ប្រទេសថៃ ៖ សមាជិកសភានៃគណបក្សប្រឆាំងរបស់ថៃម្នាក់ បានស្នើទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃឲ្យដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ដោយប្រើ«យុទ្ធសាស្រ្តឈ្នះដោយមិនបាច់ប្រយុទ្ធ” ជាជាងការឡើងទៅដោះស្រាយជាមួយតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ព្រោះការធ្វើបែបនោះថៃអាចនឹងចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ហើយថៃនឹងលែងជាទីទំនុកចិត្តរបស់ឆាកអន្តរជាតិតទៅទៀត។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៣ ខែមិថុនា លោក Rangsiman Rome សមាជិកសភានៃបក្ស «ប្រជាជនថៃ» បានបង្ហោះសារនៅគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួន ទាក់ទងនឹងជម្លោះនៅព្រំដែនរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដោយស្នើទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ឲ្យប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្រ្តឈ្នះដោយមិនប្រយុទ្ធក្នុងករណីមានហិង្សា។ លោក Rangsiman បានលើកឡើងថា បើទោះជាថៃមានប្រៀបជាងកម្ពុជាលើការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម សេដ្ឋកិច្ច និងយោធាក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែចំណុចទាំងនេះ មិនមែនជាអ្វីដែលថៃអាចយកមកប្រើដើម្បីឈ្នះកម្ពុជាបានឡើយ។

លោកពន្យល់ទៀតថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានដឹងច្បាស់ពីសក្កដានុពលយោធារបស់ថៃរួចហើយ ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាកម្ពុជានៅតែប្រើយុទ្ធសាស្រ្តញុះញង់ចង់បង្ករជម្លោះជាមួយថៃ? នោះក៏ព្រោះតែកម្ពុជាបានដឹងថា ជ័យជម្នះរបស់កម្ពុជាមិនមែនបានមកពីការប្រយុទ្ធគ្នានោះទេ ប៉ុន្តែបានមកពីការបំផ្លាញភាពស្របច្បាប់របស់ថៃ តាមរយៈទិដ្ឋភាពផ្សេងៗ មិនថាការទូត ប្រើប្រាស់យន្តការអន្តរជាតិ ឬស្វែងរកជំនួយពីភាគីទីបីឡើយ។ លោកអះអាងថា ៖ កម្ពុជាសង្ឃឹមថាយន្តការរបស់ខ្លួននឹងធ្វើឲ្យប្រទេសថៃក្លាយជាអ្នកខុសនៅចំពោះមុខឆាកអន្តរជាតិ។ កម្ពុជាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពទាញយកផលប្រយោជន៍ពីបញ្ហានេះឲ្យបានច្រើន។ ដូច្នេះហើយយើងត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុត កុំឲ្យប្រទេសដទៃទៀតមើលមកឃើញថា “យើងកំពុងសម្លុតធ្វើប្រទេសតូចតាច”។

ជាងនេះទៅទៀត លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា សូមឲ្យរដ្ឋាភិបាលធ្វើយ៉ាងណាបញ្ចៀសពីសង្រ្គាម ព្រោះបើទោះជាថៃអាចយកឈ្នះកម្ពុជាក្នុងការដោះស្រាយដោយហិង្សាបែបនេះក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវានឹងផ្ដល់ផលប៉ះពាល់ច្រើន ជាពិសេសគឺពលរដ្ឋដែលរស់ៅតាមព្រំដែន។ វាមិនត្រឹមបង្កការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ បាត់បង់អាយុជីវិតទាហាន និងពលរដ្ឋស្លូតត្រង់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែការឈ្នះក្នុងសមរភូមិនេះ អាចជាការបើកផ្លូវឲ្យប្រទេសមហាអំណាចផ្សេងទៀតដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់កម្ពុជា ចូលមកអន្តរាគមន៍ក្នុងរឿងនេះផងដែរ។ ហើយវាមិនមែនជារឿងល្អសម្រាប់ថៃឡើយ។

