អ៊ីរ៉ង់បានបា.ញ់មីស៊ីលទៅកាន់ប្រទេសកាតា និងអ៊ីរ៉ាក់ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍ដែលបញ្ជាក់ដោយមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល។ ការវា.យប្រហារនេះត្រូវបានមន្ទីរបញ្ចកោណនៃសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកថាជាការគំរាមកំហែង “ធ្ងន់ធ្ងរ” ដល់មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានបរទេសចេញផ្សាយយប់ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា។

បើតាមរបាយការណ៍ដែលទទួលបានដឹងថា អ៊ីរ៉ង់បានផ្លោងមីស៊ីលចំនួន ១០គ្រាប់នៅមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក Al Udeid ប្រចាំក្នុងប្រទេសកាតា ប៉ុន្តែជាសំណាងល្អគ្មានការរងរបួសណាមួយត្រូវបានរាយការណ៍ទេ។ ការបា.ញ់នេះត្រូវបានគេឮ ពាសពេញកណ្តាលទីក្រុងដូហា និងនៅលូសាលី ភាគខាងជើងនៃរដ្ឋធានីកាតា ហើយត្រូវបានគេមើលឃើញថា គ្រាប់ផ្លោ.ងទាំងនោះហោះហើរពាសពេញផ្ទៃមេឃនាពេលយប់។

ចំណែកប្រភពខាងយោធាបានប្រាប់សារព័ត៌មានរ៉យទ័រថា ៖ ក្នុងពេលដំណាលគ្នានោះ ការប្រកាសអាសន្នជាអតិបរមាត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឯមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Ain al-Asad ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ដោយតម្រូវឲ្យទាហានទាំងអស់នៅត្រូវទៅលាក់ពួននៅក្នុងលេណដ្ឋានដើម្បីគេចពីការផ្ទុះ។

ការវា.យប្រ.ហារដោយមីស៊ីលនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមកងការពារបដិវត្តអ៊ីស្លាមរបស់អ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ក្នុងគោលបំណងឆ្លើយតបទៅនឹងការវា.យប្រ.ហាររបស់អាមេរិកទៅលើតំបន់នុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ទី២២ មិថុនា។ IRGC បានហៅការវា.យប្រ.ហារនេះថា “Operation Glad Tidings of Victory” ឬបានន័យថា «ប្រតិបត្តិការដ៏រីករាយនៃជ័យជំនះ»។

គួរឲ្យដឹងថា មូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Al Udeid ក្នុងប្រទេសកាតា គឺជាកន្លែងដំឡើងយោធាដ៏ធំបំផុតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដែលមានកងទ័ពប្រហែល 10,000 នាក់ និងយន្តហោះចម្បាំងចំនួន 100 គ្រឿង។ វាត្រូវបានដាក់បម្រើការជាទីស្នាក់ការនៃទីបញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក (CENTCOM)។

ជាមួយនឹងការវា.យប្រ.ហារនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាត់ទុកវាជាការសងសឹកកម្រិតស្រាលមួយ និងគ្មានផលប៉ះពាល់អ្វីធ្ងន់ធ្ងរទេ ព្រោះគ្មានទាហាបអាមេរិកណាម្នាក់រងរបួសឡើយ ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា លោក Donald Trump បានបញ្ជាក់ថា អាមេរិកពុំមានផែនការក្នុងការវា.យបកទៅកាន់អ៊ីរ៉ងវិញនោះទេ និងថែមទាំងបានអំពាវនាវឲ្យអ៊ីរ៉ង់ និងអ៊ីស្រាអែល រួបរួមគ្នាដើម្បីរកដំណោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិភាព។ ប៉ុន្តែអាមេរិកក៏បានព្រមានផងដែរថា ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់មិនព្រមទទួលយកបទឈប់បា.ញ់ និងបន្តគំរា.មកំហែងមកលើមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកបន្តទៀត នោះអ៊ីរ៉ង់នឹងទទួលបានលទ្ធផលធ្ងន់ធ្ងរជាមិនខាន៕

នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ តាមការត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត-បានឃ្លងលឹក (ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ-ខេត្តស្រះកែវ) ឃើញថា ភាគីថៃអនុញ្ញាតឱ្យតែកូនសិស្សប៉ុណ្ណោះអាចឆ្លងដែនពេលព្រឹកតាមច្រកនេះ ក្រោយពីកងទ័ពថៃអនុវត្តតាមគោលនយោយរដ្ឋាភិបាលប្រកាសបិទច្រកព្រំដែនជាប់កម្ពុជាទាំងអស់ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ក្រោមហេតុផលទប់ស្កាត់បទល្មើស.ឆ្លងដែន និងការពារអធិបតេយ្យជាតិ ។

ព្រឹកថ្ងៃដដែលនេះ ចាប់ពីម៉ោង៦ព្រឹក ដល់ម៉ោង៨ព្រឹក ភាគីថៃបានបើកច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែតជាបណ្តោះអាសន្នដើម្បីឱ្យកូនសិស្សខ្មែរឆ្លងដែនទៅរៀននៅទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ប្រទេសកម្ពុជា ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីកូនសិស្សខ្មែរឆ្លងដែនរួចហើយ ភាគីថៃក៏បានបិទទ្វារច្រកព្រំដែនវិញ រួមទាំងដាក់របងការពារយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។

បើតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ The Reporters ឱ្យដឹងថា ពីដំបូង ភាគីថៃបានហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរដែលស្នាក់នៅប្រទេសថៃពុំឱ្យត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្តែពុំទាន់មានការប្រកាស ឬបទបញ្ជាអ្វីបន្ថែមទេ ។ ហេតុនេះ មន្ត្រីថៃប្រចាំច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត ក៏បានជជែកជាមួយពលរដ្ឋខ្មែរដែលមករង់ចាំឆ្លងដែន បន្ទាប់មក ពលរដ្ឋខ្មែរក៏មួយចំនួនក៏បំបែកគ្នា ។

ស្នងការនគរបាលខេត្តស្រះកែវ បានដឹកនាំកងកម្លាំងគ្រប់គ្រងហ្វូងមនុស្ស ចំនួន១០០នាក់ មកកាន់បរិវេណច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិប៉ោយប៉ែត និងបានណងអៀន-ស្ទង់បត់ ដើម្បីផ្តល់ដំណឹងដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរឱ្យយល់ពីស្ថានការណ៍បិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ រួមទាំងគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ច្របូកច្របល់ផ្សេងៗដែលអាចកើតឡើងនៅមាត់ច្រកព្រំដែន និងផ្សាររុងក្លឿ ។

លោក ថាវ៉ន ឌុលយ៉ាវីត ស្នងការនគរបាលខេត្តស្រះកែវ និយាយថា សមត្ថកិច្ចខេត្តស្រះកែវបានទទួលដំណឹងពីអភិបាលខេត្តស្រះកែវពីរឿងបិទព្រំដែន និងបារម្ភពីពលរដ្ឋខ្មែរ-ថៃមិនជ្រាបពីកងទ័ពថៃបិទព្រំដែន លើកលែងតែកូនសិស្ស និងអ្នកជំងឺប៉ុណ្ណោះ ។

ចំណែកពលរដ្ឋទាំងពីរប្រទេសដែលពុំអាចឆ្លងដែនបានទេនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនានេះ និងនៅតែរង់ចាំការប្រកាសច្បាស់លាស់ពីភាគីថៃ និងកម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងគោលជំហរបើក-បិទព្រំដែនថា តើប្រទេសទាំងពីរនឹងមានវិធានការបែបណាបន្តទៀត ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃ Khaosod រាយការណ៍ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានប្រកាសបន្ទាន់ពីការកាត់ផ្តាច់អ៊ីនធើរណេត, កាត់បណ្តាញអ៊ីនធើរណេតក្រោមទឹកសម្រាប់កងទ័ពខ្មែរ និងផ្អាកនាំចេញប្រេងឥន្ធនៈ-ទំនិញមកកម្ពុជា ដែលថៃយល់ថា វាជាការសម្រួលដល់បទល្មើ.សឆ្លងដែន ហើយរយៈពេល៣ខែនឹងទទួលបានលទ្ធផល ។

