ប្រទេសថៃ ៖ តាមឯកសារទស្សន៍ទាយពីប្រទេសថៃសម្រាប់ហេតុការណ៍នាថ្ងៃអនាគត គឺថៃនឹងនៅសល់ត្រឹមតែបណ្តាខេត្តភាគខាងជើង, ខេត្តខ្លះនៅភាគឦសាន និងភាគកណ្តាលផ្នែកខាងលើប៉ុណ្ណោះ ។ ខេត្តណាខនរ៉ាជសីម៉ា ឆ័យភូមិ ពេជ្របុរី ពិជិត ពិស្នុលោក សុខោទ័យ និងខេត្តតាក នឹងក្លាយជាឆ្នេរសមុទ្រ ខណៈបណ្តាខេត្តមានទីតាំងជាប់ទន្លេ ដូចជា ៖ ឧប៊ុនរ៉ាជថានី អំណាចចារឺន ម៉ុកដាហាន ណាខានផានុម និងណងខាយ នឹងលិចបាត់ក្នុងទឹកសមុទ្រ ហើយទន្លេនឹងក្លាយជាសមុទ្រ ។ រីឯខេត្តភាគកណ្តាលផ្នែកខាងក្រោម ព្រមទាំងទីក្រុងបាងកក, ភាគខាងកើត, ភាគខាងត្បូង ព្រមទាំងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី នឹងទឹកលិចទាំងអស់ ។

តាំងពីទីក្រុងបាងកក រងឥទ្ធិពលរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃចាប់អារម្មណ៍ឯកសារទស្សន៍ទាយពីប្រទេសថៃ នឹងមានកើតហេតុការណ៍អ្វីខ្លះកើតឡើងនាថ្ងៃអនាគត ។ ពួកគេបារម្ភថា ការទស្សន៍ទាញនេះអាចក្លាយជាការពិត ពីព្រោះមនុស្សជាច្រើនពុំនឹកស្មានថា មានគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅទីក្រុងបាងកក និងបានបំផ្លាញអគារជាច្រើនបែបនេះ ។

នាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃបានចែកចាយរូបភាពក្នុងផែនទី ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងពស់យក្សបែរមុខមករកប្រទេសថៃ ហើយធ្វើឱ្យមានការបារម្ភថា តើប្រទេសថៃនឹងកើតគ្រោះធម្មជាតិធ្ងន់ធ្ងរម្តងទៀតឬយ៉ាងណា? ខណៈពលរដ្ឋខ្លះទៀតថា វាជាក្រពើយក្ស ហើយបើវាបង្ហាញខ្លួនក្នុងផែនទីបែបនេះ នឹងធ្វើឱ្យមនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោក ប្រឈមនឹងគ្រោះធម្មជាតិមិនខាន មិនមែនមានតែប្រទេសថៃទេ ។

រូបភាពក្នុងផែនទីពិភពលោក ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងពស់យក្សបែរមុខមករកប្រទេសថៃ ត្រូវបានចែកចាយយ៉ាងច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គម ជាពិសេស TikTok ដែលធ្វើឱ្យមានការសន្និដ្ឋានខុសៗគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងគ្រោះធម្មជាតិកើតឡើងនៅថៃ បន្ទាប់ពីថៃទើបតែរងឥទ្ធិពលធ្ងន់ធ្ងរពីរញ្ជួយដីនៅមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ក្រៅពីបារម្ភពីគ្រោះធម្មជាតិដោយសារការបង្ហាញខ្លួនពស់យក្សក្នុងផែនទីពិភពលោក ពលរដ្ឋជាច្រើនទៀតបានចែកចាយសង្ឃដីការបស់ព្រះសង្ឃ១អង្គ ព្រះនាមសង្វា ដែលលើកឡើងពីហេតុការណ៍កើតឡើងនាថ្ងៃអនាគតថា ប្រទេសថៃនឹងប្រឈមបញ្ហាធំៗ គឺនឹងមានទឹកជំនន់លិចលង់នៅខេត្តភាគខាងត្បូងបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋស្លាប់ជាច្រើននាក់ ។ ប៉ុន្តែពលរដ្ឋស្លាប់ដោយសារទឹកជំនន់នៅខេត្តភាគខាងត្បូង មិនច្រើនដូចការស្លាប់នៅទីក្រុងបាងកកទេ ពីព្រោះទីក្រុងបាងកក នឹងមានទឹកលិចលង់ខ្លាំងរហូតដល់អគារកម្ពស់៤ជាន់ ។