ទាំងអស់នេះគែជាពាក្យសំដីរបស់លោក Rangsiman អំពីការយល់ឃើញរបស់ខ្លួនទៅលើបញ្ហាដែលថៃនិងកម្ពុជាកំពុងប្រឈម។ ក្រៅពីនេះលោកក៏បានផ្ដល់ជាយុទ្ធសាស្រ្តណែនាំមួយចំនួន ទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃក្នុងការយកទៅពិចារណា ដើម្បីយកទៅដោះស្រាយជម្លោះជាមួយកម្ពុជាដោយសន្តិភាព។

គួររំលឹកថា នាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី៤ ខែមិនថុនា នេះ រដ្ឋាភិបាលថៃបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយរួចហើយ ជុំវិញការប្ដឹ.ងឡើងតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា ដោយថៃប្ដេជ្ញារថានឹងដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាដោយប្រើយន្តការច្បាប់អន្តរជាតិ សន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗ ដូចជា ៖ MOU ឆ្នាំ២០០០ រួមទាំងភស្តុតាងផ្សេងៗដោយសន្តិវិធីវិញ ក្នុងឋានៈជាអ្នកជិតខាងល្អជាមួយកម្ពុជា ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាបាលទាំងពីរក៏នឹងផ្តោតសំខាន់លើការទំនាក់ទំនងល្អជាមួយពលរដ្ឋ ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការយល់ខុសរវាងពលរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងពីរ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ The Better News រាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយសូមឱ្យពលរដ្ឋថៃមានទំនុកចិត្តលើរដ្ឋាភិបាលក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែន ។ រដ្ឋាភិបាលថៃសូមប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី និងគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ ហើយភាគីទាំងពីរសហការការពារកុំឱ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹង ។

រដ្ឋាភិបាលថៃចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងផែនការប្ដឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា រឿងព្រំដែនទាំង៤ចំណុច រួមមាន ៖ ប្រាសាទតាមាន់តូច តាមាន់ធំ តាក្របី និង តំបន់មុំបី ។ រដ្ឋាភិបាលថៃចង់ត្រឹមចរចារកដំណោះស្រាយព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ជាលក្ខណៈទ្វេភាគីដោយប្រើប្រាស់យន្តការ គណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះ (JBC) និងគណៈកម្មការព្រំដែនទូទៅ (GBC)។ រដ្ឋាភិបាលថៃថា កម្ពុជាបានយល់ព្រមលើការស្នើជួបប្រជុំក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា នេះ ។ រីឯហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចនៅថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា កន្លងមក ថៃនៅបន្តអះអាងថា ពួកគេគ្រាន់តែបានបាញ់ការពារខ្លួន ។

លោក Jirayu Houngsub អ្នកនាំពាក្យទីស្តីការនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានប្រជុំជាមួយគ្រប់ស្ថាប័នក្រោយកើតហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ។ ររដ្ឋាភិបាលថៃនឹងការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីថៃ ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវដំណោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោលការណ៍មនុស្សធម៌ ។

ក្រោយការប៉ះទង្គិចរវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរប្រទេសបានពិភាក្សាគ្នា និងបារម្ភពីស្ថានការណ៍ ។ បន្ទាប់ពីពិភាក្សា រដ្ឋាភិបាលទាំងពីរបានឯកភាពថា នឹងសហការធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍វឹលមករកភាពប្រក្រតីឡើងវិញ មិនរាលដាល និងប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ក្នុងនោះមានគណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះ (JBC) តាមការពិភាក្សាគ្នារបស់មេបញ្ជាការកងទ័ពទាំងពីរភាគី កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ចំណែកភាគីកម្ពុជាចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដោយប្តឹងទៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ គឺរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជាក់ថា ថៃក្នុងឋានៈជាប្រទេសជិតខាងរបស់កម្ពុជា ថៃចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី ផ្អែកលើមូលដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ សន្ធិសញ្ញា និងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗ ដូចជា ៖ MOU ឆ្នាំ២០០០ រួមទាំងភស្តុតាងផ្សេងៗ ហើយថៃត្រៀមខ្លួនចរចាទ្វេភាគីជាមួយកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះបង្គោលព្រំដែន ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាបាលទាំងពីរនឹងផ្តោតសំខាន់លើការទំនាក់ទំនងជាមួយពលរដ្ឋ ដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការយល់ខុសរវាងពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេស ។

រដ្ឋាភិបាលថៃសូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន ស្ថានការណ៍នៅបរិវេណព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ មានភាពល្អប្រសើរ ហើយសូមពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តថា ភ្នាក់ងារពាក់ព័ន្ធបានចាត់វិធានការតាមនីតិវិធីដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាព និងរក្សាសិទ្ធិរបស់ថៃ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃជឿជាក់ថា កម្ពុជា និងថៃ នឹងអាចដោះស្រាយបញ្ហារួមគ្នាបានក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាងល្អ មានសុវត្ថិភាព និងសន្តិភាពសម្រាប់ពលរដ្ឋរស់នៅព្រំដែន ខណៈកម្ពុជា និងថៃ គឺជាក្រុមគ្រួសាររបស់អាស៊ានទាំងអស់គ្នា ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបានច្រានចោលព័ត៌មានថា កងទ័ពថៃបញ្ជូនដ្រូនមកស៊ើបការណ៍ពីការចល័តកងទ័ពកម្ពុជា និងអាវុ.ធ នៅខេត្តព្រះវិហារ ដោយអះអាងថា គឺជាព័ត៌មានមិនពិត ថៃពុំធ្លាប់បញ្ជូនដ្រូនទៅកម្ពុជា វាពុំមែនជាដ្រូនរបស់ថៃទេ ។ ថៃពុំចាំបាច់បញ្ជូនដ្រូនទៅស៊ើបការណ៍ក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ពីព្រោះថៃបានឃើញការចល័តកងទ័ពកម្ពុជា និងអាវុធពេញបណ្តាញសង្គម ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា កន្លងមក លោកឧត្តមសេនីយ៍ Winthai Suvaree អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃ បានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានតាមទូរស័ព្ទ ពាក់ព័ន្ធនឹងការចុះផ្សាយព័ត៌មានថា កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ កងទ័ពកម្ពុជាឈរជើងនៅខេត្តព្រះវិហារ បានស្ទាក់ចាក់ដ្រូនរំលោភដែនអាកាសកម្ពុជា ក្នុងគោលបំណងស៊ើបការណ៍ ។ ក្រោយការវាយតម្លៃដំបូងឱ្យដឹងថា វាជាដ្រូនរបស់កងទ័ពថៃ ដែលបញ្ជូនចូលទឹកដីកម្ពុជាដើម្បីស៊ើបការណ៍ពីការចល័តកងទ័ពកម្ពុជា និងអាវុធ ។

លោក Winthai អ្នកនាំពាក្យកងទ័ពជើងគោកថៃបញ្ជាក់ថា មិនពិតទេ ការប្រើប្រាស់ដ្រូននាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺជារឿងធម្មតា ។ ភាគីទាំងពីរបានប្រើប្រាស់ដ្រូនក្នុងតំបន់ដូចគ្នា ហើយថៃចាត់ទុកថា នេះជាតំបន់ត្រួតស៊ីគ្នា ពុំទាន់មានការកំណត់ព្រំដែនច្បាស់លាស់ ។ ហេតុនេះ ការប្រើប្រាស់ដ្រូន គឺពុំអាចដឹងថា តើជាការរំលោភដែនអាកាសរបស់ប្រទេសណាឬក៏អត់ ប៉ុន្តែថៃពុំបានបញ្ជូនដ្រូនចូលទឹកដីកម្ពុជាទេ ហើយដ្រូននេះ ក៏ពុំមែនជារបស់ថៃដែរ ។

