បរទេស ៖ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត២រូបមកពីនៅសកលវិទ្យាល័យ University of Washington បានព្យាយាមបង្កើតនូវឧបករណ៍ដ៏ទំនើបមួយ គឺជាស្រោមដៃដែលអាចបកប្រែភាសាកាយវិការឲ្យទៅជាពាក្យសំដី ឬជាអក្សរ ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សដែលមិនអាចស្ដាប់ ឬនិយាយបានងាយស្រួលទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួនកាន់តែប្រសើជាងមុន។

យោងតាមការចុះផ្សាយដោយសារព័ត៌មានបរទេសជាច្រើនបានឲ្យដឹងថា ស្រោមដៃប្រភេទនេះត្រូវបានគេហៅថា «Smart gloves» ឬ ស្រោមដៃវ័យឆ្លាត ព្រោះវាអាចចាប់យកចលនានៃកាយវិការនៅពេលដែលយើងពាក់វា រួចបញ្ជូនទិន្នន័យទៅកាន់ឧបករណ៍ដូចជាកំព្យូទ័រ ឬទូរស័ព្ទ និងកែប្រែវាទៅវាអត្ថបទ ឬពាក្យសំដីបង្ហាញឲ្យយើងយល់ថាកាយវិការនោះ ចង់បានន័យដូចម្ដេច។

លោកសាស្រ្តាចារ្យ Navid Azodi និង Thomas Pryor ដែលជាអ្នករកឃើញរបកគំហើញនេះដំបូងគេ បានឲ្យឈ្មោះវាថា SignAloud។ ពួកគាត់បានពណ៌នាថា ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាកាយវិការដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដូចជា៖ flex sensors, accelerometers, និង gyroscopes ដើម្បីចាប់ចលនា និងការបត់បែននៃម្រាមដៃអ្នកប្រើប្រាស់ បន្ទាប់មកក៏បញ្ជូនទិន្នន័យទៅកាន់ទូរស័ព្ទ ឬ Laptopតាមរយៈ Bluetooth។ គម្រោងនេះបានទទួលការចាប់អារម្មណ៍ជាសកល ហើយបានឈ្នះពានរង្វាន់ Lemelson-MIT Student Prize នៅឆ្នាំ 2016។

ដោយសារបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែមានការអភិវឌ្ឍន៍ ក្រោយៗមកទៀតក៏គំរូនៃការផលិតស្រោមដៃវ័យឆ្លាតមួយនេះ ត្រូវបានក្រុមហ៊ុនដូចជា BrightSign (UK), Google, និងមួយចំនួនទៀត យកទៅច្នៃប្រឌិតបន្ថែម និងបន្តអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យានេះ។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនោះបានសហការជាមួយបច្ចេកវិទ្យា AI ព្រមទាំងបន្ថែមមុខងារទំនើបៗដូចជា កាមេរ៉ា, និង សម្គាល់ផ្ទៃមុខ (facial recognition) ដើម្បីធ្វើវាដំណើរការបានច្បាស់លាស់ជាងមុនជាមួយការបកប្រែកាយវិការ។

ឧបករណ៍ស្រោមដៃវ័យឆ្លាតម៉ូដែលថ្មីដែលគេបានយកទៅអភិវឌ្ឍបន្ថែមនេះ រួមមាន SignAloud ដោយសកលវិទ្យាល័យ University of Washington, BrightSign Glove ដោយក្រុមហ៊ុននៅចក្រភពអង់គ្លេស, Google AI Glove ដោយGoogle និង EnableTalk របស់ក្រុមនិស្សិតនៅអ៊ុយក្រែន។

បច្ចុប្បន្នស្រោមដៃដែលលអាចបកប្រែភាសាកាយវិការទាំងនេះ កំពុងស្ថិតនៅក្នុងការសាកល្បង និងកែសម្រួលទៅលើចំណុចមួយចំនួនទៀតដូចជា ភាពត្រឹមត្រូវក្នុងការបម្លែងចលនាទៅជាពាក្យសំដី, បញ្ចូលភាសាជាច្រើនបន្ថែមទៀតដើម្បីអាចប្រើប្រាស់បានជាសកល, កាត់បន្ថយទម្ងន់ឲ្យស្រាលជាងមុន និងកែសម្រួលតម្លៃមិនឲ្យខ្ពស់ពេក ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យមនុស្សគ្រប់ៗគ្នាមានសមត្ថភាពទិញប្រើប្រាស់។