ហេតុនេះ សូមពលរដ្ឋត្រៀមរថយន្តទុក និងកុំប្រើប្រាស់រថយន្តចាស់ ពីព្រោះទឹកនឹងលិចខ្លាំងនៅទីក្រុងបាងកក ដោយសារមានភ្លៀងធ្លាក់ ចំនួន៧យប់ ៧ថ្ងៃ ហើយមេឃងងឹតឈឹង គ្មានពន្លឺថ្ងៃ ។ ទីក្រុងបាងកកនឹងគ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ ប្រាក់បាតលែងមានតម្លៃ ហើយពលរដ្ឋគួរតែហាលស្រូវទុកសម្រាប់បរិភោគពេលភ្លៀងធ្លាក់នៅទីក្រុងបាងកក ៧យប់ ៧ថ្ងៃ ។ លើសពីនេះ ពេលទីក្រុងបាងកកលិចទឹកខ្លាំង ទឹកនឹងហូរមកដល់ខេត្តឈុនបុរី បណ្តាខេត្តផ្សេងៗក៏លិចលង់ដែរ ហើយពលរដ្ឋត្រូវរត់គេចពីទឹកជំនន់ ៕

ប្រទេសចិន ៖ ប្រទេសចិន¬ត្រៀមដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីអាមេរិក ស្មើ៣៤% ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ព្រមទាំងរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ និងទំនិញចាំបាច់មួយចំនួនទៅអាមេរិក ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ដំឡើងពន្ធទំនិញចិនម្តងទៀតស្មើ៣៤% ។ លោកបានដាក់ពន្ធអប្បបរមាស្មើ១០% លើទំនិញនាំចូលពីគ្រប់ប្រទេស អនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ខណៈប្រទេសដែលអាមេរិកចាត់ទុកថា បានដាក់ពន្ធទំនិញអាមេរិកខ្ពស់ ឬអនុវត្តវិធានការពាណិជ្ជកម្មពុំយុត្តិធម៌ គឺអាមេរិកនឹងដាក់ពន្ធខ្ពស់វិញ ចាប់ពីថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ។

កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុចិនប្រកាសថា ចិននឹងចាប់ផ្តើមដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីអាមេរិក ស្មើ៣៤% ចាប់ពីថ្ងៃទី១០ ខែមេសា តទៅ ។ កន្លងមក ចិនធ្លាប់ដាក់ពន្ធ១៥% លើធ្យូងថ្ម និងឧស្ម័នធម្មជាតិពីអាមេរិក ដើម្បីឆ្លើយតបទៅអាមេរិកដែលបានដាក់ពន្ធ១០% លើទំនិញចិន ។ នេះជាការឆ្លើយតបនឹងការយកពន្ធរបស់អាមេរិក ក្រោយពីលោក Trump ដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសនានា រួមទាំងចិន ។

ក្រៅពីនេះ ចិនបានប្រកាសរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រ និងទំនិញចាំបាច់មួយចំនួនទៅអាមេរិក ដោយចិនបញ្ជាក់ថា ការកំណត់វិធានការគ្រប់គ្រងការនាំចេញទំនិញនេះ គឺអនុវត្តតាមច្បាប់ដើម្បីរក្សាស្ថិរភាព និងផលប្រយោជន៍ជាតិ ព្រមទាំងបំពេញកាតព្វកិច្ចក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ដូចជា ៖ ពុំពង្រីកបច្ចេកវិទ្យាអាវុធ ។

កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៥ អាមេរិកស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Trump បានដំឡើងពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីចិន ស្មើ២០% ហើយនាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥នេះ អាមេរិកបានដំឡើងពន្ធទំនិញចិនម្តងទៀត ស្មើ៣៤% ដែលធ្វើឱ្យពន្ធសរុបដែលអាមេរិកដំឡើងលើទំនិញចិន កើនឡើងរហូតដល់៥៤% ។ ការដំឡើងពន្ធចាត់ទុកថា គឺជាការចាប់ផ្តើមសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម រីឯគណៈប្រតិភូអចិន្ត្រៃយ៍ចិនប្រចាំអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO) បានលើកឡើងពីការដាក់ពន្ធថ្មីរបស់អាមេរិកថា វាជាការល្មើសច្បាប់របស់ WTO អាមេរិកគួរតែពិភាក្សាជាមួយប្រទេសនានា ។

ចំណែកប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានសរសេរសារក្នុងបណ្តាញសង្គមឆ្លើយតបទៅចិនវិញថា ចិនដើរខុសផ្លូវដោយសារភ័យស្លន់ស្លោ ហើយនេះជាអ្វីដែលចិនពុំអាចធ្វើបានទេ ។

លោក Trump បានបង្ហាញបញ្ជីការដាក់ពន្ធថ្មីសម្រាប់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសនានាក្នុងអត្រាអប្បបរមាស្មើ១០% ប៉ុន្តែបណ្តាប្រទេសភាគច្រើននៅអាស៊ានមានអត្រាពន្ធខ្ពស់រហូតដល់ជាង៤០% ។ ការដាក់ពន្ធថ្មីរបស់អាមេរិកធ្វើឱ្យប្រទេសជាច្រើនរងផលប៉ះពាល់ ដូចជា ៖ ពន្ធទំនិញកម្ពុជា ៤៩%, ឡាវ ៤៨%, វៀតណាម ៤៦%, មីយ៉ាន់ម៉ា ៤៤% , បង់ក្លាដែស ៣៧%, ថៃ ៣៦%, ចិន ៣៤%, ឥណ្ឌូណេស៊ី ៣២%, កូរ៉េខាងត្បូង ២៥%, ម៉ាឡេស៊ី ២៤%, ជប៉ុន ២៤% និងសហភាពអឺរ៉ុប (EU) ២០% ខណៈការដាក់លើទំនិញហ្វីលីពីន ស្មើត្រឹម១៧% និងសិង្ហបុរី ១០% ៕

វាធ្វើឱ្យពិភពលោកចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានបង្ហាញបញ្ជីការដាក់ពន្ធថ្មីសម្រាប់ទំនិញនាំចូលពីប្រទេសនានា ក្នុងអត្រាអប្បបរមាស្មើ១០% ប៉ុន្តែបណ្តាប្រទេសភាគច្រើននៅអាស៊ាន គឺមានអត្រាពន្ធខ្ពស់រហូតដល់ជាង៤០% ។ លោកអះអាងថា ប្រទេសដែលអាមេរិកចាត់ទុកថា បានដាក់ពន្ធទំនិញអាមេរិកខ្ពស់ ឬអនុវត្តវិធានការពាណិជ្ជកម្មពុំយុត្តិធម៌ អាមេរិកនឹងដាក់ពន្ធខ្ពស់វិញ ហើយលោកពុំលើកលែងពន្ធសូម្បីតែកោះឆ្ងាយដាច់ស្រយាលគ្មានមនុស្សរស់នៅ មានតែសត្វភេនឃ្វីន ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីប្រទេសនានា ហើយពុំលើកលែងសូម្បីតែកោះនៅឆ្ងាយដាច់ស្រយាល ចំនួន២ គឺ «Heard Island» និង «McDonald Islands» ដែលជាកោះភ្នំភ្លើងគ្របដណ្តប់ដោយផ្ទាំងទឹកកក នៅក្បែរទ្វីបអង់តាកទិក គ្មានមនុស្សរស់នៅ មានតែសត្វភេនឃ្វីន និងឆ្មាទឹក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីអូស្ត្រាលី លោក Anthony Albanese បាននិយាយទាំងអស់សំណើចថា ៖ «បច្ចុប្បន្ននេះ គ្មានកន្លែងណាមួយនៅលើពិភពលោក អាចរួចខ្លួនពីការដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចូលអាមេរិករបស់លោក Trump ទេ» ។

