មនុស្សម្នារនៅមកពីរដ្ឋទាំង៥០ របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រមូលផ្ដុំគ្នាធ្វើការតវ៉ាប្រឆាំងការដឹកនាំលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump កាលពីថ្ងៃសៅរ៍នេះ ដែលរៀបចំដោយចលនាគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងអ្វីដែលពួកគេហៅថា “ការកាន់កាប់ដោយអរិភាព” និងវាយប្រហារលើសិទ្ធិនិងសេរីភាពរបស់អាមេរិក។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់CNN កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ចលនា <> រឺ <<លែងដៃ>> ត្រូវបានធ្វើឡើងជាង១,២០០កន្លែង ដែលមាននៅតាមសួនច្បារសាធារណៈ, មុខអគាររដ្ឋាភិបាល, មុខទីស្នាក់ការសន្តិសុខសង្គម, មុខសាលាក្រុងទូទាំងប្រទេស និងស្ទើរគ្រប់ទីកន្លែង។ ចំនួនមនុស្សដែលបានចូលរួមក្នុងការតវ៉ាខាងលើ ត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថាមានរាប់លាននាក់ និងមានជាង១៥០ក្រុម ដែលមានដូចជា ក្រុមសហជីពការងារ, ក្រុមការពារសិទ្ធិ LGBTQ+, ក្រុមអ្នកប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ, ក្រុមអ្នកនយោបាយមួយចំនួន និងក្រុមជាច្រើនផ្សេងទៀត។

ការធ្វើបាតុកម្មនេះ គឺជាការទាមទារទៅលើចំណុចធំៗរួមមាន៖ ការប្រឆាំងការកាត់បន្ថយសេវាសាធារណៈ, បដិសេដរចនាសម្ព័ន្ធដឹកនាំ (DOGE) ដែលរៀបចំដោយលោក Elon Musk, បញ្ឈប់ការដាក់សម្ពាធលើជនអន្តោរប្រវេសន៍ ដោយលើកឡើងអំពីបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស និង ការទាមទារសិទ្ធិសេរីភាពស៊ីវិលរបស់ពលរដ្ឋ។

គួររំលឹកថា ចាប់តាំងពីលោកDonald Trumpឡើងកាន់ដំណែងជាប្រធានាធិបតីមក មនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ត្រូវបានបញ្ឈប់ពីការងារនៅតាមក្រសួង ឬស្ថាប័នការងាររបស់ពួកគេ ដែលការធ្វើបែបនេះគឺយើងតាមការលើកឡើងរបស់មហាសេដ្ឋីElon Muskក្នុងគម្រោងកាត់បន្ថយចំណាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

សម្រាប់ការឆ្លើយតប របស់រដ្ឋភិបាលជុំវិញនឹងការតវ៉ានេះ គឺខាងសេតវិមានបានការពារគោលនយោបាយរបស់លោកTrump និងអះអាងពីការប្ដេជ្ញារចិត្ត។ សម្រាប់លោកElon Musk បានឆ្លើយតបដោយការច្រានចោលពីការលើកឡើងនៅលើបណ្ដាញប្រព័ន្ធសង្គមElon Musk និងបាននិយាយថា ក្រុមអ្នកតវ៉ាគឺកំពុងទម្លាក់កំហុសអោយរដ្ឋាភិបាល។

អ្នកតំណាងពលរដ្ឋនៅរដ្ឋផ្លរីដា លោកMaxwell Frost បាននិយាយថា៖ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់មនុស្សជាតិ ពួកអ្នកដឹកនាំផ្តាច់ការ គេមិនដែលស្កប់ស្កល់នឹងអំណាចដែលខ្លួនមាននោះទេ ដូច្នេះហើយពួកគេតែងតែព្យាយាមរុញដែនកំណត់នៃអំណាចរបស់គេអោយរីកធំឡើង ទាំងដែលបំពានច្បាប់ ហើយបន្ទាប់មកពួកគេចាំឲ្យសាធារណជនមើលមកកាន់ពួកគេ ថាតើពួកគេខ្សោយ ឬក៏ខ្លាំង”។

សរុបជារួមមក ការធ្វើបាតុកម្មប្រឆាំងនេះគឺជាការតវ៉ាដ៏ធំមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីអោយមានការបញ្ឈប់ការជ្រើសតាំងមហាសេដ្ឋីElon Musk ឲ្យមកពាកព័ន្ធនឹងនយោបាយក្នុងប្រទេស ព្រមទាំងស្នើសុំអោយមានការផ្លាស់ប្ដូរច្បាប់មួយចំនួនដែលលោកDonald Trumpបានដាក់ចេញ៕