គួរបញ្ជាក់ថា បើជាមិនទាន់មានដាក់លក់ទូលំទូលាយនៅលើទីផ្សារក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នក្ដី បុន្តែមនុស្សជាច្រើនបានសម្លឹងឃើញពីសក្តានុពលរបស់ស្រោមដៃប្រភេទនេះ ថាអាចនឹងផ្ដល់ភាពងាយស្រួលសម្រាប់ជនពិការការស្ដាប់ និងនិយាយបានកាន់តែច្រើន ជាពិសេសវាក៏នឹងជំរុញឲ្យមនុស្សទាំងអស់មានភាពជិតស្និត និងយល់ពីគ្នាបានច្រើនជាងមុនផងដែរ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ បុរសម្នាក់នៅរដ្ឋTexas បានចូលទៅញាំអាហារនៅក្នុងហាងមួយកន្លែងដែលមានឈ្មោះថា Whataburger និងបានកម្មង់ប៊ឺហ្គឺដោយស្នើសុំមិនយកខ្ទឹមបារាំង ប៉ុន្តែពេលបានអាហារគាត់រកឃើញថា ខាងហាងនៅតែដាក់វាមកឲ្យគាត់ដដែល ធ្វើឲ្យខឹ.ងជាខ្លាំង ព្រោះគាត់មានប្រតិកម្មអាឡែកហ្ស៊ីជាមួយខ្ទឹមបារាំង និងបានប្ដឹងទារប្រាក់ជិត 1លានដុល្លារពីហាងមួយនោះ។

លោក Demery Ardell Wilson ជាជនជាតិអាមេរិកនៅទីក្រុងហ៊ូស្តុន រដ្ឋតិចសាស បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងក្រុមហ៊ុនអាហារដែលមានឈ្មោះថា Whataburger ថាបានធ្វើឱ្យគាត់មានប្រតិកម្មអាលែហ្សីដោយសារតែខ្ទឹមបារាំងដែលមាននៅក្នុងប៊ឺហ្គឺ បន្ទាប់ពីគាត់បានស្នើសុំរួចហើយថាមិនឲ្យដាក់ទេ។ គាត់និយាយថាជាលទ្ធផល គាត់តម្រូវឱ្យមានការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ ព្រោះមានប្រតិកម្មធ្ងន់ធ្ងរ។ ពាក្យបណ្តឹងនេះត្រូវបានដាក់នៅតុលាការស្រុកហារីស កាលពីថ្ងៃទី ២៥ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៥ ដោយស្នើសុំសំណងចន្លោះពី $២៥០,០០០ ដល់ $១,០០០,០០០ ដុល្លារ។

លោក Wilson អះអាងថា Whataburger បានផ្ដល់សេវាកម្មដោយការធ្វេសប្រហែស និងមិនគោរពតាមសំណើរបស់អតិថិជន។ បន្ថែមពីនេះ លោកបានបន្តថា ម្ហូបដែលមានខ្ទឹមនោះមាន “កំហុសក្នុងការផលិត” និង “អាចបង្ករគ្រោះថ្នា..ក់មិនអាចទទួលយកបាន”។

ដោយឡែក ក្រុមហ៊ុន Whataburger បានបដិសេធផ្ដល់ការអត្ថធិប្បាយជាមួយសារព័ត៌មាន និងបានច្រានចោលការចោ.ទប្រកាន់ទាំងនេះ ព្រមទាំអបញ្ជាក់ថាពួកគេមិនបានដឹងថាម្ហូបនោះមានគ្រោះថ្នាក់ឡើយ។

គួរជម្រាបថា នេះមិនមែនជាលើកទី1ទេដែលលោក Wilson បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅកាន់ហាងអាហារដែលគាត់បានចូលញាំ។ កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៤កន្លងទៅ លោកបានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹងហាង Sonic Drive-In ផងដែរ និងចោ.ទប្រកាន់ថា អាហាររបស់ពួកគេក៏មានដាក់ខ្ទឹមបារាំង ដែលបណ្តាលឲ្យគាត់មានប្រតិកម្មអាឡែហ្ស៊ីដូចគ្នា។ ប៉ុន្តែពាក្យបណ្តឹងនោះត្រូវបានបដិសេធនៅខែបន្ទាប់ ដោយសារមិនមានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់។

យ៉ាងណាមិញ បច្ចុប្បន្នបញ្ហារវាងបុរសខាងលើ និងហាង Whataburger កំពុងស្ថិតនៅក្នុងការដោះស្រាយនៅឡើយ។ ប៉ុន្តែករណីនេះបានបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការយកចិត្តទុកដាក់របស់ភោជនីយដ្ឋាន ចំពោះអតិថិជនដែលមានបញ្ហាអាឡែកហ្ស៊ី និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងការបំពេញតាមសំណើរបស់អតិថិជនឲ្យបានត្រឹមត្រូច ចៀសវាងកើតមានបញ្ហាដែលនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់ភាគីទាំងសងខាង៕

ប្រទេសឥណ្ឌា ៖ មនុស្សម្នាជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា បានតម្រង់ជួរគ្នាត្រៀមចាំលោកអាចារ្យដើម្បីធ្វើពិធីយកផ្លែដូងមកបោ.កលើក្បាលរបស់ពួកគេ។ ការធ្វើរបៀបនេះ ព្រោះគេជឿថានឹងនាំមកនូវសំណាងល្អ សុខភាពល្អ និងទទួលបានភាពជោគជ័យ។

ការយកផ្លែដូងមកបោ.កបំបែ..កលើក្បាលបែបនេះ គឺជាពិធីសាសនាមួយដែលអនុវត្តនៅ ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសឥណ្ឌា ជាពិសេសនៅក្នុង រដ្ឋតាមីលណាឌូ (Tamil Nadu) និង Karnataka ដែលគេមានជំនឿថាធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីការគោរពដ៏ខ្ពង់ខ្ពង់បំផុតដល់អទិទេព និងសុំពរជ័យពីព្រះ។

