ឆ្នាំ២០២៥នេះ ការរកឃើញថ្មីៗ កាន់តែអស្ចារ្យជាងមុន ។ សម្រាប់អ្នកដែលស្រឡាញ់សត្វ អ្នកចង់ដឹងពីសត្វ គឺលែងបារម្ភទៀតហើយ អ្នកនឹងបានដឹងពីតម្រូវការរបស់សត្វដ៏ឆ្លាតវៃរបស់អ្នក តាមរយៈការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត AI ទាក់ទងនឹងទឹកមុខ អារម្មណ៍ និងការស្រេកឃ្លានចង់បានពីសត្វចិញ្ចឹមរបស់លោកអ្នក ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យនានាលើពិភពលោក បានអភិវឌ្ឍន៍បច្ចេកវិទ្យា AI ឱ្យចងចាំពីអារម្មណ៍របស់សត្វចិញ្ចឹម ដូចជា ៖ សត្វសេះ សត្វឆ្មា ជ្រូក និងឆ្កែ ការចងចាំ AI អាចជួយឱ្យកសិករ និងគ្រូពេទ្យសត្វ បានដឹងពីការឈឺចាប់របស់សត្វ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ AI វិភាគលើទឹកមុខ និងអាកប្បកិរិយាសត្វ ។ ហេតុនេះ កសិករអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់សត្វបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក៏ដូចជាជួយឱ្យគ្រូពេទ្យសត្វ ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាលជំងឺសត្វមានប្រសិទ្ធភាពជាងមុន ។

កម្មវិធីវិភាគទឹកមុខសត្វ ឈ្មោះ «Intellipig» បង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ University of the West of England Bristol និង Scotland’s Rural College ប្រទេសអង់គ្លេស ។ កម្មវិធីនេះនឹងបង្ហាញសញ្ញាការឈឺចាប់រាងកាយ និងបង្ហាញអារម្មណ៍ទុក្ខព្រួយរបស់ជ្រូកដែលពួកគេយកមកពិសោធន៍ ហើយវានឹងជូនដំណឹងដល់កសិករ ពេលមានអ្វីប្លែក ដើម្បីឱ្យកសិករអាចដោះស្រាយបញ្ហា និងកែលម្អកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមសត្វរបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

កម្មវិធី AI មួយទៀត គឺជាការអភិវឌ្ឍ Software ដែលបង្កើតឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ University of Haifa ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលកម្មវិធីនេះនឹងចងចាំទឹកមុខឆ្កែ ហើយប្រើប្រាស់សម្រាប់ការតាមរកឆ្កែបាត់ ។ បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រាវជ្រាវអ៊ីស្រាអែលកំពុងបង្ហាត់ AI ឱ្យផ្តល់សញ្ញាពីការមិនសប្បាយចិត្តលើផ្ទៃមុខរបស់ឆ្កែ គឺឆ្កែបានផ្លាស់ប្តូរទឹកមុខរហូតដល់៣៨% ស្រដៀងនឹងមនុស្សយើងដែរ នៅពេលពួកវាមិនសប្បាយចិត្ត ។

ដោយឡែក ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ University de São Paulo ប្រទេសប្រេស៊ីល បានសាកល្បងប្រើប្រាស់រូបភាពផ្ទៃមុខសត្វសេះ មុននិងក្រោយពេលវះកាត់ ព្រមទាំងផ្ទៃមុខសេះ មុននិងក្រោយពេលផ្តល់ ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ។ រួចហើយ ពួកគេក៏វិភាគ និងបង្ហាត់ AI ឱ្យចាប់សញ្ញាលើភ្នែក ត្រចៀក និងមាត់សេះ ។ លទ្ធផលបង្ហាញថា AI អាចផ្តល់សញ្ញាការឈឺចាប់របស់សេះ ហើយការសាកល្បងនេះបានទទួលជោគជ័យរហូតដល់៨៨% ។

ការដាក់បង្ហាញបច្ចេកវិទ្យា AI ដែលបង្ហាញពីអារម្មណ៍សត្វនេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ ពីព្រោះអាចជួយឱ្យម្ចាស់ ឬអ្នកថែទាំសត្វ យល់ពីអារម្មណ៍សត្វបានល្អ និងថែទាំសត្វបានត្រឹមត្រូវ ។ លើសពីនេះ វានឹងជួយឱ្យមនុស្ស និងសត្វយល់ពីគ្នា ឬធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្ស និងសត្វកាន់តែល្អខ្លាំងឡើង នាថ្ងៃអនាគត ៕

