ពេលត្រូវធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះ ជាពិសេស នៅថ្ងៃឈប់សម្រាកដែលមានមនុស្សច្រើន អ្នកដំណើរទាំងឡាយមិនចង់ឆ្លងមេរោគដើម្បីកុំឱ្យប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងខាតពេលវេលាប្រកបមុខរបរ និងធ្វើការ ។ ការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះមានទ្វារបង្អួចបិទជិត គឺសំខាន់ណាស់ដែលយើងត្រូវការពារសុខភាពជាចម្បង ។

តើជ្រាបទេ ការអង្គុយកៅអីនៅជិតផ្លូវដើរលើយន្តហោះប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគរហូតដល់៥ដង បើធៀបនឹងការអង្គុយកៅអីក្បែរបង្អួច ។ ដូច្នេះ អ្នកជំនាញបានណែនាំឱ្យអ្នកដំណើរគួរតែអង្គុយកៅអីក្បែរបង្អួចដើម្បីការពារខ្លួនពីការឆ្លងមេរោគ ។

តាមការស្រាវជ្រាវរបស់ស្ថាប័ន National Academy of Sciences បង្ហាញថា អ្នកដំណើរលើយន្តហោះដែលអង្គុយកៅអីក្បែរផ្លូវដើរប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគលើអាកាសរហូតដល់៥ដង បើធៀបនឹងការអង្គុយលើកៅអីក្បែរបង្អួច ។ ការស្រាវជ្រាវនេះណែនាំឱ្យអ្នកដំណើរត្រូវចៀសវាងការឆ្លងមេរោគ និងគួរអង្គុយកៅអីក្បែរបង្អួច ពីព្រោះទីតាំងនេះមានសុវត្ថិភាពជាង ។

ស្ថាប័ន National Academy of Sciences បានស្ទង់មតិអ្នកដំណើរលើយន្តហោះ ចំនួន១,៥០០នាក់ ហើយលទ្ធផលបង្ហាញថា អ្នកដំណើរដែលអង្គុយលើកៅអីជិតផ្លូវដើរ គឺប្រឈមនឹងការប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកដំណើរផ្សេងទៀតដែលដើរទៅមកលើយន្តហោះ ជាមធ្យមស្មើ៦៤នាក់ ។ រីឯអ្នកដំណើរអង្គុយលើកៅអីក្បែរបង្អួច នឹងប៉ះពាល់ជាមួយអ្នកដំណើរផ្សេងទៀតត្រឹមតែ១២នាក់ប៉ុណ្ណោះ ។

ក្រៅពីនេះ ការស្រាវជ្រាវបង្ហាញទៀតថា បើយើងអង្គុយកៅអីក្បែរអ្នកដំណើរឆ្លងមេរោគក្នុងចម្ងាយមិនលើស១ម៉ែត្រ មិនថាការអង្គុយនៅកៅអីណាទេ គឺប្រឈមនឹងការឆ្លងមេរោគយ៉ាងខ្លាំងរហូតដល់៨០ភាគរយ ៕

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា បានផ្ញើលិខិតផ្លូវការទៅកាន់លោក ម៉ារីស សាងៀមផុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ ដើម្បីអញ្ជើញឱ្យថៃរួមគ្នាយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនដែលអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ។

លោក ជុំ សុន្ទរី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជាបានបង្ហាញខ្លឹមសារលិខិតថា ទោះជាប្រទេសទាំងពីរខិតខំប្រឹងប្រែងប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេភាគី និងដោះស្រាយក្នុងលក្ខណៈមិត្តភាពដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយជាច្រើនលើកក៏ដោយ ប៉ុន្តែជម្លោះព្រំដែនអូសបន្លាយជាច្រើនទសវត្សរ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរនៅតែពុំទាន់ធូរស្រាល ហើយជាប្រភពនៃការយល់ច្រឡំ និងភាពតានតឹងដែលតែងតែកើតឡើងវិញ រហូតមានហេតុការណ៍កើតឡើងជាច្រើន រួមទាំងការប៉ះទង្គិចគ្នានៅភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ដោយកងទ័ពថៃបានបាញ់មកលើកងទ័ពកម្ពុជាបណ្តាលឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាបាត់បង់ជីវិតម្នាក់ ។

ហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចនេះបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា កន្លងមក ដែលត្រូវស្វែងរកដំណោះស្រាយបន្ទាន់ប្រកបដោយសន្តិភាព និងនិរន្តរភាព ។ ភាពស្មុគ្រស្មាញ លក្ខណៈប្រវត្តិសាស្ត្រ និងភាពរសើបនៃវិវាទទាំងនេះ យើងឃើញកាន់តែច្បាស់ថា ការចរចាទ្វេភាគីអាចមិនគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីទទួលបានដំណោះស្រាយដ៏ទូលំទូលាយ និងយូរអង្វែងទេ ។ ហេតុនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជឿជាក់ថា មាគ៌ាទៅមុខដែលសមស្រប និងសន្តិវិធីបំផុត គឺ ការបញ្ជូនបញ្ហាពាក់ព័ន្ធនឹងតំបន់មុំបី ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ទៅកាន់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដើម្បីកាត់ក្ដី ។

សេចក្តីសម្រេចចេញដោយតុលាការអន្តរជាតិ គឺផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ នឹងផ្តល់ដំណោះស្រាយមួយយុត្តិធម៌ មិនលម្អៀង និងយូរអង្វែង។ សេចក្ដីសម្រេចនេះនឹងផ្ដល់ភាពច្បាស់លាស់ដែលត្រូវការចំាបាច់សម្រាប់ព្រំដែនគោករៀងរបស់យើង ហើយសំខាន់បំផុត គឺ ងជួយជំរុញឱ្យមានបរិយាកាសប្រកប ដោយសន្តិភាពយូរអង្វែង ស្ថិរភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

អាស្រ័យដូចបានជម្រាបជូន ខ្ញុំសូមជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃពិចារណាចូលរួមជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការនាំយកវិវាទព្រំដែនទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ។ យើងគួរចាប់យកឱកាសនេះដើម្បីបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរួមចំពោះកិច្ចចរចាដោយសន្តិវិធី ដំណោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ និងអនាគតជាប្រទេសជិតខាងល្អ ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានថ្លែងនាពេលកន្លងមកថា កម្ពុជានឹងយកបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃទៅដោះស្រាយនៅតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ ដោយសារយន្តការទ្វេភាគីកន្លងមកពុំទទួលបានលទ្ធផលច្បាស់លាស់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ លោក អនុគូន ព្រឹក្សានុសាក់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃនិយាយថា ការត្រួតពិនិត្យក្នុងបណ្តាញសង្គមថៃដែលផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន និងរូបភាពពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកម្ពុជា-ថៃឃើញថា បច្ចុប្បន្ននេះ មានការបំភ្លៃព័ត៌មានដើម្បីទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ ធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃយល់ខុស ភ័យខ្លាច បារម្ភ និងបង្កើតភាពច្របូកច្របល់ក្នុងសង្គមយ៉ាងខ្លាំង ។

មជ្ឈមណ្ឌលប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយប្រទេសថៃ (Anti-Fake News Center) រួមទាំងក្រសួងឌីជីថលដើម្បីសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងរដ្ឋាភិបាលថៃបានត្រួតពិនិត្យឃើញថា មានព័ត៌មានក្លែងក្លាយពាក់ព័ន្ធនឹងទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ថៃ រហូតដល់ ៣៣ព័ត៌មាន ហើយមានព័ត៌មានក្លែងក្លាយចំនួន៩ ដែលភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពិនិត្យឃើញ ។ រីឯព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលពលរដ្ឋថៃចាប់អារម្មណ៍បំផុត គឺ «រដ្ឋាភិបាលថៃត្រៀមបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ៦កន្លែង» ដែលវាជាព័ត៌មានមិនពិត មានបំណងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋជ្រួលច្របល់ ។

ក្រោយការទំនាក់ទំនង និងត្រួតពិនិត្យរួមគ្នារបស់ប៉ូលិសអន្តោប្រវេសន៍ និងភ្នាក់ងារព្រំដែនពាក់ព័ន្ធបង្ហាញថា គ្រប់ច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃបើកដំណើរធម្មតា ។ ហេតុនេះ ភ្នាក់ងារក៏បានសម្រេចបិទការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយទាំងនេះ ។

ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជាបញ្ហារសើបរវាងពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេស ហើយការចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយកាន់តែធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍តានតឹងខ្លាំង ។ ក្រៅពីនេះ ក៏មានព័ត៌មានខ្លះបង្កើតរូបភាព AI ផ្សព្វផ្សាយញុះញង់ឱ្យមានអំពើហិង្សា ឬផ្សាយខ្លឹមសារមិនពិត រួមទាំងព័ត៌មានចចាមអារ៉ាមពីការបណ្តេញមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី៣ ជាដើម ។ ដូច្នេះ សូមពលរដ្ឋជឿជាក់លើព័ត៌មានពីបណ្តាញផ្សព្វផ្សាយផ្លូវការ និងសារព័ត៌មានគួរឱ្យទុកចិត្តប៉ុណ្ណោះ ។

មុននឹងជឿព័ត៌មាន ឬចែកចាយព័ត៌មានផ្សេងៗ សូមពលរដ្ឋពិនិត្យមើលថា តើព័ត៌មាននេះមានប្រភពពីស្ថាប័នគួរឱ្យទុកចិត្តដែរឬទេ ដោយអាចពិនិត្យមើលព័ត៌មានជាមួយបណ្តាញសំខាន់របស់មជ្ឈមណ្ឌលប្រឆាំងព័ត៌មានក្លែងក្លាយប្រទេសថៃ ។ បើពលរដ្ឋបានឃើញការបង្ហោះព័ត៌មានគួរឱ្យសង្ស័យ គឺអាចផ្ញើលីង ឬរូបភាពភស្តុតាងដើម្បីត្រួតពិនិត្យ កុំឱ្យពលរដ្ឋជឿព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ។

ការចែកចាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាការល្មើសច្បាប់កុំព្យូទ័រ ដែលនឹងជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល៥ឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួន១សែនបាត ឬទាំងជាប់ពន្ធនាគារនិងពិន័យជាប្រាក់ ។ ពលរដ្ឋអាចរាយការណ៍ពីការផ្សាយព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និងឧក្រិដ្ឋកម្មអនឡាញគ្រប់ប្រភេទ តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទ ១១១១ រយៈពេល២៤ម៉ោង ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក អនុគូន ព្រឹក្សានុសាក់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ ៕

សភាពាណិជ្ជកម្មនៅខេត្ត Chanthaburi បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះការបិទបណ្តោះអាសន្ននៃច្រកព្រំដែនតបស់ថៃជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ដោយព្រមានថា ការធ្វើបែបនេះអាចបណ្ដាលឲ្យមានការខាត់បង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរាប់ពាន់លានបាត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Nation កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី៨ ខែមិថុនា ម្សិលមិញ។

លោក Ukrit Wongthongsalee ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មប្រចាំនៅខេត្ត Chanthaburi បានធ្វើសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ បន្ទាប់ពីមានការបិទច្រកព្រំដែន Ban Laem ក្នុងស្រុក Pong Nam Ron និងច្រកព្រំដែន Ban Pakkad ក្នុងស្រុក Khlong Yai ខេត្ត Chanthaburi កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ។ លោកបានលើកឡើងថា ច្រកព្រំដែននៅចំណុចនេះ គឺមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មនានានៅក្នុងខេត្ត Chanthaburi។ ប្រតិបត្តិការឆ្លងកាត់ព្រំដែនភាគច្រើន គឺពាក់ព័ន្ធនឹងទំនិញប្រើប្រាស់ ផលិតផលកសិកម្ម និងសកម្មភាពអ្នកធ្វើដំណើរថៃ និងកម្ពុជា រួមទាំងពលករកម្ពុជាដែលធ្វើការក្នុងប្រទេសថៃ។

លោក Ukrit បានព្រមា.នថា ការបិទច្រកព្រំដែនដែលអូសបន្លាយរយៈពេលជាច្រើនខែ ទំនងជានឹងរំខានដល់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែនរបស់ពលរដ្ឋ ដោយសារច្រកចូលទាំងនេះធ្លាប់ជួយសម្រួលដល់ការផ្លាស់ប្តូរពាណិជ្ជកម្មជាប្រចាំរវាងសហគមន៍ថៃ និងកម្ពុជា។ ក្តីបារម្ភចម្បងមួយទៀត គឺជាង 80% នៃកម្លាំងពលកម្មនៅក្នុងរោងចក្រនៅខេត្តចាន់ថាបុរីនេះ គឺជាជនជាតិខ្មែរ។ ដែលនេះនឹងបង្កការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម និងនាំឱ្យមានបញ្ហាប្រឈមសំខាន់ៗកើតមាន។