ប្រទេសបារាំង៖ អគ្គីភ័យដ៏ធំសម្បើមមួយបានកើតឡើងនៅមជ្ឍមណ្ឌលកែច្នៃសំរាម Syctom នៃទីក្រុងប៉ារីស កាលពីរសៀល ថ្ងៃចន្ទ ទី៧ ខែមេសានេះ បង្កើតបានជាផ្សែងខ្មៅដ៏ក្រាស់ខ្មឹក ដែលគេអាចមើលឃើញពីចម្ងាយរាប់សិបគីឡូម៉ែត្រ និងស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីទួលប៉មEiffel។

យោងតាមប្រភពសារព័ត៌មានបរទេសបានឲ្យដឹងថា មានឡានទឹកចំនួន ៦០គ្រឿង និងក្រុមអ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យជាង ២០០នាក់ បានព្យាយាមជួយពន្លត់ភ្លើង..ឆេះដ៏កំណា..ចខាងលើ ព្រមទាំងជួយសង្រ្គោះបុគ្គលិកដែលជាប់នៅក្នុងរោងចក្រខាងលើអោយចេញមកក្រៅដោយសុវត្ថិភាពទាំងអស់គ្នា។

ចំពោះមូលហេតុដែលនាំអោយកើតមានគ្រោះអគ្គីភ័យខាងលើនេះ មិនទាន់ត្រូវបានគេបញ្ជាក់ច្បាស់នៅឡើយទេ ប៉ុន្តែតាមជំហានដំបូងនៃការសន្និដ្ឋានរបស់ក្រុមបច្ចេកទេសត្រូវបានឲ្យដឹងថា វាអាចបណ្ដាលកពីកត្តាធំៗចំនួន៤ ដូចជា៖ ទី១ ការដាច់ខូចខាតផ្នែកណាមួយនៃខ្សែបណ្ដាញអគ្គីសនីនៅជាន់ដែលប្រមូលផ្តុំចរន្តខ្លាំងជាងគេ ទី២ ការឆាបឆេះនៃសម្ភារៈ ដោយសារទីនោះជារោងចក្រកែច្នៃសំរាម ដែលមានដចជា ក្រដាស ផ្លាស្ទិក និងវត្ថុផ្សេងៗដែលសុទ្ធតែជាវត្ថុងាយនឹងឆាបឆេះ ទី៣ កំហុសរបស់មនុស្ស ថ្វីត្បិតថាអគ្គីភ័យនេះអាចកើតមានដោយចៃដន្យ ប៉ុន្តែវាក៏មានការចូលរួមជាចំណែកខុសពីបុគ្គលិកផ្នែកខ្លះផងដែរ ដែលមិនមានការប្រុងប្រយ័ត្នគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងទី៤ អាចបណ្ដាលមកពីឧបករណ៏ដែលគេប្រើប្រាស់ក្នុងការកែច្នៃសំរាម ព្រោះឧបករណ៍ខ្លះប្រើប្រាស់ដោយបង្កើតកម្ដៅ និងមានផ្កាភ្លើង ដើម្បីកែច្នៃសំរាមទើបនៅពេលដែលប្រើប្រាស់ ហើយវាអាចធ្លាក់មកប៉ះនឹងសម្ភារៈដែលងាយឆាបឆេះនៅផ្នែកខាងក្រោមនោះ។

ទាំងនេះសុទ្ធតែជាព័ត៌មានបឋមដែលទទួលបាន ចំពោះទ្រព្យសម្បត្តិដែលបាត់បង់អស់ប៉ុន្មាន និងមូលហេតុច្បាស់លាស់យ៉ាងណាគេកំពុងបើកការស៊ើបអង្កេតនៅឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា វាជាសំណាងមួយដែរ ដែលនៅក្នងហេតុការណ៍ខាងលើមិនមាននរណាម្នាក់បា..ត់បង់ជី..វិត ប៉ុន្តែវាបានបង្ករភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងតក់ស្លុតយ៉ាងខ្លាំង ព្រោះតំបន់នោះជាទីប្រជុំជនដ៏សំខាន់នៅទីក្រុងប៉ារីសដែលមានមនុស្សប្រមូលផ្ដុំគ្នាកុះករជាប្រចាំ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ហេតុការណ៍គ្រោះរញ្ជួយដីនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានឥទ្ធិពលដល់បណ្តាខេត្តជាច្រើនរបស់ថៃ ជាពិសេស ទីក្រុងបាងកក ។ ក្រៅពីធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរស់នៅក្នុងខុនដូគ្មានសុវត្ថិភាព វាក៏បានប៉ះពាល់ដល់ការសម្រេចចិត្តទិញខុនដូថ្មី និងការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិខុនដូដែលបានកក់ប្រាក់មុនពេលរញ្ជួយដីផងដែរ ។ នាដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ខុនដូជាច្រើនកន្លែងត្រូវបានប្រកាសលក់ព្រៀងព្រាត ដោយសារម្ចាស់ខុនដូបារម្ភពីការរស់នៅគ្មានសុវត្ថិភាពក្រោយរញ្ជួយដី ។

បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃដែលចង់ទិញខុនដូក្នុងគម្រោងណាមួយនៅទីក្រុងបាងកក បានត្រួតពិនិត្យគម្រោងនោះថា តើមានប្រព័ន្ធការពាររញ្ជួយដី ឬសាងសង់ខុនដូអាចទប់ទល់នឹងកម្លាំងរំញ័រដោយសាររញ្ជួយដីកម្រិតណា? រីឯអ្នកបានទិញខុនដូ និងរស់នៅក្នុងខុនដូរួចហើយ ត្រូវត្រួតពិនិត្យលក្ខណៈបន្ទប់ និងរង់ចាំការជូនដំណឹងពីម្ចាស់គម្រោង និងស្ថាប័នរដ្ឋថា គម្រោងខុនដូ ឬអគារដែលខ្លួនកំពុងរស់នៅមានភាពរឹងមាំ ហើយអាចនៅបន្តទៀត ។

អភិបាលក្រុងបាងកក បានបញ្ជាឱ្យមានការពិនិត្យមើលអគារខ្ពស់ៗគ្រប់កន្លែង រួចហើយ រាយការណ៍លទ្ធផលការពិនិត្យអគារខ្ពស់ៗក្នុងទីក្រុងបាងកក ។ បញ្ហាចម្បង គឺម្ចាស់ខុនដូសំណូមពរឱ្យមានការពិនិត្យ តាមដានដើម្បីស្វែងរកវិធីដោះស្រាយបញ្ហានាថ្ងៃអនាគត ។ រញ្ជួយដីបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះចាប់ពីពេលនេះ អចលនទ្រព្យនៅទីក្រុងបាងកក នឹងរងផលប៉ះពាល់ដោយសារ Aftershock កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ធ្វើឱ្យអតិថិជនគ្មានទំនុកចិត្ត ។

នាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ការពន្យារពេលទិញខុនដូនៅទីក្រុងបាងកក នឹងកើនឡើងកាន់តែខ្លាំង ខណៈអ្នកទិញខុនដូរួចហើយ បែរជាសម្រុកដាក់ស្លាកលក់វិញ ។ ហេតុនេះ វានឹងធ្វើឱ្យការផ្ទេរកម្មសិទ្ធិខុនដូនៅឆ្នាំ២០២៥ ធ្លាក់ចុះខ្លាំងជាងការរំពឹងទុករហូតដល់៥% ហើយក្រុមហ៊ុនលក់ខុនដូនឹងផ្អាកលក់ខុនដូថ្មីៗ ដើម្បីការពារការប្រែប្រួលតម្លៃខុនដូ ។

ក្រុមហ៊ុននីមួយៗព្យាយាមលក់ខុនដូនៅសេសសល់ឱ្យអស់ ស្របពេលគ្មានអតិថិជនចាប់អារម្មណ៍ ។ នៅទីក្រុងបាងកក មានខុនដូចំនួន៦៣,៨០៥បន្ទប់ ស្មើទឹកប្រាក់៤៥៨,៣៩៤លានបាត លក់ពុំទាន់ដាច់ (ក្នុងនោះមានខុនដូតម្លៃក្រោម១០លានបាត ចំនួន៥៧,២៤៥បន្ទប់ និងខុនដូតម្លៃចាប់ពី១០លានបាតឡើង ស្មើ៦,៥៦០បន្ទប់) ។ ម្ចាស់ខុនដូជាច្រើនបារម្ភពីរញ្ជួយដីកើតឡើងម្តងទៀត ទើបសម្រេចចិត្តលក់ខុនដូ ដើម្បីយកប្រាក់ទិញលំនៅឋានទាបៗរស់នៅ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋថៃរស់នៅទីក្រុងបាងកកមួយចំនួនទៀតពុំហ៊ានរស់នៅទាំងខុនដូខ្ពស់ និងលំនៅឋានទាបផ្ទាល់ដី ពួកគេបានប្រកាសលក់លំនៅឋានផ្ទាល់ដី និងទិញលំនៅឋានតាមខេត្តភ្លាមៗ ។ ដូចគ្នានេះ អ្នកជួលខុនដូស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងបាងកក ក៏បារម្ភពីសុវត្ថិភាពដែរ និងខ្លាចកើតរញ្ជួយដីម្តងទៀត ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ គោលនយោបាយដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលពីក្រៅប្រទេសរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ហើយវាពុំត្រឹមតែប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកប៉ុណ្ណោះទេ ពលរដ្ឋអាមេរិកក៏ជួបការលំបាកដែរ គឺទំនិញឡើងថ្លៃ ជាពិសេស ស៊ុតមាន់ ។ កន្លងមក តម្លៃស៊ុតនៅអាមេរិកបានឡើងថ្លៃដោយសារជំងឺផ្តាសាយបក្សី ប៉ុន្តែពេលប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូល វាកាន់តែធ្វើឱ្យតម្លៃស៊ុតកើនឡើងខ្ពស់ថែមទៀត ។