ពេលបានដឹង និងឮរួចហើយ វាមិនមែនជាលើកទី១ ទេ សម្រាប់បញ្ហារវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅលើដែនអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី នាពេលកន្លងមក ។ បណ្តាញសង្គមថៃឈ្មោះថា Top News ផ្សាយរាយការណ៍ថា កងទ័ពខ្មែរមួយក្រុមបានទម្លាក់ទង់ជាតិរបស់ថៃនៅតំបន់ព្រំដែន ដែលកងទ័ពថៃបានដាក់ទង់ជាតិរបស់ខ្លួនដើម្បីកំណត់បន្ទាត់ព្រំដែន ។

ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយវីដេអូទម្លាក់ទង់ជាតិយ៉ាងច្រើន ហើយពួកគេចាត់ទុកថា នេះជាទង្វើពុំសមរម្យយ៉ាងខ្លាំង និងស្នើឱ្យកងទ័ពថៃត្រួតពិនិត្យករណីនេះជាបន្ទាន់ថា តើហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនៅតំបន់ណា និងកើតឡើងតាំងពីពេលណា ។

ពលរដ្ឋថៃចែកចាយវីដេអូកងទ័ពខ្មែរមួយក្រុមទម្លាក់ជាតិថៃនៅតំបន់ព្រំដែនយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ក្រោយពីគណនីហ្វេសប៊ុកមួយឈ្មោះ «mimo2222278» សរសេរថា ៖ «កងទ័ពខ្មែរទម្លាក់ទង់ជាតិថៃ ព្រមទាំងបំផ្លាញដងទង់ជាតិថៃ ប៉ុន្តែពុំដឹងថា តើហេតុការណ៍នេះស្ថិតនៅតំបន់ណាទេ សូមកងទ័ពថៃត្រួតពិនិត្យផង ។ មិនថាខ្មែរធ្វើដោយខ្លួនឯង ឬយ៉ាងណា គឺចាត់ទុកថា នេះជាការញុះញង់ និងពុំសមរម្យយ៉ាងខ្លាំង» ។

ប៉ុន្តែក្នុងវីដេអូនេះពុំបានបញ្ជាក់ថា តើហេតុការណ៍ទម្លាក់ទង់ជាតិថៃស្ថិតនៅតំបន់ណា ឬកើតឡើងនៅពេលណាទេ ។ បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃកំពុងតែត្រួតពិនិត្យវីដេអូ ដើម្បីឱ្យដឹងពីទីតាំងពិតប្រាកដ និងមូលហេតុដែលកងទ័ពខ្មែរធ្វើបែបនេះ ដោយសារថៃចាត់ទុកថា វាជាទង្វើល្មើសនឹងអធិបតេយ្យភាពថៃ ។

អ្នកប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមថៃស្តីបន្ទោសថា រដ្ឋាភិបាលថៃអាណត្តិនេះមិនអាចដឹកនាំប្រទេស តើរដ្ឋាភិបាលថៃកំពុងតែធ្វើអ្វី? តើកងទ័ពថៃនឹងត្រួតពិនិត្យវីដេអូខាងលើយូរប៉ុនណា? អ្នកខ្លះទៀតនិយាយថា វាដល់ពេលប្រទេសថៃត្រូវសាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាហើយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា តាំងពីកងទ័ពថៃហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរមួយក្រុមដែលច្រៀងចម្រៀងជាតិផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពខ្មែរឈរជើងនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ស្ថិតលើភ្នំដងរែក ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ជាប់ព្រំដែនខេត្តសុរិន្ទ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ កន្លងមក គឺធ្វើឱ្យបុគ្គលមួយចំនួននៅថៃមានគំនិតមិនល្អ យកវីដេអូចាស់ៗមកបង្ហោះក្នុងបណ្តាញសង្គម ដើម្បីឱ្យពលរដ្ឋថៃដែលខ្វះការពិចារណា យល់ច្រឡំមកលើកងទ័ពខ្មែរ ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាខាងលើគ្រាន់តែជាព័ត៌មានបឋមលើបណ្តាញសង្គមថៃ និងផ្សាយពីខាងភាគីថៃតែម្ខាងប៉ុណ្ណោះ ។

ការពិតនៃរឿងខាងលើ សារព័ត៌មាន KBN News នៅមិនទាន់ទទួលបានប្រភពអះអាងច្បាស់ការណ៍ពីមូលហេតុពិតនៅឡើយ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រសិនបើ ការទម្លាក់នោះនៅលើទឹកដីកម្ពុជាមែន ប្រាកដណាស់ គឺកម្ពុជាមានសិទ្ធិគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការទម្លាក់ទង់ជាតិថៃ ដោយមិនចាំបាច់សាកសួរឡើយ ព្រោះវាជាដែនអធិបតេយ្យរបស់ខ្មែរយ៉ាងពិតប្រាកដ ។