នាវេលាម៉ោង១និង៣០នាទី ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បានធ្វើជាប្រធានកិច្ចប្រជុំតាមដានវិធានការដោះស្រាយបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដែលមានរដ្ឋមន្ត្រីមកពីក្រសួងជាច្រើនចូលរួម ។ នាវេលាម៉ោង៣និង២០នាទីថ្ងៃដដែល លោកស្រីបានថ្លែងក្រោយកិច្ចប្រជុំថា រដ្ឋាភិបាលថៃបានចាត់វិធានការដោះស្រាយបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ដោយប្រទេសថៃស្ម័គ្រចិត្តធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសនានា ជាពិសេស ឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យា ។

លោកស្រីអះអាងថា បើតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) បង្ហាញថា កម្ពុជា ជាមជ្ឈមណ្ឌលឧក្រិដ្ឋកម្មពិភពលោក ដែលគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខរបស់ថៃ ស្មើទឹកប្រាក់ជាង៦សែនលានបាតក្នុង១ឆ្នាំ ។ ហេតុនេះ ភ្នាក់ងារសន្តិសុខទាំងអស់ រួមមាន ៖ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងសង្គម, ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងក្រសួងការបរទេសបានកំណត់វិធានការបង្ក្រាបបទល្មើសតាមព្រំដែនដូចខាងក្រោម ៖

១-ភ្នាក់ងារសន្តិសុខនឹងរឹតបន្តឹងការចេញ-ចូលតាមច្រកព្រំដែន ទាំងការកំណត់ពេលវេលាបើក-បិទព្រំដែនក្នុងខេត្តចំនួន៧ ដោយហាមរថយន្ត និងបុគ្គលចេញ-ចូលព្រំដែន លើកលែងតែករណីចាំបាច់ ដូចជា ៖ កូនសិស្ស និស្សិត និងអ្នកជំងឺ ។ ក្រៅពីនេះ ហាមភ្ញៀវទេសចរបរទេសចូលទៅលេងល្បែងនៅតំបន់ព្រំដែន រួមទាំងរឹតបន្តឹងការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះទៅខេត្តសៀមរាប ដើម្បីលេងល្បែង ។

២-ផ្នែកឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យា ៖ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងសង្គម នឹងពិនិត្យគណនីធនាគារក្លែងក្លាយ និងប្រាក់ពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមឆបោកអន្តរជាតិ ។ ក្រៅពីនេះ នឹងកាត់ផ្តាច់អ៊ីនធើរណេត, កាត់បណ្តាញអ៊ីនធើរណេតក្រោមទឹកសម្រាប់កងទ័ពខ្មែរ និងសហការជាមួយការិយាល័យប្រឆាំងការលាងលុយកខ្វក់ដើម្បីប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងរឹបអូស ឬបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិបញ្ជូនទៅបរទេស ។

៣-ផ្នែកការនាំចេញអគ្គិសនី ប្រេងឥន្ធនៈ និងទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន ៖ ត្រូវផ្អាកការនាំចេញទំនិញដែលគាំទ្រសកម្មភាពឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេស ផ្អាកនាំចេញប្រេងមកកម្ពុជា ដែលអាចយកទៅប្រើប្រាស់ក្នុងសកម្មភាពខុសច្បាប់ ។

៤-ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ៖ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មនឹងមានវិធានការជួយកសិករថៃ និងក្រុមហ៊ុនធុនតូច និងមធ្យម (SME) ដែលរងផលប៉ះពាល់ពីស្ថានការណ៍ព្រំដែន ដោយស្នើសុំកិច្ចសហការពីរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជនដើម្បីទិញទិន្នផលកសិករ ។

៥-ផ្នែកសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ៖ ក្រសួងការបរទេសនឹងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសនានា និងអង្គការអន្តរជាតិដើម្បីបង្ក្រាបបណ្តាញឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យា ដោយថៃធ្វើជាមជ្ឈមណ្ឌលសហការរួមគ្នាក្នុងតំបន់ ។