ជាទូទៅពិធីនេះ តែងត្រូវបានប្រាព្ធឡើងនៅក្នុងវត្តនៃសាសនាហិណ្ឌូមួយចំនួនរួមមាន ៖ វត្ត Mahalakshmi នៅ Mettur និងវត្ត Sri Mahalakshmi នៅ Kaveripattinam ដោយអាចារ្យ ឬអ្នកបួសនៅទីនោះយកផ្លែដូងដែលបានសកសំបកខាងក្រៅរួច មកបំបោ..កនឹងក្បាលសាសនិករូបណាដែលចង់ទទួលពរជ័យពីពិធីនេះ។ ការបំបែ.កផ្លែដូង មានន័យសំដៅដល់ការបំបែកអំនួត និងជាការការថ្វាយខ្លួនដល់ព្រះ។ ដូច្នេះជាលទ្ធផល គេនឹងទទួលបាន សុខភាពល្អ និងជោគជ័យត្រឡប់មកវិញ។

ដោយឡែក បានយោងតាមការសង្កេតឃើញរបស់គ្រូពេទ្យជំនាញបាននិយាយថា វាមិនទំនងជានឹងផ្ដល់ឲ្យនូវសុខភាពល្អត្រឡប់មកវិញនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញវាអាចនឹបង្ករគ្រោះថ្នា..ក់ដល់រាងកាយ ជាពិសេសគឺបរិវេណក្បាល។ គេបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ពិធីនេះអាចនាំឲ្យមានបញ្ហា សុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា៖ ធ្វើឲ្យខូចខាតឆ្អឹងលលាដ៏ក្បាល, ប៉ះពាល់ដល់ខួរក្បាល, អាចនឹងសន្លប់ ឬកើតមានបញ្ហាឈឺក្បាលរយៈពេលវែង។ ដូច្នេះ អ្នកជំនាញក្នុងសហគមន៍ និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សបានព្យាយាមជូនដំណឹង និងព្រមានពីគ្រោះថ្នា.ក់នានាដែលអាចនឹងកើតមានកំឡុងពេលប្រារព្ធពិធីបុណ្យនេះ។

ទោះជាយ៉ាងណា ពិធីនេះនៅតែមានប្រារព្ធធ្វើនៅតាមតំបន់មួយចំនួនដដែល ព្រោះវាជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ និងការគោរពបូជាតាមតំបន់។ ប៉ុន្តែគេជ្រើសរើសវិធីសាស្រ្តដែលមានសុវត្ថភាពជាងមុនក្នុងការប្រារព្ធ ដូចជាពុះបំបែ.កផ្លៃដូងឲ្យរួចរាល់ ទើបយកមកឧបកិច្ចធ្វើជាបំបែ..កនៅលើក្បាល ដើម្បីចៀសវាងគ្រោះថ្នា..ក់ជាយថាហេតុ៕

ថ្មីៗនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានបង្កើតលេនភ្នែកថ្មីមួយប្រភេទ ដែលអាចឲ្យមនុស្សមើលឃើញនៅក្នុងកន្លែងងងឹត ឬសូម្បីតែពេលបិទភ្នែកក៏អាចឃើញបានផងដែរ។ វាដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច?

លេននេះមានភាគល្អិតតូចៗ (upconversion nanoparticles) ដែលអាចបម្លែងពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េត (infrared) ដែលមនុស្សមិនអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេរបាន ទៅជាពន្លឺដែលអាចមើលឃើញបាន ដូចជា ពណ៌ក្រហម បៃតង និងខៀវ។ ភាគល្អិតទាំងនេះត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងស្រទាប់ប្លាស្ទិកស្រាលៗដែលធ្វើជាលេន។

អ្វីដែលកាន់តែពិសេសគឺ វាមិនចាំបាច់ប្រើថាមពលក្រៅទេ ហើយអាចមើលឃើញពន្លឺ infrared សូម្បីតែពេលបិទភ្នែក។ លើសពីនេះវាជួយឱ្យការមើលឃើញបានកាន់តែល្អនៅក្នុងកន្លែងដែលមានពន្លឺមិនគ្រប់គ្រាន់ផងដែរ។

យ៉ាងណាមិញ ការសាកល្បងលើកណ្តុរ បានបង្ហាញថាពួកវាមានប្រតិកម្មនឹងពន្លឺ infrared។ បន្ទាប់មក ការសាកល្បងលើមនុស្សបានបញ្ជាក់ថា អ្នកពាក់អាចឃើញពន្លឺ infrared និងដឹងទិសដៅផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា វាក៏មានផលវិបាកផងដែរ ដោយសារលេននៅជិតភ្នែកពេក អាចធ្វើឲ្យការមើលរូបភាពមិនសូវឃើញច្បាស់ ប៉ុន្តែក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានបង្កើតវ៉ែនតាផ្សេងទៀត សម្រាប់ពាក់ជាមួយលេន ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាដូចគ្នា ហើយជួយឲ្យការមើលឃើញកាន់តែច្បាស់ល្អជាងមុន។

