាំងពុំវេចខ្ចប់ មានតម្លៃថ្លៃជាងដំឡូងបារាំងវេចខ្ចប់ រហូតដល់៥៣% ជាហេតុធ្វើឱ្យអតិថិជនងាកទៅទិញទំនិញវេចខ្ចប់ ពីព្រោះការទិញទំនិញពុំវេចខ្ចប់ ត្រូវចំណាយប្រាក់កើនឡើងដល់១៥៥ដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ។

ផ្សារទំនើប Woolworths បានទូទាត់ប្រាក់ថ្លៃបន្លែ ផ្លែឈើស្រស់គ្មានការវេចខ្ចប់ផ្លាស្ទិក ថ្លៃជាងបន្លែ ផ្លែឈើវេចខ្ចប់ រហូតដល់៧៧% ខណៈផ្សារទំនើបផ្សេងៗទូទាត់ប្រាក់ថ្លៃបន្លែ ផ្លែឈើគ្មានការវេចខ្ចប់ ថ្លៃជាង៧៣% ។

លោកស្រី Cip Hamilton មកពី Australian Marine Conservation Society និយាយថា កាកសំណល់ផ្លាស្ទិកបានបំពុលបរិស្ថាន, បង្កើតជាតិពុលក្នុងមហាសមុទ្រ ធ្វើឱ្យទឹកកខ្វក់ សម្លាប់សត្វសមុទ្រ និងប៉ះពាល់សុខភាពមនុស្ស ។ ការស្រាវជ្រាវនេះបង្ហាញពីការផលិតផ្លាស្ទិកកើនឡើង នឹងប៉ះពាល់បរិស្ថានកាន់តែខ្លាំង ។

ផ្សារទំនើបនានាបានបង្កើតកាកសំណល់ផ្លាស្ទិកយ៉ាងច្រើន ដោយសារពួកគេគ្មានវិធានការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិក ដូចជា ៖ ផ្សារទំនើប Woolworths, Coles និង Aldi បានទូទាត់ប្រាក់ថ្លៃបន្លែ ផ្លែឈើពុំវេចខ្ចប់ផ្លាស្ទិក ថ្លៃជាងបន្លែ ផ្លែឈើវេចខ្ចប់ រហូតដល់ជាង៧០% ពេលខ្លះ ពួកគេគិតថ្លៃខុសគ្នាខ្លាំងជាងនេះ ។ អតិថិជនមានជីវភាពធូរធាបានទិញបន្លែគ្មានការវេចខ្ចប់ រិឯអតិថិជនពុំសូវមានប្រាក់បានទិញបន្លែវេចខ្ចប់ ដោយសារធូរថ្លៃជាង ។

អ្នកតំណាងផ្សារទំនើប Woolworths ប្រាប់ថា ផ្សារទំនើបបានកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផ្លាស្ទិកតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ហើយបន្លែ ផ្លែឈើភាគច្រើនអត់រុំផ្លាស្ទិកទេ ។ រីឯបន្លែ ផ្លែឈើដែលរុំផ្លាស្ទិក ផ្សារទំនើបនឹងលក់ថោកជាង ដោយសារការរុំផ្លាស្ទិកជួយឱ្យបន្លែរក្សាទុកបានយូរ ។

ដូចគ្នានេះ ផ្សារទំនើប Coles បញ្ជាក់ថា បន្លែ ផ្លែឈើរុំផ្លាស្ទិកភាគច្រើនមានទំហំតូចៗជាងបន្លែ ផ្លែឈើអត់រុំផ្លាស្ទិក ។ តាំងពីឆ្នាំ២០២១ ផ្សារទំនើបបានកាត់បន្ថយផ្លាស្ទិកជាង៥០០លានដុំ បច្ចុប្បន្ន យើងសាកល្បងប្រើប្រាស់ក្រដាសរឹងវេចខ្ចប់ ។ យើងកែលម្អការវេចខ្ចប់ជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីកាត់បន្ថយផ្លាស្ទិក ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ Bakery By Textbook គឺជាហាងនំប៉័ងនៅទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក មានគំនិតថ្មីមួយដើម្បីជួយពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងតំបន់អាចបរិភោគអាហារមានគុណភាពល្អ គឺហាងនេះពុំកំណត់តម្លៃនំប៉័ងទេ ហើយស្រេចលើអតិថិជនជាអ្នកឱ្យប្រាក់ ។ វាជាការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក និងចង់ឱ្យអ្នកគ្មានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់បានបរិភោគអាហារល្អសម្រាប់សុខភាព ។