៦-គ្រប់វិស័យត្រូវកំណត់ពេលវេលា និងអនុវត្តវិធានការច្បាស់លាស់ ហើយចំនួនការដាក់ពាក្យបណ្តឹងរបស់ពលរដ្ឋថៃ ការខូចខាត ការរឹបអូសទ្រព្យសម្បត្តិ និងការកាត់ក្តីពាក់ព័ន្ធនឹងបទល្មើស គឺនឹងទទួលបានលទ្ធផលក្នុងរយៈពេល៣ខែ ។ រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងដោះស្រាយបញ្ហាឱ្យឆាប់បំផុត និងទំនាក់ទំនងជាមួយពលរដ្ឋ ។

លោកស្រី ផេថងថាន បញ្ជាក់ថា យើងគាំទ្រអាជីវកម្មរបស់ជនជាតិថៃនៅកម្ពុជា គ្មានអ្វីកើតឡើងទេ ។ កន្លងមក មានតែកម្ពុជាប្រកាសពុំទទួលប្រេងថៃ ប៉ុន្តែបញ្ហា នឹងធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងនៅកម្ពុជាកើនឡើង និងប៉ះពាល់ពលរដ្ឋខ្មែរ ។ រីឯកសិករថៃ គឺរដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុនឯកជននឹងជួយទិញទិន្នផលពីកសិករ ។ ការគ្រប់គ្រងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន គឺកងទ័ពអាចពិនិត្យមើលស្ថានភាពនៅកន្លែងភ្លាមៗ បើមានអ្វីកើតឡើង កងទ័ពនឹងទទួលខុសត្រូវ ៕

ChatGPT គឺជាគំរូភាសាដែលសរសេរឡើងដើម្បីប្រើប្រាស់ ឆ្លើយគ្រប់សំណួរ និងបកស្រាយចម្ងល់យ៉ាងទូលំទូលាយ ដូចជា ៖ ការផ្តល់ទិន្នន័យ ដោះស្រាយចំណោទគណិតវិទ្យា សរសេរកូដ សរសេរកម្មវិធី និពន្ធបទចម្រៀង រួមទាំងប្រាប់ពីវិធីចម្អិនអាហារ ដែលមនុស្សនៅទូទាំងពិភពលោកពេញនិយមប្រើប្រាស់កម្មវិធីនេះ ដោយសារវាអាចស្វែងរកចម្លើយយ៉ាងឆាប់រហ័ស ថែមទាំងអាចបកប្រែភាសាទៀតផង ។

ប៉ុន្តែលទ្ធផលការស្រាវជ្រាវថ្មីបញ្ជាក់ថា អ្នកចូលចិត្តប្រើប្រាស់កម្មវិធី ChatGPT ឬពឹងផ្អែកលើ ChatGPT ខ្លាំងពេកដើម្បីឆ្លើយសំណួរនឹងមានបញ្ហាខួរក្បាល ឬខ្សោយការចងចាំរយៈពេលយូរ ។ ការស្រាវជ្រាវនេះបានសាកល្បងលើអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ចំនួន៥៤នាក់ អាយុពី១៨ឆ្នាំ ទៅ៣៩ឆ្នាំ ដោយឱ្យពួកគេសរសេរអត្ថបទ Scholastic Assessment Test (SAT) រយៈពេល២០នាទី ។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តត្រូវបានបែងចែកជា៣ក្រុម គឺក្រុមទី១ ប្រើប្រាស់ ChatGPT ឱ្យជួយសរសេរ, ក្រុមទី២ ប្រើប្រាស់ Google ស្វែងរកទិន្នន័យ និងក្រុមទី៣ សរសេរដោយគំនិតខ្លួនឯង ។

លទ្ធផលបានបង្ហាញភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្បាស់ គឺក្រុមប្រើប្រាស់ ChatGPT មានការចូលរួមរបស់ខួរក្បាលកម្រិតទាបបំផុត ហើយលទ្ធផលការងារពួកគេនៅក្រោមស្តង់ដារជាបន្តបន្ទាប់ទាំងផ្នែកកម្រិតប្រសាទ ភាសា និងអាកប្បកិរិយា ។ ពួកគេកាន់តែខ្ជិលជាងមុនក្នុងការសរសេរអត្ថបទ ហើយចុងបញ្ចប់នៃការស្រាវជ្រាវ ពួកគេគ្រាន់តែចម្លងខ្លឹមសារពី ChatGPT ។