ដូចនេះ តើបច្ចេកវិទ្យនេះអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ធ្វើអ្វីខ្លះ?
វាអាចជួយអ្នកនៅកន្លែងងងឹត ឬមានគ្រោះថ្នាក់
,ជំនួយដល់អ្នកដែលខ្វាក់ពណ៌ និងប្រើប្រាស់ក្នុងស្ថានភាពយោធា ឬសង្គ្រោះបន្ទាន់, ព្រមទាំងប្រើសម្រាប់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃផងដែរ។

បច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះអាចបំប្លែងរបៀបដែលមនុស្សមើលឃើញពិភពលោក ហើយនឹងអាចជួយដល់វិស័យជាច្រើនទៀតនៅថ្ងៃអនាគត៕

បើតាមសារព័ត៌មាន The Straits Time បានឱ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបានបញ្ជាឲ្យក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទ និងអ៊ីនធឺណិតបិទកម្មវិធីផ្ញើសារ Telegram។ អាជ្ញាធររបស់វៀតណាមអះអាងថា Telegram មិនបានបំពេញភារកិច្ចគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបញ្ឈប់រាល់សកម្មភាពខុសច្បាប់នៅលើវេទិការបស់ខ្លួននោះទេ។

ក្រសួងព័ត៌មាន និងទូរគមនាគមន៍វៀតណាមបានរាយការណ៍ថា ប្រហែល ៦៨% នៃបណ្ដាញ Telegram និងគ្រុបចំនួន ៩,៦០០ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម មានការលួចប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដូចជាការលួចលក់គ្រឿងញៀន ការក្លែងបន្លំ រួមទាំងសកម្មភាពដែលសង្ស័យថាជាអំពើភេរវកម្ម។ បម្រាមនេះត្រូវបានចេញនៅថ្ងៃទី ២១ ឧសភា ហើយក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ត្រូវអនុវត្តបម្រាមនេះឱ្យបានមុនថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនា។

យ៉ាងណាមិញ ក្រុមហ៊ុន Telegram បាននិយាយថា ខ្លួនពិតជាភ្ញាក់ផ្អើលចំពោះសេចក្តីសម្រេចនេះ។ ពួកគេបានអះអាងថា ពួកគេបានឆ្លើយតបចំពោះសំណើផ្លូវច្បាប់ទាំងអស់ និងទើបតែទទួលបានសេចក្តីជូនដំណឹងផ្លូវការនៅព្រឹកថ្ងៃទី ២៣ ខែឧសភា។ Telegram ក៏បានបញ្ជាក់ថា ពួកគេចង់សហការជាមួយអាជ្ញាធរវៀតណាមផងដែរ។

គួរបញ្ជាក់ថា វៀតណាមមានច្បាប់តឹងរ៉ឹងចំពោះមាតិកាអនឡាញ ហើយរដ្ឋាភិបាលមានប្រវត្តិក្នុងការបញ្ជាឲ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដកយកមាតិកាដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថា “toxic” ឬប្រឆាំងនឹងរដ្ឋ។ ទោះជាយ៉ាងណា Telegram នៅតែអាចប្រើបាននៅវៀតណាមក្នុងពេលនេះ ប៉ុន្តែអាចនឹងត្រូវបិទនៅពេលឆាប់ៗនេះ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ កន្លងមក អាមេរិកបានបញ្ជូនកងទ័ពរបស់ខ្លួនមកប្រចាំការនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងចំនួន២៨,៥០០នាក់ ដើម្បីជួយការពារកូរ៉េខាងត្បូងពីការគំរាមកំហែងរបស់កូរ៉េខាងជើង ។ ប៉ុន្តែនាពេលថ្មីៗនេះ មន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកជាច្រើនរូបនិយាយថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបានពិចារណាដកកងទ័ពចំនួន៤,៥០០នាក់ ចេញពីទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ហើយអាមេរិកនឹងបញ្ជូនកងទ័ពទាំងនេះទៅប្រចាំការនៅកោះគួម (Guam) នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់កាសែត The Wall Street Journal ។

ចំណែកមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ថា អាមេរិកពុំបានជជែកពីការដកកងទ័ពរបស់ខ្លួនចំនួន៤,៥០០នាក់ ចេញពីទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូងទេ ។ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ អាមេរិក និងកូរ៉េខាងត្បូងបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងបែងចែកការចំណាយប្រាក់សម្រាប់ជួយឧបត្ថម្ភដល់កងទ័ពអាមេរិកដែលប្រចាំការនៅកូរ៉េខាងត្បូង រយៈពេល៥ឆ្នាំ ហើយកូរ៉េខាងត្បូងយល់ព្រមចំណាយប្រាក់បន្ថែម ៨.៣% ឬស្មើ១ពាន់១រយលានដុល្លារអាមេរិក នៅឆ្នាំ២០២៦ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ធ្លាប់បាននិយាយមុនពេលឈ្នះឆ្នោតកាលពីឆ្នំាំ២០២៤ ថា បើលោកអាចត្រឡប់មកកាន់តំណែងក្នុងសេតវិមាន លោកនឹងបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភដល់កងទ័ពអាមេរិករាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុង១ឆ្នាំ ។

