កន្លងផុត៨០ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីបញ្ចប់សង្គ្រាមលលោកលើកទី២មក ប្រជុំកោះកោះគូរីល (Kuril Islands) នៅតែជាចំណុចមិនត្រូវគ្នារវាងជប៉ុន និងរុស្ស៊ី។

ក្រោយត្រូវអាមេរិកទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូនៅថ្ងៃទី៦ និង ៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ ធ្វើឱ្យជប៉ុនចាញ់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ បានធ្វើឱ្យកងទ័ពរុស្ស៊ី (សហភាពសូវៀត) ចូលកាន់កាប់ប្រជុំកោះគូរីល (Kuril Islands) និងនារទេសប្រជាជនដែលរស់នៅទីនោះ ត្រឡប់ទៅប្រទេសជប៉ុនវិញ។

ក្រោយមក នៅឆ្នាំ១៩៥៦ រុស្ស៊ី បានប្រគល់កោះចំនួន២ គឺកោះ Shikotan និង Habomai នៃប្រជុំកោះគូរីលឱ្យជប៉ុន ប៉ុន្តែជប៉ុនបដិសេធមិនព្រមយក ដោយអះអាងថា ប្រជុំកោះទាំងមូលស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់ជប៉ុន។

លុះដល់ឆ្នាំ ២០០៤ ប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី លោក ពូទីន ក៏នៅតែបន្តប្រគល់កោះទាំងពីរខាងលើឱ្យទៅជប៉ុនដដែល ហើយជប៉ុន បន្តប្រកែកមិនយក ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងពីរ នៅតែមិនអាចឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយឡើយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

គួររំលឹកថា នៅឆ្នាំ ១៨៧៥ ប្រទេសទាំងពីរ បានចុះសន្ធិសញ្ញាមួយ ដោយប្រគល់ប្រជុំកោះនេះទាំងមូលឱ្យជប៉ុនកាន់កាប់ ជាការដោះដូរគ្នា ដោយឱ្យរុស្ស៊ី កាន់កាប់ប្រជុំកោះ Sakhalin វិញ។ ក៏ប៉ុន្តែដោយកាលនោះជប៉ុនជាប្រទេសមហាអំណាច ក៏បានចូលឈ្លានពានដណ្តើមយកទឹកដីពាក់កណ្តាលនៃកោះ Sakhalin បន្ទាប់ពីឈ្នះសង្គ្រាមលើរុស្ស៊ី ក្នុងឆ្នាំ ១៩០៥៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីកើតហេតុការណ៍កងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរកុំឱ្យច្រៀងចម្រៀងជាតិ ដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ និងអះអាងថា វាជាការច្រៀងចម្រៀងបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិ និងពុំសមស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទសទាំងពីរ បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតនៅលើទឹកដីប្រទេសកម្ពុជា ដែលបុព្វបុរសខ្មែរបានបន្សល់ទុកឱ្យកូនចៅ ។

ឆ្លើយតបនឹងវីដេអូកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមដែលទៅលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ និងច្រៀងចម្រៀងជាតិ ដើម្បីផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានថ្លែងក្នុងពិធីប្រគល់សញ្ញាបត្រជូននិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យអាស៊ី-អឺរ៉ុប នាព្រឹកថ្ងៃទី១៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ថា កម្ពុជានឹងដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ប៉ុន្តែកម្ពុជានឹងរក្សាសិទ្ធិការពារខ្លួនគ្រប់មធ្យោបាយ រួមទាំងការប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធ បើប្រទេសណាមួយហ៊ានប្រើប្រាស់កម្លាំងប្រដាប់អាវុធឈ្លានពានកម្ពុជា ។

ប៉ុន្តែសារព័ត៌មានថៃមួយចំនួនបែរជាចុះផ្សាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានសូមទោសថៃ ករណីពលរដ្ឋខ្មែរច្រៀងចម្រៀងជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ ក្រោយពីសារព័ត៌មានថៃចុះផ្សាយបែបនេះ លោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិរបស់ថៃនិយាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាពុំបានសូមទោសថៃ ដូចការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃទេ ហើយលោកអះអាងថា ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅតែល្អធម្មតា ។

កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក នៅអាកាសយានដ្ឋានកងទ័ពអាកាស លោក Phumtham Wechayachai ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និយាយថា សារព័ត៌មានថៃមួយចំនួនចុះផ្សាយថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានទូរស័ព្ទមកថៃ ដើម្បីបង្ហាញនូវការសោកស្តាយ និងសូមទោសថៃ ចំពោះហេតុការណ៍កើតឡើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ។ លោកបញ្ជាក់ថា ការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃទាំងនេះ គឺពុំមែនជាការពិតទេ ពីព្រោះនាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាពុំបានសូមទោសថៃឡើយ ។

លោកបន្តថា លោកបានជជែកជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា ថា ថៃពុំសប្បាយចិត្ត ដែលពលរដ្ឋខ្មែរច្រៀងចម្រៀតជាតិនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ហើយហេតុការណ៍នេះពុំធ្វើឱ្យកម្ពុជា និងថៃ មានបញ្ហាជាមួយគ្នាទេ ។ ដូច្នេះ សូមពលរដ្ឋថៃឈប់បារម្ភ ពីព្រោះពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមនោះ គឺដូចគ្នានឹងភ្ញៀវទេសចរបរទេសមកដើរលេងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ហើយក៏នាំគ្នាច្រៀងធ្វើឱ្យមានបញ្ហា ។ ប៉ុន្តែមេបញ្ជាកងទ័ពគ្រប់ជាន់ថ្នាក់របស់កម្ពុជា និងថៃ អាចជជែកគ្នាបាន គ្មានបញ្ហាអ្វីទេ ។