ទោះជាយ៉ាងណា KBN News សង្ឃឹម និងជឿជាក់ថា មូលហេតុពិតនៃការទម្លាក់ទង់ជាតិថៃ ដែលបានផ្សាយដោយបណ្តាញសង្គមថៃខាងលើ នឹងបានដឹងពីប្រភព ទីតាំង ពេលវេលា មូលហេតុច្បាស់លាស់ និងឈ្វេងយល់ពីចេតនាពិតនៃការផ្សាយនោះក្នុងគោលបំណងអ្វីឱ្យប្រាកដ?

ប្រទេសថៃ ៖ នៅដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ស្រុកវ៉ាពីប៉ាធុម ស្ថិតក្នុងខេត្តមហាសារ៉ាខាម ប្រទេសថៃ បានជូនដំណឹងទៅកាន់ពលរដ្ឋហាមបរិភោគសាច់គោ ដោយសារសត្វគោជាច្រើនក្បាលងា.ប់ ជាបន្តបន្ទាប់ក្រោយពីឆ្លងជំងឺឆ្កែឆ្កួ.ត ។ បច្ចុប្បន្ន មន្ត្រីបសុសត្វបានបង្កើនការចាក់វ៉ាក់សាំងគោ និងសត្វចិញ្ចឹមផ្សេងទៀតនៅស្រុកវ៉ាពីប៉ាធុម ដើម្បីបង្ការកុំឱ្យជំងឺនេះឆ្លងរាតត្បាតកាន់តែខ្លាំង ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា កន្លងមក ការិយាល័យបសុសត្វខេត្តមហាសារ៉ាខាម បានទទួលដំណឹងពីការិយាល័យបសុសត្វស្រុកវ៉ាពីប៉ាធុម ថា គោជាច្រើនក្បាលនៅភូមិឡមខម ឃុំណាខា ស្រុកវ៉ាពីប៉ាធុម មានអាការៈខុសធម្មតា ហើយអាជ្ញាធរសន្និដ្ឋានថា គោទាំងនេះឆ្លងជំងឺឆ្កែឆ្កួត ។ អាជ្ញាធរក៏បានបញ្ជូនគោទៅត្រួតពិនិត្យអាការៈនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវសត្វពាហនៈ ហើយលទ្ធផលការត្រួតពិនិត្យបង្ហាញថា គោឆ្លងជំងឺឆ្កែឆ្កួត ។

ដូច្នេះ ការិយាល័យបសុសត្វស្រុកវ៉ាពីប៉ាធុម បានប្រកាសហាមពលរដ្ឋបរិភោគសាច់គោក្នុងតំបន់មួយចំនួន ដែលមានការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺឆ្កែឆ្កួតប្រភេទ (Rabies) ខ្លាំង ។ មន្ត្រីបសុសត្វ បានបង្កើនការចាក់វ៉ាក់សាំងការពារជំងឺឆ្កែឆ្កួតដល់សត្វគោ, ឆ្កែ និងឆ្មា នៅភូមិចំនួន៣ ស្ថិតក្នុងឃុំណាខា ស្រុកវ៉ាពីប៉ាធុម និងស្នើឱ្យពលរដ្ឋយកត្វចិញ្ចឹមទាំងអស់មកចាក់វ៉ាក់សាំងការពារការឆ្លងរាតត្បាត ។

លោក ថងលឿន ជាអ្នកស្រុករស់នៅនៅឃុំណាខា ប្រាប់ថា សត្វចិញ្ចឹមរបស់លោក បានចាក់វ៉ាក់សាំងជារៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បីការពារជំងឺឆ្កែឆ្កួត ប៉ុន្តែអ្វីដែលលោកបារម្ភខ្លាំងនោះ គឺសត្វគោឆ្លងជំងឺឆ្កែឆ្កួត ។ បច្ចុប្បន្ន លោក និងក្រុមគ្រួសារផ្អាកបរិភោគសាច់គោមួយរយៈ ដោយសារខ្លាចឆ្លងជំងឺ ។

ប្រធានក្រុមអភិវឌ្ឍន៍សុខភាពសត្វ និងមានឯកទេសបសុសត្វ លោកស្រី អាន់ឆាលី ខាំសៃ ឱ្យដឹងថា លោកស្រីបានប្រកាសទៅកាន់ពលរដ្ឋពីតំបន់ដែលមានសត្វគោឆ្លងជំងឺឆ្កែឆ្កួត ព្រមទាំងហាមពលរដ្ឋផ្លាស់ទីសត្វគោពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយដើម្បីជាការប្រុងប្រយ័ត្ន ។