សមាគមនាំចេញសត្វស្លាប និងស៊ុតរបស់អាមេរិកបញ្ជាក់ថា ការដំឡើងពន្ធទំនិញនាំចូលរបស់លោក Trump បានប៉ះពាល់ដល់តម្លៃស៊ុតផងដែរ ហើយក្រុមហ៊ុនអាមេរិកដែលនាំចូលស៊ុតពីក្រៅប្រទេស ក៏ដូចជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃស៊ុតជាអាហារ បានចំណាយដើមទុនច្រើនជាងមុនក្នុងការទិញស៊ុត ។ ហេតុនេះ វាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋអាមេរិកត្រូវទិញស៊ុតក្នុងតម្លៃខ្ពស់ ។

តម្លៃស៊ុតនៅអាមេរិកបានកើនឡើងជាច្រើនខែហើយ គឺស៊ុត១២គ្រាប់ មានតម្លៃ៣ដុល្លារអាមេរិក ដែលខ្ពស់ជាងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ រហូតដល់៦០% ។ អ្នកជំនាញសន្និដ្ឋានថា តម្លៃស៊ុតនៅអាមេរិកនឹងកើនឡើងខ្ពស់ថែមទៀត ដោយសារការដាក់ពន្ធទំនិញនាំចូលរបស់លោក Trump ។

អាមេរិកបាននាំចូលស៊ុតពីប្រទេសតួកគី និងប្រេស៊ីលយ៉ាងច្រើនក្នុង១ឆ្នាំៗ ។ បើតួកគី និងប្រេស៊ីលប្រឈមនឹងការដាក់ពន្ធទំនិញ គឺប្រទេសទាំងនេះនឹងដំឡើងថ្លៃស៊ុតនាំចូលអាមេរិក ឬផ្អាកការនាំចេញស៊ុតមកអាមេរិក ដោយសារការដាក់ពន្ធ ។ ពលរដ្ឋអាមេរិករស់នៅរដ្ឋជាច្រើនពុំពេញចិត្តនឹងគោលនយោបាយដាក់ពន្ធទំនិញនាំចូលទេ ហើយពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នាតវ៉ាប្រឆាំងនឹងការដឹកនាំប្រទេសរបស់លោក Trump ។

ទោះយ៉ាងណា នៅមានកត្តាផ្សេងទៀតដែលធ្វើឱ្យតម្លៃស៊ុតកើនឡើងនៅអាមេរិក រួមមាន ៖ តម្លៃចំណីសត្វ, ប្រេងឥន្ធនៈ និងតម្លៃពលកម្មកើនឡើងដោយសារអតិផរណា ខណៈកសិករអាមេរិកត្រូវចំណាយដើមទុនបន្ថែមដើម្បីការពារសត្វមាន់ជាច្រើនក្បាលកុំឱ្យឆ្លងជំងឺ ។

គួរបញ្ជាក់ថា រយៈពេល១០ឆ្នាំមកនេះ មានការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺផ្តាសាយបក្សីនៅអាមេរិក ជាពិសេស នៅឆ្នាំ២០២២ ។ ក្រសួងកសិកម្មអាមេរិកមានគោលនយោបាយមួយ បើប្រទះឃើញមាន់១ក្បាលកើតជំងឺផ្តាសាយបក្សី ត្រូវតែកម្ចាត់មាន់ទាំងអស់ក្នុងហ្វូង ទើបធ្វើឱ្យចំនួនមាន់ និងស៊ុតធ្លាក់ចុះ ។ តាមទិន្នន័យក្រសួងកសិកម្មបង្ហាញថា អាមេរិកបានកម្ចាត់មាន់ និងសត្វស្លាបផ្សេងៗ ស្មើជាង១៦៣លានក្បាល តាំងពីជំងឺផ្តាសាយបក្សីឆ្លងរាតត្បាត ។

កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ អាមេរិកបានកម្ចាត់មាន់ រហូតដល់២០លានក្បាល ។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកំពុងស្វែងរកប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីនាំចូលស៊ុតបន្ថែម ខណៈកន្លងមក អាមេរិកធ្លាប់នាំចូលស៊ុតពីកាណាដា ហូឡង់ អង់គ្លេស និងចិន ៕