ជាងនេះទៅទៀត អ្នកជំនាញខាងលើដដែលបានអះអាងថា ៖ ពាណិជ្ជកម្មតាមច្រកព្រំដែនដែលផ្ដល់ចំណូលរាប់សិបពាន់លានបាតជារៀងរាល់ឆ្នាំ គឺត្រូវបានដឹកឆ្លងកាត់ច្រករបៀងទាំងនេះ។ ដូច្នេះសូម្បីតែការបិទបណ្តោះអាសន្នដែលមានរយៈពេលខ្លី ក៏អាចបណ្តាលឱ្យប្រទេសថៃមានការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចលើសពីមួយពាន់លានបាតផងដែរ។

ជាមួយគ្នានេះ លោក Ukrit បានគូសបញ្ជាក់ថា “នៅក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ ការប្រាស្រ័យទាក់ទងបើកចំហគឺជាការចាំបាច់។ ភាគីទាំងពីរគួរតែមានការសន្ទនា និងការយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់ ជាជាងការជំរុញឲ្យមានអរិភាព” ។ “អ្នកស្នេហាជាតិ គឺមាននៅក្នុងចំណោមពួកយើងទាំងអស់គ្នា ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រជាជនដែលកំពុងតស៊ូក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏លំបាកបែបនេះ ការញុះញង់បន្ថែមទៀតនឹងមិនធ្វើឱ្យស្ថានភាពប្រសើរឡើងនោះទេ។ ”

គួរជម្រាបថា ត្រឹមរយៈពេលត្រឹតតែ២ថ្ងៃនៃការផ្លាស់ប្ដូរម៉ោង និងបិទច្រកព្រំដែន ផ្សារនៅតាមតំបន់មួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសថៃ ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ទំនិញលក់មិនសូវដាច់ នេះគឺបណ្ដាលមកពីអវត្តមាននៃពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលជាអតិថិជន ក្រោយវិធានការបិទព្រំដែនរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ។

ក្រៅពីនេះ អ្នកជំនាញជាច្រើនរូបផ្សេងទៀតក៏បានសម្លឹងឃើញពីផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរតាមរយៈការបិទព្រំដែននេះ ជាពិសេសសម្រាប់ភាគីថៃ ដែលមានអតិរេកពាណិជ្ជកម្មខ្ពស់ជាមួយកម្ពុជា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ជម្លោះក៏នឹងបង្កការឈឺចាប់ដល់ប្រជារាស្រ្តសាមញ្ញដែលធ្វើការរកស៊ីនៅតាមតំបន់ព្រំដែនផងដែរ៕

ខេត្តប៉ៃលិន ៖ រថយន្តដឹកទំនិញជាច្រើន និងប្រជាពលរដ្ឋទាំងខ្មែរនិងថៃ ដែលជាអ្នករកស៊ីដឹកជញ្ជូនទំនិញចេញ-ចូល ធ្វើថំណើរឆ្លងតាមច្រកទ្វាអន្តរជាតិ ដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិផ្សារព្រំ ឃុំស្ទឹងកាច់ ស្រុកសាលាក្រៅ ខេត្តប៉ៃលិន ត្រូវបានកកស្ទះអស់ជាច្រើនម៉ោង ដោយសារភាគីថៃបានផ្លាស់ប្ដូរម៉ោងកំណត់ ក្នុងការបើកទ្វាច្រកព្រំដែន។

ប្រជាពលរដ្ឋម្នាក់ដែលជាអាជីវករខ្មែរចេញ.ចូលទឹកដីថៃក្នុងការទិញទំនិញ មកពីខេត្តបាត់ដំបង បានរៀបរាប់ឱ្យដឹងថា គាត់បានធ្វើលិខិតឆ្លងដែន ដើម្បីអាចចូលទៅធ្វើការងារនៅប្រទេសថៃ ក្នុងខេត្តចន្ទថាក់បូរី ប៉ុន្តែដោយសារលិខិតឆ្លងដែននោះអស់សុពលភាព ដូច្នេះគាត់ក៏បានទៅបន្តសារថ្មីឡើងវិញ ដើម្បីឆ្លងដែនចូលទៅស្នាក់នៅធ្វើការងារដូចសព្វមួយដង ។ តែនៅពេលនេះ គាត់និងក្រុមគ្រួសារ ត្រូវរង់ចាំតាំងពីព្រលឹមរហូតដល់ម៉ោង៩និង០០នាទីព្រឹក ទើបគេបើកឱ្យដំណើរការចេញចូលទៅមក។