កងទ័ពអាមេរិកប្រចាំការនៅកូរ៉េខាងត្បូង គឺបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងរក្សាគោលជំហររួមគ្នាទប់ស្កាត់ការឈ្លានពានរបស់កូរ៉េខាងជើង ។ ភារកិច្ចរបស់កងទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង បានជួយរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅឧបទ្វីបកូរ៉េ និងក្នុងតំបន់ យើងនឹងសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយអាមេរិកឱ្យកាន់តែរឹងមាំថែមទៀត ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់មន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ។

ចំណែកកងទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង បានបដិសេធពុំឆ្លើយតបជាមួយសារព័ត៌មាន AFP ដែលសួរពាក់ព័ន្ធនឹងការដកកងទ័ពអាមេរិកចេញពីទឹកដីកូរ៉េខាងត្បូង ដោយគ្រាន់តែនិយាយថា មានតែរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនប៉ុណ្ណោះ ដែលដឹងរឿងនេះ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ តើធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីពលរដ្ឋអាមេរិកពុំសូវនិយមសាងសង់របងព័ទ្ធជុំវិញលំនៅឋាន? បើមានអ្នកណាម្នាក់មករក គឺគ្រាន់តែដើរតាមវាលស្មៅ និងអាចគោះទ្វារលំនៅឋានតែម្តង ពុំចាំបាច់ឈរនៅមុខរបងទេ ។ វាខុសគ្នាពីលំនៅឋាននៅបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានរបងខ្ពស់ៗព័ទ្ធជុំវិញស្ទើរទាំងអស់ ខណៈលំនៅឋានខ្លះមានរបងជិតដល់ដំបូល ។

មនុស្សភាគច្រើនគិតថា វាគ្មានអ្វីប្លែកទេ ដោយសារនៅអាមេរិកមានសុវត្ថិភាព និងពុំចាំបាច់សាងសង់របងព័ទ្ធជុំវិញលំនៅឋាន ។ ការគិតបែបនេះក៏ត្រឹមត្រូវដែរ ប៉ុន្តែប្រទេសផ្សេងៗទៀតដែលមានការប្រព្រឹត្តល្មើសច្បាប់តិចបំផុតលើពិភពលោក ដូចជា ៖ ជប៉ុន និងសិង្ហបុរី បែរជាពលរដ្ឋសាងសង់របងជុំវិញលំនៅឋាន ។ ដូច្នេះ វាអាចមកពីមូលហេតុផ្សេងពីនេះ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកពុំនិយមសាងសង់របង ។

លំនៅឋានពលរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេស លំនៅឋាននៅកណ្តាលក្រុង គឺមានភាពទូលំទូលាយ ល្ហល្ហេវ និងគ្មានរបង ។ វាបង្ហាញពីការរាប់អានមិត្តរបស់ម្ចាស់លំនៅឋានជាមួយសហគមន៍ និងបង្ហាញពីពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងសហគមន៍ទុកចិត្តគ្នាទៅវិញទៅមក ។ រីឯការសាងសង់របងខ្ពស់ៗបង្ហាញថា គឺជាការផ្តាច់ខ្លួនពីអ្នកជិតខាង និងពុំខ្វាយខ្វល់ពីអ្នកដទៃ ។

ម្យ៉ាងទៀត លំនៅឋានពលរដ្ឋអាមេរិកដែលសាងសង់ដោយគម្រោង ឬមានគណៈកម្មការសហគមន៍គ្រប់គ្រង គឺបានបង្កើតច្បាប់ក្នុងសហគមន៍ហាមម្ចាស់លំនៅឋានសាងសង់របង ដើម្បីរក្សាបរិស្ថានដ៏ស្រស់ស្អាតជុំវិញលំនៅឋានឱ្យមើលទៅធំទូលាយ ដែលគម្រោងលំនៅឋានបានរៀបចំតាំងពីដំបូង ។ រីឯសុវត្ថិភាព ក៏ជាមូលហេតុធ្វើឱ្យពលរដ្ឋអាមេរិកពុំសាងសង់របង ដោយសារពួកគេមានទំនុកចិត្តលើអាជ្ញាធរអាចការពារសុវត្ថិភាពឱ្យពលរដ្ឋ ។

ពលរដ្ឋអាមេរិកចូលចិត្តដាំស្មៅលើទីវាល ឬដាំដើមឈើមុខលំនៅឋាន និងថែទាំដើមឈើ ឬកាត់ស្មៅដោយខ្លួនឯង ។ ប៉ុន្តែបើសាងសង់របងធ្វើឱ្យពួកគេពិបាកកាត់ស្មៅ និងថែទាំសួនច្បារ ហើយការមានរបង គឺត្រូវចំណាយប្រាក់សាងសង់ និងជួសជុលរបង ដូច្នេះ ពួកគេពុំចាំបាច់មានរបងទេ ។ ពលរដ្ឋអាមេរិកចង់ឱ្យមនុស្សទូទៅឃើញវាលស្មៅ និងសួនច្បារដ៏ស្រស់ស្អាតនៅមុខលំនៅឋានរបស់ខ្លួន ។ ក្រៅពីនេះ ពួកគេចេះគោរពសិទ្ធិអ្នកដទៃ បើទោះជាគ្មានរបងការពារ ក៏ពួកគេពុំដើរឆ្លងកាត់មុខលំនៅឋានអ្នកផ្សេងទេ ។