អ្វីដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបារម្ភបំផុត មិនមែនត្រឹមតែភាពខ្ជិលច្រអូសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែតាមលទ្ធផលការស្កេនខួរក្បាលអ្នកចូលចិត្តប្រើប្រាស់ ChatGPT ជាច្រើនបង្ហាញថា មានបញ្ហាខួរក្បាល ឬខ្សោយការចងចាំ ហើយអ្នកប្រើប្រាស់ ChatGPT មានកម្រិតគ្រប់គ្រងខួរក្បាល និងការយកចិត្តទុកដាក់ទាប ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកសរសេរអត្ថបទដោយគំនិតខ្លួនឯងមានការតភ្ជាប់សរសៃប្រសាទខ្ពស់បំផុត ជាពិសេស ផ្នែកខួរក្បាលពាក់ព័ន្ធនឹងការចងចាំ ឬការច្នៃប្រឌិត ។ រីឯក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់ Google Search ពេញចិត្តនឹងលទ្ធផលការសរសេរខ្ពស់ និងគ្មានបញ្ហាខួរក្បាល ។

ការស្រាវជ្រាវនេះក៏បានលើកឡើងពីគ្រោះថ្នាក់សម្រាប់អ្នកដែលពឹងផ្អែកលើ ChatGPT ពេលតម្រូវឱ្យសរសេរអត្ថបទដោយខ្លួនឯង និងហាមប្រើប្រាស់ ChatGPT គឺពួកគេមានការចងចាំតិចតួចពាក់ព័ន្ធនឹងអត្ថបទដែលសរសេរ និងមានរលកខួរក្បាលខ្សោយ ។ អ្នកស្ម័គ្រចិត្តចូលរួមស្រាវជ្រាវ ស្មើ៨៣.៣៥% ពុំអាចនឹកឃើញខ្លឹមសារអត្ថបទដែលខ្លួនទើបសរសេររួចទេ ។

ការតភ្ជាប់សរសៃប្រសាទរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ ChatGPT បានធ្លាក់ចុះ៤៧% ហើយការស្រាវជ្រាវនេះបញ្ជាក់ថា បើទោះជា ChatGPT ជួយឱ្យការសរសេរអត្ថបទបានឆាប់រហ័សរហូតដល់៦០% ក្តី ប៉ុន្តែវាក៏កាត់បន្ថយភាពវៃឆ្លាត៣២% ដែរ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង និយាយថា ប្រទេសថៃអាចនឹងបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទាំងអស់នាថ្ងៃអនាគត ប៉ុន្តែត្រូវរង់ចាំវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ប្រចាំថ្ងៃ ប្រសិនបើមានការប៉ះទង្គិច ឬមានការពុំយល់គ្នា ថៃនឹងអនុវត្តការបិទព្រំដែន ។ វាទាមទារឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យវិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹង និងសូមឱ្យពលរដ្ឋថៃរួបរួមគ្នានៅពេលប្រទេសមានវិបត្តិ ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ ឱ្យដឹងថា លោករង់ចាំស្តាប់ការសម្រេចរបស់លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ក្នុងការបង្កើនវិធានការព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ហើយថ្ងៃអនាគត ប្រសិនបើមានសង្គ្រាមកើតឡើងរវាងប្រទេសទាំងពីរ គឺថៃនឹងបិទព្រំដែនទាំងអស់ ។ ហេតុនេះ សូមឱ្យពលរដ្ឋថៃសាមគ្គីគ្នាជាធ្លុងមួយពេលប្រទេសមានវិបត្តិ ។

នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា នៅទីបញ្ជាការកងទ័ពជើងគោក លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ បាននិយាយក្រោយកិច្ចប្រជុំកងទ័ពពីបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃថា លោកជឿជាក់លើការបំពេញតួនាទីរបស់កងទ័ព សាមគ្គីភាព និងការពារពលរដ្ឋនៅតាមព្រំដែនឱ្យល្អបំផុត ។