ស្រ្តីខាងលើបានរៀបរាប់ឱ្យដឹងទៀតថា គាត់បានធ្វើលិខិតឆ្លងដែន ដើម្បីអាចចូលទៅធ្វើការងារនៅប្រទេសថៃ ក្នុងខេត្តចន្ទថាក់បូរី បាន។ ប៉ុន្តែ ដោយសារលិខិតឆ្លងដែនអស់សុពលភាព គាត់ក៏បានចូលមកបន្តសារថ្មីឡើងវិញ ដើម្បីឆ្លងដែនចូលទៅស្នាក់នៅធ្វើការងារដូចសព្វមួយដង ។ តែនៅពេលនេះ គាត់និងក្រុមគ្រួសារ ត្រូវរង់ចាំតាំងពីព្រលឹមរហូតដល់ម៉ោង៩និង០០នាទីព្រឹក ទើបគេបើកឱ្យដំណើរការចេញចូលទៅមក។

ប្រភពដដែលបន្តទៀតថា ការបិទច្រកទ្វារអន្តរជាតិនេះ គឺខាងភាគីថៃជាអ្នកបិទមុន ដោយរង់ចាំរហូតដល់ម៉ោងកំណត់ដែលគេបើក ទើបយើងបើកឱ្យដំណើរការដូចគ្នា ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ក៏ពួកគាត់នៅតែតស៊ូ រហូតដល់អាចឆ្លងដែនទៅធ្វើការនៅកន្លែងដដែល ។ ពួកគាត់មិនដឹងថា តើគេអាចអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ស្នាក់នៅទីនេះបានរយៈពេលយូរប៉ុណ្ណានោះទេ? ប៉ុន្តែបើសិនជាគេឱ្យចូលបានត្រឹមរយៈពេលខ្លីពេក នោះពួកគាត់នឹងត្រឡប់មករកការងារនៅស្រុកកំណើតវិញ ព្រោះការទៅធ្វើការនោះ មលទៅហាក់ទៅមិនចំណេញអ្វីនោះឡើយ ព្រមទាំងប្រឈមនឹងខាតបង់ថវិកា និងពេលវេលាថែមទៀតផង។
ជាងនេះទៅទៀត បើយោងតាមសំដីរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មេរដែលធ្វើារបើករថយន្តដឹកកសិសផល និងទំនិញនានាតាមច្រកព្រំដែនខាងលើ បានឲ្យដឹងថា ជាធម្មតាទ្វារអន្តរជាតិនៅខាងប្រទេសថៃ តែងបើដំណើរការឲ្យចេញ-ចូល នៅវេលាម៉ោង7:00 នាទីព្រឹកជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា នេះ ភាគីថៃបែរជាធ្វើការបិទច្រកទ្វារអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន និងផ្លាស់ប្ដូរទៅម៉ោង9:00 នាទីព្រឹកវិញ។ ការធ្វើបែបនេះ បានធ្វើឲ្យទាំងរថយន្តខាងខ្មែរ ឬ ខាងថៃជាច្រើន បានកកស្ទះបន្តកន្ទុយគ្នានៅច្រកទ្វារមួយនេះ។

ទាំងនេះបានសបញ្ចាក់ឲ្យឃើញថា វិធានការបិទទ្វារអន្តរជាតិបែបនេះរបស់ប្រទេសថៃ មិនត្រឹមតែបង្ករឲ្យមានការកកស្ទះតែមួយនោះទេ ប៉ុន្តែវាបានធ្វើឲ្យខាតពេលវេលា ប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃផងដែរ ។ គួរជម្រាបថា បច្ចុប្បន្នពេលវេលានៃការបើក-បិទទ្វារអន្តរជាតិរបស់ខាងថៃ គឺចាប់ពីម៉ោង 8:00 នាទីព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង 4:00 នាទីល្ងាច និងសម្រាប់កម្ពុជា ចាប់ពីម៉ោង 9:00នាទីព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង 4:00នាទីល្ងាចដូចគ្នា ខណៈដែលកាលពីមុន ច្រកទ្វារនេះតែងបើកនៅម៉ោង7:00នាទីព្រឹក រហូតដល់ម៉ោង10:00នាទីយប់ ទើបធ្វើការបិទទាំងសងខាងតែម្ដង៕

