ប្រទេសចិន ៖ ហេតុការណ៍ថ្មីមួយបានកើតឡើងនៅប្រទេសចិន ដែលRobot Humanoidជាមនុស្សយន្តដ៏ទំនើបដំណើរការដោយAIដើម្បីជួយការងារមនុស្ស សុខៗស្រាប់តែធ្វើការវា..យទៅលើបុរសម្នាក់ដែលនៅក្បែរវាដោយមិនដឹងមូលហេតុច្បាស់លាស់នៅឡើយ។ ហេតុការណ៍នេះបាននាំឲ្យមនុស្សជាច្រើនមានការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពនៃបច្ចេកវិទ្យាជាខ្លាំង។

យោងតាមវីដេអូនៃកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាពមួយដែលត្រូវបានចែកចាយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីសកម្មភាពបុរស២នាក់ ដែលកំពុងធ្វើការសាកល្បងទៅលើមនុស្សយន្តHumanoidមួយគ្រឿង ដែលគេស្គាល់ថាជាម៉ូឌែល Unitree H1 ប៉ុន្តែហាក់ទទួលបានបរាជ័យ ហើយភ្លាមៗនោះមនុស្សយន្តនោះស្រាប់តែចាប់ផ្ដើមធ្វើចលនាដៃជើងរបស់វាដោយមិនមានការគ្រប់គ្រង និងបែរទៅរកបុរសម្នាក់ដែលនៅក្បែរនោះ រួចប្រើដៃរបស់វាវា..យគាត់យកវា..យយក ធ្វើឲ្យគាត់គេចមិនចង់ទាន់។

ដោយឡែក បើយោងតាមការស៊ើបអង្កេតក្រោយហេតុការណ៍នេះកើតឡើង មូលហេតុនៃការបរាជ័យលើការគ្រប់គ្រងសកម្មភាពរបស់វានេះសង្ស័យថា ប្រហែលអាចមកពីកូដកម្មវិធីមានបញ្ហា ឬសេនស័ររបស់វាដំណើរការមិនត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយ មូលហេតុនេះនៅទាន់ច្បាស់លាស់ជាផ្លូវការនៅឡើយទេ។

កន្លងមក ក៏ធ្លាប់មានព្រឹត្តិការណ៍ស្រដៀងគ្នានេះដែរ មានមនុស្សមួយចំនួនបាននិយាយថា ៖ គេធ្លាប់បានឃើញមនុស្សយន្ត Humanoid ម៉ូឌែល Unitree មួយផ្សេងទៀត ក៏បានធ្វើចលនាខុសប្រក្រតីផងដែរនៅក្នុងកម្មវិធីមួយនៅទីសារធារណៈ។

យ៉ាងណាមិញ ហេតុការដែលបានកើតឡើងខាងលើនេះ បានជំរុញឲ្យមានការពិភាក្សាគ្នានៅលើអ៊ីនធើណេតកាន់តែក្ដៅគគុក ដោយសារធារណៈជនជាច្រើនកំពុងមានការព្រួយបារម្ភពីការរីកចម្រើនខ្លាំងពេកនៃបច្ចេកវិទ្យា អាចធ្វើឲ្យវាដំណើរការដោយខ្លួនឯងនិងបង្ករគ្រោះថ្នា..ក់ដល់មនុស្សបាន។ ពួកគេបានស្នើសុំឲ្យមានការត្រួតពិនិត្យឲ្យបានហ្មត់ចត់ជាងនេះ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់ និងមនុស្សនៅជុំវិញមនុស្សយន្តប្រភេទនេះ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ មហាសេដ្ឋីលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក លោក Bill Gate បាននិយាយនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍មួយថា ៖ លោកមានខកចិត្តនឹងសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាលជាខ្លាំង ជាពិសេសគឺ Elon Musk ដែលបាននាំគ្នាកាត់បន្ថយថវិការជំនួយសម្រាប់អង្គការជួយជនក្រីក្រជាច្រើន ដូច្នេះលោកនឹងបរិច្ចាគទ្រព្យសម្បត្តិលោកចំនួន ៩៩% ដែលស្មើនឹង ២សែនពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេល២០ឆ្នាំខាងមុខនេះ។

បើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស នៅថ្ងៃសុក្រ ទី៩ ឧសភានេះ បានឲ្យដឹងថា ៖ ទឹកប្រាក់ទាំងអស់ដែលបានផ្ដល់ដោយលោក Bill Gates នឹងត្រូវប្រើប្រាស់សម្រាប់បញ្ហាសំខាន់ៗជាអន្តរជាតិរួមមាន ៖ ភាពក្រីក្រ ការរើសអើងជ្រុលនិយម និងជំងឺរីករាលដាលជាដើម។ នៅក្នុងនោះលោក Bill បាននិយាយថា ៖ « មានបញ្ហាច្រើនពេកហើយដែលត្រូវដោះស្រាយ ខណៈពេលដែលខ្ញុំមានទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើនដែលអាចជួយមនុស្សបានទាំងនោះបាន។ ខ្ញុំមិនចង់ស្លា..ប់ក្នុងនាមជាមនុស្សមានទ្រព្យអ្វីឡើយ»។

ដោយឡែក ចំពោះការខកចិត្តរបស់គាត់ទៅលើរដ្ឋាភិបាលអាមេរិក និងលោក Elon Musk គឺពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពមួយចំនួនដែលបានធ្វើឡើងដោយក្រសួងប្រសិទ្ធភាពរដ្ឋាភិបាល (DOGE) ជាពិសេសកាត់ផ្ដាច់ជំនួយរបស់អង្គការសប្បុរសធម៌។ លោក Bill បានរិះគន់ចំៗទៅលើលោក Elon Musk ដែលបានដកហូតកម្មវិធីជំនួយរបស់អង្គការ USAID។ លោកអះអាងថា ការកាត់ផ្ដាច់ជំនួយនេះបានប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការផ្ដល់វ៉ាក់សាំង និងការព្យាបាលជំងឺដូចជាមេរោគអេដស៍ជាដើម ដែលជាឃាត..ករសម្លា..ប់កុមារក្រីក្រជាច្រើននៅលើពិភពលោក ព្រមទាំងជាឫសគល់ដែលនាំឲ្យមានការរើសអើងផងដែរ។

គួររំលឹកថា មហាសេដ្ឋីវ័យ ៦៩ឆ្នាំខាងលើនេះ តែងតែចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសប្បុរសជាច្រើន។ កន្លងមកលោកតែងបង្កើតកម្មវិធីផ្ដល់ជំនួយទៅកាន់ផ្នែលសុខាភិបាល វិស័យអប់រំ និងដោះស្រាយបញ្ហាអត់ឃ្លានក្នុងប្រទេសក្រីក្រជាដើម។ ហើយថ្មីៗនេះ លោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសសិង្ហបុរី ដើម្បីចូលរួមក្នុងគម្រោងបង្កើតអង្គការមិនរកប្រាក់ចំណូល ដើម្បីគាំទ្រលើការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា សុកមាលភាព និងសុខភាព៕

ចក្រភពពអង់គ្លេស ៖ យន្តហោះBoeing មួយគ្រឿងជួបបញ្ហាបច្ចេកទេសកំឡុងពេលកំពុងរៀបហោះហើរ ដែលត្រូវឲ្យបញ្ឈប់ការសកម្មភាពទាំងអស់ភ្លាមៗ និងជម្លៀសអ្នកដំណើរទាំងអស់ចុះ បន្ទាប់ពីការស៊ើបអង្កេតទើបដឹងថាមូលហេតុមកពីPilotបែងចែកឆ្វេង និងស្ដាំមិនត្រូវ។

ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងចំពោះយន្តហោះ Boeing 777 ជើងហោះហើរ BA2279 របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរ British Airway នៅអាកាសយានដ្ឋាន Gatwick ប្រទេសអង់គ្លេស បានបណ្ដាលឲ្យមនុស្សគ្រប់គ្នានៅលើយន្តហោះមានការតក់ស្លុ..ត និងភិតភ័យជាខ្លាំង។

យោងតាមរបាយការណ៍ដែលបានមកពីក្រុមអ្នកជំនាញស៊ើបអង្កេតបានឲ្យដឹងថា មុនពេលកើតហេតុ យន្តហោះនេះត្រូវធ្វើដំណើរចេញពីទីក្រុងឡុងដ៏ ទៅកាន់ វ៉េនខូវ័រ ប្រទេសកាណាដា ប៉ុន្តែខណៈកំពុងជិះនៅលើផ្លូវហោះហើរក្នុងអាកាសយានដ្ឋានរៀបនឹងហោះឡើង Pilotរង (co-pilot) ដែលមានតួនាទីត្រូវទាញចង្កូតបញ្ជារ( Control column) នៅខាងស្ដាំដៃដើម្បីយន្តហោះៗឡើង បែរជាច្រលំទាញឈ្នាន់បង្អង់ដែលនៅខាងឆ្វេង (Thrust Lever) នាំឲ្យយន្តហោះដែលកំពុងរត់យ៉ាងលឿននោះថយកម្លាំងចុះភ្លាមៗ កង់ទាំង២ឈប់វិល និងអូសទៅមុខបន្តរហូតកង់នោះកកិតខ្លាំងទៅៗ បង្កើតជាចំហេះ និងឆាបឆេះទៅដល់ហ្វ្រាំងយន្តហោះ។ ដោយសារតែវាមិនហោះឡើងទៅលើ ក្រុមការងារសង្រ្គោះបន្ទាន់នៅក្នុងអាកាសយានដ្ឋាន ក៏បាននាំគ្នាមកពន្លត់ភ្លើង និងជម្លៀសមនុស្សចំនួន ៣៣៤នាក់ ចេញមកបានដោយសុវត្ថិភាព។

ជាសំណាងល្អ ហេតុការណ៍នេះមិនបានបង្ករឲ្យនរណាម្នាក់រងរបួសទេ ប៉ុន្តែវាបានបណ្ដាលឲ្យជើងហោះហើរចំនួន ២៣ដែលមានកាលវិភាគត្រូវហោះហើរនៅពេលនោះត្រូវលុបចោល និងពន្យាពេល ហើយនាំឲ្យអាកាសយានដ្ឋាន Gatwick ទាំងមូលផ្អាកដំណើរការអស់ជាង១ម៉ោង។

អង្គភាពស៊ើបអង្កេតផ្លូវអាកាស (AAIB) បានពិនិត្យករណីនេះ ប៉ុន្តែពួកគេគិតមិនយល់ពីការច្រលំរបស់Pilot រងខាងលើនេះឡើយ ក៏ព្រោះតែគាត់មានបទពិសោធក្នុងការហោះហើរលើសពី ៦,០០០ម៉ោងទៅហើយ គាត់មានសុខភាពល្អ និងសម្រាកបានគ្រប់គ្រាន់ផងដែរ។ AAIB និង ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរ British Airway បានដកហូតសិទ្ធិហោះហើររបស់Pilotរងខាងលើជាបណ្ដោះអាសន្ន ដោយចាត់ទុកករណីនេះថាជា “ចលនាច្រលំ” ចំពោះកាតព្វកិច្ចដែលធ្វើជាប្រចាំ និងផ្ដល់យោបល់ឲ្យគាត់អនុវត្តការហ្វឹកហាត់ដោយផ្ដោតលើអារម្មណ៍ (mental rehearsalបន្ថែមទៀត ពេលត្រឡប់មកបំពេញការងារវិញនៅថ្ងៃណាមួយ។