ថ្ងៃនេះដែរ (ថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា) នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានកោះហៅមន្ត្រីផ្នែកសន្តិសុខចាត់វិធានការបន្ថែមតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង និយាយថា នឹងរង់ចាំការសម្រេចពីនាយករដ្ឋមន្ត្រី ពីព្រោះពុំដឹងថា លោកស្រីនឹងសម្រេចបែបណា ។ ពេលនេះ លោកតាមដានស្ថានការណ៍ បើមានការប៉ះទង្គិច ឬពុំយល់គ្នារវាងកម្ពុជា និងថៃ គឺថៃនឹងបិទព្រំដែនទាំងអស់ ។

លោកបន្តថា ថៃនឹងបង្កើនការគ្រប់គ្រង និងអនុវត្តវិធានការតឹងរ៉ឹង ហើយអាស្រ័យលើស្ថានការណ៍ពេលនោះ ប៉ុន្តែថៃនឹងព្យាយាមជជែកដើម្បីឱ្យស្ថានការណ៍ត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយលោកមើលឃើញថា រដ្ឋាភិបាលថៃនឹងមានវិធីជជែកជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ។ ទោះយ៉ាងណា ថៃនឹងមានវិធានការបិទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃទាំងអស់នាថ្ងៃអនាគត ប៉ុន្តែនឹងតាមដានស្ថានការណ៍ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។

ចំណែកកម្ពុជាពុំទិញប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នពីថៃ គឺជាតួនាទីរបស់មន្ត្រីធ្វើការនៅច្រកព្រំដែនដែលគ្រប់គ្រងការនាំចេញ-នាំចូលប្រេង ប៉ុន្តែថៃនឹងផ្តល់ភាពងាយស្រួលដល់ពលរដ្ឋខ្មែរបើចង់មកចាក់ប្រេងនៅថៃ ។ ថៃផ្តល់ភាពសំខាន់ក្នុងរឿងនេះទាំងអ្នកជំងឺ សិស្សសាលា រួមទាំងការទិញទំនិញប្រើប្រាស់ ករណីពលរដ្ឋខ្មែរទិញទំនិញយកទៅលក់ក្នុងបរិមាណច្រើន គឺជាតួនាទីរបស់មន្ត្រីប្រចាំច្រកព្រំដែននីមួយៗ ។

នៅថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនានេះ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង នឹងទៅផ្តល់កម្លាំងចិត្តដល់កងទ័ពថៃនៅប្រាសាទតាមាន់ធំ ហើយលោកសន្យាថា កងទ័ពនឹងនៅក្បែរពលរដ្ឋ និងការពារព្រំដែនឱ្យមានសុវត្ថិភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនដែលមានបំណងចង់បង្កការលំបាកដល់ពលរដ្ឋប្រទេសទាំងពីរដែលរស់នៅ ឬធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកព្រំដែននោះទេ ។ ប៉ុន្តែបើកងទ័ពថៃនៅបន្តប្រើវិធីបែបនេះដើម្បីដាក់គំនាបមកលើកម្ពុជានោះ គឺកម្ពុជាកំដរបានគ្រប់ពេលវេលា ។ វាជារឿងចម្លែកមួយដែលថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយថៃ រួមទាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ តែងតែស្នើសុំចរចាបើកច្រកព្រំដែនឲ្យមានភាពប្រក្រតីភាពឡើងវិញ ។ ប៉ុន្តែពេលជាមួយគ្នា កងទ័ពថៃនៅតែបន្តបិទបើកច្រក ឬកែសម្រួលម៉ោងបិទ-បើកច្រកតាមចិត្តនឹកឃើញជាឯកតោភាគីទៅវិញ ៕

ទូរទស្សន៍ Press TV របស់អ៊ីរ៉ង់បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃអាទិត្យនេះថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូលរបស់អ៊ីរ៉ង់ កំពុងសម្រេចចិត្តចុងក្រោយថា តើត្រូវបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែរឬទេ? បន្ទាប់ពីមានការវា.យឆ្មក់ដោយគ្រាប់បែ.ករបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Reuters។