ប៉ុន្តែដោយសារមានជាតិសាសន៍ជាច្រើនចូលមករស់នៅអាមេរិក បានធ្វើឱ្យតំបន់ជាច្រើនរបស់អាមេរិកចាប់ផ្តើមមានបញ្ហាក្នុងសង្គម មនុស្សគ្មានកន្លែងរស់នៅ និងមានការប្រព្រឹត្តល្មើស ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋអាមេរិកមួយចំនួនក៏សាងសង់របងជុំវិញលំនៅឋានដើម្បីការពារការប្រព្រឹត្តបទល្មើស និងមានអាវុធការពារខ្លួន ៕

ចក្រភពអង់គ្លេស ៖ មន្ត្រីសុខាភិបាលចក្រភពអង់គ្លេសបានរកឃើញវីរុស West Nile នៅក្នុងសត្វមូសចក្រភពអង់គ្លេសជាលើកដំបូងបំផុត បន្ទាប់ពីមេរោគនេះត្រូវបានគេស្គាល់ និងរកឃើញនៅទន្លេ Idle ក្នុង Nottinghamshire ដោយការប្រមូលសំណាកវីរុសដែលមាននៅក្នុងសត្វមូស។

តើវីរុស West Nile ជាអ្វី? វីរុស WNV ឬ West Nile Virus គឺជាវីរុសដែលមានផ្ទុកនៅក្នុងសត្វមូស និងឆ្លងចេញតាមរយៈវដ្តជីវិតមូស។ សត្វពាហនៈមួយចំនួន និងមនុស្សអាចឆ្លងវីរុសនេះបានតាមរយៈការប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ ឬត្រូវវាខាំ ប៉ុន្តែគេកំណត់ថានៅពេលសត្វមូសងា.ប់ វីរុសនោះក៏នឹងងា.ប់ដូចគ្នា។

ទីភ្នាក់ងារសន្តិសុខសុខភាពចក្រភពអង់គ្លេស (UKHSA) បាននិយាយថា ទោះបីជាពេលខ្លះវីរុសនេះអាចធ្វើឱ្យមនុស្សឈឺធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែការរីករាលដាលរបស់វានៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស គឺមានហានិភ័យចំពោះសាធារណជនទូទៅ “ទាបណាស់” ។ គេក៏បានបញ្ជាក់ផងដែរថា បើទោះវាជាករណីកម្រក្ដី ប៉ុន្តែ 1 ក្នុងចំណោម 150 វាបង្ករជាផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់អាយុជីវិតរបស់មនុស្ស។

វីរុស West Nile បញ្ចេញរោគសញ្ញាតិចតួចបំផុត ឬមិនមានអ្វីទាំងអស់ ប្រហែល 20% នៃអ្នកឆ្លងអាចកើតមានការឈឺក្បាល ក្តៅខ្លួនខ្លាំង ហើមកូនកណ្ដុរក រាគ ក្អួត និងបញ្ហាស្បែក។ ក្នុងករណីកម្រខ្លះទៀត វាអាចសម្លា..ប់អ្នកជំងឺតាមរយៈជំងឺខួរក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ រួមមានជំងឺរលាកខួរក្បាល ឬរលាកស្រោមខួរ។

គួរបញ្ជាក់ថា វីរុសនេះត្រូវបានគេរកឃើញដំបូងនៅក្នុងទ្វីបអាហ្រិច បន្ទាប់មកវាការចាប់ផ្ដើមរាលដាលដល់តំបន់មួយចំនួននៅលើពិភពលោកដូចជា អាមេរិកខាងត្បូង និងអឺរ៉ុបដីគោក។ ដោយឡែកគេបានដាក់ការសន្និដ្ឋានថា អាចបណ្ដាមកពីបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ និងកត្តាផ្សេងៗទៀត ដែលជំរុញឲ្យមូស និងវីរុសនេះមកដល់ចក្រភពអង់គ្លេសដែលនៅភាគខាងជើងនេះ។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Meera Chand អនុប្រធានផ្នែកសុខភាពធ្វើដំណើរ និងការឆ្លងមេរោគនៅ UKHSA បាននិយាយថា “ខណៈពេលដែលនេះគឺជាការរកឃើញដំបូងនៃមេរោគ West Nile Virus នៅមូសក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស រហូតមកដល់ពេលនេះវាមិនទាន់មានការព្យាបាលជាក់លាក់ ឬវ៉ាក់សាំងការពារសម្រាប់មនុស្សទេ។ ចំណែកអ្នកជំនាញផ្សេងទៀត ណែនាំឱ្យកម្ចាត់ប្រភពទឹកដែលពួកវាបង្ករកំណើត ហើយស្វែងរកវិធានការការពារខ្លួន ដូចជាការប្រើប្រាស់ថ្នាំបាញ់មូស លាបឡេការពារមូស និងប្រើប្រាស់មុងជាដើម។