លោក Tony Yarema ម្ចាស់ហាងនំប៉័ង និយាយថា ៖ «យើងចង់ឱ្យអតិថិជនសប្បាយចិត្តពេលមកទិញនំប៉័ងក្នុងហាង ដោយពួកគេអាចចំណាយប្រាក់ប៉ុន្មានក៏បាន ។ មនុស្សគ្រប់គ្នាគួរតែមានសិទ្ធិទិញនំប៉័ងឆ្ងាញ់ៗសម្រាប់បរិភោគ ហើយនេះជាអ្វីដែលយើងត្រូវការធ្វើដើម្បីជួយពលរដ្ឋក្នុងសង្គម» ។

លោកមានគំនិតជួយគ្នាទៅវិញទៅមក និងចែករំលែកទៅអ្នកគ្មានប្រាក់ទិញចំណីអាហារបរិភោគ ដោយសារហាងនំប៉័ងរបស់លោកស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីទីប្រជុំជនដែលកំពុងខ្វះខាតអាហារ ហើយមនុស្សភាគច្រើនពុំអាចបរិភោគអាហារល្អៗក្នុងតម្លៃថោកទេ ។ លោកចង់ឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងសង្គម ដោយចាប់ផ្តើមធ្វើការងារតូចតាចជាមុន ។

ទោះបីជាលោក Tony ពុំកំណត់តម្លៃនំប៉័ងក្តី ប៉ុន្តែមនុស្សមួយចំនួនបែរជារិះគន់ថា តើហាងនំប៉័ងរបស់លោកអាចបើកលក់រហូតដល់ពេលណា? ប៉ុន្តែលោកពុំចាប់អារម្មណ៍នឹងការរិះគន់ទាំងនេះទេ ពីព្រោះលោកបានធ្វើល្អជួយដល់អ្នកខ្វះខាត ជួយសង្គម ហើយមានមនុស្សជាច្រើនបានទទួលផលប្រយោជន៍ពីការលក់នំប៉័ងក្នុងតម្លៃធូរថ្លៃ ។

លោកមានគោលដៅគាំទ្រពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងសហគមន៍ និងជួយឱ្យមនុស្សម្នាទទួលបានអាហារមានគុណភាពល្អ ។ ក្រោយពីបើកហាងនំប៉័ងបានរយៈពេល៦ខែ លោកទទួលស្គាល់ថា វាជាជោគជ័យមួយ អតិថិជនដែលរស់នៅក្បែរហាងបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ធ្វើឱ្យហាងលោកទទួលបានជោគជ័យ ។ លោកចង់ឱ្យហាងជួយគាំទ្រសហគមន៍ និងអាចលក់នំប៉័ងតម្លៃធូរថ្លៃបែបនេះយូរអង្វែង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិបានបញ្ជាឱ្យកាត់ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី អ៊ីនធើរណេត និងប្រេងឥន្ធនៈ នៅព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា ចំនួន៥កន្លែង ដើម្បីទប់ស្កាត់ក្រុមឆបោកអនឡាញ ។ ការអនុវត្តវិធានការក្តៅនេះ ក្រោយពីក្រុមឆបោកបានបង្កអសន្តិសុខក្នុងសង្គម និងបោកប្រាស់ពលរដ្ឋកាន់តែខ្លាំង ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ លោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ បាននិយាយក្រោយពីលោកធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិថា ក្រុមឆបោកអនឡាញធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខសង្គម និងបោកប្រាស់ពលរដ្ឋកាន់តែខ្លាំង ។ កិច្ចប្រជុំបានឯកភាពឱ្យផ្តាច់អគ្គិសនី អ៊ីនធើរណេត និងប្រេងឥន្ធនៈ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកុម្ភៈ នៅបរិវេណព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា ៥កន្លែង ដែលសង្ស័យថា អាចជាកន្លែងរបស់ក្រុមឆបោកអនឡាញ ។

ក្រសួងការបរទេសថៃបានជូនដំណឹងទៅរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា និងស្ថាប័នផ្សេងៗ ក៏ដូចជាសាលារៀនមីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យបានជ្រាបពីការអនុវត្តវិធានការក្តៅរបស់ថៃ ។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ គឺកន្លែងទាំង៥នេះ ជាទីតាំងរបស់ក្រុមឆបោកអនឡាញ ហើយក្រោយពីថៃជូនដំណឹងរួច រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ានឹងដោះស្រាយបញ្ហាបន្ត ពីព្រោះថៃពុំអាចជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងមីយ៉ាន់ម៉ាទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Phumtham ។