ប្រភពដដែលបានឲ្យដឹងថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រើប្រាស់ការគំរា.មកំហែងដោយការបិទច្រកសមុទ្រនេះជាយូរមកហើយ ដែលតាមរយៈការបិទនេះ គេរំពឹងថាប្រហែល 20% នៃតម្រូវការប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នសកល នឹងជួយទប់ស្កាត់ការជ្រៀតចូលពីសំណាក់លោកខាងលិច ដែលឥឡូវនេះឈានដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរបំផុត បន្ទាប់ពីការវា.យប្រហារត្រឹមពេលមួយយប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។

ដោយឡែក បើតាមសម្ដីរបស់សមាជិកនៃគណៈកម្មការសន្តិសុខជាតិរបស់សភា លោក Esmail Kosari នៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអ៊ីរ៉ង់មួយទៀតបានឲ្យដឹងថា “សម្រាប់ពេលនេះ សភាអ៊ីរ៉ង់បានឈានដល់ការពិចារណាអំពីការដែលគួរបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែរឬទេ ប៉ុន្តែការសម្រេចចិត្តចុងក្រោយក្នុងរឿងនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ”។

ចំណែកលោក Kosari ដែលជាមេបញ្ជាការឆ្មាំបដិវត្តន៍ផងដែរកាលពីថ្ងៃអាទិត្យបានប្រាប់ក្លឹបអ្នកកាសែតថា«ការបិទច្រកសមុទ្រ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងរបៀបវារៈហើយ វានឹងត្រូវអនុវត្តនៅពេលណាដែលចាំបាច់បំផុត។»

គួរឲ្យដឹងថា ច្រកសមុទ្រនេះស្ថិតនៅចន្លោះរវាងប្រទេសអូម៉ង់ និងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយភ្ជាប់ឈូងសមុទ្រកណ្តាលភាគខាងជើងជាមួយឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ទៅខាងត្បូង និងសមុទ្រអារ៉ាប់។ វាជាផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់សម្រាប់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈរបស់ពិភពលោកពីមជ្ឈិមបូព៌ា។ ជាមួយគ្នានេះ មានការប៉ាន់ប្រមាណថា តម្លៃប្រេងនឹងកើនឡើងដល់ 120-130 ដុល្លារ/បារ៉ែល ប្រសិនបើច្រកសមុទ្រត្រូវបានបិទដោយសារតែភាពតានតឹងនៃសង្រ្គា.ម៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ សារព័ត៌មានថៃផ្សាយថា មានអាជីវករជនជាតិថៃម្នាក់តានតឹងផ្លូវចិត្តយ៉ាងខ្លាំងដោយសារពុំអាចនាំចេញផ្លែឈើមកលក់នៅប្រទេសកម្ពុជា ពីព្រោះស្ត្រីរូបនេះបានជំពាក់បំណុលគេយកប្រាក់មកទិញផ្លែឈើ ។ ក្រោយពីស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃតានតឹង ធ្វើឱ្យផ្លែឈើស្អុយរលួយអស់ គ្មានលទ្ធភាពសងបំណុល ក៏សម្រេចចិត្តបា.ញ់សម្លា.ប់ខ្លួនឯងនៅក្នុងផ្ទះតែម្តង ។

ក្រោយពីកងទ័ពថៃបានប្រើប្រាស់វិធានការបិទច្រកព្រំដែន និងកែប្រែពេលវេលានៃការបិទ-បើកច្រកព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរជាឯកតោភាគី ធ្វើឱ្យអាជីវករថៃរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស អ្នករកស៊ីនាំចេញបន្លែ ផ្លែឈើមកកម្ពុជា ។ បើទោះជាអាជីវរថៃសំណូមពរទៅកាន់កងទ័ពឱ្យបើកព្រំដែនដូចមុនឡើងវិញ ដោយសារធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការរកស៊ី ហើយផ្លែឈើត្រូវស្អុយរលួយចោល ប៉ុន្តែកងទ័ពថៃនៅតែប្រកាន់គោលជំហរគ្រប់គ្រងព្រំដែនយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យអាជីវករថៃម្នាក់សម្រេចចិត្តធ្វើអត្តឃាត ដោយសារគ្មានការអន្តរាគមន៍ពីរដ្ឋាភិបាលថៃរកបើកច្រកព្រំដែន ។