ក្រោយពីដោះស្រាយហេតុការណ៍នេះរួចរាល់ ក្រុមហ៊ុន British Airway បានចេញសេចក្ដីសូមអភ័យទោសទៅកាន់អ្នកដំណើរទាំងអស់ដែលបានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារឧបទេវហេតុនេះ និងបានសន្យាពង្រឹងសុវត្ថិភាពជូនអ្នកដំណើរគ្រប់គ្នាជានិច្ច៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ មតិរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិកជាច្រើនបានលើកឡើងថា សកម្មភាពប្រធានាធិបតីអាមេរិកបច្ចុប្បន្ន និងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក បាននិងកំពុងតែលុបបំបាត់នូវអ្វីៗដែលអ្នកដឹកនាំប្រទេសពីមុនជាច្រើនជំនាន់ខិតខំបង្កើតឡើងអស់ក្នុងរយៈពេល ២៥០ឆ្នាំកន្លងមក។

យោងតាមសារព័ត៌មានបរទេស CNN កាលពីថ្ងៃសុក្រនេះ ទ្រឹស្តីដែលបានលើកឡើងខាងលើកំពុងត្រូវបានគេយកទៅពិភាក្សាយ៉ាងក្ដៅគគុក និងមានការមិនពេញចិត្តជាខ្លាំងពីសំណាក់ពលរដ្ឋអាមេរិកជាច្រើន។ ពួកគេអះអាងថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងតែអនុវត្តសកម្មភាពជាច្រើនដែលវារចាកពីច្បាប់ដើមដែលមានដូចជា ៖ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ, ទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអន្តរជាតិ, ការឯកភាពជាតិ, ស្ថាប័នផ្ដល់សេវាដល់ជនស៊ីវិល និង និន្នាការដឹកនាំប្រទេសបែបសេរីនិយម។

អ្នកជំនាញវិភាគបានលើកឡើងថា ចាប់តាំងពីរបបដឹកនាំប្រទេសពីប្រធានាធិបតីលោក Benjamin Franklin បន្ទាប់មកលោក John F. Kennedy លោក Richard Nixon និងមកដល់លោក Barack Obama សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើតនូវប្រវត្តិសាស្រ្តដឹកនាំជាច្រើន ដែលបច្ចុប្បន្នលោក Donald Trump កំពុងព្យាយាមបំបែកធ្វើជាឯកជនភាវូបនីយកម្ម និងកំណែទម្រង់ឡើងវិញ។ ទាំងអស់នេះ មិនរាប់បញ្ចូលចំពោះកំណែទម្រង់មួយចំនួនទៀត ដែលគាត់គ្រោងបង្កើតសម្រាប់កម្មវិធីដូចជា សន្តិសុខសង្គម និង ការថែទាំសុខភាព (Medicare) ដែលគាត់ធ្លាប់និយាយមុនពេលជាប់ឆ្នោត គឺពោរពេញទៅដោយការក្លែងបន្លំ និងមិនបានអនុវត្តវាតាមការសន្យាបាននៅឡើយទេ។

ផ្អែកលើការប្រៀបធៀបរវាងមុនពេល និងកំឡុងពេលដែលលោកTrump កាន់អំណាច គេបាននិយាយថា ៖ នៅមុនឆ្នាំ២០១៧ដែលលោកTrumpបានកាន់អំណាចជាលើកដំបូង អាមេរិកមានសម្ព័ន្ធភាពរឹងមាំជាអន្តរជាតិរួមមាន ជាមួយអង្គការ NATO និងសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីសជាដើម។ ក្រៅពីនេះ ក្រោមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មានស្ថាប័នអាមេរិកជាច្រើនដែលកាន់កាប់អំណាចផ្ទាល់ខ្លួនដោយសន្តិភាព មានកម្មវិធីដូចជា DACA ដែលការពារសិទ្ធិជនអន្តោរប្រវេសន៍ផងដែរ។ លើសពីនេះ បន្ទាប់ពីវត្តិសេដ្ឋកិច្ចជាសកលកាលពីឆ្នាំ២០០៨ អាមេរិកបានងើបឡើងវិញយ៉ាងខ្ពស់ រីឯប្រធានាធិបតីភាគច្រើន គឺមានអកប្បកិរយាល្អ មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយស្ថាប័នគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងផ្ដោតលើគោលនយោបាយដឹកនាំប្រទេសឆ្ពោះទៅរកការរីកចម្រើនបែបសន្តិភាព។