ហេតុនេះ ខ្ញុំសូមឱ្យសារព័ត៌មានថៃចុះផ្សាយកែកម្រូវខ្លឹមសារព័ត៌មានចាស់ឡើងវិញថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ពុំបានសូមទោសថៃទេ ។ ខ្ញុំធ្លាប់បានបញ្ជាក់ហើយថា ទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺល្អធម្មតា ។ សូមសារព័ត៌មានថៃចុះផ្សាយនូវព័ត៌មានពិត បើពុំដូច្នោះទេ វានឹងក្លាយជាបញ្ហារវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ ការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃមួយចំនួនអាចពុំបានតាំងចិត្ត និងធ្វើឱ្យសារព័ត៌មានថៃផ្សេងទៀតចុះផ្សាយតាមដែរ ហើយវាធ្វើឱ្យខ្ញុំពុំសប្បាយចិត្ត ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Phumtham Wechayachai ៕

ទម្លាប់នៃការជិះកង់ គឺពិតជាផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ច្រើនខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ និងសង្គមជាតិនីមួយៗ ពីព្រោះវាបានចូលរួមកាត់បន្ថយការកកស្ទះចរាចរណ៍ កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងកាត់បន្ថយបន្ទុកចំណាយនានា រួមទាំងជាផ្នែកមួយជំនួយដល់សុខភាពរាងកាយទៀតផង។ នេះបើយោងតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវក្នុងឆ្នាំ ២០២០ តាមរយៈការស្ទង់មតិជាមួយមនុស្ស ៤៣០០០ នាក់ក្នុង ៥២ ប្រទេសរបស់គ្រឹះស្ថានស្រាវជ្រាវ Dalia ដែលមានទីតាំងនៅអាល្លឺម៉ង់ និងយោងតាមគេហទំព័របរទេស Euro News បានឱ្យដឹងថា៖

នៅលើពិភពលោកយើងនេះប្រទេសដែលមានប្រជាជននិយមជិះកង់ច្រើនជាងគេបំផុតនោះគឺ “ប្រទេសហូឡង់”។ ប្រទេសហូឡង់មានប្រជាជនប្រមាណ ១៨ លាននាក់ ប៉ុន្តែចំនួនកង់វិញគឺមានរហូតដល់ ២៤.១ លានគ្រឿងឯណោះ មានន័យថា មនុស្សម្នាក់យ៉ាងហោចណាស់ក៏មានកង់ ២ ទៅ ៣ គ្រឿងសម្រាប់ការធ្វើដំណើរផ្លូវជិត-ផ្លូវឆ្ងាយ ឬសម្រាប់ជិះហាត់ប្រាណជាដើម។ នេះបើយោងតាមស្ថិតិពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ឆ្នាំ ២០២៣ ចំនួនកង់នៅក្នុងប្រទេសហូឡង់គឺបានកើនឡើងប្រហែលមួយភាគបីហើយ។

មូលហេតុដែលប្រជាជននៅក្នុងប្រទេសអឺរ៉ុបមួយនេះមានទម្លាប់ជិះកង់ គឺដោយសារក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ទីក្រុងហូឡង់ជារឿយៗត្រូវបានស្ទះដោយរថយន្ត ខណៈដែលផ្លូវត្រូវបានសាងសង់ក្នុងយុគសម័យកណ្តាល មិនស័ក្តិសមសម្រាប់យានជំនិះប្រភេទនេះទេ។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍បានកើតឡើងជាញឹកញាប់ ធ្វើឱ្យមនុស្សជាង ៣.០០០ នាក់ស្លាប់ ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលហូឡង់ក៏ចាប់ផ្តើមផ្តោតលើកង់វិញ ដោយបោះបង់គម្រោងផែនការទីក្រុងរបស់ខ្លួនដែលផ្តោតលើរថយន្ត។

យោងតាមការស្រាវជ្រាវដែលបានចេញផ្សាយនៅលើគេហទំព័ររបស់សមាគមសុខភាពសាធារណៈអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ បានរកឃើញថាការជិះកង់អាចការពារការស្លាប់ប្រហែល ៦,៥០០ នាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ និងបង្កើនអាយុសង្ឃឹមជាមធ្យមរបស់ប្រជាជនហូឡង់កន្លះឆ្នាំ។ សរុបមកវិញ មូលហេតុដែលប្រជាជនហូឡង់និយមជិះកង់ គឺដោយសារកត្តាភូមិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសនេះសម្បូរទៅដោយដីទំនាប ដែលងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរដោយកង់ ជាជាងរថយន្ត។

ម្យ៉ាងទៀតកង់ក៏ជាមធ្យោបាយដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងសមស្របទៅនឹងស្ថានភាពហេដ្ឋារចនាសម្ពន្ធ័ក្នុងទីក្រុង ខណៈទីក្រុងភាគច្រើននៅប្រទេសហូឡង់មានសភាពតូចចង្អៀត និងខ្វាត់ខ្វែងច្រើន ជាហេតុធ្វើឱ្យប្រទេសហូឡង់មានប្រជាជននិយមជិះកង់ច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក៕