ការពិនិត្យក្នុងកាមេរ៉ាសុវត្ថិភាព គឺស្ត្រីឈ្មោះ ស៊ុ ណាត់នីដា បានបើករថយន្តតូចពណ៌ស ចូលក្នុងបរិវេណផ្ទះរបស់ខ្លួន រួចហើយ ស្ត្រីរូបនេះក៏ចុះពីរថយន្តដើរចូលក្នុងផ្ទះ ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ស្រាប់តែឮស្នូរគ្រាប់កាំភ្លើង១គ្រាប់ ដែលធ្វើឱ្យក្រុមគ្រួសារភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងនឹងសំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើង ហើយក៏ឃើញស្ត្រីរូបនេះស្លាប់ក្នុងបន្ទប់ទឹក ។

ប្អូនស្រីរបស់សាកសព រៀបរាប់ថា បងស្រីខ្លួនបានចាកចេញពីផ្ទះជាច្រើនថ្ងៃហើយ ទើបតែបើករថយន្តត្រឡប់មកផ្ទះវិញពេលល្ងាច ហើយក៏ធ្វើអត្តឃាតក្នុងបន្ទប់ទឹក ។ ពេលឮសំឡេងគ្រាប់កាំភ្លើង ខ្លួន និងឪពុកបានចូលទៅមើលក្នុងផ្ទះ ស្រាប់តែឃើញបងស្រីបាត់បង់ជីវិតក្នុងបន្ទប់ទឹក ។

លោក ណាត ជាស្វាមីសាកសព និយាយថា ភរិយាជាអ្នករកស៊ីចិញ្ចឹមគ្រួសារ ហើយជំពាក់បំណុលគេច្រើន យកប្លង់ផ្ទះទៅបញ្ចាំយកប្រាក់មករកស៊ី ហើយមកជួបបញ្ហាពុំអាចនាំចេញផ្លែឈើទៅកម្ពុជា ។ ហេតុនេះ ធ្វើឱ្យភរិយាពិបាកចិត្តខ្លាំង ភរិយាធ្លាប់ប្រាប់ថា ពុំចង់រស់នៅបន្តទៀតទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំពុំនឹកស្មានថា នាងហ៊ានធ្វើបែបនេះ ពុំដឹងនាងបានកាំភ្លើងពីណាទេ ។

បើតាមសមត្ថកិច្ច គឺស្ត្រីរូបនេះឈ្មោះ ស៊ុ ណាត់នីដា អាយុ៣៩ឆ្នាំ បានបាញ់សម្លាប់ខ្លួននៅបន្ទប់ទឹកក្នុងផ្ទះខេត្តចាន់បុរី ដោយសារពិបាកចិត្តខ្លាំងរបស់ជំពាក់បំណុល ។ ក្រោយទទួលបានដំណឹងពីក្រុមគ្រួសារ សមត្ថកិច្ចក៏ចុះទៅកន្លែងកើតហេតុ និងបញ្ជូនសាកសពទៅពិនិត្យយ៉ាងលម្អិត មុនពេលប្រគល់សាកសពឱ្យក្រុមគ្រួសារធ្វើពិធីបុណ្យតាមប្រពៃណី ។

ការធ្វើអត្តឃាតរបស់ពលរដ្ឋថៃកើតឡើងដោយសារទង្វើរបស់ក្រុមជាតិនិយមជ្រុល និងកងទ័ពថៃដែលបានជំរុញឱ្យស្ថានការណ៍ឈានដល់កម្រិតនេះ ហើយមិនមែនមានតែពលរដ្ឋថៃម្នាក់ទេដែលជួបបញ្ហាវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច គឺនៅមានពលរដ្ឋថៃជាច្រើនទៀតជួបបញ្ហាបាត់បង់ចំណូលធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេស ម្ចាស់ចម្ការ ឈ្មួញ និងអាជីវករថៃដែលរកស៊ីបោះដុំទំនិញមកកម្ពុជា ៕