គួររំលឹកថា កាលពីឆ្នាំមុន មានការតវ៉ាមួយត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Seville ប្រទេសអេស្ប៉ាញ បន្ទាប់ពីមានការរាយការណ៍ជា 60ករណីអំពីការឆ្លង និងមានមនុស្ស 5នាក់បានស្លា..ប់បន្ទាប់កើតមានជំងឺដែលរួមផ្សុំដោយវីរុសនេះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការទស្សន៍ទាយគឺជាអាជីពដ៏ពេញនិយម និងជាវប្បធម៌ដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលបច្ចុប្បន្នសូម្បីតែនៅក្នុងសកលវិទ្យាល័យក៏មានថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រមុខជំនាញទស្សន៍ទាយផងដែរ ដែលតម្រូវឲ្យនិស្សិតរៀនរយៈពេល៤ឆ្នាំ និងទទួលបានសញ្ញាបត្រក្លាយជាគ្រូទាយដោយស្របច្បាប់។

យោងតាមការបង្ហើបរបស់ប្រធានសមាគមន៍ហោរាសាស្រ្តអន្តរជាតិនៅថៃបានបង្ហើបថា ៖ បច្ចុប្បន្នមានសលវិទ្យាល័យមួយបានអនុម័តឲ្យមានការសិក្សាកម្រិតបរិញ្ញាបត្រខាងព្យាករណ៍ទស្សន៍ទាយ ដើម្បីឲ្យអ្នកដែលចង់រៀនជំនាញនេះអាចក្លាយខ្លួនជាគ្រូទាយស្របច្បាប់។ លោកមិនបានបញ្ចេញឈ្មោះឲ្យដឹងថាជាសកលវិទ្យាល័យណាមួយទេ ប៉ុន្តែលោកបានបន្ថែមទៀតថា ផ្នែកនេះត្រូវរៀនចំនួន ៤ឆ្នាំ និងតម្រូវឲ្យសិស្សត្រូវរៀនមុខវិជ្ជាដូចជា តារាសាស្រ្ត ចិត្តវិទ្យា គណិតវិទ្យា និងភូមិវិទ្យាផងដែរ បន្ទាប់ពីមុខវិជ្ជាហោរាសាស្រ្ត។

ទោះបីជាមិនមានកម្មវិធីសិក្សាដែលមានឈ្មោះថា “ការទស្សន៍ទាយ” ជាផ្លូវការនៅសាកលវិទ្យាល័យណាមួយក៏ដោយ ប៉ុន្តែមានស្ថាប័នខ្លះផ្តល់ជូននូវវគ្គសិក្សា និងកម្មវិធីដែលទាក់ទងនឹងផ្នែកតារាសាស្រ្ត ការទស្សន៍ទាយ និងអនុវត្តន៍ជំនឿប្រពៃណីផ្សេងៗ។

មនុស្សជាច្រើនបានចាប់អារម្មណ៍ និងបានសន្និដ្ឋានថានោះជា សាកលវិទ្យាល័យ Eastern University of Management and Technology ព្រោះតែនៅសកលវិទ្យាល័យនោះ មានកម្មវិធីសិក្សា វិញ្ញាបនបត្ររយៈពេលខ្លីក្នុងផ្នែកតារាសាស្រ្ត (Astrology) និងការទស្សន៍ទាយ។ វគ្គសិក្សានេះត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបង្កើនចំណេះដឹងសម្រាប់បុគ្គលដែលចង់ក្លាយជាអ្នកទស្សន៍ទាយអាជីព ។

ក្រៅពីនេះក៏មានសកលវិទ្យាល័យមួយចំនួនទៀតដូចជា សាកលវិទ្យាល័យ King Mongkut’s Institute of Technology Ladkrabang (KMITL), សាកលវិទ្យាល័យ Assumption University (AU) និង Uranian Astrologers Club Thailand (UACT) ក៏មានកម្មវិធីសិក្សាស្ដីពីការសង្កេតពីតារាសាស្រ្ត គោលការណ៍មើលហុងស៊ុយ ហោរាសាស្ត្របែបចិន ឬបែបថៃ និងវិធីសាស្ត្រទស្សន៍ទាយស្ថិតិស៊ីស្ទេម ដែលសិស្សានុសិស្សអាចយកមកប្រើក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃបាន។

ព័ត៌មាននេះ ទទួលបានចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីមហាជន និងមានអ្នកចង់សិក្សាពីជំនាញនេះច្រើនផងដែរ ព្រោះអាជីពទស្សន៍ទាយនៅក្នុងប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្នកំពុងមានការពេញនិយមខ្លាំង។ បើតាមសេដ្ឋកិច្ចវិទូរដែលបានធ្វើការវិភាគលើការចំណាយរបស់ប្រជាជនថៃជាប្រចាំរកឃើញថា មានថវិកាប្រមាណ5 ពាន់លានបាត (ប្រហែល 150 លានដុល្លារ) ដែលគេអាចប្រមូលបានពីវិស័យមួយនេះ។