ដោយឡែកសម្រាប់ ចាប់តាំងពីអណត្តិលោក Trump ២០១៧-២០២១ និងបច្ចុប្បន្ន អាមេរិកបានបោះបង់សន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ និងមានទំនាក់ទំនងសម្ព័ន្ធភាពខ្សោយ។ ជាងនេះទៅទៀត ការតវ៉ាប្រឆាំងពាក់ព័ន្ធនឹងការបាត់បង់បន្តិចម្ដងនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យតែងកើតមាននៅក្នុងប្រទេស។ ការបង្កើតច្បាប់តឹងរឹងលើអង្គការ DACA និងជនអន្តោរប្រវេសន៍ បាននាំឲ្យមានការបែងចែកយ៉ាងខ្លាំង ព្រមទាំងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិផងដែរ។

បើតាមរបាយការណ៍ដែលប្រមូលបាន មានប្រជាជនអាមេរិកសរុបចំនួន ៤៧%ដែលនៅគាំទ្រលោក ខណៈ ២%កំពុងស្ថិតក្នុងពិចារណា និង៥១% ទៀតសម្រេចថានឹងមិនបោះឆ្នោតគាំទ្រលោកឡើយ ប្រសិនបើលោកឈរឈ្មោះនៅអណត្តិក្រោយនេះម្ដងទៀត៕

ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ លោក ស៊ុមស័ក្ត ថេបសុថិន បានសំណូមពរទៅកាន់ពលរដ្ឋ កុំឱ្យបារម្ភនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ត្រឡប់មកឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំងនៅប្រទេសថៃ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន វាបានក្លាយជាជំងឺក្នុងតំបន់រួចហើយ ទោះជាវាងាយឆ្លង ប៉ុន្តែរោគសញ្ញាពុំធ្ងន់ធ្ងរទេ ខណៈចំនួនអ្នកជំងឺកូវីដថ្មីបានធ្លាក់ចុះ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

នាពេលថ្មីៗនេះ គ្រូពេទ្យថៃបានដាស់តឿនពលរដ្ឋពីជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតជាថ្មីថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា រហូតមកដល់ដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ (រយៈពេលជាង៤ខែ) គឺមានអ្នកជំងឺកូវីដ ចំនួន៥៣,៦៧៦នាក់ ស្លាប់១៦នាក់ ហើយទីក្រុងបាងកក មានអ្នកជំងឺកូវីដច្រើនជាងគេ ស្មើ១៦,៧២៣នាក់ ។

ជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី២៧ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ គឺមានអ្នកជំងឺកូវីដ ចំនួន១៤,៣៤៩នាក់ ក្នុងនោះស្លាប់២នាក់ ។ រយៈពេលនេះជំងឺកូវីដបានឆ្លងនៅទីក្រុងបាងកកច្រើន ស្មើ៤,៦២៤នាក់ បន្ទាប់មក គឺខេត្តឈុនបុរី ស្មើ១,១៧៧នាក់, ខេត្តនុនថាក់បុរី ស្មើ៨៦៦នាក់ និងខេត្តរ៉ាក់យ៉ង ស្មើ៥៥៣នាក់ ។