ហេតុនេះ សូមពលរដ្ឋយកសត្វចិញ្ចឹម ដូចជា ៖ គោ ឆ្កែ និងឆ្មា មកចាក់វ៉ាក់សាំងការពារកុំឱ្យឆ្លងជំងឺឆ្កែឆ្កួត ។ កសិករចិញ្ចឹមគោ-ក្របី សូមបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ ដោយថែទាំសត្វរបស់ខ្លួន សម្អាតកសិដ្ឋាន ឬកន្លែងចិញ្ចឹមសត្វ និងការពារកុំឱ្យសត្វពាហនៈចេញ-ចូលកសិដ្ឋាន ៕

ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ៖ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ គេហទំព័រ Jakarta Golbe របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីរាយការណ៍ថា ទីក្រុងហ្សាកាតា លិចលង់ខ្លាំងដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាប់គ្នាជាច្រើនថ្ងៃ បណ្តាលឱ្យកម្ពស់ទឹកក្នុងទន្លេនានាហក់ឡើងខ្ពស់ ។ អាជ្ញាធរបានជម្លៀសពលរដ្ឋចំនួន១,២២៩នាក់ ដែលរស់នៅភាគខាងត្បូង និងខាងកើតទីក្រុងហ្សាកាតា ទៅកាន់កន្លែងមានសុវត្ថិភាព ។

ភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ីបញ្ជាក់ថា ភ្លៀងបានធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី៣ ខែមីនា កន្លងមក ធ្វើឱ្យទឹកលិចទីក្រុងហ្សារកាតា និងតំបន់ជុំវិញកម្ពស់៣ម៉ែត្រ ។ ទឹកបានកាត់ផ្តាច់ផ្លូវធ្វើដំណើរមួយចំនួន ខណៈលំនៅឋានពលរដ្ឋជាង១,០០០ខ្នង និងរថយន្តជាច្រើនគ្រឿងលិចទឹក ។

អភិបាលក្រុងហ្សាកាតា លោក Pramono Anung បានប្រកាសអាសន្នទៅកាន់ពលរដ្ឋពីគ្រោះថ្នាក់ទឹកជំនន់ ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបង្ហូរទឹកចេញពីតំបន់លិចលង់ និងដោះស្រាយស្ថានការណ៍តាមបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ ។ គ្មានពលរដ្ឋណាម្នាក់រងរបួស និងស្លាប់ដោយសារទឹកជំនន់ទេ ប៉ុន្តែទឹកបានលិចតំបន់នានារបស់ទីក្រុងហ្សាកាតា ដែលមានពលរដ្ឋរស់នៅប្រមាណ១១លាននាក់ ។

អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានចែកចាយម្ហូបអាហារ ភួយ និងតង់សម្រាប់ការពារទឹកឱ្យពលរដ្ឋរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ហើយពួកគេប្រាប់ឱ្យពលរដ្ឋស្នើសុំជំនួយពីអាជ្ញាធរ ករណីខ្វះខាតរបស់របរប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ។

សារព័ត៌មានឥណ្ឌូណេស៊ីរាយការណ៍ថា មន្ទីរពេទ្យមួយកន្លែងនៅភាគខាងកើតប្រទេសលិចទឹកខ្លាំងជាងគេ គឺទឹកបានហូរចូលក្នុងបន្ទប់អ្នកជំងឺ ។ គ្រូពេទ្យបានជួយគ្នាបញ្ជូនអ្នកជំងឺទៅសម្រាកនៅបន្ទប់ផ្សេង ខណៈបន្ទប់ខ្លះទៀតរបស់មន្ទីរពេទ្យនេះដាច់ចរន្តអគ្គិសនី ។

គួរបញ្ជាក់ថា ទីក្រុងហ្សាកាតា ដែលមានពលរដ្ឋរស់នៅជាង៣០លាននាក់ មានទឹកជំនន់ម្តងម្កាល ប៉ុន្តែទឹកជំនាន់នៅតំបន់ប៊ែងកាស៊ីពេលនេះ គឺធ្ងន់ធ្ងរបំផុត បើគិតតាំងពីឆ្នាំ២០២០ ។ នៅឆ្នាំ២០២០ មានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុត តាំងពីឥណ្ឌូណេស៊ីបានកត់ត្រានៅឆ្នាំ១៨៦៦ ដែលបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋនៅទីក្រុងហ្សាកាតា ស្លាប់ជាង៦០នាក់ ៕