លោក Winthai បន្តទៀតថា ថៃពុំចាំបាច់បញ្ជូនដ្រូនទៅស៊ើបការណ៍សម្ងាត់ក្នុងទឹកដីកម្ពុជាទេ ពីព្រោះថៃបានឃើញការចល័តកងទ័ពកម្ពុជា និងអាវុធពេញបណ្តាញសង្គម ។ ហេតុនេះ ការអានព័ត៌មាននានាដែលផ្សព្វផ្សាយនាពេលបច្ចុប្បន្ន សូមឱ្យពលរដ្ឋថៃពិនិត្យមើលប្រភពព័ត៌មានគួរឱ្យទុកចិត្ត ពីព្រោះព័ត៌មានភាគច្រើនមិនពិត ។ លោកអះអាងថា កងទ័ពថៃអនុវត្តតាមគោលការណ៍ និងមិនចង់ឱ្យមានជម្លោះកាន់តែខ្លាំងក្លានៅបរិវេណព្រំដែនជាប់កម្ពុជា ៕

ប្រទេសចិន ៖ ក្រសួងការបរទេសចិនប្រកាសផ្តល់ទិដ្ឋាការអាស៊ានដល់សមាជិកអាស៊ាន១០ប្រទេស រួមមាន ៖ កម្ពុជា ថៃ ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ហ្វីលីពីន ឥណ្ឌូណេស៊ី ព្រុយណេ វៀតណាម មីយ៉ាន់ម៉ា ឡាវ និងទីម័រខាងកើត ដើម្បីលើកកម្ពស់ការធ្វើដំណើរក្នុងតំបន់ ។ បុគ្គលដែលធ្វើដំណើរសម្រាប់ប្រកបអាជីវកម្មនឹងទទួលបានទិដ្ឋាការអាស៊ាន ដោយមានសិទ្ធិចូលប្រទេសចិនច្រើនលើកក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំ ហើយអាចយកស្វាមី-ភរិយា និងកូនមកស្នាក់នៅចិនរហូតដល់១៨០ថ្ងៃ ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន លោក Lin Jian និយាយថា កិច្ចសហការរវាងចិនជាមួយបណ្តាប្រទេសអាស៊ាននារយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះល្អប្រសើរយ៉ាងខ្លាំង ទាំងផ្នែកសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងរវាងពលរដ្ឋ ។ ហេតុនេះ ចិននឹងបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការធ្វើដំណើរក្នុងតំបន់អាស៊ាន ។

ក្រៅពីនេះ ប្រទេសចិននឹងលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ពលរដ្ឋរស់នៅប្រទេសអាមេរិកឡាទីនផងដែរ ដូចជា ៖ ពលរដ្ឋប្រេស៊ីល អាហ្សង់ទីន និងឈីលី ដោយអនុវត្តចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមិថុនា តទៅ ។ ដូច្នេះ ធ្វើឱ្យចំនួនប្រទេសដែលទទួលបានសិទ្ធិធ្វើដំណើរមកចិនដោយពុំចាំបាច់ស្នើសុំទិដ្ឋាការ កើនឡើងរហូតដល់៤៣ប្រទេស ។

លោក Lin បន្តថា ការផ្តល់ទិដ្ឋាការអាស៊ានជាផ្នែកមួយនៃការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលចិន ក្នុងការបើកប្រទេស និងអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបើកចំហ ។ នៅត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៥ ចិនបានទទួលស្វាគមន៍ជនបរទេសជាង៩លាននាក់ និងមានក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិថ្មីៗចូលមកវិនិយោគនៅចិន ស្មើជាង១ម៉ឺន៨ពាន់ក្រុមហ៊ុន កើនឡើងជាង១២ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាឆ្នាំ២០២៤ ។

ចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ានបានផ្លាស់ប្តូរអ្នកជំនាញជាញឹកញាប់ ហើយយើងនឹងជំរុញការផ្លាស់ប្តូរអ្នកជំនាញបន្ថែមទៀត ដែលនេះជាគោលបំណងរួមគ្នារវាងចិន និងបណ្តាប្រទេសអាស៊ាន ។ ចិនរំពឹងថា ការផ្តល់ទិដ្ឋាការអាស៊ាននឹងក្លាយជាជំហ៊ានមួយទៀតឆ្ពោះទៅរកការជំរុញកសាងសហគមន៍ចិន-អាស៊ាន ដែលផ្តោតលើការរួមរស់ជាមួយគ្នាប្រកបដោយសន្តិភាព សន្តិសុខ និងមិត្តភាព ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក Lin ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាលថៃឱ្យដឹងថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃនៅទូទាំងប្រទេសបានឆ្លងជំងឺកូវីដ-១៩ រហូតដល់ជាង៣សែន២ម៉ឺននាក់ និងស្លា.ប់ ៦៩នាក់ ក្នុងនោះពលរដ្ឋរស់នៅ៥ខេត្ត-ក្រុងឆ្លងជំងឺកូវីដច្រើនបំផុត ។ ជំងឺកូវីដឆ្លងរាតត្បាតខ្លាំងនៅរដូវវស្សា និងពេលសាលារៀនបើកបវសនកាល ដោយក្រសួងសុខាភិបាលថៃណែនាំឱ្យពលរដ្ឋថែទាំសុខភាព ពីព្រោះកូវីដ XEC ឆាប់ឆ្លង ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Taweesin Visanuyothin បាននិយាយពីស្ថានការណ៍ជំងឺកូវីដថា លោក Somsak Thapsutin រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលបារម្ភពីការឆ្លងជំងឺកូវីដនៅប្រទេសថៃក្នុងរដូវវស្សា និងពេលសាលារៀនបើកបវសនកាល ។ វាជាពេលជំងឺផ្តាសាយធំឆ្លងខ្លាំងដែលមានរោគសញ្ញាស្រដៀងគ្នា ហើយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសុខាភិបាលណែនាំឱ្យអប់រំពលរដ្ឋពីការថែទាំសុខភាព ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋមួយចំនួនលែងថែទាំសុខភាព ។ បើពលរដ្ឋរួមគ្នាការពារខ្លួនដើម្បីកាត់បន្ថយការឆ្លងរាតត្បាតជំងឺកូវីដ វានឹងធ្វើឱ្យចំនួនអ្នកឆ្លងធ្លាក់ចុះ ។

ពលរដ្ឋថៃស្លាប់ដោយសារជំងឺកូវីដក្នុងរយៈពេលជាង៥ខែនេះ ស្មើ៦៩នាក់ ដែលភាគច្រើនជាមនុស្សចាស់ អ្នកមានជំងឺប្រចាំកាយ និងអ្នករស់នៅទីក្រុងធំៗ ឬទីក្រុងទេសចរណ៍ដែលមានមនុស្សច្រើន ដូចជា ៖ ទីក្រុងបាងកក ខេត្តឈុនបុរី ចាន់បុរី និងឈៀងម៉ៃ ។

ជំងឺកូវីដឆ្លងខ្លាំងនៅរដូវវស្សា និងពេលសាលារៀនបើកបវសនកាល ជាពិសេស វាឆាប់ឆ្លងលើកូនសិស្សដែលប្រមូលផ្តុំគ្នា ទើបធ្វើឱ្យបច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនឆ្លងជំងឺកូវីដ និងផ្តាសាយធំ ។ កូវីដ XEC បានឆ្លងរាតត្បាតយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅថៃ ប៉ុន្តែអាការៈពុំធ្ងន់ធ្ងរ និងដូចគ្នាជាមួយជំងឺផ្តាសាយធំ ដោយអ្នកជំងឺកូវីដ XEC ភាគច្រើនជាសះស្បើយដោយខ្លួនឯង ពុំចាំបាច់លេបថ្នាំ ។

ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យណែនាំឱ្យពលរដ្ឋពាក់ម៉ាស់ជានិច្ច ជាពិសេស ពេលឆ្លងកូវីដ៥ថ្ងៃដំបូង និងលាងដៃញឹកញាប់ ចៀសវាងទៅកន្លែងមនុស្សច្រើន ដូចជា ៖ អង្គុយប្រជុំ ឬបរិភោគអាហាររួមគ្នា ។ រីឯសាលារៀន បើមានកូនសិស្សឆ្លងកូវីដច្រើន សូមអនុញ្ញាតឱ្យកូនសិស្សឆ្លងជំងឺបានឈប់សម្រាក ដោយពុំចាំបាច់បិទថ្នាក់រៀន ឬបិទសាលារៀន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ដល់ថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ពលរដ្ឋថៃបានឆ្លងជំងឺកូវីដរហូតដល់៣២៤.៦៩២នាក់ (ជាង៣សែន២ម៉ឺននាក់) ហើយខេត្ត-ក្រុងដែលឆ្លងជំងឺកូវីដខ្លាំងបំផុត រួមមាន ៖ ទីក្រុងបាងកក ខេត្តឈុនបុរី រ៉ាក់យ៉ង ភូកេត និងណាខនប៉ាធុម ៕

នៅដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់មកពីសហភាពអឺរ៉ុប (EU) និងឥណ្ឌូណេស៊ីបាននិយាយពីករណីការប៉ះទង្គិ.ចគ្នារវាងកងទ័ពកម្ពុជា និងថៃ ហើយអំពាវនាវឱ្យអាស៊ានជួយដោះស្រាយជម្លោះក្នុងតំបន់ ។ មន្ត្រីទូតជាន់ខ្ពស់បញ្ជាក់ថា ការដោះស្រាយរួមគ្នាមានភាពចាំបាច់ណាស់ដើម្បីការពារកុំឱ្យជម្លោះរវាងប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានកាន់តែខ្លាំងក្លានាថ្ងៃអនាគត ។

ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា លោក Igor Driesmans មានប្រសាសន៍ថា យើងគាំទ្រឱ្យប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ ពន្លឿនការចរចាទ្វេភាគីអំពីបញ្ហានៅសេសសល់ទាក់ទងនឹងការបោះបង្គោលព្រំដែន និងចាត់វិធានការបន្ទាន់ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីចៀសវាងការប៉ះទង្គិចគ្នានាថ្ងៃអនាគត ។

លោក Igor Driesmans បន្តថា សហភាពអឺរ៉ុបពុំបានបង្ហាញខ្លួនឯងជាគំរូនៅតំបន់អាស៊ានទេ ប៉ុន្តែយើងផ្តល់នូវបទពិសោធន៍ដ៏យូររបស់សហភាពអឺរ៉ុបពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសហការសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយឈានទៅរកសន្តិភាពយូរអង្វែង ។ រយៈពេល៧៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធបានធ្វើឱ្យប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបរួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាពខ្លាំងឡើង ហើយរយៈពេលនេះ គ្មានប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបណាមួយធ្វើសង្គ្រាមជាមួយប្រទេសជាសមាជិកផ្សេងទេ ។

យើងជឿជាក់យ៉ាងមុតមាំថា បណ្តាប្រទេសអាស៊ាននឹងអនុវត្តបែបនេះដូចសហភាពអឺរ៉ុប ។ ប្រទេសកម្ពុជា និងថៃ គឺដូចគ្នានឹងប្រទេសសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុបជាច្រើន ដែលមានប្រវត្តិសាស្ត្រជម្លោះជាមួយគ្នា ប៉ុន្តែបំណងប្រាថ្នាតែមួយរបស់ប្រទេសទាំងពីរ គឺចង់បានសុខសន្តិភាព ការរីកចម្រើន និងដោះស្រាយបញ្ហាវិវាទដោយសន្តិវិធី ។

ចំណែកឯកអគ្គរដ្ឋទូតឥណ្ឌូណេស៊ីប្រចាំកម្ពុជា លោក Santo Darmosumarto បានផ្តល់បទសម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា គួរតែផ្តល់ភាពសំខាន់ជាចម្បងជាមួយប្រទេសដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងការយកឈ្នះឧបសគ្គផ្សេងៗដោយសន្តិវិធី ។