ចំណែកចាប់ពីថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ គឺមានអ្នកជំងឺកូវីដ ចំនួន១២,៥៤៣នាក់ ។ បើតាមទិន្នន័យនេះឃើញថា ចំនួនអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដថ្មីចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះហើយ ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលថៃ លោក ស៊ុមស័ក្ត និយាយថា ៖ «តាមទិន្នន័យតាមដានជំងឺរាតត្បាត គឺប្រទេសថៃមានអ្នកឆ្លងជំងឺកូវីដជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារការប្រមូលផ្តុំមនុស្សជាច្រើន រួមទាំងកត្តាអាកាសធាតុ ជាពិសេស នៅរដូវវស្សា មានអ្នកជំងឺកូវីដកើនឡើងច្រើន ។ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថា កូវីដ គឺជាជំងឺក្នុងតំបន់ ហើយមានអ្នកឆ្លងជំងឺនេះពេញមួយឆ្នាំ ។ ដូច្នេះ សូមពលរដ្ឋកុំភ័យស្លន់ស្លោ ពីព្រោះកូវីដបច្ចុប្បន្នឆាប់ឆ្លង ប៉ុន្តែពុំធ្ងន់ធ្ងរ សូមពលរដ្ឋការពារខ្លួនដោយអនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល» ។

លោក ស៊ុមស័ក្ត បន្តថា បើពលរដ្ឋឈឺថ្កាត់ ឬសង្ស័យថាកើតជំងឺកូវីដ គួរអនុវត្តតាមចំណុចខាងក្រោមនេះ ៖

១-បើមានរោគសញ្ញាសង្ស័យ ឬមានបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម ដូចជា ៖ ក្តៅខ្លួន ក្អក ហៀរសំបោរ ឈឺក មានស្លេស្ម ឈឺក្បាល និងអស់កម្លាំង ចូរធ្វើតេស្ត ATK
២-បើលទ្ធផលការធ្វើតេស្តវិជ្ជមាន ចូរពាក់ម៉ាស់ជានិច្ច, ឈប់ចូលរួមសកម្មភាពជាមួយគ្រួសារ និងអ្នកដទៃ រួមទាំងប្រើប្រាស់សម្ភារៈដាច់ដោយឡែក ។ បើចាំបាច់ត្រូវចេញក្រៅលំនៅឋាន ចូរឱ្យរក្សាគម្លាត លាងដៃ និងពាក់ម៉ាស់ជានិច្ច
៣-ករណីរោគសញ្ញាស្រាល ដូចជា ៖ ក្តៅខ្លួន ក្អក និងមានស្លេស្មតិចតួច ប៉ុន្តែពុំអាចធ្វើតេស្ត ATK ចូរចៀសវាងកុំទៅទីប្រជុំជន ។ បើចាំបាច់ត្រូវទៅកន្លែងមនុស្សច្រើន ចូរពាក់ម៉ាស់ជានិច្ច
៤-បើមានអាការៈធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ៖ ក្តៅខ្លួនខ្លាំង នឿយហត់ ពិបាកដកដង្ហើម ចូរប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីព្យាបាល និង
៥-ផ្អាក ឬចៀសវាងការទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមមនុស្សងាយឆ្លងជំងឺកូវីដ ដូចជា ៖ អ្នកជំងឺផ្លូវដង្ហើមរ៉ាំរ៉ៃ, ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង, ជំងឺតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ, ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល, ជំងឺធាត់, ជំងឺមហារីក និងជំងឺទឹកនោមផ្អែម ។ ប៉ុន្តែបើពុំអាចផ្អាកទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកកើតជំងឺទាំងនេះទេ ចូរពាក់ម៉ាស់ជានិច្ច ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីគ្រូពេទ្យថៃបានបង្ហាញទិន្នន័យជំងឺកូវីដត្រឡប់មកឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំងនៅប្រទេសថៃ ជាពិសេស នៅទីក្រុងបាងកក បានធ្វើឱ្យអាណាព្យាបាលសិស្សបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារសាលារៀនជិតបើកបវសនកាល ៕