ប្រទេសវៀតណាម ៖ កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា ការនាំចេញទុរេនរបស់វៀតណាមប្រឈមនឹងឧបសគ្គយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីចិនចាប់ផ្តើមអនុវត្តវិធានការត្រួតពិនិត្យរកសារធាតុ Cadmium និង Basic Yellow 2 ក្នុងផ្លែទុរេននាំចូលមកចិនយ៉ាងតឹងរ៉ឹងតាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៥ ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យការនាំចេញទុរេនវៀតណាមទៅចិនក្នុងរយៈពេល៤ខែដំបូងឆ្នាំនេះធ្លាក់ចុះរហូតដល់៥០ភាគរយ ឬស្មើតែ៣ម៉ឺន៥ពាន់តោន បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ២០២៤ ។

ការនាំចេញទុរេនទៅចិនធ្លាក់ចុះខ្លាំងធ្វើឱ្យកសិករវៀតណាមដែលដាំទុរេនក្នុងតំបន់សំខាន់ៗរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ គឺតម្លៃលក់ទុរេនធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាល និងចំណាយពេលកាន់តែយូរក្នុងនីតិវិធីគយ ចាប់ពី៣ថ្ងៃ ឡើងដល់១០ថ្ងៃ ទើបធ្វើឱ្យទុរេនវៀតណាមស្អុយមុនពេលបញ្ជូនដល់អតិថិជនចិន ។ វាធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនដែលទិញទុរេនវៀតណាមប្តូរទៅទិញទុរេនប្រទេសផ្សេងវិញ ដែលធ្វើឱ្យកសិករដាំទុរេននៅវៀតណាមបារម្ភយ៉ាងខ្លាំង ។

ក្រសួងកសិកម្មវៀតណាមបញ្ជាក់ថា ចិនពុំអាចត្រួតពិនិត្យទុរេនវៀតណាមដឹងពីទីកន្លែងដាំដុះច្បាស់លាស់ទេ គឺដឹងត្រឹមតែទុរេនវៀតណាមវេចខ្ចប់នៅកន្លែងណាប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែចិនអាចពិនិត្យឃើញកន្លែងដាំដុះសម្រាប់ទុរេននាំចូលពីប្រទេសផ្សេង។ ក្រសួងកសិកម្មវៀតណាមប្រឹងប្រែងអនុវត្តវិធានការជាច្រើន និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបែងចែកប្រភេទទុរេននៅខេត្តឡុងអាន់ និងជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនបង្កើតផលិតផលកែច្នៃ រួមមាន ទុរេនក្លាសេ និងទុរេនស្ងួត រួមទាំងពង្រីកទីផ្សារថ្មីៗទៅកូរ៉េខាងត្បូង និងប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ។

អ្នកជំនាញឱ្យដឹងថា បើវៀតណាមចង់ឆ្លងផុតឧបសគ្គដ៏លំបាកនេះ វៀតណាមគួរតែមានប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យគុណភាពទុរេនរបស់ខ្លួន ។ កន្លងមក វៀតណាមបាននាំចេញទុរេនយ៉ាងច្រើនទៅចិន និងអាចដណ្តើមចំណែកទីផ្សារពីថៃយ៉ាងច្រើន ដោយចិនបាននាំចូលទុរេនវៀតណាមកើនឡើងខ្លាំង ចាប់ពី៤.៦៦ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២២ កើនឡើងដល់៤២.០៤ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៤ ។

ក្រៅពីនេះ ការរក្សាគុណភាពទុរេន គឺជាចំណុចសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រកួតប្រជែងនៅទីផ្សារចិន ព្រមទាំងពង្រីកការនាំចេញទុរេនទៅកាន់ទីផ្សារផ្សេងៗក្រៅពីចិន ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យក្នុងការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារចិនតែមួយ ៕