លោក Trump បានដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចូលពីកោះ Heard និងកោះ McDonald ស្មើ១០% ប៉ុន្តែកោះទាំង២ គ្មានមនុស្សរស់នៅសូម្បីតែម្នាក់ ដោយសារគ្របដណ្តប់ដោយផ្ទាំងទឹកកកពេញមួយឆ្នាំ ។ នៅលើកោះមានតែសត្វភេនឃ្វីន និងឆ្មាទឹករស់នៅប៉ុណ្ណោះ ហើយគ្មានកំពង់ផែ និងអាកាសយានដ្ឋានទេ ។ ការធ្វើដំណើរទៅកោះទាំង២ គឺត្រូវជិះទូកចំណាយពេលរហូតដល់២សប្តាហ៍ ដោយចាកចេញពីទីក្រុង Perth ប្រទេសអូស្ត្រាលី ហើយរយៈពេល១០ឆ្នាំមកនេះ គ្មានអ្នកណាម្នាក់ធ្វើដំណើរទៅកោះទាំង២ទេ ។

លើសពីនេះ នៅមានកោះជាច្រើនទៀតរបស់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ក៏ត្រូវលោក Trump ដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចូលដែរ ដូចជា ៖ កោះកូកូស, កោះគ្រិស្តម៉ាស និងកោះណរហ្វក ។ កោះណរហ្វក មានមនុស្សរស់នៅត្រឹមតែ២,១៨៨នាក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែបែរជាត្រូវលោក Trump ដាក់ពន្ធលើទំនិញនាំចូលខ្ពស់រហូតដល់២៩% និងខ្ពស់ជាងអត្រាពន្ធសរុបរបស់អូស្ត្រាលី ១៩% ។

លោក George Plant អ្នកគ្រប់គ្រងកោះណរហ្វក បានបដិសេធនឹងទិន្នន័យនាំចេញ ដែលបញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០២៣ កោះណរហ្វក បាននាំចេញទំនិញទៅអាមេរិក ស្មើទឹកប្រាក់៦៥ម៉ឺន៥ពាន់ដុល្លារ រីឯទំនិញនាំចេញ គឺស្បែកជើងផលិតពីស្បែក ដោយលោកបញ្ជាក់ថា គ្មានការនាំចេញទំនិញពីកោះនេះទៅអាមេរិកទេ ។

អ្វីគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុត គឺទិន្នន័យការនាំចេញទំនិញពីកោះ Heard និងកោះ McDonald ដែលកោះទាំង២ គ្មានអគារ គ្មានមនុស្សរស់នៅ ប៉ុន្តែបែរជាមានទិន្នន័យពីធនាគារពិភពលោក បញ្ជាក់ថា នៅឆ្នាំ២០២២ អាមេរិកបាននាំចូលទំនិញពីកោះទាំង២ ស្មើទឹកប្រាក់១លាន៤សែនដុល្លារ ។ រីឯទំនិញដែលអាមេរិកនាំចូល គឺគ្រឿងម៉ាស៊ីន និងសម្ភារៈអគ្គិសនី ។

ធនាគារពិភពលោក បញ្ជាក់ទៀតថា រយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមក ទឹកប្រាក់ដែលអាមេរិកនាំចូលទំនិញពីកោះ Heard និងកោះ McDonald គឺស្មើចាប់ពី១ម៉ឺន៥ពាន់ដុល្លារ ទៅ៣២ម៉ឺន៥ពាន់ដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ។ វាធ្វើឱ្យប្រទេសនានាឆ្ងល់ថា តើទិន្នន័យនាំចូលទំនិញពីកោះគ្មានមនុស្សរស់នៅនេះបានមកពីណា?