លោក Santo មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានអាចពឹងផ្អែកលើការគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមកដើម្បីរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការរីកចម្រើនក្នុងតំបន់ ។ បញ្ហាប្រឈមដែលសមាជិកអាស៊ានត្រូវប្រឈម ជាពិសេស ពេលវាកើតឡើងក្នុងពេលវេលា និងទីកន្លែងផ្សេងគ្នា គឺត្រូវតែមានវិធីដោះស្រាយបញ្ហាខុសៗគ្នា» ៕

ទីក្រុងហាណូយ ៖ រដ្ឋាភិបាលវៀតណាមបញ្ជាឲ្យខាងទូរគមនាគមន៍បិទប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនង «តេឡេក្រាម» លែងឲ្យប្រជាជនប្រើប្រាស់ទូទាំងប្រទេស បន្ទាប់ពីពួកគេរកឃើញថា ៦៨% នៃឆានេល និងគ្រុប ដែលបង្កើតនៅក្នុងកម្មវិធីនេះ គឺមានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសកម្មភាពខុសច្បាប់ ការជួញដូរគ្រឿ.ងញៀ.ន និងការផ្សព្វផ្សាយមតិប្រឆាំង។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានវៀតណាម VN Express កាលពីចុងខែឧសភាកន្លងទៅ។

នៅក្នុងឯកសារដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ២១ ឧសភា ដោយអនុប្រធាននាយកដ្ឋានទូរគមនាគមន៍នៃក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់វៀតណាម បានបញ្ជាឱ្យក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ចាត់វិធានការទប់ស្កាត់កម្មវិធី Telegram លែងអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់ចាប់ពីថ្ងៃទី ២ ខែមិថុនាតទៅ។

ដូនេះបានន័យថា គិតមកដល់ថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា នេះ កម្មវិធីទំនាក់ទំនងមួយនេះ គឺលែងអាចដំណើរការនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាមបានទៀតហើយ។ ចំណែកខាងមន្ត្រីក្រសួងបច្ចេកវិទ្យាបានបញ្ជាក់ថា ការអនុម័តនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមហ៊ុន Telegram ខកខានក្នុងការចែករំលែកពីទិន្នន័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលជាផ្នែកមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការស៊ើបអង្កេតពីឧក្រិដ្ឋកម្ម និងបទល្មើសផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា។

ក្រោមករដ្ឋាភិបាលបានរកឃើញថា បទល្មើសក្លែងបន្លំក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់ប្រមាណជាង 1 ពាន់ពាន់លានដុង (38 លានដុល្លារអាមេរិក) បានកើតឡើងតាមរយៈ Telegram ដែលប៉ះពាល់លើជនរងគ្រោះជាង 13,000 នាក់។ លើសពីនេះទៀត ទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់មនុស្សជាង 23 លាននាក់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា ត្រូវបានគេទាញយក និងលក់ដោយខុសច្បាប់តាមរយៈកម្មវិធីមួយនេះ។

ភាពអសកម្មក្នុងការសហការជាមួយរដ្ឋាភិបាលរបស់ក្រុមហ៊ុន Telegram បានធ្វើឲ្យប្រទេសវៀតណាមសម្រេចបិទកម្មវិធីមួយនេះចោលតែម្ដង។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា Telegram បានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយថា ពួកគេបានឆ្លើយតបនឹងសំណើតាមផ្លូវច្បាប់ទាំងអស់ និងកំពុងពិចារណាលើលិខិតផ្លូវការដែលទទួលបានពីរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមផងដែរ។

គួរជម្រាបថា ការបិទមិនឲ្យប្រើប្រាស់ Telegram គឺជាផ្នែកមួយនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ក្នុងការត្រួតពិនិត្យមាតិកាអនឡាញឲ្យបានតឹងរឹង។ កន្លងមក វៀតណាមធ្លាប់បានត្រួតពិនិត្យលើបណ្ដាញទំនាក់ទំនងមួយចំនួន ជាពិសេសលើមាតិកាដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាមានចលនានយោបាយ ឬប៉ះពាល់ដល់អំណាចរបស់គណបក្សកុម្មុយនីស្តវៀតណាម៕