តាមប្រភពព័ត៌មានពីព្រំដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ាឱ្យដឹងថា ការផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនីរបស់ថៃនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ពុំបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ក្រុមឆបោកអនឡាញជនជាតិចិនទេ ពីព្រោះនៅអគារកាស៊ីណូ និងកន្លែងកម្សាន្តនានានៅទីនោះ សុទ្ធតែត្រៀមម៉ាស៊ីនភ្លើងទាំងអស់ ។ រីឯអ្នកប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារថៃផ្តាច់ភ្លើង គឺពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា ១ម៉ឺននាក់ រស់នៅស្រុកផាយ៉ាតងឈូ ខេត្តករកាក់រេស ដែលនៅជាប់ស្រុកសាំងខាឡាក់បុរី ខេត្តកានចាណាក់បុរី ប្រទេសថៃ ខណៈក្រុមឆបោកជនជាតិចិនជាង១ម៉ឺននាក់ដែលរស់នៅទីនោះ ពុំប៉ះពាល់ឡើយ ។

ពលរដ្ឋថៃលក់ដូរនៅជាយដែនថៃ-មីយ៉ាន់ម៉ា និយាយថា មីយ៉ាន់ម៉ាគួរជូនដំណឹងឱ្យពលរដ្ឋបានជ្រាបពីការផ្តាច់ភ្លើងរបស់ថៃ វាជាការអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់ក្រុមឆបោកអនឡាញរួមគ្នា ហើយថៃធ្វើដើម្បីផលប្រយោជន៍រួម ដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការដឹកទំនិញចេញ-ចូល ។ រីឯពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាលក់ដូរនៅព្រំដែនប្រាប់ថា វាពុំប៉ះពាល់ការរកស៊ីទេ ព្រោះពួកគេប្រើប្រាស់បន្ទះសូឡា ៕

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាលំដាប់ពិភពលោក Meta របស់លោក Mark Zuckerberg បានប្រកាសពីការអនុវត្តគោលនយោបាយថ្មីឈ្មោះ Frontier AI Framework យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ដើម្បីគ្រប់គ្រងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា AI និងការពារការយកបច្ចេកវិទ្យាទំនើបទៅប្រើប្រាស់ពុំត្រឹមត្រូវធ្វើឱ្យមានគ្រោះថ្នា.ក់ ដល់សង្គម ។ Frontier AI Framework នឹងបែងចែកប្រព័ន្ធ AI ជា២ប្រភេទតាមកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ រួមមាន ៖ High Risk និង Critical Risk ។

ក្រុមហ៊ុន Meta បញ្ជាក់ថា ការវាយតម្លៃគ្រោះថ្នាក់របស់ប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា AI នឹងផ្តោតលើកត្តាជាច្រើន ព្រមទាំងសក្តានុពលនៃប្រព័ន្ធបង្កគ្រោះថ្នាក់, ការយក AI ទៅប្រើប្រាស់ពុំត្រឹមត្រូវ និងផលប៉ះពាល់អាចកើតឡើងក្នុងសង្គម ។ ការវាយតម្លៃគ្រោះថ្នាក់នឹងធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវទាំងក្នុង និងក្រៅក្រុមហ៊ុន ។

សម្រាប់ប្រព័ន្ធ AI ដែលត្រូវវាយតម្លៃថា ស្ថិតក្នុងប្រភេទ High Risk គឺ Meta នឹងដាក់កំណត់ការចូលប្រើប្រាស់ និងពុំបង្ហាញជាសាធារណៈ រហូតដល់ Meta អាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់បាន ។ រីឯប្រព័ន្ធ AI ស្ថិតក្នុងប្រភេទ Critical Risk គឺ Meta នឹងអនុវត្តវិធានការផ្តល់សុវត្ថិភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដើម្បីការពារការបែកធ្លាយ ឬអាចបញ្ឈប់ការអភិវឌ្ឍ AI រហូតដល់ Meta ជឿជាក់ថា ប្រព័ន្ធ AI គ្មានគ្រោះថ្នាក់ ។

ការប្រកាសនយោបាយថ្មី Frontier AI Framework ដើម្បីគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI របស់ Meta បង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនបារម្ភពីគ្រោះថ្នាក់អាចកើតឡើងដោយសារការអភិវឌ្ឍ AI ខ្លាំងពេក ហើយក្រុមហ៊ុនមានគោលបំណងទទួលខុសត្រូវដល់សង្គម ដោយកំណត់វិធានការ និងអនុវត្តច្បាស់លាស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ។

ក្រៅពីនេះ Meta ក៏ចង់ជូនដំណឹងទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗដែលធ្វើការពាក់ព័ន្ធនឹងបច្ចេកវិទ្យា គួរតែផ្តោតសារៈសំខាន់លើការគ្រប់គ្រង AI និងរួមគ្នាបង្កើតវិធានការអភិវឌ្ឍ AI ប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងការទទួលខុសត្រូវ ៕