វិជ្ជាជីវៈនេះក៏បានសម្របខ្លួនទៅនឹងសម័យទំនើបផងដែរ ដោយមានគ្រូទាយជាច្រើនផ្តល់សេវាកម្មរបស់ពួកគេតាមអ៊ីនធឺណិតដូចជា ការអានបាតដៃ, ការទាយដោយសន្លឹកបៀ ឬកាត Tarot , ការមើលហោរាសាស្រ្ត ដែលធ្វើឱ្យពួកគេអាចទទួលបានចំណូលកាន់តែទូលំទូលាយ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា អ្នកគ្រូបង្រៀនម្នាក់នៅអាមេរិកទ្រាំលែងបាន ក៏ដាក់ពាក្យលាឈប់ពីការងារ ដោយសារកូនសិស្សប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ធ្វើកិច្ចការសាលា រហូតលែងចេះអាន និងសរសេរអក្សរ ។ អ្នកគ្រូរូបនេះបារម្ភពីបច្ចេកវិទ្យា AI ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យអប់រំនាថ្ងៃអនាគត និងសំណូមពរឱ្យហាមឃាត់កូនសិស្សប្រើប្រាស់ រហូតដល់ចូលរៀនសាកលវិទ្យាល័យ ។

អ្នកនាង ហេនណា ម៉ារៀ គឺជាគ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាល័យមួយកន្លែងនៅអាមេរិកធ្វើឱ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីនាងបង្ហោះវីដេអូក្នុង TikTok និយាយថា នាងបានលាឈប់ពីការងារជាគ្រូបង្រៀនក្រោយពីបង្រៀនកូនសិស្សរយៈពេលជាង៣ឆ្នាំ ដោយសារបច្ចេកវិទ្យា AI កំពុងបំផ្លាញការអប់រំរបស់កុមារនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដោយវីដេអូរបស់នាងមានចំនួនទស្សនារហូតដល់ជាង១លានលើក ។

បច្ចេកវិទ្យា AI បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងធ្វើឱ្យការបង្រៀនសិស្សកាន់តែពិបាក ដោយសារសិស្សពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាឱ្យជួយធ្វើលំហាត់ និងឆ្លើយសំណួរផ្សេងៗជំនួស ។ ពួកគេពុំព្យាយាមប្រើប្រាស់សមត្ថភាពរបស់ខ្លួនទេ ហើយវាធ្វើឱ្យការសិក្សាធ្លាក់ចុះ ។ បច្ចេកវិទ្យាធ្វើឱ្យក្មេងៗលែងចេះអានអក្សរ និងចាប់អារម្មណ៍លើមេរៀនតិចជាងមុន ដោយពួកគេប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អានជាសំឡេង ។ ក្រៅពីនេះ ពួកគេប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់ការកម្សាន្តប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែពុំរៀនសូត្រពីបច្ចេកវិទ្យា ។

អ្នកនាង ម៉ារៀ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន Fox News ថា នាងទើបតែលាឈប់ពីការងារគ្រូបង្រៀន ក្រោយពីបានបំពេញការងារនេះរយៈពេលជាង៣ឆ្នាំ ពីព្រោះនាងយល់ថា ការរៀនសូត្ររបស់សិស្សពុំល្អប្រសើរ ដោយសារពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាខ្លាំងពេក ។ ពីដំបូង AI ជួយឱ្យការងារបង្រៀនមានប្រសិទ្ធភាព បើយើងបង្រៀនក្មេងៗឱ្យចេះប្រើប្រាស់វាយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែបើអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់វាដោយសេរីក្នុងបន្ទប់រៀន ពួកគេនឹងពឹងលើវាជានិច្ច ហើយឈប់ធ្វើកិច្ចការសាលាដោយខ្លួនឯង ។

អ្នកនាងបានឱ្យកូនសិស្សសរសេរអត្ថបទវែងៗ ហើយសង្កេតឃើញថា អត្ថបទដែលកូនសិស្សសរសេរប្រើប្រាស់ភាសាយ៉ាងត្រឹមត្រូវ ធ្វើឱ្យនាងឆ្ងល់យ៉ាងខ្លាំង ។ នាងក៏ប្រើប្រាស់ AI ឱ្យកែតម្រូវអត្ថបទសិស្ស គឺពួកគេយកអត្ថបទចេញពីកម្មវិធី ChatGPT ទាំងស្រុង បន្ទាប់មក នាងក៏ឱ្យពួកគេសរសេរអត្ថបទជាថ្មី ។ ប៉ុន្តែក៏មានកូនសិស្សខ្លះសរសេរអត្ថបទដោយខ្លួនឯងដែរ អ្នកនាងពុំបន្ទោសសិស្សទេ ប៉ុន្តែបច្ចេកវិទ្យាផ្តល់គុណវិបត្តិ ច្រើនជាងគុណសម្បត្តិ ។

ហេតុនេះ យើងគួរហាមឃាត់សិស្សកុំឱ្យប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា រហូតដល់ពួកគេចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ ។ គ្រូបង្រៀនគួរគិតពីបញ្ហានេះ ដោយតាមដានលទ្ធផលការសិក្សារបស់សិស្ស និងប្រៀបធៀបជាមួយសម័យពុំទាន់មានបច្ចេកវិទ្យា ។ បច្ចេកវិទ្យា AI ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការសិក្សារបស់សិស្សយ៉ាងខ្លាំង ដូចជា ៖ ប៉ះពាល់ជំនាញការសរសេរ ការអាន និងវិភាគ ៕